امام خميني :
ژ
اسلام با تخصص موافق است و اسلام در راس ادياني
است كه از علم و تخصص تمجيد كرده و مردم را دعوت
كرده است
حتي دعوت كرده است كه هر جا يافتيد علم را
حتي از هر كافري يافتيد
آن را بگيريد و در خدمت اسلام و
كشور باشد
نه علم را بگيريد و بر ضد كشور خودتان
استعمال كنيد.
صحيفه امام
ج 14
ص .360
*****
با رهروان علم و دانش (5 )
|
تجليل از استاد
تعظيم و ارزش نهادن به « علم » و بزرگداشت مقام و منزلت
« استاد » يكي از دستورات و تاكيدات دين است .
رعايت و توجه به اين امر از عوامل توفيق در تحصيل علم به
شمار آمده و نقش مهمي در كسب موفقيت علمي انسان خواهد
داشت .
قرآن كريم در آيات بسياري ارزش علم و دانش را بيان نموده
است از جمله آيه شريفه « يرفع الله الذين امنوا والذين
اوتواالعلم درجات 1 ; خداوند كساني از شما را كه ايمان آورده اند
و افرادي را كه دانش داده شدند
برتري دهد. »
اميرمومنان كه خود عالم به آسمانها و زمين است در اهميت
و ارزش كار معلم و استاد مي فرمايد : « من علمني حرفا فقد
صيرني عيدا2 ; »
استاد و معلمي كه اندوخته هاي علمي خود را در اختيار
ديگران قرار مي دهد و بدين وسيله در جهت گسترش علوم و
دانش هاي مختلف تلاش مي كند
سزاوار تعظيم و احترام
شاگردان خود است چنانكه امام سجاد(ع ) در رساله « حقوق »
آنرا به عنوان يك حق براي معلم بيان كرده است : « حق راهبر و
مدبر زندگاني روحي تو
كه از مجراي علمي
وجودت را تحت
مراقبت خويش مي گيرد; اين است كه از او تجليل نموده و
مجلس و محفل او را گرامي داري و به سخنان او كاملا گوش
فرادهي و با چهره اي گشاده به وي روي آوري
صدايت را هنگام
گفت و گو بلند نسازي اگر كسي از او سوال كرد در پاسخ دادن به
آن پيشدستي نكني
بگذار خود او پاسخ آن پرسش را شخصا القا
نمايد. اگر كسي نزد تو از او به بدي ياد كرد بايد در مقام دفاع و
حمايت از او برآيي . از او عيب پوشي كن و محاسن و خوبيهاي او
را به ديگران اظهار نما. با دشمنانش
همنشيني
با دوستانش
دشمني مكن
اگر به اداي اين حقوق
نسبت به عالم و دانشمند و
استاد خويش موفق گردي
فرشتگان آسماني در جهت خير و
منافع تو گواهي خواهند داد; كه تو آهنگ چنين استاد دانشمندي
را داشته و دانش را براي خدا و هدفي الهي از پيشگاه او فرا
گرفته اي . » 3
امام سجاد(ع ) در جملات فوق اصول و آدابي را كه شاگرد
بايد نسبت به استاد و مربي خويش رعايت كند را به كاملترين
صورت بيان نموده و نيز آثار و نتايج آنرا تبيين كرده كه سزاوار
است دانش پژوهان و محصلان آنرا به عنوان دستورالعمل
برنامه هاي آموزشي خويش در تلاش درس قرار داده و به آن
نكات پايبند باشند.
با توجه به آموزه هاي ديني
سيره عالمان و دانشمندان
اسلامي
همواره بر رعايت حق استاد و كمال احترام و تجليل
نسبت به مربيان خويش بوده است .
