قسمت سيزدهم
نايب رئيس : توجه بفرمائيد اين پيشنهاد را به راي مجلس مي گذارم خانم ها و آقاياني كه موافقند (خواجه نوري ـ روز پنجشنبه نميشود انتخاب هيات رئيسه است ) پيشنهاد مجددا قرائت مي شود.
پيشنهاد مينمايد به علت طول بحث جلسه تعطيل و باقي مذاكرات به روز پنج شنبه موكول شود. مصطفوي نيري طباطبائي جاويد دكتر بقائي يزدي حسيني رامبد پاينده ـ رجائي و امضا ديگر.
نايب رئيس : به اين پيشنهاد راي مي گيريم خانم ها و آقاياني كه موافقند قيام فرمايند (عده كمي برخاستند) تصويب نشد.
پيشنهاد ديگري رسيده است خوانده مي شود
(به شرح زير خوانده شد)
« رياست محترم مجلس شوراي ملي چون بحث كافي در موضوع لايحه شده است اينجانب پيشنهاد كفايت مذاكرات ميدهد ـ محسن خواجه نوري »
نايب رئيس : آقاي سرتيپ پور مخالف اين پيشنهاد هستيد بفرمائيد.
سرتيپ پور : بنده به اندازه يكنفر و يك راي بايد در اين كار مداخله داشته باشم و اين يك راي را هم موقعي مي توانم بدهم كه بفهمم چه شده . بنده ايراد كردم كه اين لايحه مخالف قانون اساسي است آمدند گفتند نيست . من دليل گفتم و گفتم به چه دليل مخالف قانون اساسي است ولي ايشان كه فرمودند نيست . دليل نياوردند.
قسمت دوم صحبت اين بود كه اين لايحه را بدهيم به كميسيون جنگ و كميسيون دادگستري از نظر اينكه يك لايحه صد در صد داخلي است مخالفت شد پس معلوم شد صد در صد خارجي است . اگر خارجي است يك فوريتي نمي تواند باشد چون اين اصل است . راي دادن ما هم در اصل تغييري نمي دهد اما يك كاري بكنيد كه ما فردا در فشار قرار نگيريم . آقايان قضاوت نسبت به دولت است قضاوت با ملت است قضاوت با نمايندگان است حساب بكنيد ابراز قدرت ننمائيد قدرت نماياندن كار بزرگي نيست اكثريت مي تواند ستمگر باشد ولي اگر تثبيت كرد ستم را خودش دچار ستم ميشود اصول براي اين ملت لازم است يا نه اگر هست احترام بگذاريد اگر نيست خيلي خوب آن چه كه بشود به تصويب شما خواهد شد خدا بداند ـ ملت ايران بداند كه ما گناهي نداريم (احسنت )
نايب رئيس : آقاي خواجه نوري .
خواجه نوري : جناب آقاي سرتيپ پور مطالبي فرموديد كه با علم به احساسات پاك جناب عالي و شخصيت جناب عالي مرا ناراحت كرد از اين جهت كه انتظار نداشتم چنين شكايتي را جناب عالي بفرماييد (سرتيپ پور ـ چرا ) چرايش را توضيح مي دهم . چرايش براي اين است كه آنچه كه سوال شد آنچه را كه توضيح خواسته شد به عرض مجلس شوراي ملي رسيد و آنچه كه ما مجددا بگوييم و بشنويم و تكرار كنيم تكرار مكررات خواهد بود. بنده نسبت به حسن نيت جناب عالي و ساير آقاياني كه مطالبي را بيان فرمودند هيچ نوع ترديدي ندارم . ارادت واقعي دارم تعارف هم نمي كنم وليكن چون فرموديد اگر ما تصميمي بگيريم شريك گناه شده ايم براي اينكه عرض بكنم ناراحتي وجدان ندارم به جناب عالي عرض مي كنم اين مملكت با قراردادهايي كه دارد با وضعي كه الان از لحاظ بين المللي و به خصوص در خاورميانه پيدا كرده يك مملكتي است كه از هر جهت از لحاظ سياسي مستقل و حاكم بر مقدرات خودش است و اگر قرار باشد براي اينكه ما به طرز استفاده از چند اسلحه احتياج داشته باشيم چند نفر معلم در ارتش خود به كار بگماريم و شرط به كار گماردن آنها اين باشد كه اينها از مصونيت ها استفاده بكنند اين مطلب نمي تواند موجب باشد كه خللي به استقلال و تماميت مملكت وارد سازد (صحيح است ) بنده مجبورم كه به فرمايشات ايشان جواب بدهم . متاسفانه ايشان خارج از مطلب مطالبي فرمودند بنده هم ناچارم براي التيام درد خودم مطالبي را خدمت ايشان عرض بكنم .
