كتاب « ساواك و دستگاه اطلاعاتي اسرائيل » را عبدالرحمان احمدي نوشته و موسسه مطالعات و پژوهشهاي سياسي آن را در 551 صفحه منتشر كرده است .
مباحث اين كتاب پاسخ مستند مستدل و متقني است به همه مشتاقان علاقه مندان پژوهشگران مورخان و به خصوص نسل جوان كنجكاو اين سرزمين درباره روابط رژيم شاه با اسرائيل .
كتاب « ساواك و دستگاه اطلاعاتي اسرائيل » اسراري از تاريخ معاصر ايران را آشكار مي كند كه تاكنون در هيچ يك از منابع و آثار پژوهشي و تاريخي به آنها اشاره نشده است .
ارتباط عميق و همكاري گسترده « سازمان اطلاعات و امنيت كشور » دوره پهلوي يعني « ساواك » با سرويس اطلاعاتي و جاسوسي اسرائيل بخش حساس و پر راز و رمز تاريخ ايران دوره پهلوي است كه همواره در پس پرده قرار داشته است . زيرا دستگاه حاكمه پهلوي افشاي اين اسرار را با منافع و مصلحت خود سازگار نمي دانست و از سوي ديگر صهيونيست ها نيز انتشار جزئيات اين همكاري را در تعارض با استراتژي خزنده صهيونيسم در جهان اسلام ارزيابي كرده و مطابق مصالح اطلاعاتي و سياسي خود ندانسته اند.
حضور مستشاران متخصصان و ماموران اسرائيل در بخشهاي گوناگون ساواك آموزش كادرهاي اين سازمان از سوي كارشناسان اسرائيلي تامين بعضي نيازهاي فني و تجهيزات ساواك از سوي رژيم صهيونيستي همكاري دو جانبه سرويس اطلاعاتي دو رژيم با عنوان « طرح كريستال » يا « بلور » تنها بخشي از همكاري جاسوسي و اطلاعاتي اسرائيل و رژيم پهلوي بود.
ساواك و سرويس اطلاعاتي اسرائيل تحت پوشش طرح كريستال (كه يك پروتكل همكاري اطلاعاتي و جاسوسي دو جانبه بود) ضمن شناسايي و نشان كردن اتباع كشورهاي اسلامي و عربي در ايران نسبت به جذب و استخدام آنها اقدام به عمل مي آوردند.
اين ماموران پس از گذراندن دوره هاي ويژه آموزش در ايران يا فلسطين اشغالي سرانجام به منظور جمع آوري اطلاعات و جاسوسي به كشورهاي مختلف از عراق و عربستان و ممالك حاشيه خليج فارس تا مصر و سودان و سوريه و... اعزام مي شدند. جاسوسان مزبور در جهت تامين مطامع اطلاعاتي صهيونيست ها بعضا تا بالاترين و حساسترين بخش ها و واحدها در مراكز و موسسات و وزارتخانه هاي كشورهاي اسلامي و عربي نفوذ پيدا مي كردند. بر اين اساس اسرائيلي ها از ايران به عنوان ايستگاه بزرگ جاسوسي و اطلاعاتي در منطقه خاورميانه و جهان اسلام به شكلهاي مختلف بهره برداري مي كردند و مقامات بلندپايه رژيم پهلوي و روساي ساواك نيز در اين باره از هيچگونه مساعدت و همكاري با صهيونيست ها كوتاهي نمي كردند. علاوه بر اين اسرائيلي ها چندين پايگاه برون مرزي مستقل نيز در مناطق غرب و جنوب كشور ايران ايجاد كرده بودند و از طريق پوششي كه ساواك براي آنها تامين مي كرد صدها مامور و جاسوس كارآزموده خود را براي انجام عمليات جاسوسي و اطلاعاتي به كشورهاي مختلف اسلامي و عربي مي فرستادند.
نفوذ در سازمانها و گروه هاي مبارز فلسطيني بخش ديگري از همكاري دو جانبه ساواك و سرويس اطلاعاتي اسرائيل بود كه در قالب طرح كريستال عملي مي شد.
