روزنامه جمهوري اسلامي 26/09/1382 صفحه هنر و ادبيات

  • به مناسبت برگزاري همايش بين المللي بزرگداشت استاد كمال الدين بهزاد تهران وتبريز ـ 24 تا 27 آذر ماه 1382
    استاد بهزاد; مشهورترين نگارگر ايراني

  • رويدادهاي فرهنگي هنري
  • *****
    به مناسبت برگزاري همايش بين المللي بزرگداشت استاد كمال الدين بهزاد تهران وتبريز ـ 24 تا 27 آذر ماه 1382
    استاد بهزاد; مشهورترين نگارگر ايراني




  • هنرمندان ايراني در طي دوره هاي متمادي با استعداد عظيم و ذوق مهذب و پالوده خود هنرهايي آفريده اند كه در آن واحد هم حسي و هم معنوي است . هنرهايي كه مبتني بر معرفتي است كه خود سرشت روحاني دارد.
    هنرمند با تخيل ابداعي هر نقش و نگاري كه مي نگارد همه در حسن و جمال و جلال الهي است كه در عالم صورت تجلي يافته و نسبتي حضوري با حق و حقيقت مي يابد و به عبارتي نسبت ميان خويش و عالم و آدم و مبدا عالم و آدم را متمثل مي نمايد.
    اينگونه است كه هنرمند از صورت خيالي تعالي مي يابد و مي تواند كنده شود و به ساحت متعالي عالم قدس قدم بگذارد. تصاوير موجود در نسخ خطي ايران يكي از بارزترين تجليات ذوق و هنر و فرهنگ ايران است اهميت اين نسخ خطي و تصاوير آن چيزي از ساير هنرهاي ايراني كم ندارد; نگاره هايي كه اكنون در تمام موزه هاي دنيا و مجموعه هاي خصوصي چون در گرانبهايي نگهداري مي شود. نگاره هاي ايراني به اذعان همه هنرشناسان و پژوهشگران داراي ظرافتها و ويژگيهاي پيچيده اي است كه شناخت و تحقيق درباره آنها نياز روزگار ماست نگاره هايي كه در سالهاي اخير بسيار مورد توجه قرار گرفته و با نام « مينياتور » معرفي شده است . براي پژوهش درباره نگارگري در ايران بايد تا آنجا كه ممكن است به گذشته بازگشت بازگشتي به طول تاريخ و نگارگري پيش از تاريخ در ايران نگاره هاي ايراني هنري نيست كه در طي چند سده به وجود آمده باشد. اين هنر را بايد در طول هزاره ها بررسي و پيگيري نمود تا پي برد كه چگونه به مرور به تجربيات و دانش هنري مردم فلات ايران افزوده شده رشد كرد و چه سان دچار دگرگوني و تطور شد.
    در طي سده هاي متمادي نگارگران ايراني ابداعاتي را در اين هنر به وجود آوردند كه امروزه با عناويني چون « مكتب هرات » « مكتب تبريز » و يا « مكتب اصفهان » مورد شناسايي قرار مي گيرد و هر يك از آنان نيز شيوه هايي را در اين مكاتب ابداع نمودند كه در برخي از آنها شاهد تحولي اساسي در مكاتب نگارگري هستيم .
    شايد مشهورترين نگارگر ايراني كه بسياري از باورهاي گذشته را متحول كرد و تاثير زيادي بر ديگر هنرمندان داشت و واسطه اي در انتقال هنر نگارگران هرات به نگارگري و تصويرگري دوره صفويه شد كمال الدين بهزاد است .
    كمال الدين بهزاد جزو معدود هنرمنداني است كه در زمان حيات خود به شهرت و محبوبيت دست يافت و باعث گرديد كه بسياري از نگارگران به تقليد از آثار او بپردازند و يا نامش را در اثر خود به جا بگذارند. وي يكي از نادر نگارگران ايراني است كه در تعدادي از آثار خود نام خويش را رقم زده است كاري كه پيش از آن به جز در مواردي خاص انجام نمي شد.


