كابل ـ خبرگزاري جمهوري اسلامي : پس از يـك دوره 22
ماهه ائتلاف سياسي بين گروه هاي مجاهدين
سلطنت طلبان
تكنوكرات ها و افرادي كه هويت شفاف سياسي در افغانستان
ندارند
اكنون شاهد آغاز زودهنگام اما تكراري آزمون
قدرتنمايي افراد شـاخص اين ائتلاف به ويژه رهبران مجاهدين
و « حامد كرزي » رييس دولت انتقالي افغانستان هستيم .
در حالي كه كرزي چندي پيش در سفر نيمه رسمي
نيمه تفريحي خـود به دو قاره آمريكا به سر مي برد
رهبران
مجاهدين به كابل فراخوانده شدند تا در برابر يكه تازي هاي
اخير رييس دولت در كـاهش و حتي خلع اختيارات برخي از
آنان و آنچه كه حركت خزنده حـــذف مجاهدين ناميده
مي شد
چاره انديشي كنند
خودي نشان دهند و در صورت
امكان طرحي نو دراندازند.
تصميمات يك ماه اخير كرزي ازجمله سلب صلاحيت
چهار معاون خويش
تغييرات جديد در وزارت دفاع
بركناري
ژنرال « عبدالرشيد دوستم » ازمعاونت وزير دفاع
بركناري
« محمد اسماعيل خان » والـي هرات از فرماندهي لشگر 4 اين
منطقه
موج حملات تبليغاتي سياسي و رسانه اي و همگي
نشانه هايي از اين حركت خزنده و بعضا صريح ارزيابي مي شد
تا اين فراخوان براي چاره انديشي موجه جلوه كند.
در اين نشست
بـرهان الدين رباني
عبدالرسول سياف
محمدقاسم فهيم
محمد يونـس قانوني
ژنرال عبدالرشيد
دوستم
ژنرال عطا محمد
محمد اسماعيل خان و برخي ديگر
از سران و رهبران مجاهدين حضور داشتند.
اگر چه به طور رسمي موضوع
تصميم ها و نتايج اين
نشست سري و پشـت درهاي بسته مجاهدين هرگز اعلام نشد
اما هفته نامه « پيام مجاهد » ارگــان مطبوعاتي « مجاهدين
افغانستان » در شماره اخير خود به افشاگري پرداخت و در
ســرمقاله خود نوشت : در نشست سران جبهه متحد ملي
درباره « قطع همكاري سياسي بـا آقاي كرزي »
« بحـث روي
نامزد جديد در برابر كرزي » و « تلاش براي تشكيل سازمان
جديد سياسي » گفت وگو شده است .
اين نشريه نوشت : تصميمات يك ماه اخير كرزي
جبهــه
متحد ملي متشكل از رهبران و شخصيت هاي ارشد مجاهدين
را بـه اتخاذ راهبردهاي تازه و تجديدنظـر در اتحاد خود با
كرزي وادار كرده است .
متعاقب اين نوشته
ژنرال « عطامحمد » فرمانده لشگـر 7
مزارشريف و نماينده « حزب جمعيت اسلامي افغانستان » در
شمال اين كشــور نيز اعـلام كرد : « به دليل برخي تهديدها و
جنگ هاي گسترده تبليغاتي
مجاهدين افغانستان كه بيشترين
نقش را در سرنگوني رژيم طالبان و نابودكردن لانه هاي
تروريست هاي القاعده داشتند
نگران آينده و تبليغات سو
عليه خود هستند » .
وي تاييد كرد كه تشكيل نشست اخير فرماندهان و
شخصيت هاي ارشد جبهه متحد اسلامي افغانستان نيز بـا
محوريت اين موضوع انجام گرفته است . وي با بيان اينكه
تبليغات گستــرده و دشمني عليه مجاهدين در افغانستان
جريان دارد
گفت : تمـام جرايد
روزنامه ها
راديوها و حتي به
نام حقوق بشر عليه مجاهديني كه طالبان و القاعده را شكست
دادند
تبليغات مي كنند تا آنان را از صحنه خارج
كنند.
تصميم هاي اين نشست با اعلام آمادگي رباني براي نامزدي
پست رياست جمهوري در انتخابات آينده افغانستان آشكارتر
و وارد ابعاد وسيع تري شد.
« محمد صديق چكري » سخنگوي حــزب جمعيت
اسلامي افغانستان و وزيـــر پيشين قبايل و سرحدات
افغانستان روز يكشنبه هفته گذشته گفت : نامزد اين حزب براي
احراز كرسي رياست جمهوري آينده افغانستان رباني است .
وي گفت : اقدام هاي رييـس دولت
مجاهدين
افغانستان
را با نوعي بي سرنوشتي مواجه ساخته است و براي تغيير
اين وضعيت از كرزي خواستار تجديدنظر هستيم .
