وصف « حاجي وجعلنا » را شنيده بودم ولي او را از نزديك
نديده بودم . قبل از عمليات تنگه چزابه بود. پادگان دو كوهه هيچ
در و پيكري نداشت . تيپ امام حسين (ع ) به محض ورود به
پادگان
تعميرات اساسي در آن انجام داد و آنجا چهره يك
پادگان را به خود گرفت .
يك شب « حاجي وجعلنا » كه به او « خميني جون » هم
مي گفتند
به اتاق ما آمد. ايشان در بين صحبتهايش مي گفت :
« دشمن بعثي در مقابل نيروهاي پرتوان اسلام زبون است و شما
بايد با توكل بر خدا
هر نفرمقابل ده نيروي دشمن بجنگيد. « او
مي گفت : « شبهاي عمليات آيه ي « وجعلنا » را حتما بخوانيد.
« حاجي وجعلنا » هر روز وجعلنا مي خواند و كنار رود كارون در
مقابل ديد كامل عراقيها وضو مي گرفت و برمي گشت و دشمن او
را نمي توانست ببيند. او مصداق بارز حماسه و خون در تنگه
چزابه به سيد الشهدا(ع ) پيوست و عرشي شد.
1 ـ شهيد حاج علي عابديني
راوي : اكبر جواني
ستاد كنگره سرداران شهيد و 23 هزار شهيد استان اصفهان
*****
حجت الاسلام مازني :
در كار تاليف و نشر
قانون و آئين نامه تعيين كننده اند
نه نظر و سلايق افراد
|
گفتگو با حجت الاسلام احمد مازني
مديركل تحقيق و پژوهش
بنياد شهيد انقلاب اسلامي
گفت وگو : حسين ذكريائي
بخش دوم پاياني
اشاره : بخش نخست گفت وگوي ما با حجت الاسلام مازني
مديركل محترم دفتر تحقيق و پژوهش بنياد شهيد انقلاب اسلامي
را در روز يكشنبه مورخه 82
9
16 خوانديد
آنچه در پي
مي آيد بخش دوم و پاياني اين گفت وگو است كه از نظر شما
علاقمندان به ترويج فرهنگ شهيد و شهادت مي گذرد.
ديده شده بود بعضي اسناد به مرور زمان آسيب ديده اند مثلا
شايد دست نوشته اي از شهيد به دست شما رسيده باشد كه به
مرور زمان سوراخ شده باشد و يا هنگام شهادت در لباس شهيد
بوده و خوني شده
براي اين اسناد چه تمهيداتي
انديشيده ايد
سوال خوبي بود. ما براي مرمت اسناد آسيب ديده كارگاهي
طراحي كرديم كه در اين كارگاه از اسنادي كه مثل همين چيزي كه
شما فرموديد وصيت نامه شهيد در جيب شهيد بوده و تير
خورده به گونه اي مرمت مي شود كه رنگ خون مطهر شهيد روي
سند مي ماند در حالي كه موادخوني و آن چيزهايي كه همراه
خون است و ممكن است سند را از بين ببرد و يا آلودگي هاي
ديگري كه به اين سند وارد شده
از بين مي رود.
اقدام ديگري كه در بخش حفظ آثار صورت مي گيرد
فهرست نويسي اسناد است به دو صورت يكي تهيه شناسنامه
فرهنگي براي هر شهيد كه به صورت كمي
وضعيت آثار
باقيمانده از شهيد مشخص مي شود. و ديگري فهرست نويسي
محتوايي كه به محتواي اسناد مي پردازد.
و ديگر كارهاي شما
بخش ديگر از كارهاي ما ايجاد كتابخانه تخصصي شهيد و
شهادت است كه در كتابخانه تخصصي شهيد و شهادت چند
موضوع پيش بيني شده كه اين موضوعات مستقيم يا غيرمستقيم
به شهيد و شهادت ارتباط دارد. اول : آثاري كه از شهدا باقي
مانده مثل كتابهاي شهيد مطهري (موضوعش فرق نمي كند) دوم :
موضوع شهادت
نويسنده اي اثري خلق كرده و درباره شهيد و يا
شهادت كه خود نويسنده نه شهيد است و نه از خانواده شهيد
اما كتاب در مورد شهيد و شهادت تاليف كرده است . سوم :
موضوع دفاع مقدس
هر كتابي كه در مورد دفاع مقدس باشد را
در اين كتابخانه نگهداري مي كنيم . چهارم : موضوع جهاد و دفاع
از اسلام بطور عام چون به نوعي شهادت ريشه در جهاد دارد.
