اشاره
به همت « مركز مطالعات فلسطين » دقيق ترين و كاملترين نقشه فلسطين با مجموعه اي غني از اطلاعات عمومي راجع به اين سرزمين انتشار يافت . اين نقشه كه به صورت دو رو و در ابعاد 70 * 100 سانتيمتر منتشر شده حاوي اطلاعات زير است :
نقشه شهر قديمي قدس
جمعيت فلسطينيها در استانهاي مختلف فلسطين به نسبت يهوديان قبل از تشكيل دولت صهيونيستي .
نقشه درصد مالكيت اراضي فلسطيني به نسبت يهوديان قبل از تشكيل دولت صهيونيستي .
نقشه موقعيت فلسطين در خاورميانه .
نقشه تلفيقي از طرح تقسيم سازمان ملل اراضي اشغالي در سال 1967 و 1948
نقشه جابجائي فلسطينيها از فلسطين بر اثر اخراج و تبعيد
جدول پراكندگي جمعيت فلسطينها در سراسر جهان
نقشه بيت المقدس غربي و شرقي
جدول اردوگاههاي فلسطيني در كرانه باختري نوار غزه سوريه لبنان و اردن با ذكر عنوان جمعيت مساحت سال تاسيس .
شهركهاي يهودي نشين در كرانه باختري نوار غزه و جولان .
نقشه طبيعي فلسطين
گاهشمار رويدادهاي فلسطين
زندگينامه دهها شخصيت فلسطيني و صهيونيستي .
تصويري از قدس با معرفي 20 نقطه مهم تاريخي و مذهبي آن
نمايد
ضرورت اطلاع از روند تدوين اين اثر مهم و در عين حال جالب و آگاهي از تمام مشكلات و تجارب و راهكارهاي سخت اجراي اين اثر همراه با اهميت آشنائي با برخي تحولات فلسطين ما را بر آن داشت تا مصاحبه اي با آقاي عليرضا سلطانشاهي سرپرست مركز مطالعات فلسطين ترتيب دهيم . در اين مصاحبه كه با هم آنرا مي خوانيم هم به قضيه فلسطين و تاريخ و مسائل آن پرداخته شده و هم نكات فني نقشه موردنظر مورد بحث قرار گرفته است .
آقاي سلطانشاهي قبل از پرداختن به موضوع نقشه مختصري راجع به مركز مطالعات فلسطين و هدف از تاسيس آن و همچنين عملكرد آن توضيح دهيد.
مركز مطالعات فلسطين وابسته به كميته حمايت از انقلاب اسلامي مردم فلسطين در سال 1377 به منظور تعميق فعاليتهاي علمي و مطالعاتي پيرامون قضيه فلسطين تاسيس شد. از ابتدا سعي ما در اين مركز بر آن بوده و هست كه از كليه شخصيتهاي حقيقي و حقوقي كه در اين مقوله فعاليت مي كنند حمايت كنيم . ضمن آنكه به فكر بسترسازي و ايجاد زمينه مناسب جهت آشنائي بيش از پيش مردم بصورت مستدل و منطقي و بدور از شعارزدگي بوده ايم .
بر طبق طرح مردمي كردن قضيه فلسطين فعاليتهاي علمي متعددي به عنوان پروژه هاي مرجع صورت گرفته و يا در دست تدوين مي باشد كه مهمترين آنها كتبي به شرح زير است :
1 ـ كتابشناسي فلسطين
2 ـ كتابشناسي تفصيلي فلسطين
3 ـ يهود در الميزان
4 ـ پژوهه صهيونيت (كتاب دوم )
5 ـ گاه شمار فلسطين (كرونولوژي )
6 ـ اطلس فلسطين
تهيه نقشه فلسطين به سه زبان فارسي عربي انگليس ازجمله مهمترين فعاليتهاي مركز است كه در واقع اگر با همكاري نهادها و سازمانها به نحو مطلوب منعكس شود مي توان آنرا بعنوان يك طرح ملي عرضه كرد. ضمن آنكه انتشار آن به زبانهاي عربي و انگليسي بسياري از مخاطبين خارجي را نيز دربرمي گيرد.
چطور شد كه از ميان اين پروژه ها و ساير فعاليتهاي علمي بفكر انتشار نقشه افتاديد
در طرح مردمي كردن فلسطين بايد وجه مشترك در ميان آحاد مردم از حيث اطلاع و سواد مورد توجه قرار گيرد. ضمن آنكه سهل الوصول بودن بسيار مهم است و همچنين مردم در امر آشنائي با موضوع فلسطين نياز به آموزش و راهنما نداشته باشد. قابل حمل بودن مختصربودن و قابليتهاي گرافيكي از ديگري مواردي بود كه مدنظر بوده و ما را در بيان و انتقال پيام كمك كرده است . در واقع نقشه هم مخاطب عام دارد و هم خاص . يعني هم قشر فرهيخته و تحصيلكرده از نقشه استفاده مي كنند و هم عموم مردم .