به دنبال اين تحرك ها
رييس دولت افغانستان پس از
بازگشت ازسفر آمريكا
كانادا و انگليس به كابل
بلافاصله ابتدا
يك واكنش خونسردانه و سپس در يـك كنفرانس مطبوعاتي
واكنشي خشمگينانه از خود نشان داد.
وي در اولين واكنش بــه تشكيل نشست محرمانه
مجاهدين ايــن كشور گفت : « دمكراسي و آزادي سياسي
ايجاب مي كند كه هر فرد و گروهي دست به ائتلاف سياسي بزند
و به همين دليل با تصميم جديـد متحدان خود مشكلي ندارد و
اقدام آنان را ارج مي نهد » .
اما اين خونسردي طولي نكشيد و وي بـا فراخوان
خبرنگاران داخلي و خارجي به كاخ خود در جمع آنان اعلام
كرد
« در حكومت آينده افغانستان با كسي ائتلاف نخواهم كرد
و با حكومت ائتلافي در اين كشور مخالفم » .
رييس دولت انتقالي افغــانستان به طور صريح گفت : « از
آنجـايي كه حكومت ائتلافي تاكنون در ايــن كشــور موفق
نبوده و كشور را به ويراني كشانده با كسي ائتلاف نخواهد كرد » .
وي همچنين نشست سران جبهه متحـد در كابل در غياب
وي را به انتقاد گرفت و اظهار داشت
« در اين چند روز كــه
شما در كابل مشكلاتي را مي ديديد
ناشي از اصلاحات و
ائتلاف ما بود » .
ايـن اظهارات
موجب شد تا موج تنش هاميان طرفين بالا
گيردو طرف هاي خارجي ذيدخل در افغانستان به ويژه آمريكا
براي كاستن از آن به طور علني وارد عمل شوند. ديــدار « زلمي
خليل زاد » نماينده ويژه « جورج بوش » رييس جمهوري آمريكا
و سفير پيشنهادي وي براي افغانستان در هفته گذشته با كرزي
فهيم و برخي ديگر از افراد موثر در صحنه سياسي افغانستان
كــه همگي در پشت درهاي بسته انجام گرفته است
ناشي از
همين نگراني و شاهدي از تلاش بــراي رفــع تنش ها ارزيابي
مي شود.
در حالي كــه توقع مي رفت
رهبري جبهه متحد ملي
افغانستان به حملات لفظي آقاي كرزي پاســــخ مشابه دهد
اما سخنان آرام « محمد قاسم فهيم » شخص اول اجرايي جبهه
متحـد و همچنين اعلام صرف نظر رباني براي نامزدي
انتخابات
به ظاهر نشان از يــك عقب نشيني آشكار
امـا در
اصل نشان از يك توافق جديد و نتيجه دادن رايزني هاي پشت
پرده داشته است .
فهيم در كنفرانس مطبوعاتي خود در حالي كه « عبدالحفيظ
منصور » نويسنده جنجال برانگيز « پيام مجاهد » خشمگينانه
وي را مــي نگريست و در ميانه كنفرانس
آن را ترك كرد
هرگونه جبهه گيري عليه كرزي و شكـاف در درون دولت
انتقالي اين كشور را تكذيب كرد و گفت : در نشست سران
مجاهدين در كابل تنها پيرامون مسايل ملي
تداوم ثبات و امور
مربوط به مردم بحث شد.
وي گفت : « به شما اطمينان مي دهم كـه در نشست
مصلحتي سران مجاهدين تصميم يا بحثي درباره نامزدي آينده
رياست جمهوري گرفته نشده است » .
وزير دفاع افغانستان همچنين گفت : آن چــه كـــه
هفته نامه پيام مجاهد و سخنگوي حزب جمعيت اسلامي
افغانستان درباره نامزدي رباني براي رياست جمهوري دوره
آينده گفته اند
حق و نظر شخصي آنان بوده است و مسوولان
جهادي در نشست خود در اين باره بحث نكرده و تصميمي
نگرفتند.
وي گفت : متعهد هستيم تا زمان انتخـابات از هر نوع
بي ثباتي و حـالتي كه اوضاع را به بيراهه بكشاند
جلوگيري
كنيم و انتخابات بايد در زمــان معين برگزار شود.
مارشال فهيم در خصـوص اينكه آيا مجاهدين در
انتخابات خرداد مـاه آينده از نامزدي كرزي حمايت خواهند
كرد گفت : تا بــرگزاري انتخابات وقت زيادي باقي مانده و
اظهار نظر و تصميم گيري در اين باره زودهنگام است .
تحولات يك ماه اخير و اظهارنظرهاي دو جناح عمده
دولت ائتلافي افغانستان نشان مي دهد كه با نزديك شدن به
زمان انتخابات
قطعا شاهدرقابت ها و جنگ هاي تبليغاتي
گسترده اي در صحنه سياسي افغانستان خواهيم بود كـه اگر در
سطح يك رقابت سالم سياسي با لحاظ كردن منافع
مصالح و
امنيت ملـي اين كشور انجام گيرد
افغانستان در گزينش « گفت
وگو » و « تعــامل » به جاي « تفنگ » و « تهاجم » موفق بوده است .