پنجم : موضوع جنگ . ششم : قربانيان جنگ هاي ساير كشورها
يعني اگر كتابي در مورد جنگ ويتنام و چگونگي خدمت رساني به
قربانيان جنگ و خانواده ايثارگران ويتنام و كره و يا ساير
كشورهاي ديگر باشد در اين كتابخانه نگهداري مي كنيم مورد
هفتم : عاشورا و امام حسين (ع ) يعني آنچه حول محور
اباعبدالله (ع ) و عاشورا باشد ما در اين كتابخانه نگهداري
مي كنيم و تا حدودي مباحث مربوط به ساير ائمه (ع ) و همچنين
تحقيقات و پايان نامه هايي كه در همين مركز
دستور كار ماست
در اين كتابخانه تخصصي نگهداري مي شود.
آيا اين كتابخانه فقط در مركز تاسيس مي شود
خير! اين كتابخانه هم در استان و هم در شهرستان ها طراحي
شده است . در مركز كار آن با قوت دنبال مي شود ولي در استانها
و شهرستانها به تدريج انجام خواهد شد. الان همه استانها در
حوزه تحقيق و پژوهش ولو محدود كتابخانه دارند ولي به
صورت گسترده با تجهيزات ما سال 82 ـ هشت استان را در
اولويت قرار داديم و بودجه خاصي برايشان تعيين كرديم تا اين
كتابخانه را توسعه دهند.
اگر اشتباه نكنم يكي از ماموريتهاي مهم اداره كل تحقيق و
پژوهش بنياد
تحقيق و پژوهش براي تاليف كتاب مي باشد اگر
ممكن است در اين زمينه توضيح بفرمائيد.
عرض كنم ما دو حوزه كاري مستقل در اداره كل تحقيق و
پژوهش داريم كه يكي از آنها حوزه تحقيقات و پژوهشهاي
بنيادي و كاربردي است و حوزه ديگر
حوزه تاليف و ترجمه
است كه اين دو حوزه هم از لحاظ كارشناسي و هم از لحاظ
گردش كار و موضوع فعاليت متفاوت هستند.
عمده فعاليت هاي حوزه تحقيق و پژوهش و يا تحقيقات و
مطالعات عبارتند از : پايان نامه هاي دانشجويي
كه كار آن به اين
شكل است كه دانشجو به بنياد شهيد در شهرستان
استان يا
مركز مراجعه مي كند و موضوع انتخابي خودش كه در حول محور
شهادت
شهيد
بنياد شهيد و خانواده شهيد است را با بنياد در
ميان مي گذارد در صورتي كه بنياد با اين موضوع موافقت كند نظر
استاد راهنما و دانشگاه خود را مي گيرد
سپس بنياد شهيد از
پايان نامه اش حمايت مالي مي كند. چه اين پايان نامه در مقطع
كارشناسي ارشد و چه در مقطع دكترا و حتي پروژه هاي
كارشناسي باشد.
كار دوم ما پژوهشهاي بنيادي است ; پژوهشهايي كه ما با
انجام آن يك سري مفاهيم و مباني را تعريف مي نمائيم كه بعضي
از مجهولات براي ما معلوم و بعضي از تاريكي ها براي ما روشن
مي شود كه با روشن شدن اين تاريكي ها راه هايي براي تحقيقات
و پژوهشهاي ديگر فراهم مي گردد. مثلا تعريف مفهوم شهادت
فرهنگ شهادت و راه هاي ترويج فرهنگ شهادت جنبه بنيادي
دارد چرا كه تا ما
خود شهادت را از ديدگاه قرآن و معصوم (ع ) و
ملل مختلف نشناسيم نمي توانيم ترويج فرهنگ شهادت كنيم و
شهيد را معرفي نمائيم .