آيا كشورهاي ديگر در همين خصوص كاري انجام داده اند
در ميان كشورهاي اسلامي و عربي تنها نقشه اي كه ديده شده از سوريه مي باشد و آنهم ارتش سوريه كه يك نقشه طبيعي و سياسي در سالهاي اواخر دهه هفتاد منتشر كرده است . بغير از آن اگر نقشه اي درخصوص قضيه فلسطين منتشر شده است عمدتا به همت گروهها و نمايندگيهاي جهادي و يا دفاتر ساف در كشورهاي عربي و اسلامي است . در واقع كشورهاي ديگر راسا اقدام به چنين كاري نكرده اند. شايد يكي از دلايل آن موضعگيري دوپهلو آنان باشد. آنها يا بايد در نقشه اسرائيل را برسميت بشناسند و يا نه . در واقع در نقشه موضع سياسي آنها مطرح مي شود و در حال حاضر چنين موضعي را نمي گيرند. زيرا بواقع موضع آنها كاملا روشن نيست . اگر در ايران هم چنين نقشه اي منتشر مي شود به اين دليل است كه موضع ما درخصوص قضيه فلسطين باتوجه به خط مشي اصولي حضرت امام (ره ) نابودي كامل اسرائيل است . فلسطين و قدس از نگاه ما تماما متعلق به فلسطيني هاست و بايد به آنان برگردد. نه فقط بخشي از اين سرزمين مثل كرانه باختري يا نوار غزه .
در واقع شما در اين نقشه از اسرائيل سخني نگفته ايد
اسرائيل بعنوان كشور در اين نقشه از نظر ما هيچ جايي ندارد.
براي اينكه نقشه شما كاربردي و به روز باشد و در عين حال فلسطين باشد چه كار كرده ايد
آنچه مسلم است واقعيت صهيونيسم در فلسطين تبعاتي داشته است . بعنوان مثال ما در تماميت فلسطين عنواني همچون تل آويو نداريم ولي در حال حاضر اين شهر وجود دارد و پايتخت فعلي رژيم صهيونيستي است . نمي توان براي اينكه نقشه فلسطين توليد كرد اينگونه واقعيتها را در عين نداشتن مشروعيت ناديده گرفت . به همين دليل عنوان تل آويو در نقشه فلسطين مي آيد. منتهي شهر مجاور آن يافا نيز با جلوه مناسب آن ذكر مي گردد . آباديهاي يهودي نشين دراراضي 1948 نيز شامل اين رويه است .
با اين حساب احيا هويت فلسطين كه شما بدنبال آن هستيد چگونه محقق مي شود چرا كه ديگر چيزي نمي ماند كه بعنوان فلسطيني ذكر شود.
احيا هويت فلسطين در اين نقشه از چند طريق صورت مي گيرد اولا اگر نام شهر يا روستا و يا محله اي به عبري تبديل شده و يا تلفظ عبري پيدا كرده به نام فلسطيني آن ذكر مي شود. ضمن آنكه جهت اطلاع سعي شده است معادل عبري هم حتي الامكان ذكر شود. بعنوان مثال در شمال غزه منطقه اي تاريخي بنام عسقلان وجود دارد كه يهوديان در منابع خو از آن به اشكلون ياد مي كنند و يا اسدود عربي كه به عبري اشدود تلفظ و ذكر مي شود و يا نامهايي كه اساسا شكل ديگري گرفته و صرفا تغيير در تلفظ نيست . همچون نابلس عربي كه به عبري شچم ناميده شده و يا الخليل عربي كه به هبرون ذكر مي شود.
ثانيا صهيونيستها براي از ميان بردن سوابق تاريخي و هويت فلسطيني اقدام به انهدام آباديها و روستاهاي فلسطيني متعدد در سراسر سرزمين فلسطين بويژه اراضي 1948 نموده اند كه ما بااستفاده از منبع بسيار ارزنده جناب آقاي وليد الخالدي بنام « بيائيد تا فراموش نكنيم » بخشي از 400 آبادي منهدم شده در اين منطقه را در نقشه با ذكر يك علامت مشخص كرديم .
آيا نقشه هاي ديگر به چنين نكاتي توجه مي كنند
نمي توان انتظار داشت كه اين نكات بطور كلي در تمام نقش هاي فلسطيني رعايت شود. متاسفانه بعضي از فلسطيني ها و يا حاميان آنها نيز به اين مقوله بي توجه اند.
شما براي رعايت اين نكات نياز به منابع و آرشيو بزرگي داريد. چگونه خود را در اين مقوله بي نياز كرده ايد
در ابتداي كار يعني حدود 3 سال پيش به تمامي مراكز مربوطه نامه نوشتيم و مراجعه كرديم ولي متاسفانه هرچه جستجو كرديم كمتر يافتيم . بعضي از مراكز مطرح در اين خصوص كمترين كمكي هم نكردند و دليل آن نيز تقريبا بر ما روشن بود. زيرا اصلا چيزي موجود نبود. مراجعه به نمايندگان جهادي و سفارش به آنها براي تهيه نقشه از خارج كشور و يا مراجعه به سفارت فلسطين و دريافت نسخ بسيار محدود سرآغاز فعاليت ما براي تهيه آرشيو و منابع بود. ضمن آنكه از مجاري مختلف نيز براي تهيه منبع در خارج از كشور اقدام كرديم . هم اكنون مي توانيم ادعا كنيم كه بزرگترين آرشيو نقشه فلسطين را در ايران دارا هستيم .