    درباره تاريخ تولد بهزاد نقل قولهاي بسياري شده است . گروهي آن را در سال 854 هجري قمري و برخي نيز به سال 870 هـ ق ذكر مي كنند كه در يكي از شهرهاي خراسان احتمالا هرات به دنيا آمد. اما آنچه همه در آن اتفاق نظر دارند اين است كه وي در كودكي يتيم شده و نزد « ميرك نقاش » پرورش يافت .
    بهزاد در دربار سلطان حسين بايقرا و نزد ميرك كه سرپرست او بود به فراگيري نگارگري پرداخت و احتمالا از محضر استاد « پير سيد احمد تبريزي » نيز كسب فيض كرد.
    سرگذشت زندگي بهزاد با وجود تمام شهرت و محبوبيتي كه به ظاهر داشت در هاله اي از ابهام است اما آنچه مسلم است بسياري از هم عصران وي او را ستوده اند.
    ماني قلم خجسته آثار
    نيكو شيم حميده اطوار
    استاد هنروران عالم


    در فن هنروري مسلم
    بهزاد يگانه زمانه
    ماني به زبان او فسانه
    پس از فتح خراسان و هرات به دست شاه اسماعيل تعدادي از هنرمندان و از جمله بهزاد به تبريز سفر كردند و براي نخستين بار در زمان شاه اسماعيل نگارگري به سرپرستي كتابخانه سلطنتي انتخاب مي شود كه متن اين فرمان به نام بهزاد موجود است .
    درباره آثار و نگاره هاي بهزاد بحثهاي بسياري شده است كه كدام اثر به او تعلق دارد و يا كدام يك به شاگردان وي منسوب است و كدام نگاره را به سرپرستي او تصوير كرده اند. اما در نسبت دادن چند اثر به او اتفاق نظر وجود دارد كه مشهورترين آنها تعدادي از نگاره هاي موجود در يك نسخه بوستان سعدي است كه در ماه رجب سال 893 هـ ق و به خط « سلطان علي الكاتب » و در هرات براي سلطان حسين بايقرا كتابت شده است و اكنون در كتابخانه ملي مصر در قاهره نگهداري مي شود.
    اصولا كارهاي بهزاد ناشي از احساس عميقي است كه هنرمند از زندگي داشته و موفق شده است آنها را به بهترين وجهي تصوير كند. گرچه حالتهاي چهره ها و اندامهاي گوناگون برمبناي علم كالبدشناسي تصوير نگرديده است . اما آنچه اهميت دارد اين است كه كيفيت رواني افراد در حالات گوناگون به گونه اي خاص نمايانده شده است و هنرمند با توجه به موضوعات واقعي پيرامون خود جهاني مستقل را آفريده است كه در آن مردمان و درختان و كوهها و ساير اجزاي نقاشي به همان جهان پيوند دارند.
    به هر حال شايد مهمترين تحول كار هنري بهزاد همان توجه به شخصيتهاي موجود در نگاره هاي اوست كه وي را به عنوان هنرمندي سنت شكن و به وجود آورنده شيوه اي نو در نگارگري ايران شناسانده است .
    بنابر سروده امير دوست محمد هاشمي در ديباچه مرقع بهرام ميرزا بهزاد در تاريخ 942 هجري قمري وفات يافت و در باغ شيخ كمال خجندي در تبريز به خاك سپرده شد.

  • *****
    رويدادهاي فرهنگي هنري




  • يازدهمين جشنواره تئاتر استان خوزستان برگزار شد
    دزفول ـ خبرنگار روزنامه جمهوري اسلامي : يازدهمين جشنواره تاتر استان خوزستان در دزفول برگزار شد.
    با حضور 15 گروه تاتر از شهرهاي اميديه آبادان آغاجاري ماهشهر سوسنگرد اهواز انديمشك ايذه و خرمشهر جشنواره تاتر استان خوزستان در تالار ارشاد كانون ايثار و مجتمع سينمائي دزفول برگزار شد.