يا مباني فقهي تاسيس بنياد شهيد. خب اين يك تحقيقي
است كه انجام شده
كه بر چه اساس بايد بنياد شهيد تاسيس
مي شد يا ديدگاه قرآن و روش برخورد معصومين (ع ) با
بازماندگان شهدا چگونه بود. پيامبراكرم (ص ) با فرزندان
جعفربن ابيطالب چه رفتاري داشت اميرالمومنين با بچه هاي
شهدا چگونه رفتار مي كرد آيا براساس سيره پيغمبر(ص ) و
ائمه (ع ) ما مجاز هستيم در فعاليت هاي معيشتي اولويت خاصي
به خانواده شهدا بدهيم اينها مسائل مبنايي است كه ما بايد
تحقيق كنيم و هم زمان اين مفاهيم را در تجربه ملل نيز تحقيق
مي نمائيم كه نتايج و آثار كاربردي خواهد داشت .
بخشي از كار ما در اين حوزه پژوهشهاي كاربردي است .
يعني در حوزه تحصيل فرزندان شاهد ما طرحي داريم بنام طرح
شاهد كه از يادگارهاي حضرت امام (ره ) است و سالها مدارس
شاهد و دانشگاههايي كه بصورت سهميه از فرزندان شهدا
استقبال مي كنند
وجود دارد. ما بعنوان بنياد شهيد و بعنوان
معاونت فرهنگي بنياد شهيد مي خواهيم بدانيم كه طرح شاهد
موفق بوده يا نبوده و يا وظيفه اي كه حضرت امام (ره ) برعهده
آموزش و پرورش و بنياد شهيد گذاشته در اداي وظيفه موفق
بودند يا نبودند يا بعنوان مثال مشكل فرزندان شهدا در امر
اشتغال چگونه است و چه راه حل هايي براي مشكل اشتغال
فرزندان شاهد وجود دارد
اينها پژوهشهايي كاربردي ماست .
اين پژوهشهاي كاربردي چگونه انجام مي شود
در پژوهش هاي كاربردي هر پژوهشگري با مراجعه به بنياد يا از
طريق فراخواني كه ما اعلام مي كنيم يكي از سوژه ها و عناوين
پژوهشي ما را انتخاب مي كند
سپس طرح مقدماتي را تكميل
نموده و پس از ارائه
داوران اين طرح بررسي مي كنند سپس
كميته تخصصي تحقيقات در استان يا در مركز اين طرح را
بررسي مي كنند و پس از تصويب كميسيون تحقيقات
قرارداد
اجراي پروژه تحقيقاتي با محقق منعقد مي شود و از يك نفر اهل
علم و فضل بعنوان ناظر دعوت مي شود تا بر كار او نظارت نمايد.
در طول اجراي طرح هم مرحله به مرحله نظارت بر طرح
انجام مي شود و پس از اتمام طرح جلسه دفاعيه برگزار شده و
محقق بايد در آنجا از طرح خود دفاع كند و نتايج طرح در
صورت قبول ناظر و بنياد
به بدنه بنياد ابلاغ مي گردد.
اگر اشتباه نكنم بخش و يا اداره تاليف كتاب شما مهمترين بخش
محسوب مي شود
در صورت امكان در اين مورد صحبت بفرمائيد
در بخش تاليف و ترجمه يكي از كارهاي ما انتشار فصل نامه اي
است بنام « شهود » كه اين فصل نامه تنها نشريه تخصصي و
پژوهشي در حيطه شهيد و شهادت مي باشد و تاكنون هفت
شماره از آن منتشر گرديده است . در اداره تاليف و ترجمه
فعاليت ديگري كه انجام مي شود در قالب كارگاه
قصه و رمان
است . ما براي كارگاه قصه و رمان سوژه هاي خاصي را از بدنه
استاني مان و از نويسندگان و علاقمندان به اين موضوع دريافت
كرديم مانند شهدايي كه از يك ويژه گي خاصي در خانواده
برخوردار بودند. مثلا شهدايي كه تنها فرزند ذكور خانواده بودند
يا شهدايي كه پدرومادرشان به شهادت رسيدند يا شهداي
متعدد يك خانواده و شهدايي كه شاخص انقلاب و دفاع مقدس
باشند و...
ما سوژه هاي مختلفي از اين قبيل را جمع آوري كرديم و در
پروژه اي از آنها نگهداري مي كنيم كه اگر كسي مراجعه كند ارائه
نموده و آمادگي خود را جهت حمايت از نويسنده براي تاليف
كتاب اعلام مي نمائيم .