اجازه بفرمائيد جناب آقاي سرتيپ پور امروز افرادي هستند به عنوان معلم و مستشار اينها اختياري در ارتش ماندارند پاره اي مي ترسند كه مبادا اينها از اختيارات خودشان استفاده بكنند. گروهباني است مي آيد طرز استفاده از باز وكارا ياد مي دهد. خلباني است مي آيد طرز استفاده از طياره جت را ياددهد افسري كه از لحاظ تاكتيكي استفاده از سلاح هاي نو را ياد دهد و اثرات استفاده از اين سلاح هاي نو را از لحاظ تاكتيكي در ستاد ما بيان مي كنند. اين ها همه معلم و مستشار هستند اينها قدرت فرماندهي ندارند. جناب آقاي سرهنگ حسيني كه افسر هستند متوجه هستند كه بنده چه مي گويم افسري قدرت فرماندهي دارد كه در ستاد سمت داشته باشد يا در راس واحدها و اما اگر اشخاصي بيايند براي اين افسرها و براي اين فرماندهان واحد معلم باشند اطلاعات فرماندهي به آنها بدهند آنها اختيارات فرماندهي ندارند كه اين ناراحتي خيال براي آقايان فراهم شده است و اين لايحه مفصلا مطالعه شده است الان هم در حضور آقايان بحث شد و بنده هم چون ديدم آقايان خسته هستند و دليل ندارد كار با طاله بكشد اين راه را پيشنهاد كردم باز هم مجلس شوراي ملي مختار است (عده ي از نمايندگان ـ راي راي )
پاينده : بنده مخالفم .
نايب رئيس : در پيشنهاد كفايت مذاكرات يك مخالف و يك موافق صحبت كردند راي مي گيريم به پيشنهاد كفايت مذاكرات خانم ها و آقاياني كه موافقند خواهش مي كنم قيام فرمايند (اكثر برخاستند) تصويب شد حالا راي مي گيريم به ورود در شور ماده واحده خانم ها و آقاياني كه موافقند خواهش مي كنم قيام فرمايند (اكثر برخاستند) تصويب شد. ماده واحده مطرح است آقاي طباطبائي فرمايشي داشتيد.
طباطبائي : بنده عرضي ندارم .
نايب رئيس : آقاي پاينده .
پاينده : بنده عملا راي خودم را كه يك راي از 188 راي است در موقع خودش خواهم داد در اين جا يك مقداري كلمات محدود و نامحدود و صلاحيت گفته شد كه بنده خواستم توضيحي عرض بكنم و مي خواهم جناب آقاي معاون وزارت امور خارجه توضيحي بدهند چون اينجا مطلب برخلاف آن چيزي كه دوست عزيز بنده فرمودند هنوز خيلي مبهم است البته بنده شايد يك قدري كند فهم باشم انشاالله كساني كه فهمشان تيزتر است مطلب را فهميده اند با اين تذكرات انشاالله كمك مي فرمايند كه بنده هم با اين فهم كندم مطلب را بفهمم . جناب آقاي معاون محترم وزارت امور خارجه در باره مصونيت ها فرمودند مصونيت محدود است . مصونيت در امور مدني محدود است و در امور جزائي نامحدود است اين مطلب خاتمه نمي يابد اما يك مطلب است كه استدعا مي كنم توجه بفرمايند چون قدر مسلم اين است كه من مدتي طلبه بودم و به آنچه كه مي گويم تعصبي ندارم . وقتي در محضر استادمان در موضوعي مباحثه مي كرديم از اين مباحثه حظ مي بردم و گاهي خشونت هم مي كرد بعد پاشديم او استاد بود و من شاگرد گفتند يك قاچاقچي باروت را در زمان قديم پيدا كردند البته در زمان قديم چون حالا كسي باروت را قاچاق نمي كند گفتند اينها چيست گفت قربانت گردم سياه دانه است گفتند سياه دانه با باروت تفاوت دارد اين آقا يك ريش خيلي بلندي داشت هنوز تيغ ناست نيامده بود سنگي زير ريش او گذاشتند و مقداري از اين سياه دانه ها را گذاشتند زير ريش او كوبيدند پف كرد و تمام ريش و صورت او را سوزانيد اگر با اين قلوبي كه اينجاست كار داريد يك قدري رعايت بفرمائيد با 188 دلي كه مي طپد آيا ديگر كاري نداريد ديگر لايحه اي مطرح نمي شود خود آقاي نخست وزير كه مظهر تواضع و ادب هستند اين مطلب را در نظر بگيرند ما اگر گرسنگي