    رئيس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي دزفول گفت : در مدت 4 روز 9 نمايش صحنه اي و 6 نمايش خياباني و با حضور جمشيد جهانزاده همايون علي آبادي ـ سيدصادق موسوي و محمدرضا الوند به عنوان داور جشنواره در مكانهاي ياد شده اجرا مي شدند.
    طهماسبي گفت : همزمان با برگزاري جشنواره سالن بازسازي شده تالار ارشاد افتتاح شد . اعتبار هزينه شده 120 ميليون تومان بوده كه مجهز به وسايل خنك كننده و سيستم نوري و صوتي پيشرفته با گنجايش 170 صندلي براي مردم دزفول درنظر گرفته شده است .
    همايش مونودراما و عاشورا از تهران تا كربلا با تئاتر و نمايش خورشيد كاروان
    به مناسبت بزرگداشت ايام محرم امسال سه برنامه نمايشي توسط مركز هنرهاي نمايشي حوزه هنري در حال تهيه است .
    به گزارش ستاد خبري حوزه هنري دكتر مهدي پوررضائيان ـ مدير مركز هنرهاي نمايشي حوزه هنري ـ با اعلام اين خبر از هنرمندان جوان دعوت كرد تا براي گسترش فرهنگ و معرفت ديني و ارائه مصاديق هنري توانمنديهاي خود را به حوزه هنري معرفي كنند.
    « پور رضائيان » در ادامه افزود : اجراي نمايش عاشورايي « خورشيد كاروان » به كارگرداني « حسين مسافر آستانه » در تالار انديشه همايش « مونودراما و عاشورا » مركب از سه نمايش عاشورايي در تماشاخانه مهر و پروژه از تهران تا كربلا با تئاتر از برنامه هاي محرم سال جاري هستند.
    همايش تجليل از شاعر معاصر « نصرالله مرداني » در كازرون برگزار شد
    شيراز ـ خبرنگار روزنامه جمهوري اسلامي : طي مراسمي همايش تجليل از شاعر معاصر نصرالله مرداني با حضور نماينده ولي فقيه در استان بوشهر و جمعي از شاعران و نويسندگان معاصر كشور و مسئولين محلي در كازرون فارس برگزار شد.
    به گزارش خبرنگار ما در اين همايش حجت الاسلام اسدالله ايماني نماينده ولي فقيه در استان بوشهر طي سخناني با تجليل از مقام اين شاعر گفت نصرالله مرداني در اخلاص و صفاي نفس و روحيه يك چهره ماندگار در كشور است .
    وي افزود : استقلال در شعر و شاعري عدم وابستگي به گروهها و جناحها در خط انقلاب و نظام جمهوري اسلامي بودن و دفاع از كيان اسلامي از ويژگيهاي نصرالله مرداني است .
    حجت الاسلام ايماني در ادامه گفت : مرداني در شعر نوآور است و داراي فكر و توليد نو در زمينه شعر انقلاب است .
    بر اساس اين گزارش در اين همايش همچنين چند تن از شاعران معاصر كشور از جمله حميد سبزواري و حسن لي در خصوص شخصيت ادبي و شاعري نصرالله مرداني سخنراني و شعرخواني كردند.
    نصرالله مرداني نيز در اين همايش آخرين سروده خود را براي حاضران خواند و از سوي شركت كنندگان با اهداي لوح مورد تقدير قرار گرفت . در پايان همايش كلنگ احداث يك مجتمع فرهنگي به نام نصرالله مرداني در زميني به مساحت يك هكتار در شهر كازرون به زمين زده شد.
    برگزيدگان جشنواره مطبوعات كودك و نوجوان
    برگزيدگان مطبوعات كودك و نوجوان طي دو سال گذشته از سوي داوران جشنواره مطبوعات كودك و نوجوان معرفي شدند.
    به گزارش روابط عمومي كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان طي مراسمي كه روز چهارشنبه 19 آذر در مركز آفرينش هاي فرهنگي و هنري كانون برگزار شد هيات داوران در 13 رشته آثار برگزيده نشريات كودك و نوجوان را اعلام كردند.
