بحران آذربايجان
25
يكشنبه 23 دي
نوشتن اين يادداشت ها كه بيشتر از چهل روز است ادامه دارد در چشم هاي من اثر نموده است . صبح ها كه از خواب بيدار مي شوم احساس درد مختصري در چشم هايم مي نمايم . لذا خيال دارم كه از اين به بعد در نوشتن تقليل بدهم تا حال كه روي هم رفته براي هر روز دو صفحه مي نوشتم . بعد ازاين يك صفحه خواهم نوشت .
در اخبار راديو راجع به ايران چيز تازه نيست . در كنفرانس ملل متفق براي شوراي امنيت شش نفر عضو غيردائمي از ملل كوچك انتخاب نموده اند كه با پنج نفر عضو دائمي ملل بزرگ يازده نفر مي شوند. مصر هم از جمله شش دولت است كه نماينده آن در آن شورا انتخاب شده است . انتخاب مصر با چهل و پنج راي بود كه از چند دولت اروپايي كه انتخاب شده اند بيشتر راي داشت . پنج دولت ديگر كه عضو غيردائمي انتخاب شده اند عبارتند از برزيل كبك لهستان هلند استراليا.
در روزنامه آذربايجان نوشته بود كه رئيس بانك شاهي با رئيس دولت ملي آقاي پيشه وري ملاقات نموده و مدتي مذاكره نموده اند.
روز جمعه گذشته در عمارت روابط فرهنگي ايران و شوروي كونسرت در تحت سياست يك نفر موسيقي دان قفقازي (كومپوزيتور) داده شده است و به اين مناسبت از عده اي از اهالي شهر دعوت شده بود. از اين قبل پروپاگاندها از مدتي به اين طرف خيلي به عمل مي آيد و تاثير آن هم قابل ملاحظه است . به مناسبت عارضه جسمي كه داشتم امروز نتوانستم راجع به قضيه اختلاف محمدصادق خان و طاهر اقدامي بنمايم . بلكه ان شاالله فردا بتوانم اقدامي به عمل بياورم و نتيجه قبل از روز سه شنبه موقع انقضاي اولتيماتوم در دست باشد.]آقا مسعود[طاهر
دوشنبه 24 دي
امروز رفتم منزل آقاي حاجي ميرزا عنايت فقهي شوهر عمه من قدس الحاجيه خانم تا درخصوص حساب طاهر با محمدصادق خان داماد ايشان بلكه قرار بدهيم . درخواست طاهر اين است كه نصف طلب را نقدا پرداخت نمايند و براي نصف باقي هم آنها سند بدهند. خانم قدس الحاجيه هم گفتند كه من پول ندارم كه پرداخت نمايم . خواهش كردند كه طاهر از عملي نمودن اجرائيه تا دو سه ماه خودداري نمايند. تا آن وقت حياط را كه طاهر توقيف نموده است فروخته پول او را تماما پرداخت نمايند. از آنجا كه وصول نمودن طلب از راه اجرائيه اقلا تا سه ما مي كشد اين خواهش چندان شاق محسوب نمي شود. قبل از رفتن من به منزل آقاي فقهي آقا ميرزا عبداله بيشكي كه از طلاب قراجه داغ و چند سالست ايام محرم را به محال مراغه رفته ودر قريه بايقوت به منبر مي رود آمد منزل ما. تازه از آنجا مراجعت نموده بود. قريه بايقوت با قريه مبارك آباد مجاور است . تقريبا ربع فرسخ با هم ديگر فاصله دارند.
مشاراليه خبر آورده بود كه انبار غله ما را در قريه مبارك آباد از بين برده اند. گويا قبض هايي هم داده اند كه معلوم ميشود كي چقدر برده است . من اساسا به اين خبر مدتي بود منتظر بودم . معلوم شد كه همان روزهاي اغتشاش تبريز اين كار را نموده اند. خداوند هر چه بخواهد همان خوب است .
بنا به راديو طهران در محمره (خرمشهر) اغتشاشي حاصل شده است . شيخ عبدالله پسر شيخ خزعل با عده اي به فيليه و اداره گمرك حمله نموده اند. بعد از آمدن مامورين انتظامات مهاجمين فرار نموده اند.
آقاي يزداني كه از وكلاي عدليه درخوي و از ليدرهاي دمكرات هاي آن شهر مي باشد به تبريز آمده است . از ابوالقاسم مكتوبي آورده است . هنوز با ايشان ملاقات ننموده ام .
شب آقاي ضياالدين مجتهدي عموزاده ما براي شام آمد منزل ما راجع به قضيه تفنگي كه مشاراليه براي آن به نوكر است ضامن شده بوده ]ايشگه [خود كه از اهل قريه ايشچه است كارش به كوميسري كشيده بود. محمد بيك نوكر او را توقيف نموده بودند. خودش به خانه مراجعه نموده بود. ترسيده است كه شب بيايند به سراغ وي چنان كه در مورد بعضي ها شده است . لذا احتياط نموده با مهدي آمد منزل ما. شام را در منزل ما تشريف دارد. فردا مي خواهد با پنبه اي ملاقات نموده و مساله را توضيح بدهد.
امروز شايع است كه گيلان هم اعلان استقلال داخلي داده است . ايضا شايع است كه قزوين هم سقوط كرده است و طهران هم مورد تهديد است . آنچه راجع به شايعه راجع به گيلان است بايد خالي از صحت نباشد; چون به بانك اينجا دستور داده شده است كه با بانك رشت حق ارتباط و معامله دارد; اما مساله قزوين هنوز از مرحله شايعه بيرون نيست . راديوي طهران هم اينجور اخبار را اصلا منتشر نمي كند.