به هر روي اسناد طبقه بندي شده آن دوران و داده هاي اطلاعاتي پنهان حكايت از آن دارند كه حضور و نفوذ صهيونيست ها در هيچ يك از حوزه هاي سياستگزاري تصميم گيري و اجرايي ايران پهلوي به اندازه نفوذ آنها در تشكيلات ساواك نبود.
از ديدگاه سران اسرائيل ساواك ابزار سلطه بر همه اركان حكومت پهلوي بود. لذا آنها دستيابي به اين موقعيت را مغتنم مي دانستند و نفوذ و حضور همه جانبه در ساواك را به منزله سلطه بر همه اجزا و اركان حكومت شاهنشاهي ارزيابي مي كردند صرف نظر از بهره برداري سرويس اطلاعاتي اسرائيل از حضور و موقعيت يهودي هاي ايران در مسير اهداف جاسوسي و اطلاعاتي همكاري اطلاعاتي مرموز دو رژيم پهلوي و اسرائيل به گونه اي بود كه بعضي آگاهان و كارشناسان عالي مرتبه سياسي منطقه و جهان از ساواك به عنوان زائيده دستگاه اطلاعاتي اسرائيل ياد كرده اند.
افشاي ابعاد ميزان و چگونگي ارتباط و همكاري ناگفته دو سرويس ساواك و موساد براي نسل كنوني در ايران اسلامي نه فقط بخشهاي بسيار مهم و حساس تكاپوي صهيونيست ها در ايران آن دوره و حتي شماري از كشورهاي اسلامي و عربي منطقه را براي اين نسل به طور مستند و مستدل تبيين مي كند و آنها را با بسياري از تحولات پس پرده تاريخ آشنا مي سازد بلكه ديدگاه و تحليل آنها را درباره بسياري از رويدادها و حوادث مهم تاريخ ايران و بلكه جهان اسلام دگرگون مي كند.
به عنوان نمونه در بخشي از مقدمه كتاب مذكور ذيل « ساواك ; بازوي اجرائي » چنين مي خوانيم :
ساواك بازوي اجرائي
صهيونيزم جهاني با توجه به پشتوانه اي كه همواره در امر تحركات جاسوسي در كشورهاي متفاوت داشته همكاري اطلاعاتي ـ امنيتي را شروع و نقطه آغاز نفوذ در يك كشور ميداند. بر اين اساس اسرائيل نيز به عنوان زائده شوم صهيونيزم جهاني در منطقه تجهيز و آموزش ساواك را در سرلوحه برنامه هاي خود با رژيم شاهنشاهي قرارداد.
سازمان اطلاعات و امنيت كشور
ساواك اگر چه در بدو تاسيس توسط آمريكا پايه گذاري شد ولي براساس يك برنامه منظم اسرائيل جايگزين آمريكا شد و با تجهيز و آموزش ساواك آن را به بازويي قدرتمند براي استفاده و انجام عمليات در منطقه و حتي سطح جهان تبديل كرد.
رئيس ساواك در ديداري با همتاي اسرائيلي اش به اين مقوله اعتراف كرده و مي گويد :
اگر تاريخچه ساواك بررسي شود ملاحظه ميكنيم دوستان (اسرائيلي ها) نقش بسيار مهمي در به وجود آوردن افراد ورزيده و ماهر در ساواك داشته . بدين جهت مجددا از سرويس شما تشكر مي كنيم .
رئيس سرويس اطلاعاتي اسرائيل نيز با تائيد گفته هاي فوق به امر آموزش و ادامه تربيت نيروهاي ساواك تاكيد كرده و آن را مهم قلمداد مي كند.
رياست ساواك نيز در مراحل مختلف همكاري لازم را با سرويس اسرائيلي به عمل مي آورد. اين كمك ها و همراهي چنان مهم و چشم گير بود كه نخست وزير اسرائيل چنين تشكر مي كند :
20 ژوئن 1977 ـ1356 )
از : نخست وزير سابق اسرائيل
به : تيمسار ارتشبد نصيري
جناب تيمسار ارتشبد نعمت اله نصيري
در پايان دوران نخست وزيري اينجانب به منظور خداحافظي از شما مايلم مراتب تشكرات عميق خود را براي همكاريهاي نزديك و ثمر بخشي كه نشانگر سالها مناسبات حسنه بوده است ابراز دارم .
