سالها پيش انجمني با هدف اشاعه و ترويج هنر تاتر و
نمايش در سرتاسر كشور حتي دورترين نقاط آن شكل گرفت .
بدون شك بايد مركز و صنفي شكل مي گرفت تا هنرمندان تاتر
شهرستان تحت لواي آن به فعاليت خود ادامه دهند.
براي اين منظور انجمن نمايش با يك شيوه دمكراتيك و
كاملا منطبق با آرا اعضا و مبتني بر اساسنامه اي كه از سوي
هيات امناي مركزي انجمن نمايش كل كشور به شهرستانها ابلاغ
شده بود
آغاز به كار كرد. زودتر از آنچه تصور مي شد
هنرمندان
شهرستانها براي برپايي انجمن نمايش همت گماشتند و با
انتخاب هيات امنا از ميان اعضا با امكانات ناچيز و محدود
فعاليت خود را آغاز كردند. آنها مي دانستند كه در آغاز راه هستند
و با شرايط ايده آل و دلخواه فاصله اي طولاني دارند
لذا بدون
هيچ چشم داشتي با تلاش و كوشش به جذب امكانات و
سازماندهي نيروها پرداختند و سعي كردند اين راه ناهموار را تا
حدي و براساس توانايي هاي خود هموار سازند. هنرمندان
انجمن هاي نمايش با امكانات كم و با استفاده از داشته ها و
قابليت هاي خود و به اميد بهبود شرايط در آينده
شهر خود را از
تاتر بهره مند نمودند و اين مساله كوچكي نبود. آنها به خيال
اينكه در آينده وضعيت بهتري در انتظارشان خواهد بود و با
افزايش بودجه تاتر كشور مي توانند سر و ساماني به وضعيت تاتر
شهرستان بدهند همه كمبودها و نبودن ها و حتي بي مهري و
بي توجهي مسئولين ادارات شهرستانها را تحمل كردند. تنها
عامل دلخوشي بچه هاي تاتري شهرستانها
حمايت و شور و
شوق جوانان در ورود به اين عرصه و توجه تماشاگران بوده
است . اكنون سالها مي گذرد و هنوز انجمن نمايش اندر خم يك
كوچه است .
هنوز همان مشكلات قديمي و كهنه بر سر راه اين صنف
هنري قرار دارد. هنرمندان تاتر شهرستانها در بهبود شرايط
موجود بي آنكه قدمي محكم به جلو بردارند هنوز با آن مشكلات
قديمي دست و پنجه نرم مي كنند و تنها چيزي كه از اين ميان
عايد آنها شده است دلزدگي از تاتر و نااميدي از شرايط هنري
موجود است .
حالا هنرمندان تاتر اين مشكلات را پذيرفته و با آنها كنار
آمده اند
آنها را به عنوان يك واقعيت درك كرده و حتي نسبت به
آنها بي تفاوت شده اند. حالا ديگر بي توجهي مسئولين ادارات و
حتي اداره ارشاد كه باني فرهنگ و هنر شهرستانها است براي
آنها امري پيچيده و غيرعادي نيست . بر عكس اگر توجهي از
سوي اين ادارات به تاتر صورت پذيرد غيرعادي مي نمايد. امروز
ديگر براي هنرمندان تاتر شهرستانها بي پولي و خالي بودن خزانه
انجمن نمايش مساله پيچيده اي نيست . امروز اعضا انجمنهاي
نمايش ياد گرفته اند كه با جيب خالي تنها براي اينكه اسم اين
هنر را در شهرستان زنده نگه دارند نمايش به روي صحنه ببرند.