مي كشيم تا ساعت پنج اشكالي ندارد ولي به هر حال نكات مبهمي نماند در بند و او تعريف مامور اداري را كرده است به صورت جالبي از كسي پرسيدند يخ چيست گفت يخ چيزي است كه يخ مي كند و اين آقاي دكتر متين دفتري سناتور معظم و متخصص علي الا طلاق مسافرت هاي بين المللي آن را امضا كرده اند (مهندس صائبي ـ اسم اشخاص را نبريد) معذرت مي خواهم ننويسيد بنويسيد يك آقاي محترم . بنده را با گرسنگي پشت ميكروفون نگه مي داريد كه ما تصميم بگيريم (يك نفر از نمايندگان ـ پس ماه رمضان چه مي كنيد) با شما روزه مي گيريم يا مصونيت مي گيرم به ماده 31 توجه بفرمائيد اين قرارداد وين است كه به سلامتي و به مباركي تصويب شد و با سرعتي كه كارهاي اداري دارد به دولت هم ابلاغ شد و در گذرگاه است انشاالله اين مصونيت هم به مستشاران نظامي مستخدم ملت ايران داده مي شود تا اينجا ممكن است حرفي نداشته باشيم و راي هم ممكن است بدهيم عرض كنم حضور مباركتان بنده متن همان ماده 37 را كه قرائت فرمودند مي خوانم البته اين بلا شبهه مصونيت نامحدود است و هر فرمي را كه راي داديم همان است چون بنده وقتي به لايحه اي راي مي دهم با شجاعت پشت آن مي ايستم و خوشبختانه به قدر كافي هم شهامت اخلاقي هم دارم كه تحمل كنم و بگويم كه من اين راي را دادم وقتي من در مجلس كه خيلي از حالا سخاوتمندتر هم بود متحصن بودم از دولتي كه كوچه و بازار هم در دستش بود و پشت اين پنجره ها فرياد فروش پوست و روده و كله متحصنين بلند بود. به هر حال از رو نرفتيم و ايستاديم و بحمد الله حالا روزي را مي بينم كه مي توانيم بيائيم در خدمت شما حرف هايمان را بزنيم و شما هم نشنويد و بياييد و بگوئيد نخير آقا اين طور نيست استدعا مي كنم آقاي نايب رئيس اين چند دقيقه را جزو صحبت من حساب نكنند چون آقاي وزير مشاور با آقاي نخست وزير صحبت مي كنند و ايشان توجه ندارند (نخست وزير ـ من توجه دارم بفرماييد) كارمندان اداري يعني همانهائيكه كار اداري مي كنند اين به معلومات من اضافه شد. استدعا مي كنم آقايان توجه بفرمايند چون بنده اطمينان دارم بسيار مطالبي است كه بايد گفته شود و بسياري از مسائل بايد براي فهم مردم گفته شود چون آنها اهل اين آب و خاكند و من هم وكيل اين آب و خاك هستم اگر 188 وكيل هست يك نخست وزير بيشتر نيست اين آقاي كارمند اداري و فني را استدعا مي كنم توجه بفرمائيد و بنده را هم ببخشيد اين بسيار خوب تا اينجا عرضي ندارم من خودم عرض كنم بايد بگويم به صراحت مگر نبايد خودم راي بدهم كساني مي گويند مصلحت نيست كساني مي گويند مصلحت است به فرض اينكه خودم نتوانم تشخيص بدهم تسليم نظر آ نها مي توانم باشم جناب آقاي خواجه نوري من شما را مرد شريفي مي دانم يعني همه مرد شريفند شما را بالاخص . اما شما وقتي اعتراض را شروع مي كنيد بنده كه تنم مي لرزد (دكتر عدل طباطبائي ـ آقاي پاينده شما همه اش مشغول خطاب به اشخاص هستيد) كارمندان اداري و فني ماموريت و همچنين بستگان آنها كه اهل خانه آنها هستند به شرط آنكه تبعه كشور پذيرنده يا مقيم دائم آن كشور نباشند از اين مزايايي كه در اين مواد است استفاده مي كنند اينجا مطابق اين ماده ضمينه كارمند فني را كه مطابق مصلحت ممكن است بنده هم راي بدهم ولي اجازه بدهيد من پيشنهاد بكنم ديگر اهل خانه اش چيست استدعا مي كنم پيشنهادم را بپذيريد كه اين مصونيت و معافيت كه خاص اين آقاست شامل اهل خانه اش نباشد اين لحظه را هم جز و وقت بنده حساب نكنيد. (در اين هنگام آقاي نخست وزير با آقاي وزير مشاور صحبت مي كردند).
