ث ترجمه بهمن رازاني
سي و پنجمين شماره مجله موزه ها منتشر شد. از اين شماره
مطلب موزه بغداد كه به معرفي اين موزه معتبر جهاني اختصاص دارد
از نظر خوانندگان گرامي مي گذرد.
موزه اي كه بود!
سپيده دم اولين روز هزاره سوم ـ همين چند سال پيش ـ مردم
جهان روز تاريخي را پشت سر مي گذارند ـ ورود به هزار ديگر ـ و
سياستمداران براي مردم كره زمين پيام صلح و آشتي سرمي دهند.
زمان چندي نمي گذرد
آمريكا كشور عراق را اشغال مي كند و
موزه بغداد....
موزه بغداد آثار بيش از هفت هزار سال از تمدن بشري را در
سينه خود حفظ كرده بود. در همان روزهاي اول اشغال
در يك چشم
بهم زدن
باندهاي مافيايي موزه را درو مي كنند
به راستي موزه بغداد در آغاز هزاره چهارم ـ در همين روزهايش
مثلا ـ اين وقايع را چگونه تصوير خواهد كرد
اولين موزه آثار عراقي
در سال 1923 (1301 ش )
تاسيس شد. اين موزه با گذشت سال ها رشد كرده . آثار بسيار
مادي و فرهنگي را طي اكتشافات دايمي و پي جويي هاي آثار
باستاني ـ از سوي گروه هاي علمي عراقي و بيگانه ـ به دست
آورد
چنان كه ساختمان قديمي موزه ديگر جوابگوي آثار
گردآوري شده نبود. بدين لحاظ كوشش هاي بسيار در جهت
ايجاد ساختماني جديد و وسيع كه بتواند اين گنجينه هاي غير
قابل ارزيابي را در خود گرد كند
و به آنها جايگاه مناسب با
تاريخ و هنرشان را تخصيص دهد
مبذول شد تا سرانجام
دولت عراق ساختمان هاي جديد موزه عراق را در غرب بغداد
بنا نهاد. نقشه اصلي را
مهندس آلماني به نام « ورنر مارخ »
همتاي جديدترين موزه هاي دنيا طرح كرد و شركتي لبناني با
نظارت مهندسان عراقي به بناي آن دست زد
كار به سال
1336 آغاز شد و در سال 1342 پايان گرفت . همان زمان
مديريت آثار باستاني به جابه جايي آثار باستاني از ساختمان
قديمي به ساختمان هاي تازه دست زد و در تابستان 1345
همزمان با جشني در سطح گيتي
موزه افتتاح گرديد.
ساختمان هاي موزه
قطعه زميني كه بر آن ساختمان هاي مديريت كل آثار
باستاني عراق و موزه عراق بنا شده اند
چهل و پنج هزار
مترمربع مساحت دارد. و مجموع مساحت ساختمان هاي آن به
11500 مترمربع بالغ مي شود . ساختمان هاي موزه داراي
بخش هاي گوناگوني است كه همگي از امكانات تهويه هوا
برخوردارند و مهم ترين آنها بدين قرار هستند :
1 ـ ساختمان اداره كل آثار باستاني و آزمايشگاه ها و بخش هاي
اداري
علمي و هنري آن .
2 ـ ساختمان كتابخانه داراي يك تالار مياني براي سخنراني و
ارائه فيلم كه 250 صندلي در آن جا مي گيرد و در اطراف آن
اتاق هاي ويژه مطالعه و خزانه كتاب ودست نوشته هاي خطي
قرار دارند.
3 ـ گنجينه هاي آثار باستاني متشكل از سه طبقه كه هر طبقه
140 متر در 28 متر است . طبقه زيرزمين براي حفظ و حمايت
آثار باستاني از حوادث و نزولات آسماني و غير آنها ساخته
شده و آثار بسياري در دو طبقه ديگر متناسب با جايگاه آنها
شكل
حجم و نوعشان چيده شده اند كه به راحتي در دسترس
خواستاران قرار دارند.
4 ـ در ساختمان موزه
جايگاه نگاهبانان موزه و غذاخوري
و سرانجام جايگاه نگاهداري خودرو و انبار تجهيزات را
مي توان ذكر كرد.