اما سوژه يابي منحصر به اين ها نيست اينها براي دست گرمي
است و براي كساني است كه به ما مراجعه مي كنند و مي خواهند
موضوع و سوژه از ما باشد. از نظر ما بهترين اثر ما آن اثري است
كه نويسنده سوژه آن اثر را خودش پيشنهاد دهد.
اولين چيزي كه در اينجا بايد مورد موافقت قرار بگيرد سوژه
است . هرگاه سوژه مورد قبول قرار گيرد
در قالب يك طرحي
نويسنده سوابق خود و خصوصيات اثري كه مي خواهد خلق كند
و به امكاناتي كه براي جمع آوري اطلاعات نياز دارد و همچنين
هزينه هايي كه براي جمع آوري و تنظيم و تدوين اين اطلاعات
نياز دارد را مي نويسد و به ما ارائه مي نمايد.
سپس آنچه تحت عنوان و يا در قالب قصه و رمان و داستان
ارائه مي شود در كميته ويژه اي به نام كميته قصه و رمان كه
كارشناساني از نويسندگان قصه و رمان و مديران و كارشناسان
حوزه تحقيق و پژوهش بنياد حضور دارند
مورد بررسي قرار
مي گيرد. كه مديركل محترم مجلات و نشر شاهد و همچنين
رئيس اداره نشر شاهد هم عضو اين كميته هستند كه براي چاپ
اثر اظهار نظر مي نمايند. بعد از اينكه كميته قصه و رمان طرح را
تصويب كرد بلافاصله قرارداد تاليف امضا و ناظري هم تعيين
مي شود و كار آغاز مي گردد و پس از پايان كار
نويسنده
در يك
جلسه كميته قصه و رمان از حاصل كارش دفاع مي كند و كار براي
چاپ ارسال مي گردد.
اگر كتابهاي ديگري غير از قصه و رمان تاليف مي شود ديگر
فيلتر كميته قصه و رمان را ندارد بلكه كميته هاي تخصصي و
بررسي كتاب داريم كه در اين كميته ها براي هر كتابي دونفر از
نويسندگان و كارشناسان كه با آن رشته آشنايي دارند هستند و آن
كتاب را بررسي مي كنند و فرم هاي خاص آن كه كتاب از نظر
توانايي و حسن شهرت نويسنده
تعلق اثر به شهيد و شهادت و
ميزان تاثير گذاري و پيام و... بررسي مي شود را پر مي نمايند كه
در اين فرم تمام موارد كيفي تبديل مي شود به كميت يعني به اثر
امتياز عددي داده مي شود كه اين امتيازها يك حد خاصي از آن
قابل ارتقا به سطح بالاتر است و از آن حد پائين تر اثر رد مي شود
اگر از آن حد بالاتر رفت يا نياز به اصلاح دارد
به نويسنده اعلام
مي شود كه يا بايد اصلاحات را انجام دهد يا نياز به اصلاح ندارد
ولي در هرحال اگر رد نشود مرحله بعد كميسيون انتشارات است
كه بعداز تاييد براي چاپ ارسال مي شود. حال اگر دو كارشناس
كميته تخصصي نظر متفاوت داشته باشند به نفر سوم داده
مي شود و نظر نفر سوم پايان كار مي باشد.
اعضاي كميسيون انتشارات چه كساني هستند
دبيرخانه كميسيون انتشارات در اداره كل مجلات و نشر شاهد
قرار دارد كه ما هم عضو اين كميسيون هستيم و اعضاي خاصي
از درون نهاد و از بيرون نهاد هستند كه روي نظر آن دو كارشناس
و روي خلاصه اي كه آنها از كتاب ارائه دادند كار مي كنند و
بدليل حساسيت و وسواسي كه بنياد شهيد در مورد كتاب دارد
روي اثر بحث هاي زيادي مي شود و گاهي اوقات برادران اعضاي
كميسيون كتاب را در داخل جلسه مرور مي كنند و گاهي اوقات
مثل خود بنده بعضي از كتابها را بعد از بررسي و نظر كميته و
كميسيون مي خوانم و مطالعه مي كنم .
