بخش خبري : امروز سالروز شهادت آيت الله مفتح روز وحدت حوزه و دانشگاه است . 27 آذر از اين رو روز روز وحدت حوزه و دانشگاه نامگذاري شده كه شهيد آيت الله دكتر مفتح هم در حوزه و هم در دانشگاه تحصيل و تدريس داشتند و براي اسلامي كردن دانشگاه ها و علمي كردن حوزه هاي علميه تلاشهاي زيادي انجام دادند.
هر سال در سالگرد شهادت آيت الله دكتر مفتح بحث وحدت حوزه و دانشگاه و ضرورت انجام اين كار در محافل و مراسم مختلف تكرار مي شود اما براي عملي كردن اين وحدت سرنوشت ساز متاسفانه اقدامات جدي و موثري صورت نمي گيرد و در طول سال اين موضوع به فراموشي سپرده مي شود.
اهميت تعامل حوزويان و دانشگاهيان به عنوان دو قشر متفكر و تاثيرگذار جامعه از اينجا احساس مي شود كه دشمنان اسلام و انقلاب همواره براي تخريب چهره هاي شاخص اين دو نهاد و نيز جلوگيري از پيوند بين حوزه و دانشگاه تلاش مي كنند. هرگاه حوزويان و دانشگاهيان ما با هم متحد شده و پيشتاز حركتهاي مردمي ضداستكباري و ضداستعماري بوده اند دشمنان بيشترين ضربه را از اين وحدت متفكرين و روشنفكران علمي و ديني خورده اند. لذا براين اساس تحقق وحدت حوزه و دانشگاه و حفظ آن ضروري است و بايد اين دو نهاد علمي با كنار گذاشتن اختلافات و برداشتن فاصله هاي موجود براي تقويت تعامل و ارتباطات بين هم تلاش كنند.
براي رسيدن به اين مقصود بايد ديدگاه هائي كه دانشگاه را به بي ديني و بي بندوباري و حوزه را به سنت پرستي و تحجر متهم مي كند كنار گذاشته شود و الگوهاي صحيح براي وحدت حوزه و دانشگاه ها تعريف گردد تا هم اين دو نهاد علمي و هم جامعه از بركات آن بهره مند شوند.
امروز مهمترين نياز در دانشگاه ها تعميق معنويت و احياي اسلام ناب محمدي (ص ) است و مهمترين نياز در حوزه نيز اثبات علمي احكام اسلامي و علمي كردن و به روز نمودن مراكز ديني مي باشد كه هر دو بايد يك هدف را براي توليد فكر و انديشه براي عرضه به جامعه و جهان دنبال كنند.
در همين راستا با يكي از فرزندان آيت الله شهيد مفتح درباره مبارزات و شخصيت والاي اين شهيد بزرگوار به گفتگو پرداختيم .
حجت الاسلام محمدهادي مفتح كه در دانشگاه موفق به دريافت ليسانس مهندسي برق الكترونيك و فوق ليسانس علوم قرآني و حديث شده و در حوزه نيز سطوح مختلف حوزه را گذرانيده و هم اكنون مشغول تحصيل و تدريس در حوزه علميه قم است درباره زندگينامه شهيد مبارز آيت الله دكتر مفتح به خبرنگار ما گفت : شهيد آيت الله مفتح در سال 1307 هجري شمسي در شهر همدان و در خانواده اي روحاني به دنيا آمدند و در همان زمان كه محدوديتهاي تحصيلي وجود داشت و اقبالي هم از آن نمي شد تحصيلات دبستاني خود را در همدان به پايان رساندند.
ايشان پس از اتمام تحصيلات دبستاني در حوزه علميه همدان تحت نظارت مرحوم آيت الله العظمي آخوند ملاعلي معصومي تحصيلات حوزوي خود را آغاز مي كنند. پس از گذراندن درجات حوزوي در همدان براي پيشرفت و ترقي علمي به حوزه علميه قم مشرف مي شوند و در محضر اساتيد بزرگي كه در آن زمان بودند مانند آيت الله العظمي بروجردي حضرت امام خميني علامه طباطبائي آيت الله گلپايگاني آيت الله محقق داماد و ساير اساتيد آن زمان حوزه به درجه بالاي اجتهاد مي رسند.