نقشه هايي كه بدست آورديد تا چه حد به شما كمك كردند
يقينا آنچه در ابتدا منتشر كرديم و آنچه هم اكنون پس از سه سال با اضافات تغييرات و اصلاحات منتشر كرده ايم يك توليد بوده است . ما منابع متعدد داشتيم چرا كه اطمينان به يك منبع و يا استفاده از يك منبع براي ما راضي كننده نبود.
امور فني نقشه نگاري و كارتوگرافي را چگونه انجام داديد شما كه در اين بحث تخصص نداريد
موسسه نقشه كشي و كارتوگرافي سحاب بهترين گزينه ما از ميان موسسات موجود براي اين مهم بود كه هم سابقه طولاني و هم آرشيو نسبتا مناسب و هم مسئولين دلسوز و متعهد اين موسسه كه فرزندان شايسته پدر جغرافياي ايران يعني مرحوم سحاب هستند ما را به همكاري با آنان ترغيب كرد.
اگر مايل هستيد در مورد محتواي نقشه صحبت كنيم . چرا كه محتواي آن بسيار مفصل و اساسا خود يك كتاب است .
بله همينطور است .
از شهر قديمي قدس شروع مي كنيم . اگر ممكن است كمي از تقسيمات داخلي اين شهر صحبت كنيد. آيا شهر جديد هم داريم و يا قسمتهاي ديگر...
شهر قديمي قدس مهمترين قسمت شهر است كه با عنوان بيت المقدس هم شناخته مي شود و نام انگليسي آن جروزالم و عبري آن يروشالم است . اين بخش اصلي با ديواري بلند كه بعضا در بعضي از مناطق به 10 متر مي رسد احاطه شده است . اين شهر 8 دروازه ورودي دارد كه يكي از آنها بنابر روايات توسط منجي آخرالزمان گشوده مي شود. شهر قديمي به قسمتهاي مسلمان نشين در شمال و مسيحي نشين در غرب و ارمني نشين در جنوب غرب و يهودي نشين در جنوب شرقي تقسيم مي شود. البته بخش هاي موجود با خطي از هم جدا شده است .
در جنوب شرقي و پايين قسمت مسلمان نشين و در حاشيه ديوار جنوبي و شرقي حرم الشريف قرار دارد كه مسجدالاقصي در جنوب آن وقبه الصخره و يا مسجد عمر در وسط آن قرار دارد كه براي مسلمانان بسيار بااهميت و مقدس است . چرا كه معراجگاه حضرت پيامبر(ص ) در اين نقطه از شهر مي باشد در كنار اين تقسيم بندي بيت المقدس شرقي و بيت المقدس غربي داريم كه شهر قديمي دقيقا در قسمت شرقي بيت المقدس و در كنار خط تمايز با قسمت غربي شهر است .
قسمت شرقي بيت المقدس بافتي قديمي و مسلمان نشين و عمدتا باستاني دارد. همچون آثار و ابنيه تاريخي در شرق شهر قديمي و در دره كيدرون مانند مقبره ابشالوم كليساي ملل كليساي مريم مجدليه و غيره . اما در قسمت غربي عمدتا ساخت و سازهاي جديد بويژه پس از تشكيل دولت صهيونيتسي صورت گرفته و از سال 1967 برروند اين ساخت وساز افزوده شده است .
در روند سازش بحث عمدتا حول كدام يك از بخشهاي شهر مي باشد.
عمده اختلافات بر سر شهر قديمي و بويژه حرم الشريف است كه يهوديان با ايجاد جاي پائي همچون ديوار براق كه آنرا ديوار ندبه ناميده اند درصدد هستند كم كم اين منطقه را هويتي يهودي ببخشند حفاريهاي زير حرم الشريف و مسجدالاقصي و سست كردن پايه هاي آن و آتش سوزي آن در سال 1969 در همين راستا است . يهوديها به خيال واهي خود سعي در احداث مجدد معبد و يا هيكل سليمان دارند كه در زمان بخت النصر و تيتوس منهدم شده است . آنها مدعي اند كه اين معبد در تپه مقدس يا همانجايي قرار دارد كه حرم الشريف در حال حاضر در آنجاست . در حاليكه تاكنون با تمام تلاشهاي باصطلاح باستانشناسانه خود اين ادعا را اثبات نكرده اند.