امروز آنها ياد گرفته اند كه داشته ها و توانايي هاي علمي و تجربي
خود را بدون هيچ چشم داشتي در اختيار همكاران و تازه كاران
قرار دهند. با توجه به شرايط موجود مي توان سئوالات
بي شماري را مطرح كرد
هر چند كه مي دانيم هيچ جوابي از ارگان
يا سازماني دريافت نمي كنيم ;
جايگاه انجمن نمايش در نزد مسئولين هنري كجاست
مركز هنرهاي نمايشي تا چه حدي به فعاليت انجمن هاي نمايش
توجه دارد
چگونه مي توان براي انجمن نمايش شهرستانها قدرت اجرايي
و قانوني ايجاد نمود
انجمن نمايش چگونه مي تواند با يك اساسنامه ناقص و
ناهماهنگ با شرايط موجود فعاليت خود را سازماندهي كند
بودجه اي كه به نام انجمن نمايش دريافت مي گردد در كجا و
چگونه هزينه مي شود
آيا تاتر ايران تنها بايد به تهران خلاصه شود يا شهرستانها نيز
از اين ميان سهمي دارند
و
براي بيان مشكلات انجمن هاي نمايش مي توان ساعتها
بحث نمود و هزاران صفحه به رشته تحرير در آورد. اما
اساسي ترين مشكلات انجمن هاي نمايش به نبود امكانات و عدم
دسترسي هنرمندان شهرستانها به ابتدايي ترين ابزار توليد يك
اثر نمايشي مربوط است كه نبود سالن و امكانات اجرايي از
جمله آنهاست . هنرمندان تاتر شهرستانها گاهي براي يك اجراي
نمايش در سالن سخنراني يك اداره ساعتها پشت در دفتر رئيس
آن اداره معطل مي مانند و گاهي با ده ها نامه نگاري جواب رد
مي شنوند.
آيا واقعا نمي توان درصد كمي از بودجه اعتباري و عمراني
شهرها را به ساخت يك سالن نمايش اختصاص داد
مورد ديگري كه مي توان به آن اشاره نمود
اساسنامه ناقص
و پر اشكالي است كه توسط انجمن نمايش مركز در اختيار
شهرستانها قرار گرفته است .
اساسنامه اي كه پانزده سال پيش نوشته شده بدون كمترين
تغييري در اين مدت نمي تواند راه گشاي هنرمندان كشور باشد.
در اين اساسنامه حتي جايگاه واقعي انجمن نمايش مشخص
نشده است . فقدان قدرت اجرايي از ديگر مشكلاتي است كه
انجمن نمايش با آن درگير است . انجمن نمايش قدرت اجراي
تصميمات خود را ندارد و به همين دليل بسياري از مصوبات
هيات امناي آن به دليل عدم حمايت و مخالفت مسئولين
شهرستانها بدون اجرا باقي مي ماند.
بدون شك اگر از انجمن نمايش حمايت شود و يك درصد
بودجه اي را كه صرف تاتر تهران مي كنيم به شهرستانها
اختصاص دهيم مي توانيم شاهد رشد و شكوفايي هنر نمايش در
كشورمان باشيم . بي گمان استعدادهاي ناب و ارزشمندي در
اقصي نقاط مملكتمان حضور دارند كه با كمي حمايت و توجه به
آنها مي توانيم به رشد و توسعه اين هنر بزرگ كمك
نماييم .
بي گمان اگر به نمايش شهرستانها توجه شود با اين سيل
عظيم مهاجران تحصيل كرده نمايشي در تهران مواجه نخواهيم
شد. تاتر اگر در مسير صحيحي هدايت شود مي تواند جامعه را به
رشد و تعالي برساند. تاتر مي تواند به عنوان هنري در جهت رشد
ارزشهاي والا درنظر گرفته شود اما به دليل عدم مديريت
صحيح
تخصيص ناعادلانه بودجه
عدم استفاده درست از
قابليت ها و... كماكان زوال آن را شاهديم . اگر امروز همه
سالن هاي نمايش در ايران تعطيل شوند
هيچ اتفاقي نمي افتد.
چرا زيرا به دليل عدم عملكرد صحيح
ضرورت وجود و حضور
اين هنر احساس نشده است . اين واقعيتي تلخ است كه نمي توان
به راحتي از كنار آن گذشت . البته بخشي از اين اتفاق به خود
هنرمندان نمايش نيز برمي گردد كه نتوانسته اند سلايق مخاطبان
را در كارهايشان لحاظ كنند. با اين وجود بايد تلاشهايمان را
مضاعف كنيم
بپاخيزيم و اين ارابه كهنه و فرسوده را به حركت
در آوريم .