    بنابراين گزارش در بخش طراحي روي جلد نشريات كودك محمدحسين صلواتيان را به خاطر روي جلد هفته نامه دوست كودكان و موسي زاده در بخش صفحه آرايي را به خاطر صفحه آرايي مجله « سلام بچه ها » شايسته دريافت ديپلم افتخار معرفي كردند.
    در بخش صفحه آرايي نشريات كودك هيات داوران فرشته نجفي را به خاطر صفحه آرايي مجله رشد كودك و « نگين اعتصابيان » را به خاطر طراحي روي جلد نشريه پندار شايسته دريافت لوح تقدير معرفي كردند.
    در بخش گفت و گو و گزارش هيات داوران گزارش و گفت وگويي را متناسب با ويژگيهاي گروه سني كودك تشخيص ندادند و به همين دليل در اين بخش اثري برگزيده نشد.
    اما در بخش گفت و گو و گزارش گروه سني نوجوان هيات داوران لوح زرين جشنواره را به آقاي فريد بهنوا به خاطر ارايه گفت و گوي « آقا جلال مي گفت : بنويس » در نشريه سروش نوجوان اهدا كردند.
    همچنين هيات داوران ديپلم افتخار را به خاطر ارايه گزارش « صبر مي كنيم تا بزرگ شويم » در نشريه دوچرخه به آقاي عزت اله الوندي تقديم كرد و ديپلم افتخار به خاطر گزارش و گفت و گوي « شايد يه خورده بي ادبي هم بشود » در نشريه سروش نوجوان به آقاي « علي اكبر زين العابدين همداني » اهدا شد.
    در بخش مقالات علمي در قسمت كودك اثري شايسته براي دريافت جايزه شناخته نشد. ولي در بخش نوجوان خانم مهديه مسيبي شايسته دريافت ديپلم افتخار شناخته شد. همچنين در اين بخش آقاي نصرالله دادار به خاطر مقاله « چگونه بايد با كمرويي مقابله كرد » در مجله رشد نوجوان شايسته دريافت لوح تقدير شناخته شد.
    هيات داوران بخش مقالات آموزشي و بازنويسي مطالب ديني در بخش بازآفريني مطالب ديني م صادقي را به خاطر مطلب « خلق محمدي » در نشريه شاهد نوجوان و مهدي كاموس را به خاطر نخل بهشتي در نشريه بشارت شايسته دريافت ديپلم افتخار شناختند.
    در بخش مقالات آموزشي ضمن تقدير از كتايون كيائي وسكويي به خاطر « دريانورد خيالپرداز » در نشريه رشد نوجوان ليلا برزگر به خاطر « جسارت در روايت » در نشريه سروش نوجوان و محمد عبداللهيان به خاطر « اركان سلوك » در نشريه بشارت و رضا بابايي به خاطر « شعري و شرحي » در نشريه بشارت و الياس كلانتري به خاطر « روش صحيح قرآن كريم » در نشريه بشارت شايسته دريافت ديپلم افتخار شناخته شدند.
    در بخش بازنويسي متون كهن هيات داوران جشنواره مجله سروش كودكان را به دليل توجه خاص به ادبيات عاميانه در ميان همه مجلات كودك و نوجوان مورد تقدير قرار داد و همچنين به ژاله راستاني به دليل بازنويسي خوب از متون كهن فارسي لوح تقدير اهدا كرد. گفتني است كه در اين بخش هيچ اثري شايسته دريافت لوح زرين جشنواره و امتياز عالي شناخته نشد.
    هيات داوران در بخش كودك مقاله دكتر محمد معين نوشته ناصر نادري در هفته نامه كيهان بچه ها و مقاله اول سلام نوشته مصطفي رحماندوست در ماهنامه سروش كودكان به طور مشترك براي دريافت ديپلم افتخار معرفي شدند در بخش نوجوان مقاله « هزار توي شخصيت ها » نوشته نقي سليماني در ماهنامه سروش و مقاله « آدم هاو سلام ها » نوشته زهرا نوروزي در ماهنامه سروش نوجوان ديپلم افتخار اين جشنواره را به دست آوردند.