آيا اين شهر بغير از اهميتش براي مسلمانان براي مسيحيان هم اهميت دارد آيا آنها نيز در اين شهر سابقه اي دارند
البته داخل شهر بيت المقدس و اطراف آن اماكن و مقابر مسيحي زيادي وجود دارد. كليساي قيامت يا محل عروج حضرت مسيح (بنابر اعتقاد مسيحيان ) طريق الاذلام كه باز بنابر اعتقاد مسيحيان حضرت عيسي (ع ) صليب بر دوش و تاج خار بر سر از اين راه برده شده است . و يا خارج از شهر قديمي كليساي ملل كليساي مريم مجدليه مقبره حضرت مريم عليهالسلام از سوابق تاريخي و مذهبي مسيحيان است . ما نيز برروي جلد نقشه فلسطين 2 مكان مهم مسيحيان را با تصوير نشان داده ايم .
يهوديها در اين شهر چه سابقه اي دارند
بغير از بخش يهودي نشين كه در تعلق و سابقه يهوديها در آن سوال وجود دارد مابقي سوابق ادعايي است . بدين معنا كه يهوديان مدعي هستند ولي مصداقي براي آن وجود ندارد. ازجمله ديوار براق كه آنها اين ديوار را جزئي از معبد حضرت سليمان مي دانند در حاليكه در نزد مسلمانان براق ناميده مي شود و محل بستن مركب حضرت پيامبر(ص ) در شب معراج است . يهوديها حتي براي تثبيت اين جاي پا تعرضي را به مسلمين در سال 1929 رواداشتند كه مسلمانان نيز پاسخ آنانرا در همان زمان دادند كه به قيام براق مشهور است .
در مورد بيت المقدس سوالات فراوان است ولي به همين اندازه اكتفا مي كنيم و سراغ بخشهاي ديگر مي رويم . در نقشه مورد نظر نقشه اي از شهر قديمي قدس ديده مي شود. اگر مي شود در مورد ضرورت آوردن آن در اين مجموعه توضيح دهيد.
يكي از شعارهاي يهوديان قبل از اشغال فلسطين سرزمين بدون مردم براي مردم بي سرزمين بوده است . بدين معنا كه آنها خواستار استقرار دولتي در يك سرزمين بدون مردم هستند. در حاليكه اين شعرا و يا ادعا بهيچ عنوان مصداق نداشته است و يكي از نقشه هاي جنبي كذب بودن آنرا با ذكر جمعيت فلسطيني قبل از تشكيل دولت صهيونيستي نشان مي دهد. ضمن آنكه با رويت اين نقشه مي توان به پراكندگي فلسطيني ها در استانهاي مختلف تا قبل از اخراج و تبعيد آنها از كاشانه اشان اشاره نمود.
در نقشه هاي جانبي فلسطين با مرزبندي استاني آمده است . اين مربوط به كدام زمان است و اينكه براي چه چنين مرزبندي در نقشه مركزي لحاظ شده است چنين تقسيم بندي يقينا به دوران قبل از تشكيل رژيم صهيونيستي و عمدتا به دوره حاكميت امپراطوري عثماني برمي گردد ولي مسلما مرزهاي فلسطين آنگونه كه فلسطينيها خواستار تشكيل دولت در آن هستند و از نظر ما نيز شامل كل فلسطين است در دوره قيمومت تثبيت شده است .
هم اكنون به نظر مي رسد كه اين تقسيم بندي استاني كه در حال حاضر خبري از آن نيست براي حكومت فلسطين پس از انهدام رژيم صهيونيستي مناسب باشد. ضمن آنكه هويت جغرافيائي فلسطين را نيز احيا خواهد كرد.
استانهاي مورد نظر چه تعداد است و چه نام دارند
16 استان وجود دارد كه از شمال در برگيرنده استانهاي صفد عكا طبريه ناصره حيفا بيسان جنين نابلس طولكرم يافا رام الله رمله قوس الخليل غزه و بئر سبع است .
نقشه ميزان و درصد مالكيت اراضي هم حتما بدليل پاسخ به شايعات صهيونيستي آورده ايد

صرفا به اين دليل نبوده است . تصور بنده اين است كه هر زمان ما كارهاي اصلي و زيربنائي خود را همه جانبه و دقيق و با تامل انجام دهيم نتيجه بدون هرگونه اشكالي براي ما ثمربخش است ولي اگر كارهايمان همراه با نقص نقض و بدون دقت باشد يقينا بعدها همواره بايد در پي پاسخگويي به سئوالات باشيم . در اين ميان شايعه هائي نيز ناشي از كم كاري و بد كاركردن ماست كه جهل وبي حالي عده اي ديگر به كمك آن آمده و شايعه فروش اراضي توسط خود فلسطينيها را دامن مي زند. والا كدام عقل سليم و دقيق است كه چنين ادعايي را بدون سند و مدرك بپذيرد. در اين ميان نمي توان ترفندهاي صهيونيستي را براي دامن زدن بيشتر به اين شايعات ناديده گرفت . بعنوان مثال در همين اواخر كتابي از نمايشگاههاي خارجي بدستمان رسيد كه تصوير بسياري از اسناد مالكيت يهوديان در فلسطين را به تصوير كشيده بود. اين در حالي است كه در جاي ديگر يهوديان خود را مردم بدون سرزمين دانسته اند.