شهيد مفتح در زمينه فلسفه هم از شاگردان نزديك و مورد اعتماد علامه طباطبائي بودند. ايشان دركنار تحصيل و تدريس دروس حوزوي به تحصيلات جديد كه در همدان آغاز كرده بودند در قم ادامه دادند و عليرغم مشقات و زحمات فراواني كه با وجود امكانات كمي كه در آن زمان بود مدارج علمي جديد را هم طي كردند و با تحصيل در دانشگاه تهران موفق به دريافت درجه دكتراي فلسفه شدند كه البته اين افتخارات علمي و حوزوي بسيار همراه با مشكلات و سختيها بود.
فرزند شهيد مفتح افزود : ايشان مجبور بودند هر روز از قم قبل از طلوع فجر خودشان را به تهران برسانند و سر كلاس دانشگاه حاضر شوند و دوباره به قم برگردند و تدريس حوزوي كه در قم داشتند را برگزار كنند. شاگردان شهيد مفتح كه امروز از بزرگان حوزه هستند نقل مي كنند كه با وجودي كه شهيد مفتح از تهران به قم مي آمدند و خسته بودند ولي به حدي نظم داشتند كه حتي قبل از ما كه در حجره بوديم زودتر در كلاس حاضر مي شدند.
وي خاطر نشان كرد شهيد مفتح با تحمل اين زحمات فراوان توانستند هم در حوزه و هم در دانشگاه بالاترين مدرك را اخذ كنند و الگوي جامع دو فرهنگ حوزوي و دانشگاهي باشند. به همين جهت شخصيت ايشان يك شخصيت منحصري بود و انگشت شمار بودند كساني كه با دو فرهنگ حوزه و دانشگاه آشنا باشند.
شهيد مفتح كسي بود كه هم در حوزه و هم در دانشگاه تحصيل و تدريس كرده بود. يعني در هر دو مركز علمي از هر دو زاويه محصل و استاد فرهنگ آنها را تجربه كرده بود و اين موجب شد كه ايشان مشكلاتي را كه آن زمان در مسائل فكري براي دانشگاهيان مسلمان و براي حوزوياني هم كه مي خواستند آنچه نياز جامعه است را برآورده كنند به خوبي احساس و درك كرده و به رفع آنها بپردازند.
شهيد مفتح تلاش زيادي كردند تا جلوي انحرافات و حركتهاي بيهوده در حوزه و دانشگاه را بگيرند كه در آن زمان به اين نتيجه رسيدند كه بهترين و ثمربخش ترين راه وحدت حوزه و دانشگاه است و اين ايده و طرح را به عنوان يك وظيفه دنبال كردند.
وي يادآور شد : انديشه وحدت حوزه و دانشگاه مربوط به قبل از سال 40 است كه شهيد مفتح در ذهن خود داشت و در مقالات و نوشته هاي خود نيز در آن زمان مشاهده مي شد. از جمله اين مقالات « پيوند مجدد دانشگاه » « نقش دانشمندان اسلام در پيشرفت علوم » و ديگر عناويني كه در نوشته هاي خود استفاده مي كردند و اين نشان مي دهد كه اين انديشه در همان زمان در فكر و روح شهيد مفتح وجود داشته است كه بسياري از مشكلات فكري و عملي جامعه به اين خاطر است كه اين دو قشر متفكر از همديگر دور هستند و زبان يكديگر را نمي فهمند و تعامل فكري بين هم ندارند و اگر اين وحدت ايجاد شد خيلي از مسائل و مشكلات از بين مي رود و خود بخود حل خواهد شد.
از اين جهت شهيد مفتح پايه گذار انديشه « وحدت حوزه و دانشگاه » بودند و در راه تحقق آن گام برمي داشتند.