خواهشمندم به من اجازه دهيد نقش مهمي را كه شما در توسعه عمليات مشترك مهم ايفا كرده ايد و در اين عمليات هر دوي ما انرژي و حسن نيت فراوان به كار برديم خاطرنشان سازم .
شما هميشه مي دانستيد كه در چه لحظاتي كمك لازم را معمول داريد تا بدان وسيله مناسبات مشترك با آهنگ و روند لازم ادامه پيدا كند.
خواهشمندم بهترين آرزوهاي مرا براي سلامتي ـ كاميابي و موفقيت خودتان بپذيريد.
دوستدار ـ اسحق رابين
نصيري نيز در ذيل سند مي نويسد :
جواب تشكر از حسن نيت و مستحكم شدن روابط حسنه كه به وجود آمده و آرزومندي از ادامه آن و موفقيت و كاميابي آتيه آن جناب را نيز خواستارم .
براساس دستور فوق متن جوابيه ذيل آماده و به انگليسي نيز ترجمه ميشود :
جناب ژنرال اسحق رابين 15 تيرماه 2536 (1356 )
از دريافت نامه مورخ 20 ژوئن شما سپاسگزارم . كلمات محبت آميزي كه درباره شخص من ابراز نموده بوديد برايم هم دلگرم كننده بود و هم نمايانگر لطف جنابعالي در مورد من و همكارانم بود.
من اطمينان دارم كه بيشتر دست آوردهاي مربوط به مناسبات دو كشور مرهون روحيه فداكاري و احساس مسئوليت جنابعالي در زمينه هدفي به اين بزرگي و اهميت مي باشد. اجازه مي دهيد شما را مطمئن كنم كه من هميشه بنحوي عميق و فراموش نشدني جلسات مذاكرات صريح و صميمي با جنابعالي و همكارانتان را به ياد خواهم داشت . صميمانه اميدوارم كه مناسبات دوستانه كنوني ميان دو كشور كه نتيجه مستقيم سالها كار و حسن نيت مشترك مي باشد در آينده از قوام بيشتري برخوردار گردد.
خواهشمندم بهترين آرزوهاي مرا براي سلامتي و كاميابي خود در سالهاي آينده بپذيريد.
دوستدارـ ارتشبد نصيري
روابط بين دو سرويس اطلاعاتي ايران و اسرائيل روز به روز گسترش بيشتري پيدا مي كرد. اين واقعيتي است كه روساي اين دو سرويس نيز به آن اذعان داشتند :
ژنرال خوفي : از نظر ما اميدواريم اين همكاري بيش از پيش ادامه پيدا كند هر موقعي اگر كاري است يا هر نوع كمكي باشد نمي دانم بتوانم انجام بدهم يا نه در هر صورت در انجام آن كوشا خواهم بود.
تيمسار رياست : اطمينان دارم . زيرا در گذشته روابط صميمانه بين ما بوده و ساواك كه پس از آموزش و تجهيز از سوي اسرائيل از قابليت و كارآيي مطلوبي برخوردار شده بود به منزله بازويي قوي عمل مي كرد تا مطامع و خواستهاي سران صهيوني در كشور و منطقه به اجرا درآيد. آن چنان كه بي اغراق مي توان اظهار داشت عمده همكاري هاي دو رژيم شاهنشاهي و صهيوني در زمينه هاي مختلف از قبيل : همكاري هاي اقتصادي فرهنگي سياسي و... گرفته تا مواردي همچون روابط ورزشي هنري و... از طريق ساواك اجرا و پي گيري مي شد. حتي در مواردي كه ساواك دخالت مستقيم نداشت در جلسات تصميم گيري كه به اين منظور برگزار مي شد به عنوان عضو اصلي حاضر و اظهار نظر مي كرد.
به منظور بررسي مسئله مبادله تيم هاي ورزشي بين ايران و اسرائيل كميسيوني تحت نظر معاونت امنيت داخلي و شركت كنندگان زير در تاريخ 43 7 1 تشكيل شد .
نماينده اداره كل سوم
نماينده اداره كل دوم
نماينده اداره كل هفتم
اينك نظر كمسيون : شكي نيست كه هر چه بيشتر روابط بين ايران و اسرائيل آشكار شود باعث رنجش بيشتر كشورهاي عربي خواهد شد. چون اين كيفيت بر رهبران سياسي كشور پوشيده نيست ميزان روابط با اسرائيل يا ميزان اختفاي اين روابط بسته به ديركتيو اساسي است كه از طرف رهبران سياسي صادر شود.
