آستارا ـ خبرگزاري جمهوري اسلامي : تحولات دو هفته اخير منطقه قفقاز نشانه هايي از تبديل اين حوزه مهم سياسي به محور بزرگ جنگ سرد و تضاد منافع آمريكا و روسيه در آينده نزديك بروز داده است .
تغيير مرموز دولت « شواردنادزه » در گرجستان و تدارك به قدرت رسيدن يك سياستمدار كاملا متمايل به غرب سفر پي درپي مقام هاي نظامي آمريكا به جمهوري آذربايجان تدارك علني ايجاد پايگاه هاي نظامي در آن كشور و عزم آمريكا به ادامه كمك هاي نظامي به گرجستان نشان دهنده قصد جدي آمريكا به ايجاد محور زير سلطه خود در قفقاز است .
پس از آن كه ژنرال « چارلز والد » معاون فرمانده نيروهاي آمريكا در اروپا از تمايل كشورش به همكاري با جمهوري آذربايجان در امور تحكيم امنيت سطح و زير سطح درياي خزر سخن گفت و پس از آن « زبيگنو برژينسكي » مشاور امنيت ملي آمريكا در دوره رياست جمهوري « جيمي كارتر » و از نظريه پردازان نزديك به محافل قدرت در آمريكا هدف سفرش به منطقه را « ارزيابي امور اين كشور از نزديك » عنوان كرد : « دونالد رامسفلد » وزير دفاع آمريكا هم بدون اعلام قبلي به دو كشور آذربايجان و گرجستان سفر كرد.
رامسفلد در باكو هر چند به صراحت در مورد ايجاد پايگاه هاي آمريكا در جمهوري آذربايجان سخن نگفت اما تصريح كرد كه تغييراتي در چارچوب نيروهاي نظامي آمريكا در نقاط مختلف جهان بخصوص آلمان داده خواهد شد و شرق اروپا و آسياي مركزي از نقاط مورد نظر براي هدايت (اعزام ) نيرو است .
به نوشته واشنگتن پست كارشناسان نظامي احتمال داده اند كه جمهوري آذربايجان براي ايجاد مركز تربيت نيروهاي هوايي آمريكا يا محل استقرار تعداد زيادي نيرو و جنگ افزارهاي آنها مورد استفاده قرار گيرد.
رامسفلد تاكيد كرده است كه محور همكاري دو كشور امور مربوط به مبارزه با تروريسم قاچاق سلاح هاي كشتار جمعي و مواد مخدر خواهد بود.
نگراني هايي كه آمريكا از آن براي لزوم ايجاد حلقه نظامي در همكاري با باكو ياد مي كند واقعا وجود خارجي ندارد و حتي يك نمونه از مصاديق آن نيز تاكنون مشاهده نشده است .
براي مثال تاكنون در منطقه خزر هيچ موردي از انتقال سلاح ورود و خروج گروه هاي تروريست بين المللي مانند طالبان و قاچاق مواد مخدر مشاهده نشده است تا در برابر آن نيازي به ورود نيروهاي نظامي بيگانه باشد.
از ديد كارشناسان كاملا آشكار است كه در شرايط نبودن هرگونه دليل واقعي « جلوگيري از خرابكاري در طول خط لوله در دست ساخت باكو ـ جيحان » فقط بهانه تراشي براي تقويت مناسبات نظامي در منطقه است .
مقام هاي جمهوري آذربايجان همزمان با سفر رامسفلد به باكو اعلام كردند كه نيروهاي امنيتي و انتظامي آن كشور براي جلوگيري از خرابكاري در طول خط لوله در دست ساخت باكو ـ جيحان در آماده باش كامل به سر مي برند.
هرچند احتمال حمله كردهاي مسلح مخالف دولت تركيه و طالبان به خط لوله باكو جيحان مي تواند به عنوان « يك فرضيه » مطرح باشد اما در شرايطي كه فقط 30 درصد اين خط ساخته شده و هنوز حتي يك قطره نفت در آن جاري نشده است اعلام « آماده باش كامل براي حفاظت از خط لوله » تعجب برانگيز است .