فرزند شهيد مفتح در ادامه اين گفتگو اظهار داشت : با آغاز مبارزات حضرت امام (ره ) ايشان كه از ياران نزديك حضرت امام بودند در حلقه كساني قرار گرفتند كه پيام حضرت امام (ره ) و انديشه هاي ايشان را در جامعه ترويج مي كردند.
شهيد مفتح در سال 41 بر اساس سفر تبليغي كه معمولا فضلا و علماي حوزه علميه در ايام تبليغ ماه محرم و ماه رمضان به نقاط مختلف مي روند منطقه حساس و استراتژيك خوزستان را كه 10 سال قبل آن قضاياي ملي شدن صنعت نفت در آنجا پيش آمد و همچنين وجود چاه هاي نفت و پالايشگاه به عنوان رگ حياتي رژيم در منطقه خوزستان بود مركز فعاليت و تبليغ خودشان انتخاب كردند و به جرات مي توان گفت كه همه جوش و خروش و تحركي كه در منطقه خوزستان بود شهيد مفتح آن را ايجاد كرد و آغازگر نهضت امام خميني از اين منطقه بود به نحوي كه رژيم حضور شهيد مفتح را در خوزستان تحمل نكرد و ورود شهيد مفتح را به كل استان خوزستان ممنوع نمود.
پس از اين ممنوعيت شهيد مفتح به قم بازگشت اما در سال 48 رژيم باز حضور ايشان در قم را تحمل نكرد و يكسال ايشان را به كرمان تبعيد مي كند اما پس از يك سال ساواك به شهيد مفتح اعلام مي كند كه شما حق اقامت در قم نداريد و نمي توانيد به آنجا برويد كه البته براين اساس كه برخي مواقع عدو شود سبب خير اين ممنوعيت رژيم باعث شد كه شهيد مفتح در تهران ساكن شوند و طبعا زمينه فعاليت گسترده تري داشته باشند.
شهيد مفتح در تهران كه ساكن مي شوند به دعوت شهيد مطهري در دانشكده الهيات دانشگاه تهران تدريس را آغاز مي كنند و در شش هفت سال باقيمانده به پيروزي انقلاب ايشان آنقدر در دانشگاهها تاثير داشتند كه همه كساني كه در آن زمان دانشجو بودند اين را تائيد مي كردند.
در آن زمان در دانشگاه تهران مسجدي ساخته شده بود كه سالها در آن بسته بود اولين كسي كه در اين مسجد را باز كرد و در آن نماز اقامه كرد شهيد مفتح بود.
همين اقدام در آن زمان كه دانشجوي مسلمان حتي اگر معتقد هم بود جرات نمي كرد اعتقادات خود را ابراز كند و جو سنگين ماركسيستي در دانشگاه ها حاكم بود خيلي تاثيرگذار بود. شهيد مفتح با اين عمل كه رسما نمازجماعت را در قلب دانشگاه تهران برگزار كردند اين جرات و اين جسارت را به دانشجوي مسلمان دادند كه بتواند با جرات سرش را بالا بگيرد و ادعاي اعتقاد به اسلام بكند.
وي افزود : شهيد مفتح هر جا بود آنجا را كانون مبارزه مي كرد « مسجد جاويد » در تهران اولين پايگاه تبليغات مسجدي مبارزه ايشان بود كه در يكي از خيابانهاي فرعي خيابان دكتر شريعتي قرار دارد.
پس از دو سال اين مسجد توسط ساواك بسته شد كه در آخرين شب در اين مسجد آيت الله خامنه اي سخنراني كردند. ايشان از مشهد مقدس تشريف آوردند و پيرامون سيره امام صادق (ع ) سخنراني كردند و همان شب شهيد مفتح و آيت الله خامنه اي را دستگير كردند و بدين ترتيب مسجد جاويد تعطيل شد.