از طرف ديگر مبادله تيم هاي ورزشي يا هنري فقط جزئي از روابط بين ايران و اسرائيل را تشكيل ميدهد يعني اين روابط از طريق بعضي وزارتخانه ها نيز برقرار است (مانند وزارت كشاورزي ) كه تقريبا بشكل آشكار درآمده و ادامه دارد بنابراين اگر بنا است تصميمي در زمينه روابط ايران و اسرائيل گرفته شود اين تصميم بايستي فراگير بوده و كليه روابط ساير موسسات و وزارتخانه ها را نيز شامل شود والا فايده اي كه انتظار ميرود از محدود كردن مبادله تيم هاي ورزشي حاصل شود بدست نخواهد آمد.
بررسي عملكرد همه جانبه سازمان اطلاعات و امنيت در زمان ستم شاهي در اين زمينه مجالي ديگر مي طلبد در زير فقط به برخي از اين همكاري ها كه از طريق ساواك پي گيري و به مرحله اجرا در آمد هر چند گذرا اشاره مي شود.
در بخش ديگر مقدمه نيز مي خوانيم :
اين غده به منظور حفظ و گسترش سرطاني خود به تحركاتي دست مي زد كه كمتر كشوري به آن اعمال مبادرت مي نمود. اين واقعيت چنان غيرقابل انكار بوده كه ساواك نيز خود به آن اعتراف مي كرد.
در بخشي از يك گزارش ساواك آمده است :
بنا به وضع و موقعيت خاص ]اسرائيل [كشور هدف منطقه اي و سياسي خود كه ملهم از نحوه به وجود آمدن كشوري به نام اسرائيل مي باشد ناچار است براي حفظ ثبات سياسي و موجوديت خود يك سلسله فعاليت هاي حاد اطلاعاتي گسترده و همه جانبه اي را به عمل آورد كه با هيچ يك از كشورهاي ديگر منطقه قابل قياس نيست .
از سوي ديگر از آنجا كه اسرائيل هيچ جايگاهي در اذهان مردم مسلمان منطقه و افراد آزادي خواه جهان نداشت دولت ها به منظور حفظ وجهه خود از ارتباط يا اظهار علني همكاري با اين رژيم غاصب ابا مي كردند. اين تنفر چنان بود كه حتي سران سرسپرده عرب نيز مجبور بودند هيچ گونه رسميتي براي اين غده قائل نباشند.
در گزارش ساواك به صراحت آمده است :
از آنجايي كه كشورهاي عربي خاورميانه اساسا منكر وجود كشوري بنام اسرائيل بوده و قلمرو تحت حكومت جديدالتاسيس اسرائيل را متعلق به اعراب (فلسطيني ها) ميدانند و احساسات ناسيوناليستي عرب اجازه پذيرش و برقراري هيچگونه رابطه اي را اعم از سياسي و اقتصادي با كشور مذكور را نداده و افكار عمومي كشورهاي عرب به نحويست كه چنانچه اگر احيانا كشوري حمايت آشكارائي از اسرائيل داشته باشد و يا حتي داراي روابط ديپلماتيك با كشور اسرائيل باشد از ميزان نفوذ و اعتبارش در ميان بعضي از كشورهاي عربي كاسته خواهد شد.
اين بستر و شرايط منطقه ضرورت همكاري اسرائيل با كشورهاي ديگر را بيش از پيش نمايان مي ساخت . سران صهيونيستي درصدد بودند تا در پوشش كشوري ديگر به اغراض خود در منطقه دست يابند. ويژگي هايي از قبيل : همجواري با كشورهاي عربي اسلامي بودن سرسپردگي حكام و... از مواردي بود كه يك كشور را مناسب اين همكاري جلوه گر مي ساخت .
ساواك مي نويسد :
فعاليتهاي اطلاعاتي اين كشور در درجه اول متوجه كشورهاي عربي خاورميانه بويژه مصرـ سوريه ـ اردن ـ لبنان است كه با در نظر گرفتن مندرجات فوق و نياز اطلاعاتي اسرائيل به منظور حفظ موجوديت و برتري و تفوق نظامي خود مسلما فعاليتهاي شديد اطلاعاتي اين كشور از طريق ساير كشورها به ويژه كشورهاي همجوار و همسايه كشورهاي عربي خاورميانه صورت مي گيرد.
