در استقبال از ماه رمضان
« اگر تخصصها و علمها منفصل باشد از اخلاق منفصل باشد از تهذيب منفصل باشد از انسان آگاه انسان متعهد اين همه مصيبتهايي كه در دنيا پيدا شده است از همان متفكرين و متخصصين دانشگاه ها بوده . اين دو مركز ـ كه مركز علم است ـ هم مي تواند مركز تمام گرفتاريهاي بشر باشد و هم مي تواند مركز تمام ترقيات معنوي و مادي بشر باشد. علم و عمل علم و تعهد به منزله دو بال هستند كه با هم مي توانند به مراتب ترقي و تعالي برسند . » 1
خداوند در دوران زندگي هر انساني فرصتهاي استثنايي و ارزشمندي را قرار داده تا اگر فردي در اثر غفلت و فراموشي از هدف اصلي خلقت فاصله گرفت و به بيراهه و تباهي روي آورد بار ديگر به فطرت انساني خويش باز گشته و بيدار و آگاه گردد و به سوي رشد معنوي و كمال انساني رجوع نمايد.
چه بسيار انسانهايي كه از چنين فرصت ها بهترين استفاده و بهره را بردند و از گذشته خود دست كشيد و زمينه هاي ترقي موفقيت و سعادت خويش را فراهم ساختند و در مقابل افرادي نيز هستند كه اين فرصتها را همچون ايام گذشته زندگي خويش به فراموشي و خسران سپري كرده و بدون كمترين تنيه و بهره اي بر كوله بار گناهان خويش افزوده و از تنعم به نفحات روحاني و الهي محروم گشتند.
ماه مبارك رمضان يكي از بهترين فرصتهاي ارزشمند و پربركتي است كه خداوند رحمن در اختيار تمامي بندگان خويش قرار داده و سفره نعمتهاي خود را به روي تمامي مخلوقات گسترانيده و همگان را به آن دعوت نموده تا با حضور در اين ضيافت الهي به كسب فيض و معنويت پرداخته و با تهذيب نفس و كنترل اعمال خود رذائل اخلاقي را از خود دور ساخته و به تقواي الهي نزديك گردند و زاد و توشه اي را براي آخرت خويش فراهم سازند.
ماه رمضان كه بهترين ماهها در سال است از فضايل و كمالات بسياري برخوردار است چنانكه پيامبر گرامي اسلام در خطبه معروف شعبانيه آنرا بهترين ماهها در سال معرفي كرده است . كه روزهاي آن نيز بهترين روزها و شبها و ساعات آن بهترين شبها و ساعت ها مي باشد. ثواب خواندن قرآن در آن ماه مضاعف گشته و درهاي بهشت به روي بندگان باز شده است .
بنابراين ماه رمضان يكي از بهترين فرصتها براي خودسازي و تهذيب نفس و كسب تقواي الهي است .
اهتمام و توجه نمودن به خودسازي در اين ماه آنگاه افزون مي گردد كه انسان خود را با بال علم و دانش آراسته كرده باشد و براي سود بخش بودن و مفيد واقع شدن علم براي خود و ديگران در جهت بال ديگر آن يعني معنويت و تقوا تلاش و جديت نمايد.
همچنانكه امام خميني در فرازي كه از ايشان در ابتداي اين نوشتار آمد بر ضرورت همگامي تخصص و اخلاق تهذيب و علم تاكيد و توصيه نمودند و علم و تخصص بدون تعهد و تهذيب را موجب گرفتاري بشر دانستند. و در اين مهم فرقي ميان علم دانشگاهي و حوزوي نيست همگان در معرض چنين آسيب و خطري قرار دارند.
از اين رو يكي از وظايف مهم و اساسي كه بر عهده طالبان علم و دانش اعم از دانشجويان و طلاب و نيز اساتيد و مدرسان دانشگاه و حوزه است اهتمام جدي داشتن به تهذيب و خودسازي در كنار كسب علم و دانش مي باشد چرا كه دو مركز علمي حوزه و دانشگاه به غير از وظيفه فردي كه نسبت به تحصيل اخلاق و معنويت دارند وظيفه و مسئوليتي نيز نسبت به كل جامعه بر دوش آنها مي باشد آنان پس از مدتي به ميان اجتماع رفته و به نشر دانش و تخصص خويش پرداخته و بدين وسيله تاثيرگذار در ميان اقشار مختلف جامعه مي گردند. هر گاه آنان خود ساخته و مهذب باشند مي توانند جامعه را به صلاح و سعادت سوق دهند و اگر خود فاسد و منحرف باشند اجتماع را به تباهي مي كشانند.
امام خميني (ره ) كه خود سالها به مبارزه با نفس پرداخت و با اخلاق و گفتار و عمل خويش نه تنها جامعه اسلامي ايران بلكه بسياري از ملتهاي جهان را به خود شيفته و مجذوب و تحت تاثير قرار داد و متحولشان نمود با توجه به نقش و رسالت مهمي كه براي حوزه هاي علميه و دانشگاهها قائل بود همواره بر توام بودن علم با تهذيب نفس تاكيد داشته و دانشجويان و روحانيون را به اين مهم رهنمون مي شد : امام خميني : « اگر دانشگاهها واقعا دانشگاه باشد و دانشگاه اسلامي باشد; يعني در كنار تحصيلات متحقق در آنجا تهذيب هم باشد تعهد هم باشد يك كشوري را اينها مي توانند به سعادت برسانند و اگر حوزه هاي علميه مهذب باشند و متعهد باشند يك كشور را مي توانند نجات بدهند. علم تنها اگر ضرر نداشته باشد فايده هم ندارد . » 2
بنابراين خدمتگزار بودن و مفيد واقع شدن علم براي جامعه در صورتي است كه دانش پژوهان از دوران جواني كه از بهترين فرصتهاي زندگي به شمار مي رود به فكر تكميل بعد ديگر شخصيت خود يعني اخلاق و معنويت قدم بردارند. زمان و عمر انسان به سرعت در حال حركت و گذر است و هر مقدار كه از دوران جواني فاصله گرفته شود از توانايي ها و قدرت انسان كاسته و در نتيجه زمينه هاي رشد كمال و معنويت يكي پس از ديگري از دست مي رود.
حال شايسته است كه از همين اولين روزهاي ماه رحمت الهي براي اعمال مخصوص اين ماه جايگاهي باز كرده و علم را به زيور معنويت آراسته تا در آينده اندوخته هاي علمي براي خدا و در خدمت خلق خدا قرار گيرد.
انشاالله
1 ـ صحيفه امام ج 13 ص .413
2 ـ همان ص 412 ـ .413
اهتمام و توجه نمودن به خودسازي در اين ماه آنگاه افزون مي گردد كه انسان خود را با بال علم و دانش آراسته كرده باشد و براي سودبخش بودن و مفيد واقع شدن علم براي خود و ديگران در جهت بال ديگر آن يعني معنويت و تقوا تلاش و جديت نمايد
حضرت امام خميني :
اگر دانشگاهها واقعا دانشگاه باشد و دانشگاه اسلامي باشد; يعني در كنار تحصيلات متحقق در آنجا تهذيب هم باشد تعهد هم باشد يك كشوري را اينها مي توانند به سعادت برسانند و اگر حوزه هاي علميه مهذب باشند و متعهد باشند يك كشور را مي توانند نجات بدهند.