5 ـ بي شك مهم ترين قسمت هاي اين ساختمان همان بخش
موزه است
سالنهاي نمايش آثار و اشيا در اين بخش
مساحتشان به 4700 مترمربع مي رسد . طول هر يك از اين
سالن ها 50 متر است . غرفه هاي مربع كوچك نيز در انتهاي
سالن هاي نمايش در هر دو طبقه قرار دارند. بخش قابل توجهي
از زمين براي توسعه آتي موزه در كنار آن پيش بيني شده
است .
چگونگي نمايش آثار
شوراي عالي نمايش آثار باستاني بر آن بوده است كه آثار
موجود در موزه به آساني و باتوجه به روش هاي پيشرفته
معاصر در اختيار خواستاران قرار گيرند. از اين رو جايگاه هاي
نمايش مناسبي در آلمان براساس آخرين پيشرفت هاي فني
ساخته شده اند كه تماما از شيشه و بر پايه هاي فلزي استوار
شده اند. براي ارائه اشيا
ترتيب زماني (كرونولوژي ) بر
مبناي روش رايج در موزه هاي مشابه
اتخاذ شده است و انواع
اشيا در اين ويترين ها و جايگاه ها با ترتيب منظم ارائه شده اند
به نحوي كه هر مراجعه كننده به راحتي بتواند ضمن گذر از
ميان اين آثار به همه آنها توجه كند. به همين گونه توجه
ويژه اي به انتخاب رنگ هاي مناسب براي اين نمايش ها مبذول
شده است .
آثار نمايشي اين موزه
بر حسب دوره هاي زماني تمدن
مربوطه ـ يعني تقسيم بندي هاي اساسي تاريخي ـ در بيست
سالن در معرض نمايش قرار گرفته اند
و نمايش آنها از
باستاني ترين دوره هاي تمدن در اولين سالن طبقه بالا آغاز
مي شود و از هر سالن به سالن ديگر براساس علائم راهنما و
شماره سالن ها ادامه مي يابد. و بيننده تا آخرين دوره هاي تمدن
اسلامي در سالن شماره بيست طبقه همكف پيش مي رود.
ترتيب سالن ها و غرفه ها به شرح زير است :
دوران ماقبل باستاني : سالن شماره يك و راهرو شماره 2
فرهنگ و تمدن سومري : سالن شماره 3 و راهرو شماره 4
فرهنگ و تمدن بابل (دوره هاي اكدي
بابلي
و تمدن
كپش ) : سالن شماره 5 و راهرو شماره .6
سكه و بخش ابزارهاي آموزشي و تربيتي : سالن هاي 7
8 و .9
فرهنگ و تمدن آشوري : سالن هاي 10
12
13 و.14
سالن سنگ هاي نقرشده (كنده كاري ) شماره .10
سالن برج براي نمايش هاي فصلي
شماره .11
سالن يافته هاي آشوري
شماره .12
سالن عاج ها شماره .13
سالن گلداني ها
شماره .14
راهرو شماره .15
فرهنگ و تمدن پارس شهري سالن شماره .16
سالن ساساني
شماره .17
فرهنگ و تمدن اسلامي : سالن هاي 18
19 و.20
دوران آغازين
تمدن دوره سنگ و ماقبل تاريخ
سالن اول
در اين سالن
آنچه از انسان هايي كه در بخش شمالي
صحراي رافدين مي زيسته اند و از غارها و دره ها و افكنه ها به
دست آمده اند گرد آورده شده است . ادوات سنگي و استخواني
از دل اين غارها نيز در ارتفاعات به دست آمده اند. دوران
ديرينه سنگي (پالئوليتي ) معروف در عراق از 100000 سال تا
10000 سال به درازا كشيده است كه در آن دوران انسان ها
در
حال گشت و گذار به شكار مي پرداخته اند و غذاي خود را از
اين شكار و نيز سبزي و گياهان به دست مي آورده اند. از
جايگاه اين آثار مي توان مناطق برده بلكا
شايندر
هزارمرد و
زرزي را ذكركرد و نيز غارها و جايگاه هاي ديگر را. پس از آن
انسان ها تخته قاپو شده و در سرزمين هايي كه در آنها به
كشت غلات و تربيت چهارپايان و حيوانات ديگر
مي پرداخته اند. استقرار يافته اند
