روزنامه جمهوري اسلامي 18/08/1382 صفحه كتاب و كتابخواني

بحران آذربايجان

27
چهارشنبه 26 دي ماه
ديشب آقاي تقي زاده در مجلس عمومي ملل متفق نطق خود را ادا نمود. در ضمن نطق خود آقاي تقي زاده گفت كه ايران قصد داشت كه اشكالات خود را از راه مذاكره حل نمايد , ولي اوضاعي در ايران پيش آمده است كه ايران از حق خود از ارجاع قضيه به مجلس ملل متفق استفاده خواهد نمود و قبلا از اينكه ايران خدماتي در راه پيروزي متفقين نموده است سخن راند , و يادآوري نمود كه ايران براي رساندن مهمات به روسيه تمام وسايلي ارتباط خود را در اختيار متفقين گذاشته است , و نام پل فيروزي از طرف متفقين به روي ايران گذاشته شده است .
آقاي حكيمي رئيس الوزرا هم ديروز در مجلس نطق مفصلي نموده است . در ضمن نطق خود اشاره به اين معني نموده است كه وي براي جاه , قبول رياست وزرا را ننموده است و قصد خدمت داشته است و به قدر قوه سعي و كوشش نموده است و گفت كه تشبثات وي براي رفتن به مسكو و مذاكره با دولت شوروي به نتيجه نرسيد , و علاوه نمود كه پيشنهاد كوميسيون سه دولتي را رد نموده است و در مقابل پيشنهادي راجع به تعيين كوميسيون با عضويت ايران داده است كه هنوز جوابي در آن خصوص دريافت ننموده است . گفت كه قضيه آذربايجان را بنا گذاشته اند به مجلس ملل متفق ارجاع نمايند , و گفت كه براي كنار رفتن از كار هميشه حاضر و منتظر است كه مجلس وقت معين نمايد تا جواب استيضاح را بدهد و در خاتمه شمه اي از آقا سيد حسن تقي زاده كه اخيرا مورد بعضي بدگويي ها در مجلس و جرايد واقع شده است تمجيد نمود , و هيئت نمايندگي ايران را هم ذكر نموده , تعريف نمود.
بعد از ختم نطق آقاي حكيمي آقاي دكتر مصدق پشت تريبون رفته اند كه نطق نمايند. جلسه از اكثريت افتاده است و دكتر نتوانسته است نطق نمايد. فردا جلسه خصوصي مجلس منعقد خواهد شد. عصر جلسه كابينه در عمارت وزارت خارجه منعقد خواهد شد.
امروز راديو آنكارا خبري نقل نمود كه به موجب آن آقاي حكيمي استعفاي خود را به حضور اعليحضرت شاه تقديم نموده است .
آقاي اشرفي كه چند روز بود , محبوس بود آزاد شده و سركار خود رفته است . گويا پسر سرهنگ سعيد عدل پنجاه هزار تومان ضامن شده است . مي گويند علت حبس راجع به بعضي نابجاهايي است كه در دفاتر كارخانه خسروي در زمينه ماليات بر عايدات به نظر رسيده است . از استخلاص صابر كه او هم محبوس بود خبري نشنيدم .
در اين دو روزه انتخابات بلديه در تبريز به عمل آمده است , و شصت نفر به نمايندگي بلديه تبريز انتخاب شده اند. عده اي از روساي فعلي از قبيل شبستري و امثال ايشان جزو انتخاب شدگان هستند. ما بين نمايندگان چند نفرشان از خانم ها هستند و چند نفر هم از ارامنه هستند. انتخاب خيلي بي سر و صدا و با سرعت انجام گرفت . روز كه من از بازار عبور مي نمودم اعلان انتخاب را به ديوار چسبانده بودند و چند نفر هم مشغول خواندن بودند. حال دو روز است كه تمام شده است و نمايندگان تعيين گرديده اند. امروز آقا ميرزا محمد علي خويي برادر آقا سيد ابراهيم خويي از خانواده حاجي مير يعقوب مقبره منزل ما آمده بود. از ابوالقاسم كاغذي راجع به ارسال پول به پسران حاجي ميرزا موسي آقا كه در طهران هستند آورده بود. اين كاغذ سيم است كه ابوالقاسم در خصوص آنها مي نويسد. من تلگرافي در جواب به خوي مخابره نموده ام , هنوز جوابي دريافت ننموده ام . آقا ميرزا محمد علي كه عموزاده حاجي ميرزا موسي آقا است , در خصوص

برادرش آقا سيد ابراهيم از من استشاره نمود. از قرار معلوم مشاراليه سابقا بعضي حركات غير روحاني نموده است و لذا پيش بعضي ها متهم به طرفداري از سيد ضيا گرديده است . حالا از اقامت در خوي مي ترسد , خيال دارد با اهل و عيال به طهران برود. از آن طرف هم دولت آذربايجان اعلام نموده است كه املاك اشخاصي كه به طهران مي روند تقسيم خواهد شد. آقا ميرزا محمد علي از من استشاره نموده كه با يك كيفيات رفتن مشاراليه صلاح است يا نه , من هم آنچه به عقلم مي رسيد در جواب استشاره گفتم و به عقيده من صلاح نيست به طهران رفتن . گفتم اگر از آن قضاياي سابقه مي ترسد و حال آنكه آن طور چيزهاي غير جدي اسباب خطر نيست , مدتي بيايد و در تبريز اقامت بكند. بعد اگر خودش به قصد زيارت مشهد مدتي هم مسافرت بنمايد , محظوري حاصل نمي شود. آقا ميرزا محمد علي كه نام خانوادگي خود را دادگستري گرفته است , جوان معقول و از تربيت شده هاي خوي محسوب ميشود. برادر كوچكتر وي آقا سيد ابراهيم مقبره , هر دو پسران مرحوم حاجي ميرمهدي مقبره هستند كه به مناسبت مقبره جدشان حاجي مير يعقوب كه در خوي مزار است , به اين اسم معروف هستند. آقا ميرزا محمد علي و آقا سيد ابراهيم و پدرشان مرحوم حاجي مير مهدي هر سه داماد مرحوم حاجي ميرزا محسن آقاي تبريزي برادر مرحوم ميرزا صادق آقا تبريزي هستند و با هم باجناق هستند. آقا سيد ابراهيم در سلك و لباس روحانيت است و اداره مقبره هم در دست وي مي باشد و در آنجا به منبر مي رود , اما آقا ميرزا محمد علي لباس غير روحاني در بردارد و به اداره ملك خود و برادرش اشغال دارد. غالبا به تبريز مسافرت مي نمايد.