در اوج فعاليت هاي طالبان در جمهوري آذربايجان هم فقط چند تبعه كشورهاي عربي خليج فارس به اتهام حمايت مالي از طالبان شناسايي و از اين كشور طرد شدند.
علاوه به اين در مورد ادعاي عبور طالبان از جمهوري آذربايجان و عزيمت به چچن نيز هيچ مدرك مستندي وجود ندارد.
خود دولت جمهوري آذربايجان نيز با هيچ دولت حوزه درياي خزر اختلاف منجر به بحران ندارد.
اين كشور در شيوه اي كه البته مورد اجماع دولت هاي منطقه نيست در مورد نظام حقوقي درياي خزر به توافق رسيده است .
باكو حتي پيش از آن نيز در مورد تعيين يك خط مرزي در درياي خزر با مسكو اختلاف نداشت و حتي امضاي قرارداد توسعه ميدان نفتي « يامالا » ي جمهوري آذربايجان در مجاورت آب هاي روسيه بسيار پيشتر از قراردادهاي منعقد شده با غرب بود. آمريكا پيشتر در راستا همكاري نظامي با اهداي پنج شناور كوچك به تقويت مرزباني جمهوري آذربايجان پرداخته بود.
متذكر مي شود كه اين شناورها پس از ده ها سال خدمت در مرزباني هاي آمريكا بازنشسته شده و پس از بازسازي به آذربايجان اهدا شد. روسيه كه از نزديك و بدون التهاب خاصي اين تحولات را دنبال مي كند روز جمعه (14 آذر) سكوت خود را شكست و « نيكلاي ريابف » سفير مسكو در باكو كه از سياستمداران كهنه كار و سفير سابق اين كشور در جمهوري چك نيز هست هشدار داد كه مسكو اجازه ورود آمريكا به حوزه درياي خزر را نخواهد داد و جمهوري آذربايجان با اين كارها براي خود دردسر ايجاد مي كند.

ريابف تصريح كرد : اين پايگاه ها چيزي عايد جمهوري آذربايجان نخواهد كرد و مسائل امنيتي درياي خزر نيز بايد با حضور دولت هاي حوزه درياي خزر و نه با حضور آمريكا كه مي خواهد وارد منطقه شود حل و فصل شود.
سفير روسيه چند روز پيش نيز در مورد گفته هاي ژنرال والد مبني بر اين كه « از آغاز سال 2004 برنامه مشترك نظامي آمريكا و آذربايجان در درياي خزر آغاز خواهد شد » گفته بود « ژنرال ها بهتر است به دنبال كار خود بروند و در مسائل سياسي دخالت نكنند » .
كارشناسان سياسي تاكيد دارند كه روسيه با وجود صبر و مدارا در مورد برخي از زياده روي هاي آمريكا در منطقه به هيچ وجه اجازه عبور كاخ سفيد از برخي خط قرمزها را در حوزه شوروي سابق نخواهد داد.
به گفته آنان روسيه بارها از همه توان خود در مورد حفظ اين حريم ها استفاده كرده است كه از جمله آنها مي توان در بخش سياسي به منع ورود ناتو به قلمرو شوروي سابق و در بخش اقتصادي به شركت ندادن اعضاي ناتو در ساخت خط لوله هاي انتقال نفت و گاز از كف درياي خزر اشاره كرد.
آمريكا كه در التهاب ناشي از تحولات بعد از 11 سپتامبر توانست در اجراي طرح حمله به افغانستان در ازبكستان و تاجيكستان نيرو پياده كند و از فرودگاه هاي آذربايجان بهره گيرد همچنان تلاش مي كند با آشفته نگه داشتن شرايط امكان استفاده از چنان فرصت هايي را تداوم بخشد.
به نظر مي رسد مهمترين بهانه باكو براي همكاري نظامي با آمريكا افزايش توان نظامي و غلبه بر ارمنستان در جنگ بر سر منطقه قره باغ است . اما حتي خود كارشناسان نظامي آذربايجان نيز تاكيد دارند كه آمريكا اصولا به غير از تقويت بنيه دفاع و حراستي جمهوري آذربايجان به تقويت بنيه جنگ افزاري آن كشور كمك نخواهد كرد.