واضح و روشن است كه فعاليت از كشورهاي ثالثي كه ضمن همجواري با كشورهاي عربي داراي روابط حسنه اي با آنها بوده و از نظر مذهبي نيز داراي علائق با اعراب هستند مثمرثمرتر خواهد بود.
ايران به علت موقعيت سوق الجيشي و منطقه اي خاص خود از يك سو و از سوي ديگربه عنوان يك كشور اسلامي « گوهر تابناك » براي سران اسرائيل و استراتژي خاص آنان در زمينه ارتباط با ديگر كشورها محسوب مي شد.
اين جايگاه از چنان اهميت ويژه اي برخوردار بود كه هم زمان با شروع و گسترش قيام مردم مسلمان و انقلابي ايران در سال هاي 1357 سران رژيم غاصب پيش و بيش از همه نگران شده به دقت شرايط و اوضاع ايران را مورد بررسي و دقت قرار مي دادند. آنان حتي از سفر به ديگر كشورها و ابراز نگراني خود ابا نداشته و تمام هم و غم خود را مصروف پابرجايي رژيم شاهنشاهي و جلوگيري از انقلاب اسلامي كردند.
ژنرال خوفي رئيس سرويس اطلاعاتي اسرائيل در مذاكره اي خصوصي با همتاي خود در سازمان اطلاعات و امنيت كشور ايران بي پرده اعتراف مي كند :
تابه حال هيچ وقت از اوضاع بحثي پيش نكشيده ام . فكر مي كنم كه از لحاظ منطقه با شما در يك قطب هستيم . الان با درنظر گرفتن وضع كنوني ايران خيلي متشكر خواهم شد چنانچه تيمسار اطلاعاتي از بروز حوادثي كه در ايران رخ مي دهد ما را در جريان قرار بدهند. زيرا از وضع منطقه ناراحت هستيم و مايليم بدانيم چه اتفاقي در كشور ايران رخ مي دهد.
وي در ادامه چنين تاكيد مي كند :
دوماه پيش به واشنگتن رفتم با « سيا » تماس گرفتم كه وضع ايران براي مانگران كننده است . در پاسخ گفتند كه چيز كوچكي است و زياد مهم نبوده و جاي هيچگونه نگراني نيست . در موقع بازگشتن درست مقارن با تغيير كابينه در ايران بود كه با معاون عمليات « سيا » خداحافظي مي كردم گفت كه در مورد اوضاع ايران الان بايد كمي نگران باشيم .

گرچه ساواك در بدو تاسيس توسط آمريكا پايه گذاري شد ولي براساس يك برنامه منظم اسرائيل جايگزين آمريكا شد و باتجهيز و آموزش ساواك آن را به بازويي قدرتمند براي استفاده و انجام عمليات در منطقه و حتي در سطح جهان تبديل كرد.
از ديدگاه سران اسرائيل ساواك ابزار سلطه بر همه اركان حكومت رژيم پهلوي بود. بنابراين نفوذ در ساواك را به منزله سلطه بر همه اجزا و اركان رژيم پهلوي مي دانستند.
اسرائيلي ها از ايران به عنوان ايستگاه بزرگ جاسوسي و اطلاعاتي در منطقه خاورميانه و جهان اسلام به شكل هاي مختلف بهره برداري مي نمودند و سران رژيم پهلوي و روساي ساواك نيز در اين باره از هيچ گونه مساعدت و همكاري با صهيونيست ها كوتاهي نمي كردند.
حضور مستشاران و متخصصان و ماموران اسرائيلي ها در بخش هاي گوناگون ساواك آموزش كاركنان اين سازمان از سوي كارشناسان اسرائيل تامين بعضي نيازهاي فني و تجهيزات ساواك از سوي رژيم صهيونيستي همكاري دوجانبه اطلاعاتي دو رژيم تحت عنوان طرح « كريستال » تنها بخشي از همكاري جاسوسي و اطلاعاتي رژيم صهيونيستي و رژيم پهلوي بود.