اولين روستاها پديدار
شده اند و انسان خوراك خود را ديگر با دستان خود به دست
آورده و داراي زندگاني اجتماعي و اعتقادات اوليه ديني شده
است . اين دوران كه به دوران نوسنگي معروف است از ده هزار
سال پيش آغاز شده است . از آبادي هاي نامي اين روزگار
مي توان جرمو
تل الصوان
حسونه
سامرا
اربژيت (دوره
پيمان ) و تپه كورا( ) و جايگاه سه گانه و ده ها آبادي ديگر دوره
برده داري را ياد كرد. با گذشت هزاران سال . تعداد سكنه اين
مناطق افزايش و آبادي ها توسعه يافته
اولين شهرهاي آباد
شكل گرفته . مزارع توسعه يافته
تجارت پا گرفته و ساكنان
اين شهرها به اختراعات تازه دست زده اند. ابداعاتي انجام
شده كه در آغاز ساده و ابتدايي و از جمله سفالين بودند و
بعدها تحول يافته اند. چرخ كوزه گري اختراع شده
رنگ كاري
سفال با رنگ هاي روشن و اشكال هندسي زيبا آغاز شده
در
زمينه ديگر كارهاي توليدي
ساخت عروسك ها و
مجسمه هاي سنگي يا سفال باب شده كه بيشترشان مظهر
الاهه مادر و سرسبزي و توالد و بركت بوده اند و يا از حيواناتي
ساخته شده اند كه همراه با انسان زندگي مي كرده اند. پس از
اين دوره
مس وارد كار صنعت شده است . ساختمان سازي
بسيار پيشرفته و ساختمان هايي با خشت هاي منتظم و
سنگ ساخته شده و شهرها. پرستشگاه ها و كاخ ها ساخته
شدند. نيك مي دانيم كه در خاورميانه و سرزمين رافدين
شهرهاي بسيار در همان روزگار ساخته شده اند. و
صاحب نظران
تمدن هاي اين دوران را غالبا به نام همان
شهرها و جايگاه هايي كه دستمايه هاي انسان آن روز در آنها
يافته شده اند نام گذارده اند.
بيننده در اين سالن
نمونه هاي برگزيده اي از آثار
باقيمانده اين شهرها و تمدن ها را از شمال و جنوب عراق
مي تواند مشاهده كند. زمان اين تمدن ها
به نيمه هزاره
چهارم پيش از ميلاد و دوره اي كه به آن دوران پيش از تاريخ
اطلاق مي شود
مي رسد.
*****
رويدادهاي فرهنگي هنري
|
جايزه ادبي پروين اعتصامي برگزار مي شود
خبرگزاري فارس : اولين دوره جايزه ادبي
پروين
اعتصامي در چهار رشته نقد ادبي
شعر
داستان و پژوهش
ادبي همزمان با تولد پروين اعتصامي در روز 25 اسفند
برگزار مي شود.
مدير هماهنگيهاي دفتر توسعه بين الملل نشر ايران و
دبيرخانه جايزه جهاني كتاب سال با اعلام مطلب فوق در
گفتگو با خبرگزاري فارس گفت : برپايي جايزه ادبي پروين
اعتصامي ايده مجامع فرهنگي وزارت فرهنگ و ارشاد
اسلامي بوده كه با مشاركت مركز امور زنان رياست
جمهوري همزمان با تولد پروين اعتصامي برگزار ميشود.
وي افزود : جايزه ادبي پروين اعتصامي قرار بود در
سطح جهاني برگزار شود اما به دليل فرصت كم
تصميم
گرفته شد در سطح داخلي و با شركت چند كشور همسايه
از جمله آذربايجان
كويت
افغانستان و تاجيكستان برگزار
شود.
معبودي با اشاره به موضوعات جايزه ادبي بيان
داشت : جايزه ادبي پروين اعتصامي در حوزه ادبيات و
چهار بخش داستان
شعر
پژوهش و نقد ادبي بوده كه
بيشتر شركت كنندگان را زنان تشكيل مي دهند. البته در
جايزه ادبي امسال آقايان نيز مي توانند با ارائه آثار شركت
كنند . تاكنون حدود 20 عنوان كتاب به دست ما رسيده
است . ارسال كتابها و آثار محدوديت زماني ندارد و داوري
نيز از هفته سوم دي ماه آغاز مي شود.