براساس گزارش سايت اينترنتي « ناظر كمك خارجي » دولت آمريكا در سال جاري ميلادي 12 5 ميليون دلار كمك در اختيار جمهوري آذربايجان قرار داده و براي سال 2004 نيز 41 5 ميليون دلار را از كنگره تقاضا كرده است .
كمك سال هاي گذشته آمريكا براي تجهيز امنيتي مرزهاي دريايي و زميني بخصوص نصب تجهيزات شناسايي كالاهاي عبوري از مبادي گمركي صرف شد و مشاركت نظامي با آمريكا به حداكثر حضور بسيار اندك نظاميان جمهوري آذربايجان در برنامه مشاركت براي صلح ناتو محدود ماند.
در چنين شرايطي جمهوري آذربايجان پس از پنج سال تاكيد بر توسعه همكاري نظامي با آمريكا فقط از پنج شناور نظامي بازنشسته شده مرزباني آن كشور بهره مند شده كه به جاي اسقاط شدن به باكو « هديه » داده شده است .
علاوه بر اين خود سياستمداران جمهوري آذربايجان بارها اذعان كرده اند كه اقليت بانفوذ ارمني ها در آمريكا عاملي هستند كه اجازه برهم خوردن توازن نظامي منطقه در چارچوب همكاري هاي باكو ـ واشنگتن را نخواهند داد.
برخلاف همه تبليغات رسانه اي روس ها هنوز در منطقه قفقاز و حتي خود جمهوري آذربايجان حرف نخست را مي زنند. روسيه كه تقريبا 80 درصد گاز و 30 درصد برق مصرفي آذربايجان را تامين مي كند بزرگترين شريك تجارتي باكو است و در نهايت دو ميليون آذربايجاني در مناطق مختلف روسيه به كسب و كار مشغول هستند.
روسيه نيز بارها اعلام كرده است كه حتي براي روس تبارهاي منطقه شوروي سابق جمهوري آذربايجان امن ترين و بهترين نقطه خارج از روسيه بوده و هست .
در چنين شرايطي ورود آمريكا به مولفه هاي منطقه قفقاز و وارد كردن فشارهاي خاص بر دولت هاي آذربايجان و گرجستان براي دادن امتيازهاي بيشتر نظامي بدون شك معادلات منطقه را به هم مي زند و روسيه را به چالش ها و برنامه ريزي هاي جديدتر امنيتي مي كشاند.
باكو و تفليس مي دانند كه روس ها شطرنج بازهاي ماهري هستند كه با حضوري كه در منطقه دارند مي توانند از همه امكانات براي وارد كردن فشار استفاده كنند.
براي دو كشور آذربايجان و گرجستان هم تمسك به « فقدان امنيت و چاره انديشي براي تامين آن با استفاده از نيروي خارجي » به منزله تجويز دارو براي پيكري است كه مبتلا به هر نوع بيماري هم كه باشد گرفتار آن نوع خاص بيماري نيست كه آن دارو معالج آن باشد و در نهايت مي تواند مسموميت مزمن و عوارض ناگواري به همراه بياورد.
تاكنون در منطقه خزر هيچ موردي از انتقال سلاح ورود و خروج گروه هاي تروريست بين المللي مانند طالبان و قاچاق مواد مخدر مشاهده نشده است تا در برابر آن نيازي به ورود نيروهاي نظامي بيگانه باشد
روسيه با وجود صبر و مدارا در مورد برخي از زياده روي هاي آمريكا در منطقه به هيچ وجه اجازه عبور كاخ سفيد از برخي خط قرمزها را در حوزه شوروي سابق نخواهد داد
جمهوري آذربايجان پس از پنج سال تاكيد بر توسعه همكاري نظامي با آمريكا فقط از پنج شناور نظامي بازنشسته شده مرزباني آن كشور بهره مند شده كه به جاي اسقاط شدن به باكو « هديه » داده شده است

ديوار امنيتي اسراييل كه حدود 350 كيلومتر طول دارد براي جدا كردن كرانه باختري از اراضي اشغالي و در امتداد خط سبز (جداكننده مناطق اشغالي سال 1327 و سال 1346 ) در حال ساخت است . گر چه طرح ساخت اين ديوار در سال 1362 و زماني كه آريل شارون مسئوليت وزارت جنگ رژيم صهيونيستي را بر عهده داشت تهيه شده بود اما به دلايلي اجراي آن به تعويق افتاد. اين ديوار بخشهاي وسيعي از زمينهاي كشاورزي فلسطينيان در « قدس » « بيت لحم » و « الخليل » را به سود شهركهاي صهيونيست نشين مصادره و در پي آن اين زمينها را مانند نوار غزه به يك منطقه صحرايي تبديل خواهد كرد.
