روزنامه جمهوري اسلامي 25/09/1382 صفحه هنر و ادبيات

  • نيم نگاهي به مجموعه تلويزيوني « هزاران چشم » ساخته كيانوش عياري
    عينكي به وسعت هزار نگاه

  • نقدي بر فيلم « دختر ايروني » ساخته محمدحسين لطيفي
    شوخي كه جدي مي شود!...

  • رويدادهاي فرهنگي هنري
  • *****
    نيم نگاهي به مجموعه تلويزيوني « هزاران چشم » ساخته كيانوش عياري
    عينكي به وسعت هزار نگاه




  • در چند سال اخير شاهد حضور كارگردانان سينما در عرصه تلويزيون و ساخت مجموعه هاي تلويزيوني بوده ايم . بدون شك علت اين امر را بايد در حضور ميليوني تماشاگر در پاي اين جعبه جادويي و كاهش آمار تماشاگران سينماها دانست . اين بار « كيانوش عياري » پس از تجربه هاي طولاني و غني در عرصه سينما به جلوه گري داشته هاي هنري و انديشه اي خويش در قاب تلويزيون پرداخته و كوشيده است با ساخت مجموعه « هزاران چشم » از اين رسانه قدرتمند به نحوي خلاقانه به منظور ارتباط با تماشاگران بهره گيرد. آنچه در اين مجموعه به خودنمايي مي كند سادگي است . قهرماناني ساده در داستاني ساده با موضوعي ساده درگيرند. كيانوش عياري به عنوان نويسنده و كارگردان در اين مجموعه تصويرگر آدمها و موضوع هايي بوده كه هر روز بدون كمترين توجه و التفاتي از كنارشان مي گذريم بي آنكه لحظه اي در مقابلشان بايستيم و به ماهيت آنها بينديشيم . اين سادگي آدمها و موضوع چنان در اثر نفوذ كرده كه بر تصويرپردازي نورپردازي و طراحي صحنه تاثير گذاشته است . اين مجموعه در عين سادگي از مفاهيم عميق و تازه جهان دروني آدمهاي آن سود مي برد. كيانوش عياري لنز دوربين خود را به سوي افراد و مسائلي مي گيرد كه به خاطر تكرار بيش از حد عادي شده اند. توجه خاص و موشكافانه او به اين آدمها اين تصور را در ذهن مخاطب ايجاد مي كند كه ما بسيار ساده از كنار پديده هاي زندگي روزمره مي گذريم . اين مجموعه جداي از روايت داستان به تماشاگر خود مي آموزد كه ريزبين بوده و با دقت و تامل زوايا و حاشيه هاي زندگي را ببيند.
    از طرف ديگر « هزاران چشم » با توسل به موضوعي اجتماعي روايتگر موضوعات و مسائلي است كه در بين افراد جامعه رايج بوده و به همين جهت با استقبال مخاطب روبرو شده است .
    مجموعه « هزاران چشم » در آغاز هر قسمت با ورود « راوندي » ـ كه به عنوان مشاور مجله اي خانوادگي به حل مشكلات مردم مي پردازد ـ آغاز مي شود. نابينايي كه با چشم درون خود به جاي انسانهايي مي نشيند كه در پيچيدگي زندگي مدرن فردي را يافته اند تا بتوانند مسائل خود را با او در ميان بگذارند. خانم منشي در هر قسمت با انتخاب پاكتي از ميان انبوه نامه ها داستاني را روايت مي كند سپس دوربين به سوي عينكي سياه كه نيمي از صورت راوندي را پوشانده حركت مي كند و در صحنه بعد راوندي را مشاهده مي كنيم كه به جاي نويسنده نامه نشسته و داستان او را روايت مي كند.
