اشاره
روند ركود اقتصادي در آمريكا پس از حوادث 11 سپتامبر (20 شهريور 1380 ) تشديد شده و بر نرخ بيكاران اين كشور افزوده شده است . اما به دليل سياست هاي توسعه طلبانه و جنگ طلبانه بوش دولت اين كشور هيچ توجهي به بحران اقتصادي موجود در آمريكا نكرد و اين روند همچنان ادامه دارد. راديو انگليسي برون مرزي در اين باره مصاحبه اي را با توماس استافر استاد بازنشسته دانشگاه هاروارد انجام داده است كه توجه شما را به آن جلب مي كنيم .
همانطور كه مي دانيد بحران بيكاري در آمريكا كماكان به عنوان يك معضل نگران كننده به قوت خود باقي است و تاكنون هيچ تدبيري براي رفع آن انديشيده نشده است . به نظر شما نرخ بيكاري در آمريكا تا چه ميزان است و بيكاران اين كشور عمدتا با چه مشكلاتي مواجه هستند
بحران بيكاري در آمريكا مشكلات فراواني را ايجاد كرده است و متاسفانه آمارهاي رسمي دولتي درصد دقيق بيكاري را در آمريكا مشخص نمي كند. بديهي است كه اگر شخصي موقتا در شغل خاصي براي مدت كوتاهي به كار گرفته شود و بعد از مدتي ديگر نيز شغل خود را از دست بدهد نمي توان شخص مزبور را در رديف نيروي كار به حساب آورد. زيرا از لحاظ اقتصادي نيروي كار به كسي اطلاق مي شود كه معمولا به طور ثابت در حرفه خاصي مشغول به كار است . اما آمار منتشر شده رسمي اين قبيل افراد را در رديف بيكاران به حساب نمي آورد. واقعيت امر اين است كه در مجموع مي توان نرخ بيكاري در آمريكا را تا 8 درصد برآورد كرد . گرچه دولت همواره اين رقم را 6 درصد اعلام كرده است .
به عقيده شما افراد بيكار عمدتا با چه مشكلاتي مواجه هستند
يكي از مهمترين حوزه هايي كه اخيرا درصد عظيمي از بيكاران در آن مشاهده مي شوند بخش كارهاي توليدي و صنعتي بوده است . ما متاسفانه شاهد افراد متخصصي هستيم كه در مراكز توليدي براي مدت كوتاهي به كارگرفته شده اند و سپس به دلايل مختلف شغل خود را از دست داده اند. حساسيت اين موضوع به قدري است كه هم اينك به حوزه سياست نيز بروز كرده است . شايد مشكل اقتصادي فعلي آمريكا يكي از بزرگترين خطرات پيش روي جمهوري خواهان براي انتخابات رياست جمهوري آينده اين كشور باشد. اين حزب رضايت اقتصادي و شغلي مردم را به خوبي تامين نكرده است . با اين همه من شخصا احتمال مي دهم كه جرج بوش براي سرپوش گذاشتن بر معضلات اقتصادي آمريكا را وارد جنگ كرده است بديهي است كه اين سياست در سال هاي گذشته از سوي دولت هاي مختلفي اعمال شده است . آنها براي منحرف ساختن افكار عمومي از مشكلات اقتصادي كشور را در حوزه مسائل بين المللي بويژه منازعات خارجي درگير مي كنند.
به اعتقاد شما چرا دولت بوش از حل بحران بيكاري و ايجاد فرصت هاي شغلي براي بيكاران در آمريكا عاجز است
دولت آمريكا از مديريت بحران بيكاري كه فارغ التحصيلان دانشگاهي در آينده با آن مواجه خواهند شد نيز عاجز است و دليل آن اين است كه اقتصاد آمريكا يك اقتصاد آزاد است و فرصت هاي شغلي در آن عمدتا توسط بخش خصوصي ايجاد مي شود. اما از آنجا كه بخش خصوصي نسبت به آينده دولت و سياست هاي آن احساس امنيت نمي كند به سرمايه گذاري اقدام نمي كند لذا من بعيد مي دانم كه دولت بتواند براي معضلي كه راه حل كاري آن عمدتا در اختيار بخش خصوصي است به راه كاري بيانديشد. در ضمن دولت بوش تا حدودي به بي اعتمادي و ضعيفي براي بخش خصوصي شهرت يافته است .
بي اعتمادي نسبت به دولت بوش از چه چيزي نشات مي گيرد
پاسخ به اين سوال چندان آسان نيست . بررسي اين مساله از چند بعد لازم و ضروري است . در ضمن بايد اضافه كنم كه اولا من از سال ها قبل خودم يك جمهوري خواه بوده ام و حتي در دولت نيكسون نيز به عنوان يك كارمند جوان خدمت كرده ام . با اين حال هيچگاه عقايد ضد جمهوري خواهي ندارم و نمي خواهم كه از دولت بوش شديدا انتقاد كنم . اما واقعيت اين است كه تمامي اظهارات دولت بوش درباره اقتصاد تا سياست و يا ساير موضوعات احمقانه و بي محتوا است . اين دولت هيچگاه موضع ثابتي اتخاذ نكرده و مواضع آن هميشه ضدونقيض بوده است و به همين دليل اعتمادي به اين دولت وجود ندارد. به عنوان نمونه سياست كاهش ماليات اين دولت با كسري بودجه داخلي و جنگ در خارج مواجه و با كسري تراز پرداخت ها روبرو بود اما در اين شرايط بر سياست كاهش ماليات اصرار مي ورزد كه اين سياست كاملا احمقانه و غيرمنطقي بود. سياست عمده دولت بوش كه همان كاهش ماليات بود به نحو گسترده اي بازرگانان آمريكايي را مضطرب و نگران ساخت زيرا اين طرح كاملا بي اساس بود. دوم اينكه به اعتقاد بنده و شمار ديگري از اقتصاددانان امريكا در آستانه فرو رفتن در يك تورم بسيار خطرناك است . در حال حاضر به خاطر ركود اقتصادي شايد اين مساله قابل لمس نباشد اما اگر زماني اقتصاد امريكا روبه رشد بگذارد اين تورم خود را نشان خواهد داد و به احتمال زياد شدت آن با تورمي كه در دوران ريگان وجود داشت نيز قابل مقايسه نخواهد بود.