صهيونيستها به هنگام احداث اين ديوار چندين كيلومتر در داخل مناطق سال 1346 پيشروي كرده و در حقيقت با اين اقدام اشغالگرانه فعاليت بيش از 700 هزار كشاورز فلسطيني را مختل و درآمد بخش مهمي از آنان را قطع خواهند كرد. رژيم اسراييل تاكنون 145 شهرك در مناطق اشغال شده در جنگ 1346 احداث كرده كه حدود 200 هزار نفر جمعيت دارند . اين رژيم ساخت ديوار امنيتي را به 10 شركت ساختماني واگذار كرده كه تاكنون در مرحله اول (كه از 81 3 26 شروع شده است ) بيش از 140 كيلومتر آن ساخته شده و 210 كيلومتر ديگر كه طرح آن دي ماه سال گذشته از تصويب كابينه شارون گذشت در دست ساخت است .
110 كيلومتر از مرحله اول ساخت اين ديوار كه 5 تا 8 متر ارتفاع دارد از شمال جنين آغاز و به طولكرم منتهي شده كه در آن تجهيزات الكترونيكي سيمهاي خاردار يك رديف مين ضد نفر خندق هاي بزرگ و برجهاي ديده باني احداث گرديده است .
ديوار 140 كيلومتري امنيتي (مرحله اول ) يكهزار و 328 كيلومتر مربع از زمينهاي فلسطينيان يعني 23 درصد از كرانه باختري را جدا مي كند و كارشناسان معتقدند با پايان يافتن كار ساخت اين ديوار حدود 50 درصد از اراضي كرانه باختري به سرزمينهاي اشغالي 1327 ضميمه خواهد شد .
اين ديوار كه بر پايه گزارشهاي مختلف بين 200 تا 500 ميليون دلار هزينه دربرخواهد داشت قرار است حفاظت شهركهاي اسراييلي « ساليت » و « تساريست » واقع در بين شهرهاي فلسطيني قلقيليه و طولكرم و نيز شهركهاي اسراييلي « ريحان » « حنانيت » « شاكد » و چند شهرك ديگر را تامين كند.
با اين همه اين ديوار همه آن چيزي نيست كه رژيم شارون در فلسطين اشغالي مد نظر قرار داده است . بلكه از ماه گذشته رژيم صهيونيستي ساخت بخش جديدي از ديوار حائل امنيتي را آغاز كرده است .
به نوشته روزنامه مركوري مقامات اسراييل اعلام كردند : ساخت اين ديوار حائل كه طول كل آن 595 كيلومتر است به منظور جلوگيري از ورود گروههاي فلسطيني ووقوع عمليات نظامي صورت مي گيرد.
پيش از اين رژيم صهيونيستي اعلام كرده بود كه اين ديوار 350 كيلومتر طول دارد اما اخيرا با تصويب طرحي از سوي شارون و شائول موفاز كه دو سال قبل نيز طرح آن مورد تاييد رژيم اسراييل قرار گرفته بود بخش هاي ديگري از كرانه باختري و از جمله شهر قدس نيز توسط صهيونيستها غصب خواهد شد.
در اين ميان تاكنون يك ديوار 22 كيلومتري در منطقه جنوب و شمال شهر قدس احداث شده كه اين موضوع نشان مي دهد اين رژيم قبلا نيز تحت هيچ شرايطي حاضر به پذيرش بندهاي طرح « نقشه راه » نبوده است .
تجهيزات الكترونيكي سيمهاي خاردار رديف مين هاي ضد نفر خندقهاي بزرگ و برجهاي ديده باني از اجزا ديوار 350 كيلومتري مورد نظر شارون در فلسطين اشغالي است