    اين مجموعه كه در شش قسمت ارائه گرديده مبين انسان دوستي و جهاني نابسامان و به هم ريخته است ولي در همين جهان كه هر لحظه انسان ها از هم فاصله مي گيرند. آدمهايي چون راوندي يافت مي شوند كه با انديشه ها و راهنماي يشان مرهمي بر دردها و آلام انسانهاي گرفتار مي گذارند. هزاران چشم تصويرگر انسانهايي است كه هر چند فاقد چشم صورت هستند و جهان بيرون را نظاره نمي كنند ولي با چشم درون جهان را زيبا نگريسته و زندگي خود را بر لذت هاي انساني و كمك به هم نوع استوار كرده اند. هزاران چشم قصه آدمهايي است كه ثانيه به ثانيه زندگيشان را با عشق و شادي انديشمندانه تر مي بينند. و به ما مي آموزد كه در جهان پرمشغله امروز مي توان آنگونه زيست كه مي خواهيم مي توانيم لذت ببريم و مي توان علي رغم تمام محدوديتها و مشكلات به ديگران ياري رساند.
    اين مجموعه به واسطه قدرت نويسنده و كارگران آن و بازيگر نقش راوندي و شخصيت محوري داستانها ـ مهدي هاشمي ـ كه با شعور و توانايي فراوان درك نقش جاني مضاعف به شخصيت ها بخشيده از شخصيت پردازي محكم و غني سود مي برد. تماشاگر در برخورد با اين شخصيت ها به سادگي آنها را درك كرده و آنها را دور از دسترس نمي بيند و به همين جهت با آنها همراه مي شود. جداي از نقشهايي كه مهدي هاشمي ايفاگر آنهاست ديگر شخصيتها نيز خوب تصوير مي شوند و هماهنگي در اعمال و رفتارشان نمايانده مي شود.
    عياري در انتخاب قصه ها و پردازش آنها نيز خوش سليقگي به خرج داده است . قصه هاي اين مجموعه از روندي ساده برخوردارند. سادگي آنها تا جايي پيش مي رود كه انگار اتفاقي در آنها روي نمي دهد. اما اتفاقات ساده و نامحسوس آن ما را به مفاهيم عميق و پخته اي هدايت مي كند. به عنوان مثال داستان پيراهن پاره مردي كه خانه اش را به همسايه اش سپرده است ما را به مساله فاصله طبقاتي و معضلات ناشي از آن هدايت مي كند. در اين داستان پاره شدن پيراهن اتفاق پيچيده و بزرگي نيست اما به مفاهيم عميقي منتهي مي شود. يا در قسمتي ديگر روايتگر مردي است كه در زير بار مسايل و مشكلات اطرافيان خود دست و پا مي زند و مسئوليت گريزي ديگران را با مسئوليت پذيري خود جبران مي كند. اين مجموعه در قسمتي ديگر بازيگر سرشناسي را تصوير مي كند كه در نگاه علاقمندانش تبديل به يك اسطوره شده است در حالي كه خود او با مشكلي ساده دست و پنجه نرم مي كند. يا در قسمت ديگر اين مجموعه كه بيانگر علاقه هاي عاطفي جواني است كه از ناتواني جسمي رنج مي برد و در عين حال به دوست خواهرش علاقمند مي شود و مي خواهد با او ازدواج كند اما در پايان مي فهمد كه بايد از اين تصميم صرف نظر كند و علي رغم ضعف جسماني به تقويت داشته ها و توانايي هاي خود بپردازد و با اميد و خودباوري داستان نويسي را دنبال كند.
    در چند سال اخير مجموعه هاي موفقي از شبكه هاي مختلف تلويزيوني با استقبال عموم مواجه شده كه هزاران چشم يكي از آنهاست . بدون شك رمز موفقيت تلويزيون در پايگاه خانواده توليد برنامه هاي جذاب و موفق است . براي نيل به اين هدف بايد از فكر پوياي هنرمنداني انديشمند و صاحب نظر سود جست . عياري ازجمله كارگردانان باذوق و توانمندي است كه در عرصه تلويزيون نيز كارنامه موفقي به جاي گذاشته است . از ديگر موارد اين مجموعه بازي درخشان و زيباي مهدي هاشمي است . اما سوال اساسي كه در اينجا قابليت طرح دارد اين است كه چرا بازيگر توانمندي چون او اين قدر كم كار است و او را به ندرت در اين رسانه ملي مشاهده مي كنيم به كارگيري بازيگران توانمند اما كم كار در عرصه تلويزيون موجب توليد برنامه هاي موفق و جذاب مي شوند به شرطي كه تلويزيون در اين زمينه تلاش بيشتري از خود نشان دهد.