نايب رئيس : لحظات زيادي را حساب نكرديم آقاي پاينده .
پاينده : معذرت مي خواهم . ببخشيد بنده به شما ارادت دارم . بنده منتظرم آقاي مشاور صحبتشان تمام شود و توجه بفرمايند. اين مصونيت را شما يك تعبيري ازش فرموديد اين كلمات صحيح است اين كلمات درست است گنه گنه را من خوردم در بچگي خورده ام خيلي تلخ است آن وقت قرص نبود كه رويش را شيرين كرده باشند. اگر بعضي مطالب تلخ است گاهي اوقات آدم روي مصالح و مصلحت ميرود اين آقاي وزير جنگ كه مورد احترام همه ما هستند در دستگاهي خدمت مي كنند يك روز يك عده جوان را مي آورند به سربازي و روز ديگر آنها را مي خواهند بفرستند به خط آتش مي گوييم بروند (قراچورلو ـ نمي گويند خودشان مي روند) به هر حال ما نمي گويم آقاي وزير جنگ چرا آنها را يك روزي مي آوريد و يك روز معيني هم فرمان مي دهيد بروند جنگ هر كه هم نرفت مي گذارندش كنار ديوار و خيلي چيز ديگر به هر حال اين نوع زندگي مدني و سياسي از اين گرفتاري فراوان دارد ولي اين ضرورت هم هست حالا در اين قسمت هم كه نوشته شده تمام اهل خانه ممكن است خيلي زياد بسط پيدا كند به موجب صراحت اين ماده آقاي دكتر يگانه مسلم دچار اشكال مي شود اگر بعضي خيال مي كنند كه از اين مذاكرات بوي غرضي احساس مي شود اگر بوي عرضي احساس مي شود همه سكوت كنيم اين عبارت را بنده تقديم مقام رياست مي كنم بپذيريد كه اين مصونيت ها و معافيت مخصوص اشخاص خارجي است و خانواده آنها حق ندارند بيايند شايد اين آقاي مستشار آمد اينجا و خواست برسم اينجا چهار زن بگيرد من شرمم مي آيد بگويم صيغه هم چهل تا مي تواند بگيرد (خواجه نوري ـ اگر تبعه آمريكا باشد نمي تواند) اجازه بدهيد قربان شايد بيست تا صيغه از آنجا بياورد (نخست وزير ـ بنده توضيح عرض مي كنم ) اجازه بدهيد قربانت بروم چون تصريح مي فرماييد تصريح شما در اينجا به عنوان رئيس دولت قانون و استناد قانوني به وجود مي آورد خيلي معذرت خواهم از آقايان چون اين بندو او مي گويد اين آقايان مامورين اداري و نظاميان و اهل خانه شان اهل خانه هم حدي ندارد (مهندس صائبي ـ بستگان مشمول نيست ) بستگان هم حدي ندارد. از اين مصونيت استفاده مي كنند اگر بنده اشتباه مي كنم از بنده رفع اشتباه بفرمائيد خيلي خيلي معذرت مي خواهم ديگر عرضي ندارم .