در ميان نقشه هاي جانبي جاي نقشه طرح تقسيم سازمان ملل خالي است . چرا
البته در نقشه چاپ اول اين طرح در قالب يك نقشه بطور مستقل آمده بود و در نسخه تفصيلي براي استفاده ازفضاي موجود براي بيان بيشترين مطلب اين نقشه بهمراه دو نقشه ديگر در يك نقشه خلاصه شد كه هم طرح تقسيم سازمان ملل و هم اراضي كرانه باختري و نوار غزه و هم اراضي اشغال شده در سال 1948 در آن آمده است .
نقشه جابجائي آوارگان در واقع اخراج آنها را از محل زندگي خود در هر استان نشان مي دهد
البته . ضمن آنكه در اين نقشه بايد به اين نكته نيز توجه نمود كه عمده جابجائي از اراضي اشغال شده 1948 به كرانه باختري و نوار غزه است و در واقع همين آوارگان در كنار شهرهاي كرانه باختري دست به احداث اردوگاههاي فلسطيني مي زنند. يعني اگر اردوگاهي در كرانه باختري و نوار غزه وجود دارد ساكنين آن همان رانده شده گان از اراضي اشغال شده سال 1948 هستند . مثل اردوگاه جنين در كنار شهر جنين
دليل اصلي ذكر نقشه موقعيت فلسطين در خاورميانه چيست
البته اين يك روش مرسوم است كه موقعيت يك كشور در اندازه اي كوچكتر در ميان كشورهاي همجوار نشان داده شود. ولي هدف اصلي ما نشان دادن نزديكي ما به فلسطين و اميدواري به رفع اشغال آن است . ما نبايد زياد خود را از فلسطين دور بدانيم . حتي در گستره جغرافيائي آن . در نقشه جديد هم جمعيت كشورهاي موجود در نقشه نيز آمده است و شايد تلنگري به ما مسلمانان باشد كه با داشتن اين همه جمعيت چرا در مقابل عاده اي قليل ناتوان شده ايم .
ذكر پرچم ها نيز به پيشنهاد استاد غلامرضا سحاب بود كه حاكي از نزديكي رنگها به يكديگر و علائم آن است كه انشاالله مسير اتحاد را بپيمايد.
گويا در نقشه جديد به مقوله آوارگان اهميت خاصي داده ايد. چرا كه در نقشه قبلي چنين جداول و اطلاعاتي وجود نداشت . بهر حال حق مهم « بازگشت » در نقشه شما چگونه بيان شده است
در اين خصوص ما تنها خود را موظف به ارائه اطلاعات مي دانيم . در واقع حق بازگشت آوارگان در اين نقشه تنها با ذكر ياد آنها بطور مفصل احيا شده است . در دو جدول پراكندگي جمعيت فلسطينيها و جدول اردوگاههاي فلسطيني در كرانه باختري نوار غزه اردن سوريه لبنان و مشخص كردن محل آنها بر روي نقشه نشان از اهميت دادن به سرنوشت اين مظلومان واقعي فلسطين است . در واقع آنها در قضيه فلسطين بيشتر از هر كس ديگري دچار صدمه شده اند. و از هر فرصتي بايد استفاده كرد تا ياد آنها زنده بماند و مشكلشان از راه بازگشت حل شود.
در بعضي از نقشه ها فلسطين را از وسط به دو قسمت تقسيم كرده اند. و قسمت بالا كه از درآمد جمعيتي و شهري بالاتري برخوردار است ـ بزرگتر نشان داده شده و قسمت پايين بدليل تراكم جمعيتي پايين آن و واقع بودن صحراي نقب به شكلي كوچكتر در كنار نقشه اصلي آمده است . شما چرا اين رويه را كه ظاهرا فرصت خوبي براي پرداختن به بخش بالايي ايجاد مي كند. رعايت نكرده ايد
اولا پيروي از چنين رويه اي ضمن داشتن مزيتي كه فرموديد يك اشكال مهم براي ما داشت و آن يكپارچه نبودن فلسطين بود. ما در نظر داشتيم كه كل فلسطين بصورت يكپارچه ذكر شود. البته دراين حالت مجبور شديم نقشه را كمي كوچكتر طراحي كرده و از ذكر بعضي از مطالب بيشتر صرف نظر كنيم .
ثانيا دليل ديگري بر اين قصد ما نيز مترتب بود. و آن نشان دادن بخشي از مناطق كشورهاي همجوار بود كه با تاريخ فلسطين رابطه اي جدا نشدني دارند. بعنوان مثال ذكر بعضي اردوگاهها در اردن و يا مناطق مهم فلسطيني نشين كه بعضا تاريخ تلخي هم دارند براي ما حائز اهميت بود. و يا در سوريه ما حتما مي بايست منطقه جولان و اطراف آنرا در نقشه ذكر مي كرديم و حتي نمي توانستيم از ذكر بخشي از جنوب لبنان و شهرهاي صور و صيدا و يا ذكر بعضي از مناطق مهم در اين منطقه كه سابقه مقاومت داشته و كارنامه زشت يهوديان در آنجا براي جهانيان درس آموز است (همچون قانا) صرفنظر كنيم . به همين دليل نقشه فلسطين يكپارچه آمده و بخشي از كشورهاي همجوار آن نيز در نقشه آمده است .