    ث ش . كاوان

  • *****
    نقدي بر فيلم « دختر ايروني » ساخته محمدحسين لطيفي
    شوخي كه جدي مي شود!...




  • محمدحسين لطيفي پس از ساختن فيلمهاي « سرعت » و « عينك دودي » اين بار با ساختن سومين فيلم خود « دختر ايروني » حضور خود را در سينما ثبات مي بخشد. او همچنين ميزان تواناييش را در توليد مجموعه هاي تلويزيوني « همسايه ها » و « سفر سبز » نشان داد كه نسبتا با استقبال عموم مواجه شد.
    سينماي كمدي مي رود تا جايگاه جديدي را در بين مردم به ثبت برساند. بدون شك استقبال از فيلمهاي كمدي تهيه كنندگان را به سوي توليد اين آثار سوق مي دهد. فيلم « دختر ايروني » از معدود آثار سينمايي سالجاري است كه با استقبال نسبي از سوي مردم روبرو شده است . اين فيلم نيز مانند فيلمهاي « عروس خوش قدم » و « توكيو بدون توقف » در راستاي سياست جذب مخاطب آشتي دادن مردم با سينما پر نمودن سالنهاي نمايش فيلم و فروش بالا توليد شده است . لطيفي در آثار گذشته خود نيز نشان داده كه مي تواند با كمك يك قصه جذاب و بازيگران سرشناس تماشاگران را به سالنهاي نمايش بكشاند.
    « مريم » به هيچ عنوان قصد ازدواج ندارد در حاليكه خواستگاران بسياري دارد ولي خودكشي دختر دايي اش به دليل نداشتن خواستگار او را مجبور مي كند تا براي دختر دايي اش به خواستگاري برود. البته اين تصميم موجب حوادث پيچيده اي در زندگي اش مي شود. او خانواده دختر را راضي مي كند كه به خواستگاري پسر بروند اما در آخر خود او در دام ازدواج مي افتد.
    نويسنده فيلمنامه ـ ايرج طهماسب ـ كه در چند سال اخير آثار جذابي از خود ارائه داده اين بار با دستمايه قرار دادن موضوعي تازه براي يك فيلم سينمايي همت گماشته است . تفكر غالب بر اين فيلم درگيري و تقابل سنت و مدرنيته است . قهرمان فيلم ـ مريم ـ با درك زندگي جديد شيوه تازه اي را پيش مي گيرد. نكته اساسي كه مريم در طول فيلم بر آن پافشاري مي كند اين است كه بايد آداب و رسوم را مطابق با شرايط حاكم بر زندگي كنوني شكل داد و رسمها نبايد دست و پاگير باشند و انجام و رعايت آنها نبايد به قيمت نابودي و به مخاطره افتادن زندگي افراد تمام شود.
    در اين فيلم در مورد قاعده و رسوم مربوط به خواستگاري و ازدواج شيوه جديدي پيشنهاد مي شود و تماشاگر اين فيلم بخصوص جوانها نسبت به اين شيوه و تمهيد از خود واكنش نشان مي دهند. انتخاب اين موضوع توسط ايرج طهماسب و پرداخت آن در قالب فيلمنامه باعث شده تا داستان شكل بگيرد.
    لطيفي در اين فيلم نيز به مانند « عينك دودي » يك زن را به عنوان قهرمان فيلم برگزيده است . او در فيلم عينك دودي مشكل ازدواج دختري را با مردي تصوير مي كند كه به او علاقه نداشته و با زور پدر مجبور به ازدواج مي شود و در فيلم « دختر ايروني » مشكلات مربوط به نحوه خواستگاري و ازدواج را از زاويه اي ديگر و در قالبي كمدي بيان مي كند. بيان مشكلات و محدوديتهاي زنها در جامعه آنهم در قالبي كمدي در سينماي ايران كمتر صورت گرفته است . لطيفي از جمله فيلمسازاني است كه به محوريت زنها آنهم در اثري كمدي روي خوش نشان داده و در دو فيلم « عينك دودي » و « دختر ايروني » اين ايده را به تصوير كشيده است .