مرحوم آيت العظمي حائري (ره ) بنيانگذار حوزه علميه قم
كه خدمات بزرگي را به حوزه هاي علميه و عالم اسلام نمود
تمامي توفيقات خود را مرهون خدماتي مي داند كه در حق استاد
خويش نمود
فرزند ايشان از زبان پدر نقل كرده كه فرمود :
« توفيقاتي كه در زندگي نصيب من شد و در پرتو آنها توانستم
حوزه را تشكيل دهم
همه مرهون خدماتي است كه به استادم
مرحوم سيدمحمد فشاركي (ره ) كرده ام . زماني ايشان به شدت
بيمار شدند و كار بدان جا كشيد كه من مدت شش ماه
براي
قضاي حاجت ايشان
طشت مهيا
وبدين عمل افتخار مي كردم 4.
هنگامي كه ميرزا حبيب الله رشتي به سوي صحن مي رفت تا
درس بگويد
وضو مي گرفت
سوره مباركه « يس » را در بين راه از
حفظ مي خواند تا به در قبله صحن اميرالمومنين (ع ) مي رسيد
خواندن سوره را در كنار آرامگاه استاد خود شيخ انصاري (ره ) به
پايان مي رسانيد و ثوابش را به روان استاد خود
نثار مي كرد و از
روح آن مرد بزرگ استمداد مي گرفت تا بهتر و روشنتر براي
صدها طلبه دانشمند و فاضل
حقايق علمي را ايراد كند5.
در شرح حال سيدرضي مولف نهج البلاغه (ره ) آورده اند كه
بسيار عزيز النفس بوده و هديه و صله هيچ كس ـ حتي خلفاي
عباسي و نيز پدرش ـ را نمي پذيرفته است 6 ; ولي در داستاني كه
از ايشان نقل شده و در ذيل مي آيد
وي تنها به خاطر
گراميداشت و احترام استادش
صله او را مي پذيرد.
ابراهيم بن احمد طبري ـ فقيه مالكي ـ يكي از استادان
سيدرضي است . شريف رضي وقتي كه تو جواني بيش نبود
نزد
وي قرآن مي آموخت . روزي پرسيد : شريف در كجا زندگي
مي كني
در خانه پدرم درمحله « باب محول » .
كسي مانند تو نبايد در خانه پدرش زندگي كند
من خانه ام در
محله كرخ را به تو مي بخشم .
من تاكنون چيزي از پدرم هم نگرفته ام و اين را نمي پذيرم .
حقي كه من بر تو دارم از حق پدرت بيشتر است
زيرا كتاب
خدا را به تو آموخته ام . رضي هم ناچار براي رعايت مقام استاد
پذيرفت . » 7
بسياري از عالمان بزرگ هنگامي كه نامي از استاد خود به
ميان مي آورند با جملات احترام آميز همچون « روحي فداه » بعد
از نام استاد خود ياد مي كردند كه بدين وسيله بالاترين مرحله
تعظيم و احترام را بكار مي بردند و به واسطه آن
علاقه و محبت
عميق و فوق العاده خود را به استاد ابراز مي كردند. به عنوان
نمونه امام خميني در آثار خود
وقتي به مناسبت
نامي از استاد
عرفانش
مرحوم آيت الله شاه آبادي مي برد
مي نويسد : شيخ
عارف كامل
روحي فداه .
استاد مطهري (ره )
در آثار خود از استادش علامه طباطبايي
چنين ياد مي كند : « حضرت استاد علامه طباطبائي روحي فداه »
بزرگان ما در تجليل و تعظيم اساتيد خود به قدري دقت و
توجه داشتند كه حتي از عباراتي كه از آن استشمام كمترين
بي احترامي باشد
اجتناب مي كردند.