ايشان پس از مدتي كه در زندان بود و آزاد شدند امام جماعت مسجد قبا كه مسجد كوچكي در يكي از فرعي هاي خيابان دكتر شريعتي است عهده گرفتند. باز هم آنجا را كانون مبارزات و تبليغات خود قرار دادند به گونه اي كه آن نماز با شكوه و تاريخي عيد سعيد فطر و آن راهپيمائي ميليوني از اين مسجد آغاز شد و در واقع با اين نماز و راهپيمايي ميليوني عيدفطر كمر رژيم شكست كه كانون آن مسجد قبا و محور شهيد مفتح بود و در نهايت نيز اين مبارزات منجر به پيروزي انقلاب اسلامي شد. در زمان پيروزي انقلاب نيز شهيد مفتح مسئوليت اصلي را در كميته استقبال از حضرت امام (ره ) برعهده داشتند كه در نهايت زحمات ايشان همگي به ثمر رسيد.
وي در ادامه اين گفتگو افزود : شهيد مفتح كه قبل از انقلاب محور مبارزه بود كه حضرت امام (ره ) حتي از پاريس با منزل ما تماس مي گرفتند و برخي پيامهاي خود را قرائت مي كردند و از طريق منزل ما توزيع و منتشر مي شد اما بعد از انقلاب شهيد مفتح از كارهاي اجرائي كه قبل از انقلاب آنگونه شديد انجام مي دادند كناره گرفت .
ايشان جمع بندي و تحليل شان اين بود كه در آن زمان كه هيچ كس در ميدان نبود و يا همه زندان و تبعيد و يا ساكت بودند وظيفه داشتند در وسط ميدان باشند تا آتش انقلاب خاموش نشود اما پس از آنكه انقلاب به ثمر رسيد وظيفه خود را حضور در دانشگاه مي دانستند.
پس از تسخير لانه جاسوسي آمريكا و استعفاي دولت موقت و تشكيل شوراي انقلاب يكي از اعضاي شوراي انقلاب با ايشان تماس گرفتند و پيشنهاد يكي از وزارتخانه ها را دادند كه ايشان قبول نكردند و اصرار نمودند كه در دانشگاه خواهند ماند.
در ابتداي انقلاب كه در دانشگاه درس كمتر اهميت داشت و گروهكهاي مختلف در دانشگاهها كارهاي سياسي و حتي نظامي مي كردند و جو هياهو و جنجال حاكم بود. شهيد مفتح در دانشگاه حضور پيدا كردند و در آن زمان تنها جائي كه بحثهاي علمي و منطقي مطرح بود و كمتر از اين گروهكها فعاليت مي كردند دانشكده الهيات بود و ايشان يك جو سالم علمي در اين دانشكده به وجود آوردند و قصد داشتند كه اين جو سالم را در تمام دانشگاه ايجاد كنند كه با شهادت ايشان اين راه توسط بزرگان ديگري براساس وظيفه ديني كه داشتند ادامه داده شد.
وي خاطرنشان كرد : شهيد مفتح حتي شبها كه به منزل مي آمدند و با وجود خستگي كه داشتند در منزل نيز تلفني پاسخگوي دانشجويان و تماسها بودند. شهيد مفتح حتي عليرغم محدوديتهاي امنيتي كه از سوي محافظين ايشان اعمال مي شد هيچگاه خودشان را از مردم و جامعه دور نكردند و سعي داشتند بيشتر اوقات را با مردم عادي و دانشجويان بگذرانند.
حجت الاسلام محمدهادي مفتح در بخش ديگري از اين گفتگو با اشاره به وجود برخي اختلافات ميان حوزه و دانشگاه گفت : دانشگاهيان با علومي برخورد داشتند كه با علومي كه سابقا در حوزه هاي علميه بحث و تدريس مي شد متفاوت بود و فرهنگ جديدي را وارد جامعه كرده بودند و طبيعتا فرهنگ حاكم بر اين دو نهاد علمي متفاوت بود و يك غير همزباني و جدائي فرهنگي بين حوزويان و دانشگاهيان ايجاد شده بود و با هم مبادله فكري نداشتند.