    از جمله مواردي كه به شكل گيري يك قصه كمك مي كند انتخاب اتفاقات و حوادثي است كه به عنوان نقطه عطف جهت حركت فيلم را مشخص مي كند. لطيفي نيز در مرحله فيلمبرداري با پررنگ نمودن نقاط عطف فيلمنامه و درگيري هاي آدم هاي داستان بر تاثير فيلم افزوده است .
    لطيفي دركنار جذب مخاطب مفهوم و انتقال انديشه برايش هدف اصلي است . اما آنچه حائز اهميت است اين است كه انتقال مفهوم در فيلمهاي سينمايي او نمي تواند شكل جدي به خود بگيرد. او مغز و انديشه اثر خود را تحت الشعاع طنزي كه چاشني آن شده است قرار مي دهد و آنها را در فرآيندي متقابل ارائه مي دهد.
    ث شهاب پازوكي

  • *****
    رويدادهاي فرهنگي هنري




  • تالار مولوي با تمرين 21 گروه نمايشي فعاليت خود را از سر گرفت
    محمد مختاري رييس تالار مولوي در گفت و گو با خبرگزاري فارس خبر از بازگشايي تالار مولوي داد و گفت : مرمت و ساخت و ساز تالار در روز عيدفطر تمام شده است و در حال حاضر حدود 21 گروه تمرينات خود را در اين تالار انجام مي دهند.
    وي افزود : در نيمه دوم آذر نيز تالار افتتاح مي شود و اولين نمايش نيز در اول دي به روي صحنه خواهد رفت .
    مختاري در ادامه خبر از تشكيل شوراي سياست گذاري تئاتر در تالار مولوي داد و بيان داشت : شوراي سياست گذاري 12 نفره اي تشكيل شده كه مركب از اساتيد دانشگاهي است كه در جلسات پيوسته سياست هاي تئاتري تالار را مشخص خواهند كرد.
    وي به نام اعضاي اين شورا اشاره كرد و گفت : فرهاد ناظرزاده كرماني محمدرضا قهرماني محمدرضا خاكي فرهاد مهندس پور آرش آبسالان منصور براهيني خبري شريفي زاده آشنا محمدرضا فرهمند سيدضيا هاشمي و عطاالله كوپال به عنوان اعضاي شوراي سياستگذاري انتخاب شده اند.
    وي ادامه داد : شوراي ديگري نيز با نام « شوراي تخصصي تئاتر » توسط شوراي سياستگذاري تشكيل شده كه تعدادي بسياري از كارگردانان به صورت شش ماهه عضو آن بوده و كارهاي تخصصي و مشاوره تئاتر را انجام مي دهند.
    گفتني است دراين تالار گروه هاي تئاتري براي جشنواره تئاتر فجر و دانشجويي تمرين مي كنند.
    44 فيلم سينمايي ايراني پرمخاطب به شبكه نمايش خانگي عرضه شد
    موسسه رسانه هاي تصويري در پاسخ به متقاضيان و مخاطبان فيلم هاي سينمايي ـ ايراني چهل و چهار عنوان فيلم پرمخاطب كه در گذشته توسط اين موسسه به شبكه ويديوئي عرضه شده بود را با بسته بندي جديد و باكيفيت برتر در شبكه نمايش خانگي كشور توزيع كرد.