معبودي به شرايط آثار ارسال شده اشاره كرد و گفت :
كتابهاي ارسال شده بايد چاپ اول سال 1381 باشند و
تعداد آثار برگزيده نيز بستگي به آثار رسيده دارد.
اسامي فيلمهاي بلند سينماي ايران متقاضي شركت در جشنواره
فيلم فجر اعلام شد
به گزارش روابط عمومي بيست و دومين جشنواره
بين المللي فيلم فجر
تاكنون 63 فيلم بلند سينمايي ضمن
تكميل فرم شركت
آمادگي خود را براي حضور در اين
دوره از جشنواره به دفتر جشنواره اعلام
كرده اند.
براساس گزارش رسيده اسامي اين فيلمها به شرح زير
است :
آغاز دوم (مهشيد افشارزاده )
آقا (اميد بهكار)
آلبوم
خانوادگي (غلامرضا حيدرنژاد)
آن مرد را نكشيد (محمد
اربابيان )
آواي جبرييل (سيروس رنجبر)
ابجد
(ابوالفضل جليلي )
انتظار (محمد نوري زاد)
الهه
زيگورات (رحمان رضايي )
او (رهبر قنبري )
اينك انسان
(سيد جواد موسوي )
باج خور (فرزاد موتمن )
باد به
دستان (عبدالرضا كاهاني )
برگ برنده (سيروس الوند)
بيست و يك اينچ (ابوذر صفاريان )
پرده عشق (جمال
شورجه )
پرنده از قفس پريد (شهرام اسدي )
پروانه ها
بدرقه مي كنند (محمدابراهيم معيري )
پروانه اي در باد
(عباس رافعي )
تارا (سعيد سهيلي )
تنهايي باد (وحيد
موساييان )
جايي براي زندگي (محمد بزرگ نيا)
جايي
ديگر (مهدي كرم پور)
جوان ايراني (داريوش باباييان )
خبرنگار (مرتضي آتش زمزم )
خداحافظ رفيق (شب
آفتابي ) (بهزاد بهزادپور)
داستان ناتمام (حسن يكتاپناه )
دانه هاي ريز برف (عليرضا اميني )
دايره (جعفر پناهي )
راهي به روشنايي (رضا اعظميان )
رسم عاشق كشي
(خسرو معصومي )
زهر عسل (ابراهيم شيباني )
ساكنين
سرزمين سكوت (سامان سالور)
سيزده گربه روي
شيرواني (علي عبدالعلي زاده )
سيماي زني در دوردست
(علي مصفا)
شاه خاموش (همايون شهنواز)
شب
كايتها(حبيب الله بهمني )
شكلات (افشين شركت )
شكوفه هاي سنگي (عزيزالله حميدنژاد)
شمعي در باد
(پوران درخشنده )
شهر زيبا (اصغر فرهادي )
صبحانه
براي دو نفر (مهدي صباغ زاده )
طلاي سرخ (جعفر
پناهي )
عروس افغان (ابوالقاسم طالبي )
قدمگاه
(محمدمهدي عسگرپور)
قناري (جواد اردكاني )
كافه
ترانزيت (كامبوزيا پرتوي )
كنار رودخانه (عليرضا
اميني )
كودكانه (مسعود كرامتي )
كودك شاعر (امير قاسم
راضي )
مارمولك (كمال تبريزي )
ماه كامل (مهدي
نوربخش )
مرد سنگي (محسن امير يوسفي )
مزرعه
آفتابگردان (فريدون حسن پور)
مزرعه پدري (رسول
ملاقلي پور)
مشت بر پوست (موشو) (محسن محسني
نسب
محمدرضا عالي پيام )
معادله (ابراهيم وحيدزاده )
ملاقات با طوطي (عليرضا داودنژاد)
من و نگين دات كام
(حسين قناعت )
ناف (محمد شيرواني )
نامه ها (سامان
استركي )
و باز هم عشق (محمد دارابي )
هيام (زيتون
شكسته ) (محمد درمنش ) و يك روز
يك زندگي
يك مرد
(جمشيد عندليبي ).