آيا ضرورتي احساس كرده ايد كه در راهنماي نقشه معادل اسامي جغرافيائي را با معادل انگليسي و عربي آن آورده ايد
حتما يك چنين ضرورتي احساس شده است . اگر توجه كرده باشيد براي ثبت اعلام در بخشي زندگينامه ها هم معادل انگليسي ذكر شده است . چرا كه ما در تلفظ بعضي اسامي عربي دچار اشكال هستيم و ذكر معادل انگليسي خيلي كمك مي كند. چون حروف صدادار جز حروف الفباي انگليسي است در حاليكه در فارسي براي تلفظ صحيح بايد اعراب متوسل شد كه بازهم مشكلاتي در پي دارد. و اما در مورد بخش اسامي جغرافيائي اولا ما تلفظ صحيح را مدنظر داشتيم و ثانيا دادن اطلاعات پيرامون معناي بعضي اسامي جغرافيائي كه البته در نقشه فلسطين زياد است . مثلا بد نيست كه مخاطب ما با توجه به معناي بئر كه همان چاه است به عنوان بئر سبع پي ببرد.
حال معناي بئر سبع چيست
فكر مي كنم براي اينكه مخاطبين هم كمي به اين مقوله عنايت داشته باشند. بروند و معناي آنرا پيدا كنند.
اگر موافق باشيد به پشت نقشه برويم و اول از همه از تصوير زيباي بالاي آن شروع كنيم .
موافقم
آيا اين تصوير شهر قديمي قدس است
بله در اين عكس عكاس از روي كوه زيتون در شرق شهر قديمي و رو به غرب و تقريبا از بالاي مقبره ابشالوم اين عكس پانوراما را گرفته است .
چرا عكس از زوايه هاي ديگر تهيه نكرديد
اولا عكاس كه ما نبوده ايم ثانيا ماهم مجبور هستيم از ميان عكسهايي كه بدستمان مي رسد استفاده كنيم و ثالثا اين زاويه بهترين زاويه عكسبرداري از شهر قديمي است . چرا كه در واقع مي توان كل ديوار شرقي شهر قديمي را در آن جاي داد و آن هم بوضوع و بدون هر مانعي و رابعا حرم الشريف از اين زاويه بهتر از هر زاويه ديگر به خوبي ديده مي شود و پنجمين مزيت نيز آن است كه نمايي از شهر بيت المقدس غربي نيز در اين عكس معلوم است ضمن آنكه مقابر و اماكن مهم دره جانبي شرق شهر قديمي قدس يعني همان كيدرون كاملا مشهود است .
تاريخ عكسبرداري مشخص است
دقيقا خير ولي فكر مي كنم مربوط به سال 2001 باشد . البته از اين زاويه چند عكس ديگر در همين قطع و اندازه داشته ايم ولي قديمي بوده . و با تطبيقي كه داده ايم جديدترين عكس همين است كه استفاده كرده ايم . دراينجا جا دارد از جناب آقاي ابوجهاد بخاطر لطفي كه به ما داشته اند تشكر كنم چرا كه اين تصوير تقديمي از سوي ايشان است .
با اطلاعات ذيل تصوير شايد شما بيشترين مطلب را بصورت نوشتاري و تصويري در مورد بيت المقدس داشته ايد
بله همينطور است . چرا كه اين شهر براي ما مسلمانها خيلي مهم است و بايد هم آنرا خوب بشناسيم و در شناساندن آنهم از هر روشي استفاده نمائيم .
چرا شهركهاي يهودي نشين جداگانانه در پشت نقشه آمده است آيا بهتر نبود كه آنها را روي نقشه اصلي ذكر مي كرديد
در ابتدا بناي ما بر اين بود كه در روي نقشه اصلي اين شهركها ذكر شود ولي ديگر جايي براي مناطق فلسطيني نمي ماند و از سوي ديگر متمايز بودن آنها در كرانه باختري و نوار غزه ما را به ذكر آن در پشت نقشه رهنمون ساخت .
ولي دو دليل ديگر هم وجود داشت چرا كه اولا ما براي اين شهركها به طريق اولي جايگاهي در نقشه اصلي قائل نبوديم و حتي مي خواستيم در پشت نقشه با اين عنوان آنها را ذكر كنيم « شهركهايي كه بايد تخريب شود » . ولي به همين اكتفا كرديم كه پشت نقشه ذكر شود. و دليل ديگر نيز اين بود كه ما مي خواستيم نقشه هاي كرانه باختري و نوار غزه را نيز مجزا بيان كنيم . چرا كه در اين مورد مردم ما در رسانه ها زياد خبر مي شنوند و لازم بود كه اين دو منطقه بطور مشخص با ذكر بعضي ريزه كاريهاي آن ذكر شود چنين مطالبي در مورد جولان نيز صادق است .