وي گفت : اين امر موجب شد كه دانشگاهيان يا از اسلام دست بكشند و يا اسلام بدون روحاني را پيشه كنند و تفكر « اسلام منهاي روحانيت » از همين جا آغاز شد. افرادي مثل شهيد مفتح اين تهديد را به موقع متوجه شدند و آنرا منشا انحراف دانستند و به مبارزه با آن پرداختند.
وي افزود : شهيد مفتح معتقد بود ريشه همه اين اختلافات و انحرافات جدائي روحاني از دانشگاهها و جدائي فرهنگي بود كه انديشه اتحاد بين حوزه و دانشگاه را مطرح و دنبال كردند.
فرزند شهيد مفتح افزود : يكي از ثمرات وحدت حوزه و دانشگاه جلوگيري از انحرافات فكري در اين دو نهاد علمي است .
وي با انتقاد از فاصله و شكاف موجود بين حوزه و دانشگاه گفت : دوري اين دو نهاد عوامل مختلفي دارد كه يكي از اين عامل نبود شخصيت هائي مثل شهيد مفتح است . يعني افرادي كه هم تحصيلكرده و استاد دانشگاه و هم طلبه و مدرس حوزه باشند امروز خيلي كم داريم . در زمان شهيد مفتح شهيد بهشتي شهيد مطهري شهيد باهنر و امثال اين شخصيتهاي بزرگوار حوزه و دانشگاه تا حدود زيادي با هم تعامل برقرار كرده بودند. وي افزود : هميشه گفته مي شود كه وحدت حوزه و دانشگاه ضروري است و كار لازمي مي باشد اما در واقع اقدام عملي جدي در اين زمينه كمتر ديده مي شود.
وي تاكيد كرد : همانطور كه رهبر معظم انقلاب فرمودند نبايد هر سال فقط در سالگرد شهادت آيت الله مفتح از وحدت حوزه و دانشگاه سخن بگوئيم و تا سال بعد آنرا فراموش كنيم بلكه بايد گروههاي پژوهشي و تحقيقي تشكيل شده و راههاي تحقق وحدت حوزه و دانشگاه را بررسي كنند.
وي تصريح كرد كه دشمنان هيچ گاه نمي خواهند پيوند حوزويان و دانشگاهيان را ببينند و از بين بردن هر وحدتي بين مسلمانان از اهداف دشمنان اسلام است .
وي از بين بردن وحدت بين اقشار متفكر جامعه را براي دشمنان بسيار مهم توصيف كرد و گفت : اگر متفكرين يك جامعه با همديگر اختلافات داشته باشند دشمنان سريعتر بر آن جامعه سيطره پيدا خواهند كرد.
وي پرهيز از القائات و اختلافات توسط حوزويان و دانشگاهيان را ضروري دانست و افزود : تحقق وحدت حوزه و دانشگاه در اين شرايط وظيفه ملي ديني انقلابي و ميهني همگي مي باشد.
وي گفت : با وجودي كه گامهاي بزرگي در اين زمينه برداشته شده اما تا رسيدن به آن وحدت واقعي و حقيقي راه زيادي داريم كه بايد بپيمائيم .
هرگاه حوزويان و دانشگاهيان ما با هم متحد شده و پيشتاز حركتهاي مردمي ضداستكباري و ضد استبدادي بوده اند دشمنان بيشترين ضربه را از اين وحدت متفكرين و روشنفكران علمي و ديني خورده اند
براي تحقق وحدت حوزه و دانشگاه بايد ديدگاه هائي كه دانشگاه را به بي ديني و بي بندوباري و حوزه را به سنت پرستي و تحجر متهم مي كند كنار گذاشته شود و الگوهاي صحيح براي اين وحدت تعريف گردد.
حجت الاسلام محمد هادي مفتح فرزند شهيد آيت الله مفتح : شهيد مفتح به دليل تحصيل و تدريس در حوزه و دانشگاه از هر دو زاويه محصل و استاد فرهنگ اين دو نهاد را تجربه كرده بود و موانع بين اين دو نهاد و راهكارهاي برداشتن آنها را به خوبي مي شناخت