پيامدهاي كسري بودجه 480 ميليارد دلاري در بخش خدمات اجتماعي شهرها و ايالات مختلف آمريكا چه خواهد بود
پاسخ به اين پرسش تا حدودي دشوار است زيرا اولا مراكز مختلف رقم مذكور را متفاوت از همديگر اعلام كرده اند. نكته اينكه اين كسري بسيار بيشتر از رقمي است كه دولت اعلام كرده است زيرا رقم كسري بودجه بعلاوه مازاد حساب تامين اجتماعي 480 ميليارد دلار اعلام شده و به عقيده من ميزان اين رقم بيشتر است و براي رسيدن به رقم اصلي بايد آن مازاد را كسر كرد تا به نتيجه خالص برسيم .
مساله دوم بحث ركود اقتصادي است كه موجب شده تا بر بحث درآمد مالياتي شهرها و ايالت ها نيز تاثيرگذار باشد. جالب اينكه دولت همزمان شهرها و ايالات مختلف را مجبور ساخته تا بيشتر براي برنامه هاي دولتي يا فدرال هزينه كنند و در نتيجه ترازهاي مالي محلي تحت تاثير قرار گرفته و به تبع آن اكثر ايالت ها با مشكل مواجه گشته اند. البته ايالت كاليفرنيا به تنهايي مسئوليت قسمتي از اين خرابكاري را به دوش دارد و سايرين يا به خاطر برنامه هاي دولتي و يا به خاطر كاهش درآمدها تحت فشار قرار گرفته اند.
اثرات حمله آمريكا به عراق را بر افتاد اين كشور چگونه ارزيابي مي كنيد
ارزيابي دقيق اين مساله كاري دشوار است . زيرا آمار و ارقام منتشر شده در اين زمينه چندان معمول و منطقي به نظر نمي آيند. به هرحال آمريكا بدون شك هزينه هاي گزافي را براي تجهيزات و ماشين آلات جنگ متحمل شده است اما متاسفانه به هيچ وجه نمي توان به آمارهاي رسمي اعتماد كرد. امريكا در جنگ اول خليج توانست نتيجه جنگ را به سود خود طرح ريزي كند اما احتمالا در اين جنگ نه تنها نمي تواند به منافع خود برسد بلكه به هيچ وجه نخواهد توانست هزينه 4 ميليارد دلاري ماهانه را نيز جبران كند. نكته ديگر اينكه هزينه 4 ميليارد دلاري ماهانه باز هم طبق ارقام دولتي است كه من مطمئن هستم كه دولت هنوز واقعيت اين مساله را حتي به كنگره نيز انتقال نداده است .
از لحاظ اقتصادي تا چه ميزان از بحران اقتصادي فعلي مديون سياست هاي ناكارآمد دولت بوده و تا چه ميزان از آن نيز به پديده ها و مشكلات معمول اقتصادي برمي گردد
سوال جالبي است . زيرا ارتباط دادن تمامي اين ماجرا به سياست هاي بوش اشتباه است . قطعا دولت بوش فقط مسئول بخشي از بحران اقتصاد فعلي است . زيرا به عنوان نمونه جامعه تجاري امريكا چندان به اين دولت اعتماد ندارد. اما مشكل عمده دمكرات ها اين بود كه روابط تجاري نامساعدي برقرار كردند. مثلا رابطه با مكزيك و چين نمونه هاي بارز آن بودند.
نكته ديگر اينكه ما به خاطر زدوبند و ارتباط با همتايان فوق فرصت هاي شغلي فراواني را در حوزه توليدي از دست داده ايم و متاسفانه هيچ عايدات مثبتي نيز در اين رابطه نداشته ايم . جالب اينكه سود حاصل از اين ارتباطات به جيب بعضي از شركت هاي امريكايي رفته و ضرر آن متوجه نيروي كار جامعه آمريكا شده است .
مصاحبه كننده : جباري
مترجم : فرهاد گراوند
تمامي اظهارات بوش درباره اقتصاد و سياست و ساير موضوعات احمقانه و بي محتوا است
آمريكا بخاطر بعضي ارتباط ها و زدوبندهاي نادرست فرصت هاي شغلي فراواني را در حوزه توليدي از دست داده ولي سود حاصل از آن ارتباط ها به جيب بعضي شركتهاي آمريكائي رفته و ضرر آن متوجه جامعه شده است