    روابط عمومي موسسه رسانه هاي تصويري با اعلام اين خبر افزود : فيلم هاي سينمايي : دلشدگان (زنده ياد علي حاتمي ) از كرخه تا راين (ابراهيم حاتمي كيا) هامون (داريوش مهرجويي ) دختري با كفش هاي كتاني (رسول صدرعاملي ) گبه (محسن مخملباف ) درخت گلابي (داريوش مهرجويي ) دندان مار (مسعود كيميايي ) جهان پهلوان تختي (بهروز افخمي ) سارا (داريوش مهرجويي ) ليلا (داريوش مهرجويي ) افق (رسول ملاقلي پور) پرده آخر (واروژ كريم مسيحي ) افعي (محمدرضا اعلامي ) طوطيا (ايرج قادري ) در مسير تندباد (مسعود جعفري جوزاني ) اسكادران عشق (سعيد حاجي ميري ) زرد قناري (رخشان بني اعتماد) ساراي (يدالله صمدي ) نابخشوده (ايرج قادري ) اشك و لبخند (شاپور قريب ) آواز تهران (كامران قدكچيان ) پنجه در خاك (ايرج قادري ) ساغر (سيروس الوند) بلوغ (مسعود جعفري جوزاني ) مرد آفتابي (همايون اسعديان ) چاووش (زنده ياد ساموئل خاچيكيان ) در اسارت (مجيد قاري زاده ) خفاش (علي اصغر شادروان ) آي پارا (محرم زينال زاده ) بي قرار (مجيد قاري زاده ) حماسه دره شيلر (احمد حسني مقدم ) ارابه مرگ (رضا قهرماني ) سيمرغ (اكبر صادقي ) دختران انتظار (رحمان رضايي ) پارسه روايتي نو (فرزين رضاييان ) پيراك (كوپال مشكوه ) يك روز گرم (علي عسگري ) خوش خيال (مهران تاييدي ) ساده لوح (مهدي فخيم زاده ) آخرين نبرد (حميد بهمني ) دلار (زنده ياد ناصر مهدي پور) شيرسنگي (مسعود جعفري جوزاني ) ياسهاي وحشي (محسن محسني نسب ) زماني براي مستي اسب ها (بهمن قبادي ) عنوان 44 فيلمي با VCD و لوح فشرده VHS هستند كه در قالب نوار ويدئويي بسته بندي جديد در آبان ماه امسال به شبكه نمايش خانگي كشور عرضه شده اند.
    ابراهيم فروزش با دو فيلم در جشنواره بين المللي فيلم نفت
    ابراهيم فروزش كه با دو فيلم سينمايي « بچه هاي نفت » و مستند 30 دقيقه اي « عسلويه » در نخستين جشنواره بين المللي فيلم نفت شركت دارد در گفت و گو با ستاد خبري جشنواره ضمن بيان اين مطلب گفت : « امروز شايد برخي دوست ندارند فيلمسازان به درون تاريخ بروند و به جاي طرح مسايل روز از گذشته ها سخن بگويند اما اين واقعيتي است كه ما به عنوان عضوي از جامعه ايران بايد درباره تاريخ صنعت نفت در كشورمان بيشتر بدانيم . »
    فروزش با اشاره به مستند « عسلويه » يادآور شد كه او هم مانند بسياري از مردم درباره بندر عسلويه و عظيم ترين ميدان مشترك استخراج گاز بين ايران و قطر بي اطلاع بود و زماني كه عسلويه و فازهاي مختلف آن را ديد احساس كرد كه عسلويه گنجينه اي است كه نمي توان نسبت به آن بي تفاوت بود.
    فروزش با اشاره به اين نكته كه ساخت فيلمهايي درباره صنعت نفت امروز يك ضرورت انكارناپذير براي سينماي ايران است يادآور شد زماني كه او « بچه هاي نفت » را در مسجد سليمان مي ساخت كتابي به دست او رسيد كه مجموعه هشت قصه كوتاه و مستقل درباره نفت و ارتباط آن با مردم بود. او اضافه كرد : خيلي دلم مي خواهد اگر تهيه كننده اي پيدا شود اين قصه ها را به تصوير بكشم زيرا كه به نوعي همان « بچه هاي نفت » است . »
    نخستين جشنواره بين المللي فيلم نفت از 24 تا 27 آذر ماه در اهواز آبادان و خرمشهر برگزار مي شود.
    پيشينه خشت در ايران به دوران كهن مي رسد
    بنابه گزارش خبرگزاري جمهوري اسلامي دبير نهمين كنفرانس بين المللي مطالعه و حفاظت از بناهاي خشتي در يزد گفت : پيشينه بهره گيري و استفاده از گل و خشت در ايران به دوران كهن باز مي گردد.