در كل چه كتابهايي كه در كميته قصه و رمان و چه كتابهايي
كه در كميته تخصصي بررسي كتاب
مورد تاييد قرار مي گيرد
گلوگاه نهايي ايش كميسيون انتشارات است كه در آنجا تعيين
مي شود كه اثر موردنظر منتشر شود يا نشود.
وجود چنين كميته ها و كميسيون هايي نشان از حساسيت كار بنياد
دارد و...
بله ! دقيقا حساسيت ها سبب وجود اين كميته ها و
كميسيون هاست كه اولين آن مسائل علمي است به هرحال وقتي
قرار است اثري به چاپ برسد بايد از نظر علمي بتوان نام كتاب
را به آن اطلاق كرد حساسيت دوم ما اين است كه بعضي از
اطلاعات شايد اگر چاپ شود در شرايط كنوني به مصلحت
جامعه و شهدا نباشد. درست است كه ما همه اطلاعات را
جمع آوري مي كنيم ولي در انتشار آثار مجاز نيستيم هر مطلبي را
در هر مقطعي منتشر كنيم . و سومين حساسيت ما اين است كه
اثري كه منتشر مي شود
امروز قابليت مطالعه داشته باشد و نياز
جامعه را برآورده كند.
جالب است كه بدانيد همه آن مفاهيمي كه بار ارزشي و علمي
دارد چه بصورت بايدها و چه بصورت نبايدها در دستگاه نظام
اسلامي و از ديدگاههاي مديريت عالي بنياد شهيد مطرح بوده
همه اينها تبديل شده است به آئين نامه نشر كتاب در بنياد شهيد
و در قالب اين آئين نامه عوامل ايجابي و سلبي كتاب كاملا
تعريف شده و آن فرم ها اين اطلاعات را در خودش دارد و افتخار
بنياد شهيد اين است كه به كار تاليف و نشر كتاب يك سيستم
قانونمند و منظمي بخشيده كه هر اتفاقي مي افتد در قالب اين
سيستم است و افراد و سلايق نيستند كه تعيين كننده هستند
بلكه همه سليقه ها تبديل شده است به قانون و آئين نامه و در
چارچوب اين آئين نامه و توسط كارشناسان كار انجام مي شود و
كتاب منتشر مي گردد.
حال اگر كسي بخواهد اثري ارائه دهد ابتدا بايد به كجا مراجعه
كند
ما در هر استاني كميته تخصصي تدوين و تاليف كتاب طراحي
كرديم كه مركب از مديركل
معاون فرهنگي و پژوهشي
رئيس
اداره تحقيقات و مطالعات بنياد شهيد و چند كارشناس اهل
تحقيق و تاليف از دانشگاه و حوزه از خود استان مربوط
مي باشد
لذا هر نويسنده اي هر سوژه اي را داشته باشد اين
مراحل را كه بنده عرض كردم در استان طي مي كند و پس از
تشكيل جلسه و تصويب اثر
استان به مركز ارائه مي دهد و در
مركز بجاي دونفر فقط يك كارشناس بررسي مي كند و پس از
بررسي كارشناس با نظر استان در دستور كار كميسيون انتشارات
قرار مي گيرد و مراحل بعدي را پشت سرمي گذارد تا چاپ اثر
كه
كميسيون انتشارات
مجوز بعضي از آثار را به خود استان مي دهد
و بعضي را در مركز به چاپ مي رسانند.
باتشكر از حضرتعالي كه در اين گفتگو شركت فرموديد.
در تاليف كتاب هم مفاهيمي كه در دستگاه نظام
اسلامي و از ديدگاه مديريت مالي بنياد شهيد بار
ارزشي وعلمي داشته چه بصورت بايدها و چه بصورت
نبايدها به آئين نامه نشر كتاب در بنياد تبديل شده
است و در قالب عوامل ايجابي و سلبي كتاب تعريف
شده است .
عمده فعاليت هاي ما در حوزه تحقيق و پژوهش و
يا تحقيقات و مطالعات عبارتند از پايان نامه
دانشجويي كه كار آن به اين شكل است كه دانشجو
موضوع انتخابي خودش را در حول محور شهيد
شهادت
بنياد شهيد و خانواده شهدا به بنياد تحويل
دهد و پس از موافقت كارشناسان بنياد
با نظر استاد
راهنما و دانشگاه
بنياد شهيد از پايان نامه آن
دانشجو حمايت مالي مي كند.
| |