    در بخش مقالات ادبي و هنري هيات داوران در بخش كودك اثري را شايسته دريافت جايزه ندانستند ولي در بخش نوجوان خانم مهديه نظري به خاطر مقاله « از زبان همه چيز » در نشريه سروش نوجوان شايسته دريافت ديپلم افتخار شد.
    در رشته طنز نيز هفته نامه بچه ها گل آقا به خاطر برتري كمي محتواي طنز در آن به عنوان نشريه برگزيده طنز كودك و نوجوان انتخاب شد.
    در بخش داستان مخاطبان سيامك دهبد فهيمه احمدي و مهتا شيخي صاحب ديپلم افتخار شدند.
    در بخش شعر مخاطب نيز « نگار رهبر » به خاطر سرودن شعر نگاه در سروش برنده لوح زرين شد.
    در رشته داستان تاليفي از ديد داوران در بخش نوجوان محمدحسن حسيني از نشريه كيهان بچه ها و داود غفارزادگان از نشريه سروش نوجوان شايسته دريافت ديپلم افتخار شدند.
    در بخش شعر نيز محمد عزيزي در نشريه كيهان بچه ها بيوك ملكي در سروش نوجوان عرفان نظرآهاري در نشريه سلام بچه ها به صورت مشترك شايسته دريافت لوح زرين شدند. همچنين پريناز رييسي در نشريه سلام بچه ها نيز شايسته دريافت ديپلم افتخار شد.
    در بخش داستان ترجمه نيز ديپلم افتخار به مصطفي رحماندوست و منيژه نصراللهي اهدا شد.
    چند خبر از جشنواره فيلم نفت
    اسامي فيلمهاي شركت كننده در بخش مسابقه بين الملل نخستين جشنواره فيلم نفت اعلام شد.
    به گزارش ستاد خبري جشنواره بين المللي فيلم نفت 7 فيلم از 6 كشور در اين بخش به نمايش در مي آيد .
    فيلمها عبارتند از : در ميانه ناكجا (ناتالي اشتاين بارت ـ آلمان ) حمله به پمپ بنزين (سنگ حين كيم ـ جمهوري كره ) فردا (ستسوناكاياماـ ژاپن و ايران ) شعله ور (جي اندروز ـ آمريكا) غصه هاي پمپ بنزين ها (لوئيز بلانگر ـ كانادا) سفينه (مايكل بي ـ آمريكا) و قول (شون پن ـ آمريكا) براي علاقه مندان اين فيلمها با زيرنويس فارسي در سينماهاي نفت آبادان و هلال اهواز در ايام برگزاري نخستين جشنواره بين المللي فيلم نفت براي علاقه مندان به نمايش گذاشته شده است .
    نخستين جشنواره بين المللي فيلم نفت به همت وزارت نفت و با همكاري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و مسئولان استان خوزستان از 24 تا 27 آذرماه در شهرهاي اهواز آبادان و خرمشهر برگزار شده است .
    علي ژكان با فيلم « عيسي مي آيد » و خسرو سينايي با فيلم « كوچه هاي عشق » در بخش « نفت و دفاع مقدس » نخستين جشنواره بين المللي فيلم نفت حضور دارند.
    بنا به گزارش ستاد خبري نخستين جشنواره بين المللي فيلم نفت علاوه بر اين دو فيلم در بخش « نفت و دفاع مقدس » فيلمهايي چون : تركشهاي صلح (علي شاه حاتمي ) پل آزادي (مهدي مدني ) دكل (عبدالحسين برزيده ) سايه هاي هجوم (احد اميني ) انهدام اسكله البكر (كار گروهي ) آبادان شهر مظلوم (حميدرضا اسلاملو) بال ملائك (حجت الله سيفي ) از خرمشهر تا ابديت (عليرضا سلاميان ) به نمايش در خواهند آمد.
    بخش « نفت و دفاع مقدس » از بخشهاي جنبي نخستين جشنواره بين المللي فيلم نفت به حساب مي آيد كه در آن توليدات سينماي ايران در زمينه نفت طي ايام 8 سال جنگ تحميلي مرور خواهد شد.