ث م ـ نصرتي
*****
نقدي بر فيلم « جغدخاكستري » ساخته ريچاردآتن بورو
برايتان يك برگ سبز آورده ام !
|
شبكه اول سيما در روز پنج شنبه ـ بيستم آذر فيلم « جغد
خاكستري » به كارگرداني « ريچارد آتن بورو » را براي علاقمندان
برنامه سينما يك » پخش نمود.
« ريچارد آتن بورو » را مي توان از نسل دوم پيشگامان
سينماي انگليس دانست . او با ساخت فيلمهاي « پلي در دور
دست »
« گاندي »
« آزادي را فرياد كن »
« چارلي »
« سرزمين
آرزوها » و « جغد خاكستري » جايگاه ويژه اي را در بين فيلمسازان
انگليسي از آن خود كرده است . « آتن بورو » را مي توان در ميان
سينماگران انگليسي از مطرح ترين مستندسازان درباره طبيعت
دانست . او همواره در توليد آثارش به سراغ سرمايه گذاران
خصوصي رفته تا بتواند به بيان علايق و ايده هاي سياسي خود
بپردازد. توجه به زندگي آدمهاي واقعي و پرداخت ماجراهاي
تاريخي وجه مشترك آثار آتن بورو است .
در واقع مي توان او را به مانند « اسپايك لي » و « اليور استون »
از جمله كارگرداناني دانست كه به مستندپردازي شخصيتها
توجه ويژه اي قايل است . او در فيلمهايش انسانهايي را تصوير
مي كند كه پيش از او زيسته اند
او براساس مستندات تاريخي
سعي در واقع نمايي كامل شخصيت هاي موردنظرش دارد. « آتن
بورو » دراين باره مي گويد : « من حقايق را برساخته هاي ذهني
ترجيح مي دهم و به قهرمانان واقعي احترام مي گذارم . » هدف و
انگيزه او از بازسازي تاريخ و شخصيتهاي واقعي تاريخي
به
وجود آوردن چيزي است كه حد اعلاي واقع نمايي باشد.
پرداختن به مسايل سياسي از جمله ايستادگي درمقابل
امپرياليسم و مبارزه با تبعيض نژادي و... مشخصه ديگر آثار
اوست . به عنوان مثال گاندي در فيلم او در مقابل امپرياليسم
مي ايستد و يا فيلم « آزادي را فرياد كن » به مساله تبعيض نژادي در
آفريقاي جنوبي اشاره دارد. فيلم « پلي در دوردست » از معدود
آثار آتن بورو است كه زندگي نامه اي نيست اما به حمله ارتش
آلمان به هلند در جنگ جهاني دوم مي پردازد. به طور كلي آثار
آتن بورو
آثار تجاري معمولي نيستند. او سعي مي كند با
فيلمهايش تماشاگران را به فكركردن واداشته و تاثير عميقي بر
آنها بگذارد.
و امالله
« ريچارد آتن بورو » در فيلم « جغد خاكستري » (محصول
سال 1996 ) به روايت داستان زندگي آرچي بلماني ـ
سرخپوست دو رگه معروف ـ مي پردازد. « آتن بورو » اين فيلم را
تحت تاثير « لورنس عربستان » ساخته « ديويدلين » توليد كرده
است . به نظر مي رسد او با ساخت اين فيلم قصد شگفت زده
كردن تماشاگران خود را داشته است . او در اين فيلم به بررسي
زندگي مردمي مي پردازد كه سالها جلوتر از زمانه خود مي زيست .
« آرچي بلباني » در اين فيلم نكته اي را هشدار داد كه اكنون بعد از
گذشت شصت و پنج سال از مرگ او يكي از معضلات و
دغدغه هاي انسان امروز است
يعني حفظ محيط
زيست .
« آرچي گريمن » ـ آرچي بلماني ـ شخصيتي واقعي است كه
در سال 1888 در انگلستان ديده به جهان گشود و در سال
1983 بر اثر بيماري ذات الريه در شمال كانادا درگذشت . پدر او
يك اسكاتلندي و مادرش يك آپاچي بوده است . او در كودكي با
از دست دادن پدر و مادرش با دو عمه اش به زندگي ادامه داد.