    عبدالرسول وطندوست روز سه شنبه در حاشيه كنفرانس مذكور افزود : نخستين نشانه هاي بهره گيري ايرانيان از خشت مي توان در تپه ازبكي در نزديكي تهران و گنج دره در كرمانشاه را مشاهده كرد كه قدمتشان به هزاره هشتم پيش از ميلاد ميرسد.
    وي اظهار داشت : از اين زمان به بعد گل و خشت همواره بخشي جدايي ناپذير از زندگي تاريخ و حتي ادبيات ايرانيان بوده است .
    وي اضافه كرد : بناها محوطه ها و بافت هاي شهري ساخته شده از خشت در سراسر ايران فراوان و تعداد آن زياد است .
    او گفت : شهرهاي حاشيه كوير از جمله اصفهان كاشان اردستان نايين يزد و كرمان همگي غني از بناهاي و محوطه هاي خشتي هستند و ارگ بم مسجدجامع اصفهان و چغار زنبيل در خوزستان تنها مشتي از خروار به شمار مي روند.
    وي برگزاري نهمين همايش بين المللي مطالعه و حفاظت از بناهاي خشتي در يزد را موقعيتي بي نظير براي تبادل آرا عقايد و تجربه هاي دانش پژوهان و متخصصان رشته هاي معماري دانست .
    وطندوست با اشاره به اينكه در اين كنفرانس كارشناساني از گوشه و كنار جهان شركت دارند گفت : فرصتي براي طرح ريزي برنامه درازمدت براي حفاظت آموزش و پژوهشهاي كاربردي در زمينه ساختار خشتي در مناطق مختلف جهان به خصوص آسياي مركزي خاورميانه آفريقا فراهم شد.
    كنفرانس ياد شده از هشتم آذر با شركت بيش از 200 نفر كارشناس و صاحب نظر داخلي و خارجي در محل باغ دولت آباد يزد برپا شده و عصر روز سه شنبه به كار خود پايان مي دهد.
    وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي از كتابخانه ملي چين بازديد كرد
    « احمد مسجد جامعي » وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در ادامه سفر خود به چين از كتابخانه ملي اين كشور در پكن بازديد كرد.
    به گزارش روابط عمومي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي و هيات همراه كه پس از بازديد دو روزه از آثار باستاني و اسلامي شهر « شي آن » به پكن بازگشت از بخشهاي مختلف كتابخانه ملي پكن از جمله اسناد كتابهاي خطي و نيز قسمت ديجيتالي كردن اسناد و مدارك بازديد كردند.
    هيات فرهنگي جمهوري اسلامي همچنين از بخش نگهداري كتابهاي خطي و چاپي قديم و جديد به زبان فارسي در اين كتابخانه بازديد كرد.
    همچنين در جريان اين بازديد يكي از مسئولان اين كتابخانه توضيحاتي درمورد تاريخچه و چگونگي فعاليت كتابخانه ملي چين ارايه كرد.
    گفتني است كتابخانه ملي چين در سال 1905 ميلادي و در اواخر سلسله « چينگ » تاسيس و در سال 1987 كليه اسناد و كتابهاي آن و كتابهايي از سراسر چين به ساختمان فعلي كه 170 هزار مترمربع وسعت دارد منتقل شد و قرار است فاز دوم اين كتابخانه با 80 هزار مترمربع تا سال 2007 تكميل شود كه مجموع مساحت اين كتابخانه به 250 هزار مترمربع خواهد رسيد.
    اين كتابخانه با 23 ميليون جلد كتاب و اسناد و مدارك ملي بزرگترين مركز نگهداري كتابها اسناد و مدارك به زبان چيني در جهان محسوب ميشود و از نظر وسعت نيز سومين كتابخانه بزرگ جهان مي باشد.
    روزانه بيش از 13 هزار نفر به صورت حضوري به اين كتابخانه مراجعه و بيش از هفتصد هزار نفر از طريق شبكه اينترنت از سراسر چين با اين كتابخانه ارتباط برقرار مي كنند.