ذكر نقشه طبيعي فلسطين در اين قسمت كمي نامانوس است . شما اينگونه فكر نمي كنيد
البته موضوع آن با نقشه هاي مجاور چنين تلقي ايجاد مي كند. والا براي چيدن محتويات نقشه سليقه و موزون بودن است كه يك تصميم را نهايي مي كند. ضمن آنكه ما در اين نقشه سعي كرده ايم كه از تمام فضاي موجود استفاده كنيم و چون نقشه ما كاملا سياسي است ترجيحا براي نشان دادن عوارض طبيعي فلسطين نقشه طبيعي را آورديم . كه انشاالله براي مخاطبين مفيد است .
آيا اصراري بود كه حروف مورد استفاده در گاهشمار و زندگينامه زير باشد
تنها دليل اين بود كه چون مطالب مورد نظر حالت مرجعيت دارد ضرورتي براي حروف درشت نيست . ضمن آنكه با اين حروف مطالب بيشتري قابل طرح است .
در مورد گاهشمار اين سوال مطرح است كه ترجمه اي صورت گرفته يا تاليف است
براي گاهشمار اين نقشه انصافا زحمت زيادي صورت گرفت كه عمده ترين اين زحمت بر دوش جناب آقاي دكتر كاظم احمدي بود كه با شيوه خاص خود در تدوين اين گاهشمار مركز را كمك كردند. زمان اين گاهشمار مضارع است براي اينكه مخاطب خود را در فضاي مورد نظر احساس كرده با آن ارتباط راحت تري برقرار كند. ايشان با اشراف بر منابع سعي در تاليف يك مجموعه قابل استفاده كرده اند كه حتما مفيد است .
چرا تاريخ به شمسي نيامده است
اتفاقا ما از عنايت شما و ديگر دوستان به تاريخ شمسي مطلع بوديم و خودمان نيز به اين مقوله كم توجه نيستيم . ولي همانگونه كه مستحضر هستيد بسياري از وقايع خارج از ايران بويژه در فلسطين با تاريخ ميلادي آن شناخته مي شود. البته براي تبديل تاريخ ميلادي به شمسي و قمري در كادري در ذيل گاهشمار راهكاري پيش بيني شده است كه تا حدي نقص گاهشمار نسبت به ذكر تاريخ شمسي و يا قمري را مرتفع مي كند. ذكر اين نكته نيز ضروري است كه در بعضي از جاهاي نقشه اگر امكاني براي ذكر تاريخ شمسي هم وجود داشته استفاده كرده ايم . مثلا در نسخه فارسي نقشه در جدول اردوگاه آوارگان علاوه بر تاريخ ميلادي تاريخ شمسي هم آورده ايم . ولي حقيقتا ذكر تاريخ شمسي و در كنار آن ميلادي در داخل پرانتز هم متن را شلوغ مي كرد و هم مخاطب را در رويت سريع گاهشمار با مشكل مواجه مي نمود. بهر ترتيب بهترين شيوه براي ارج نهادن به تاريخ شمسي رويه اي بود كه اتخاذ كرديم .
ذكر جدول مهاجرت يهوديان از كشورهاي مختلف و تعداد آنها چه ضرورتي داشت
بهر حال خوب است كه بدانيم كدام كشور تاكنون نسبت به تحقق صهيونيسم با مهاجرت يهوديان موافقت كرده است . در واقع اگر مهاجرت يهوديان از كشورهاي مختلف صورت نمي گرفت صهيونيسم نمي توانست دولت يهود را بدون جمعيت تشكيل دهد.
موضع شما در معرفي شخصيتها چگونه است
در قسمت شخصيتهاي فلسطيني موضعي اتخاذ كرده ايم كه يقينا باعث جدايي و تفرقه نيست . ضمن آنكه در كليت زندگينامه ها سعي در ارائه اطلاعات داشته ايم ونه ارزيابي عملكرد و يا ديدگاه آنان .
ذكر منبع از جمله كارهاي خوب شما در نقشه بوده است . در اين مورد اجباري وجود داشت چرا كه عده اي به آن اهميت نمي دهند.
تنها اجبار موجود قداست و اهميت كار علمي است . فكر مي كنم جز منفعت هيچ ضرري ندارد و نمي دانم كه چرا عده اي اصرار دارند كه با كار ديگران خود را مطرح كنند.
در مورد نقشه شما اين اتفاق افتاده است
البته يك مورد آنهم توسط يك نهاد موجه . آنها نقشه را به اسم خود در تيراژ دو هزار نسخه منتشر كرده بودند. البته نه در اين اندازه و با اين كيفيت .
آيا برخوردي با آنها شد
در عين محفوظ بودن اين حق براي پيگيري حقوقي مركز موضوع را با مسئولين مركزي آن نهاد در ميان گذاشت كه متاسفانه چون روحيه آنها نيز غيرعلمي بود به اين نارضايتي ما اهميت ندادند. لذا ما از طريق ديگر كار را پيگيري كرديم . تا اينكه در نهايت مسبين اصلي اين كار زشت حضورا از مركز عذرخواهي كردند. در حاليكه اگر نقشه را مستقيما از ما خريداري مي كردند برايشان منفعت بيشتري داشت تا اينكه آنرا به اين وضع تجديد چاپ كنند. ولي چون مطرح كردن نام با دارائي ديگران مطرح بود دست به چنين عملي زدند.