آرچي از كودكي شيفته طبيعت و داستانهاي آمريكاي شمالي بود.
او در سال 1906 يعني در هيجده سالگي به كانادا سفر كرد و در
آنجا ماندگار شد و به دل طبيعت و جنگلهاي بكر شمال كانادا
پناه برد. آرچي در آنجا به يك شكارچي و دام گذار حيوانات
تبديل شد. زندگي در طبيعت چنان او را مفتون خود ساخت كه
چندين مقاله و كتاب درباره طبيعت را به رشته تحرير در آورد. از
جمله كتاب « زائران طبيعت » او كه بسيار مورد استقبال مردم قرار
گرفت و سبب شهرتش به عنوان نويسنده اي سرخپوست گرديد.
او در طول سخنراني هاي خود همواره اعلام داشت كه ما فرزندان
زمينيم
ارباب آن نيستيم . زمين خانه مشترك ماست و بايد
درحفظ آن بكوشيم .
بعد از مرگ او اعلام شد كه او يك سرخپوست نبوده و او را
يك دروغگوي متقلب پنداشتند. « آتن بورو » با ساخت اين فيلم
نشان داد كه هويت يك انسان براي مردم اين عصر مهم تر از
حرفي است كه مي گويد. زماني كه هويت آرچي آشكار مي گردد
حرفهايش فراموش مي شود.
فيلم « جغد خاكستري » با همان هدف و انگيزه اي ساخته شد
كه فيلمهاي « گاندي » و « چاپلين » ساخته شده بودند. با اين
تفاوت كه آرچي مانند ديگر قهرمانان آثار او گاندي
چاپلين
چرچيل و... براي مردم چندان شناخته شده نيست .
« جغد خاكستري » را مي توان يك فيلم مفهوم گرا دانست .
فيلمي كه به قصد ارائه انديشه و پيامي شكل گرفته است . اين
ملودرام تعليمي با آن همه تصاوير كارت پستالي اش قصد دارد
لذات حضور در دل طبيعت رابه تماشاگرانش بچشاند. فيلم
« جغد خاكستري » بي گمان اثري حرفه اي است كه به واسطه
ابزاري مانند تدوين
موسيقي و... وجه سينمايي پررنگي يافته
است .
از جمله نكات مثبت اين اثر
فيلمنامه آن است كه توسط
« ويليام نيكلسون » نوشته شده است . او در نگارش فيلمنامه اين
اثر به زوايا و صحت روايات داستان اين مرد به خوبي توجه كرده
و آن را به رشته تحرير درآورده است . اما آن چيزي كه در كليت
اثر به عنوان يك ضعف خودنمايي مي كند اين است كه « آتن
بورو » نقش طرح ها و شخصيت ها را به گونه اي انتخاب نكرده كه
حس تعليق و كنجكاوي را در بيننده بيدار كند و عطش تماشاگر
به پيگيري آن را بيشتر سازد.
همچنين كارگردان فيلم به زواياي دروني زندگي آرچي
اشاره اي نمي كند و سعي مي كند تنها وجوه بيروني زندگي او را به
تصوير بكشد.
اين فيلم در سطح فيلم پرماجرا با داستاني باوركردني است
اما نقش آرچي كه « پيرس برازنان » ـ بازيگر فيلمهاي تجاري ـ
ايفاگر آن است مي توانست عميق تر تصوير گردد. بازي برازنان
نتوانسته مبين انساني باشد كه از دل طبيعت وحشي بيرون آمده
است .
آتن بورو در اين فيلم به منظور نشان دادن زيبايي بي پايان
طبيعت به ارائه تصاوير كارت پستالي كه « راجربرات » مدير
فيلمبرداري آن گرفته اكتفا كرده است . او با تركيب بندي اثر خود
مي خواهد به واقع گرايي آن كمك كند. تصاوير مستندي كه به
صورت سياه و سفيد در طول فيلم تكرار مي شوند قصد ارائه
چنين فضايي را دارند.
« جغد خاكستري » به سبب فقدان اطلاعات كافي درباره
آرچي بلاني به نسبت گاندي فيلم قابل قبولي است اما مطرح تر از
آن نيست .