آيت الله سيدمحمد حسيني همداني ـ نجفي ـ خاطره اي را از
مرحوم آيت الله شيخ محمد حسين كمپاني نقل مي كند كه نهايت
توجه ايشان به احترام نسبت به استاد خود مرحوم آخوند
خراساني را مي رساند. وي مي گويد :
« در سنه .1345 ق
در ضمن درس اصول
صحبت پيرامون
استصحاب بود. وقتي ايشان
كلام مرحوم آيت الله آخوند
خراساني را در اين زمينه نقل مي فرمودند
در رد اين كلام
فرمودند : « اين كلام
وهم است » . بعد ايشان فورا ساكت شدند و
درس تعطيل شد. به جهت عظمتي كه ايشان داشتند
كسي
نپرسيد چرا درس تعطيل شد
خود ايشان فرمودند : « ما كه اين
گونه نسبت به بزرگان
بي احترامي كنيم و ظرفيت لازم را براي
رعايت اساتيد خود نداريم
لياقت درس گفتن را نداريم و نبايد
درس بگوييم . » 8
1 ـ سوره مجادله
آيه 11
2 ـ نهج البلاغه
3 ـ منيه المريد
ترجمه فارسي
ص .38
4 ـ سيماي فرزانگان
رضا مختاري
5 ـ مرگي در نور
ص 72
6 ـ رياض العلما ج 5
ص 83 ـ84
7 ـ سيد رضي مولف نهج البلاغه
ص 36 ـ37
8 ـ مجله حوزه
ش 30
ص 47
استاد و معلمي كه اندوخته هاي علمي خود را در
اختيار ديگران قرار مي دهد و بدين وسيله در جهت
گسترش علوم و دانش هاي مختلف تلاش مي كند
سزاوار تعظيم و احترام شاگردان خود است .
بسياري از عالمان بزرگ هنگامي كه نامي از استاد
خود به ميان مي آورند با جملات احترام آميز
همچون « روحي فداه » بعد از نام استاد خود ياد
مي كردند كه بدين وسيله بالاترين مرحله تعظيم و
احترام را بكار مي بردند و به واسطه آن
علاقه و
محبت عميق و فوق العاده خود را به استاد ابراز
مي كردند. به عنوان نمونه امام خميني در آثار خود
وقتي به مناسبت
نامي از استاد عرفانش
مرحوم
آيت الله شاه آبادي مي برد
مي نويسد : شيخ عارف
كامل
روحي فداه .
*****
نرم افزارها و پايگاههاي اسلامي (2 )
|
نورالانوار 2
شماره ثبت در كتابخانه ملي 78
255
نرم افزار برتر نمايشگاه سراسري قرآن كريم ـ
رمضان المبارك 1419 هـ ق
برنده جشنواره خوارزمي 1378 هـ شمسي
محتواي برنامه
1 ـ دائره المعارف قرآن كريم
نمايش متن قرآن با خط زيباي عثمان طه (مصحف مدنيه )
و قرآن رايج (نيريزي ) با اعراب
امكان تغيير اندازه خطوط آيات و تفاسير
جستجو
امكان جستجو در قرآن از طريق مشتق و ريشه
جستجوي كلمات هم خانواده
دامنه جستجو
ترجمه و تفسير
نمايش 4 ترجمه فارسي
3 ترجمه انگليسي و ...