آيا اين امكان براي شما وجود دارد كه به ديگران نيز براي انتشار نقشه كمك كنيد
بدليل تجربه اي كه بدست آورده ايم و آرشيوي كه از آن برخوردار هستيم بله . اتفاقا هم اگر در مورد فلسطين در ايران نقشه اي اخيرا چاپ شده باشد باطلاع و هماهنگي ما بوده متاسفانه در بعضي موارد بعضي دوستان با تجليل در صدور اثر كيفيت را فدا مي كنند.
در مورد توزيع نقشه چه برنامه اي داريد
در صدد هستيم با قوي ترين توزيع كننده اين آثار در كشور مذاكره كنيم . تا حصول توافق علاقمندان به تهيه نقشه مي توانند با شماره 6402681 تماس گرفته و يا به دفتر مركز واقع در خ امام خميني (ره ) نرسيده به ميدان حر كوچه منشور كوچه پورياي ولي پلاك 27 مراجعه كنند . توزيع نقشه به زبان عربي و انگليسي نيز از طريق سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي و وزارت امور خارجه و دفاتر گروههاي جهادي و شركت در نمايشگاههاي خارجي قابل پيگيري است .
مهمترين نكته در بخش توزيع كيفيت اثر است كه الحمدالله با دقتي كه در طراحي حروف محتوا رنگ قطع و كاغذ شده است براي مخاطب تعيين كننده است . در اين ميان تنها بايد اطلاع رساني خوبي را سامان داد.
براي ملي كردن نقشه اجراي چه برنامه اي ضروري است
تصور بنده آن است كه تنها اگر اين فعاليت علمي در سطح رسانه ها به نحو مطلوب منعكس شود مخاطب خود را برحق خواهد يافت . در اين ميان مركز شديدا نيازمند همراهي و همكاري رسانه هاي ديداري و نوشتاري است .
آيا در مورد نسخه اول بازتابي به دست شما رسيده است
هم در داخل و هم در خارج شروع به جمع آوري نظرات و پيشنهادات كرديم . الحمدالله در تمام بخشها نظرات خوبي را دريافت كرديم . در واقع مركز در هر مرحله از كار نتيجه را به اطلاع اهل فن مي رساند و در مناسبتهاي مختلف بعضي از اساتيد مراحل كار را مطلع مي شدند و نظري دادند و مركز هم از اين نظرات به نحو مطلوب حتي در آخرين مراحل كار استفاده كرد.
بازتاب خارجي آن مشخصا مربوط به كدام بخش از نقشه بود
بطور كلي به هنگام حضور نقشه در نمايشگاههاي كتاب خارج از كشور همه از اين اقدام ايران شگفت زده شدند و آنرا قابل تحسين ميدانند و ما نيز سعي كرده ايم كه در نقشه جديد با تكيه بر مشتركات خود با اعراب و ساير مسلمانان نقشه اي تدوين نمائيم كه همه را حول محور نابودي اسرائيل با هم متحد كنيم . اما در نسخه اول از جمله قسمتهاي مورد انتقاد گاهشمار آن بود كه ما در كنار ذكر از تاسيس گروههاي جهادي نامي از گروههاي ملي و چپ نياورده بوديم كه البته با گسترش فضاي گاهشمار اين خواست دوستان را نيز برآورده كرده ايم .
در مورد قيمت نقشه هم اين سئوال مطرح است كه چرا كلا نقشه گران است
البته اين به قيمت مرسوم نقشه ها برمي گردد كه كمي به نظر گران مي آيد با اين وجود با هزينه اي كه ما صرف اين نقشه كرده ايم قيمت 2000 تومان واقعا مناسب است . در واقع اين نقشه نسبت به مشابه خود مزيتهايي از جمله گلاسه بودن كاغذ چهار رنگ بودن داشتن جلد دورو بودن نقشه و محتواي بسيار غني كه وقت و هزينه بسياري از مركز برده است .
حتما در كنار اين قيمت تخفيفاتي هم قائل هستيد
البته ليستي از قيمت نقشه و انواع آن از جمله تا نشده با جلد و لامينه تهيه كرده ايم كه به نسبت تعداد مورد تقاضا تخفيف نيز لحاظ شده است . تا جائيكه حتي به 50 % نيز مي رسد .
كار جديد مركز شما پس از نقشه فلسطين چيست
فكر مي كنم با چاپ نقشه بيت المقدس تا حدودي رسالت خود در باب نقشه فلسطين را به انجام رسانده باشيم كه انشاالله در آينده اي نزديك پس از فراغت از كارهاي اين نقشه آنرا شروع كنيم . انتشار اطلس و گاهشمار فلسطين نيز از كارهاي روبه اتمام و مرجع مركز است .
با تشكر از شركت شما در اين مصاحبه و آرزوي موفقيت براي شما و همكاران محترم .
والسلام