چند خبر كوتاه از حوزه فيلم و سينما
جايزه براي « قطعه زمستاني »
بنا به گزارش خبرگزاري جمهوري اسلامي فيلم
سينمايي « قطعه زمستاني » ساخته فرهاد مهرانفر جايزه
« سيفژ » جشنواره بين المللي فيلم كودك « المپيا » كه از 15
تا 22 آذر ماه در يونان برگزار شد را دريافت
كرد.
همچنين آثاري از كشورهاي « پرتغال »
« روسيه »
« مجارستان »
« سوئد »
« فنلاند »
جوايز هيات داوران و
فيلمهاي « بليت يكطرفه به مومباسا » از فنلاند
« ماچ ماچ »
از دانمارك و « كوسه و پيانو » از آلمان جوايز هيات داوران
كودك و نوجوان را دريافت كردند.
چشم انداز سينماي مستند فلسطين و لبنان در تهران
20 فيلم مستند از سينماگران فلسطيني و لبناني روز
سه شنبه در نخستين روز از « چشم انداز سينماي مستند
فلسطين و لبنان » در مجموعه سينمايي فلسطين به نمايش
درآمد.
فيلمهاي « فلسطين تحت كنترل » از اليا سليمان
« اسطوره » از نيزار حسن
« محصور بين دو جبهه » از كاتيا
جارجورا
« صندوقچه خاطرات » از كريستين قاضي »
« آنسوي ديوارها و فصل عشق » از رشيد مشاراوي و « بدون
عنوان و به سمت جنوب » ساخته جيسي سالوم از آثار
نمايشي هستند.
چشم انداز سينماي مستند فلسطين و لبنان تا پنجم
دي ماه در تهران ادامه يافت .
اولين فصل كاوش باستانشناسي در « تپه طالب خان » شهر سوخته
زابل آغاز شد
بنا به گزارش خبرگزاري جمهوري اسلامي مسوول
روابط عمومي دانشگاه زابل گفت : اولين فصل كاوش
باستانشناسي در « تپه طالب خان » شهر سوخته زابل آغاز
شد.
« وحيد كيخا » افزود : تپه طالب خان يكي از تپه هاي
اقماري شهر سوخته و روستاهاي اطراف آن است كه براي
اولين بار توسط استادان و دانشجويان رشته باستانشناسي
دانشگاه زابل مورد حفاري قرار مي گيرد.
وي اظهار داشت : براساس نظر كارشناسان
حفاري از
شهر سوخته و مكانهاي باستاني اطراف آن چند سال به
طول مي انجامد كه فعاليت گروه باستان شناسي دانشگاه
زابل با نظارت و همكاري دكتر سجادي و گروه همراه روند
اين حركت را تندتر خواهد كرد.
شهر سوخته نام محوطه باستاني بزرگي است كه در
56 كيلومتري جنوب غربي شهر زابل واقع شده
است .
سلسله تپه هاي اين محوطه باستاني با مساحتي بالغ بر
150 هكتار از بزرگترين محوطه هاي باستاني دوران آغاز
تاريخي فلات ايران به شمار مي رود كه 5200 سال قدمت
دارد و از اين نظر تنها شهرهاي باستاني انگشت شماري
چون شوش و تپه عليان در ايران
موهنجودارو در پاكستان
و گورستان معروف سلطنتي اور در ميان رودان با آن قابل
مقايسه هستند.
حاصل بررسيها در اطراف شهر سوخته بازيابي و
شناسايي حدود 40 محوطه باستاني ديگر است كه با شهر
سوخته قابل مقايسه هستند.
تپه هاي شهر سوخته در پنج بخش مسكوني شرقي
منطقه بزرگ مركزي يا منطقه مسكوني مركزي از سوي
غرب
جنوب و شرق با گودالهاي عميق از ديگر بخشها
جدا هستند.
منطقه صنعتي
در شمال غربي شهر سوخته واقع شده
و در سطح آن وسايل و ابزار سنگي گوناگون به وفور يافت
مي شود
منطقه بناهاي يادماني در شرق منطقه صنعتي
قرار دارد كه كار بررسي و كاوش در آن از سال 1378 آغاز
شده و همچنان ادامه دارد و بخش پنجم شهر سوخته
گورستان آن است كه در منطقه جنوب غربي اين شهر واقع
شده است .
|