نمايش تفسير آيه انتخابي از تفاسير الميزان (عربي
فارسي )
تفسير نمونه
تفسير مجمع البيان و تفسير شبر
اطلاعات تفسيري
ارايه روايات تفسيري
روايات مرتبط با آيات
فضيلت و شان
نزول سور و آيات از 9 تفسير معروف
عكس و فيلم
نمايش تصاوير و فيلم هاي مرتبط با آيات (397 قطعه )
2 ـ كتابخانه تفاسير
نمايش و جستجو
نمايش متن 9 تفسير
تفسير الميزان (عربي
فارسي )
تفسير
نمونه
مجمع البيان
تفسير قمي
تفسير عياشي
تفسير منسوب
به امام حسن عسكري عليه السلام
تفسير شبر و كتاب شواهد
التنزيل
جستجو در كلمات و عبارات اين تفاسير باامكان انتخاب
دامنه
كتابشناسي
ارايه چندين مقاله تحقيقي درباره برخي تفاسير و مفسران
3 ـ قرائت (ترتيل )
دو دوره قرائت كامل قرآن با صداي استاد منشاوي و استاد
شهريار پرهيزكار
سهولت در انتخاب جز
حزب
امكان تكرار قرائت هر آيه تا 5 بار براي تصحيح قرائت و حفظ
قرآن
4 ـ نگارخانه
نمايش دهها تصوير و نمايش 7 قطعه فيلم متناسب با
آيات
فهرست اعلام موجود در شان نزولها
ارايه آيات همراه با مدرك تفسيري ارتباط اعلام با آيات
5 ـ امكانات عمومي برنامه
1 ـ چاپ آيات قرآن با رسم الخط عثمان طه و تمامي اطلاعات
در اندازه ي دلخواه
2 ـ امكان انتقال اطلاعات به يادداشت
3 ـ راهنماي برنامه به سه زبان فارسي
عربي و انگليسي
4 ـ ارايه توضيحات و راهنماي برنامه به زبان فارسي
عربي و
انگليسي
5 ـ ارايه دو محيط متفاوت براي كاربران با حفظ تمامي
اطلاعات
اين نرم افزار توسط محققين گرامي حوزه علميه قم و
همكاري فني مهندسين گرامي دانشگاهي در مركز تحقيقات
كامپيوتري علوم اسلامي فراهم آمده است .
WWW.noorsoft.org برگرفته از پايگاه اينترنتي
*****
بهره وري از دانش
|
يك جرعه حكمت 6
جواد محدثي
امام علي « ع » فرمود :
« تعلم علم من يعلم
و علم علمك من يجهل
فاذا فعلت ذلك علمك ما
جهلت و انتفعت بما علمت »
دانش كسي را كه مي داند بياموز و دانش خويش را به كسي
كه نمي داند بياموز
پس هر گاه چنين كني
آنچه را نمي داني به
تو مي آموزد و از آنچه مي داني سود مي بري .
(غرر الحكم
حديث 4579 )
جريان دانش دو سويه است
فراگرفتن از ديگران و ياد
دادن به افراد ديگر. چه خوب كه انسان
پيوسته هم « شاگرد »
باشد
هم « استاد » آنچه را مي داند
بدون احتكار و بخل
در
اختيار مشتاقان قرار دهد. آنچه را هم كه نمي داند
مشتاقانه و
فروتنانه از دانشمندان بياموزد.
يا فايده گير آنچه نداني ز دگر كس
يا فايده ده آنچه بداني دگري را
جوياي علم
اگر اين دادو دهش و سخاوت علمي را داشته
باشد
چشمه دانش او در بستر تشنه دل هاي دانش طلب جاري
مي شود و به نوعي پرداخت زكات دانش است
آنگونه كه در
احاديث آمده است : « زكاه العلم نشره »
آموزگار دانش نيز
اگر با تواضع و دوري از خود برتربيني و
احساس بي نيازي
پيوسته در مسير آموختن بيشتر و افزودن
دانايي خود باشد
گنجينه دانش خود را غني تر
مي سازد.
احتكار دانش و انحصار طلبي در علوم
مايه حرمان
ديگران مي گردد.
بالندگي و رشد علم
در سايه فعالتر ساختن « جريان
دانش » در حيات علمي استاد و شاگرد است . ذهن دانشمند
با
اينگونه ورزش هاي علمي و بحث و بررسي ها و ياد دادن و
يادگرفتن ها قوي تر و ورزيده تر مي شود.
در احاديث آمده است : حكمت
گمشده مومن است
هر
جا كه سراغ داشته باشد
در پي آن مي رود.
« روح علمي » ارزشمند است . برخي نشاط روان و شادابي
روحشان در مجالس علمي و مذاكرات دانشمندانه وسوال و
جواب ها به اوج مي رسد. برخي هم از مباحث علمي خسته
مي شوند
نه حال بهره بردن دارند. نه شوق بهره رساندن .
بي حوصلگي
مانع شكوفايي عقل و خرد
مي شود.
« شوق آموختن » را پيوسته در دل و جانمان زنده نگه
داريم !
| | | |