ث شهاب پازوكي
*****
رويدادهاي فرهنگي هنري
|
آثار ششمين دوسالانه نقاشي معاصر تهران بر روي اينترنت
همزمان با برگزاري ششمين دوسالانه نقاشي معاصر
تهران
آثار به تماشا درآمده در اين دوسالانه بر روي سايت
انجمن هنرمندان نقاش ايران قرار گرفته است .
براي نخستين بار علاقمندان به دوسالانه نقاشي در
شهرستان ها و ديگر كشورها مي توانند تمامي آثار راه يافته به
نمايشگاه و برگزيدگان دوسالانه را در سايت انجمن هنرمندان
مشاهده www.Sipainters.com نقاش ايران به نشاني
كنند.
همچنين منتخبي از آثار اين دوسالانه بر روي سايت موزه
قرار گرفته www.Ir - tmca.com هنرهاي معاصر تهران به آدرس
است .
يادآور مي شود ششمين دوسالانه نقاشي معاصر تهران از
17 آذرماه آغاز شده و تا 18 دي ماه در محل موزه هنرهاي
معاصر تهران داير خواهد
شد.
كفشهاي سرگردان
براي ديدن چهره زنان ايراني در دفاع هشت ساله
آيينه اي
شفاف تر از گفتار و نوشتار خود آنان نيست . زناني كه در
خطوط مختلف نبرد ايستادند تا از آنچه كه دوست دارند
دفاع
كنند. بسياري از اين زنان به خاك افتادند
بسياري به اسارت
دشمن درآمدند
بسياري زخم برداشتند
بسياري بربالين
مجروحان جنگ بيدار ماندند و آناني كه به خانه بازگشتند
بسيار نيستند...
فرجام فر كه با توجه به خوزستاني بودنش به خوبي حال و
هواي جنگ را در خاطراتش انتقال داده است در خصوص
انگيزه اش از نوشتن اين كتاب گفت : جنگ يك واقعيت بزرگ
در زندگي ما ايرانيها بود
هميشه احساسم اين بوده كه لازم
است حال و هواي آن روزها را به نسل جديد منتقل كنيم .
خصوصا اينكه تاكنون اغلب خاطراتي كه از جنگ بازگو شده
توسط مردان انجام شده است و آثار زنان در اين زمينه به تعداد
انگشتان دست هم نمي رسد. علاوه بر اين هدفم اين بود كه
جريان زندگي را در جنگ توصيف كنيم چرا كه ما واقعا زير
موشك باران عراق قرار داشتيم اما به زندگي و عشق نيز ادامه
مي داديم .
كتاب كفشهاي سرگردان كاري از گروه بانوان دفتر ادبيات و
هنر مقاومت حوزه هنري در 175 صفحه با قيمت 1000 تومان
و در تيراژ 4400 نسخه به بازار كتاب عرضه شده است .
جايزه ويژه تماشاگران در ششمين دوسالانه نقاشي معاصر تهران
بازديدكنندگان ششمين دوسالانه نقاشي معاصر تهران
هنرمند منتخب خود را برمي گزينند.
در ششمين دوسالانه نقاشي معاصر تهران كه در موزه
هنرهاي معاصر تهران داير است علاوه بر جوايز رسمي اين
دوسالانه
جايزه اي نيز از سوي بازديدكنندگان به يكي از
نقاشان شركت كننده در بخش مسابقه تعلق خواهد
گرفت .
بدين منظور يك صندوق راي در محل كتابفروشي موزه
براي انتخاب هنرمند برگزيده اختصاص يافته است .
اين جايزه معادل پانصد هزار تومان لوازم نقاشي مي باشد
كه از سوي شركت « واس » كه نمايندگي انحصاري شركت توليد
كاغذ و مقواي « كانسون » و رنگ هاي « ال بي » در ايران را
برعهده دارد به نقاش برگزيده اهدا خواهد شد.
يادآور مي شود ششمين دوسالانه نقاشي معاصر تهران از
17 آذرماه آغاز شده و تا 18 دي ماه در محل موزه هنرهاي
معاصر تهران داير خواهد
شد.
| | |