از مجموع جناح هاي درون حاكميت در افغانستان
جريان
سلطنت طلب اكنون خود را شكسته خورده و بي آينده مي بيند.
مجله اشپيگل اخيرا از تصميم « محمدظاهر » شاه پيشين
افغانستان براي ترك و تبعيد دوباره خود به شهر « رم » ايتاليا به
دليل نداشتن جايگاه سياسي در قانون اساسي جديد و نظام
سياسي آينده افغانستان خبر داد.
هر چند اين خبر از سوي دفتر وي تكذيب شد
امــا
واقعيت اين است كه اين جريان نه با اقبال عمومي و نه با
عنايت دست اندركاران تدوين قانون اساسي و نظام سياسي
آتي افغانستان مواجه شده است .
جريان بي هويت سياسي درون حكـومت نيز سرنوشتي
شايد تلخ تر از اين دارد.
بنابر اين
بــه نظــر مي رسد كه صف آرايي اخير دو جناح
عمده درون حكومت افغانستان با شفافيت و حـدت و شدت
بيشتري تا زمان برگزاري انتخابات ادامه خواهد يافت و باز هم
شاهـــد حضور گروه هاي ميانجي پرمشغله اي در اين زمينه
خواهيم بود.
از : خيرالله شفيعي
*****
سود و زيان تركيه از مداخله نظامي در عراق
|
خبرگزاري جمهوري
اسلامي : موافقت مجلس تركيه
با اعزام نيروهاي نظامي اين
كشور به عراق
نوع روابط
شوراي حكومت انتقالي عراق
با آمريكا به عنوان حامي
حضور نظامي تركيه در عراق
مساله كردها و سرانجام روابط
عراق با همسايگانش را وارد
مرحله جديدي كرده است .
تركيه با اين مصوبه از يك
طرف مي كوشد با هدف تامين
منافع ملي خود
در تحولات
عراق حضوري موثر و نزديك
داشته باشد و از سويي ديگر با
سياست هاي ميان مدت آمريكا
در عراق همسويي بيشتري ابراز
كند.
مجلس تركيه در تصويب
لايحه حضور نظاميان اين
كشور در عراق
تامين آنچه را
« منافع حياتي تركيه در عراق »
تعريف كرده
در نظر داشته و به
نظر مي رسد به رغم
مخالفت هاي زياد با اين
تصميم
آنكارا مصمم است از
شرايط فعلي به بهترين وجه
ممكن استفاده كند. البته به
همين اندازه دولت آمريكا نيز
از اين مصوبه مجلس تركيه
منتفع خواهد شد.
احزاب كردستان عراق بعد
از تصويب اين لايحه در
مجلس تركيه
بطور يك پارچه
با حضور سربازان تركيه در
عراق اشغالي مخالفت كردند.
كردهاي عراق كه بيش از هر
گروه نژادي ديگر از
سياست هاي آمريكا در عراق
حمايت به عمل آورده اند
از
اعزام نيروهاي تركيه به
كشورشان بيش از ديگران
ناخشنود هستند.
كردها مي دانند تركيه
تمايلي به پذيرفتن حتي يك
عراق فدرال كه در آن كردها از
خودمختاري برخوردار باشند
ندارد. كردها همچنين بيم آن را
دارند كه حضور ارتش تركيه در
عراق
تركمن هاي عراقي را كه
طرفدار آنكارا هستند و با كردها
رابطه خوبي ندارند
در موضع
قويتري قرار خواهد
داد.
مخالفت با حضور نظامي
تركيه در عراق منحصر به
شوراي حكومت انتقالي عراق
و كردها نيست . در داخل تركيه
نيز احزاب سياسي
اتحاديه هاي كارگري و
سازمانهاي غير دولتي در
شهرهاي مختلف مخالفت خود
را با اعزام نيروي نظامي به
عراق و همكاري دولت تركيه با
آمريكا اعلام كرده اند.
موضوع اعزام نيروهاي
نظامي تركيه به مناطق
سني نشين عراق قبل از آغاز
جنگ
در مجلس تركيه به
بحث گذاشته شده بود و
درخواست دولت بوش از تركيه
براي استقرار 60 هزار نيروي
آمريكايي در خاك تركيه و
گشودن جبهه دومي به ضد
حكومت صدام حسين هم در
همين مجلس با مخالفت مواجه
شده بود.
دولت تركيه پيش از تقديم
لايحه ياد شده به مجلس
اعزام نيرو به عراق را به
همكاري آمريكا با اين كشور در
پاكسازي نيروهاي « كادك
(پ .ك .ك سابق ) » از شمال
عراق مشروط كرده
بود.
آمريكا هم با پرداخت يك
وام 8
5 ميليارد دلاري به
تركيه
به شرط همكاري آنكارا
با واشنگتن در تحولات عراق
موافقت كرده بود.
آنكارا از طرفي به لحاظ
عمق روابط راهبردي و
همپيماني با آمريكا
خود را
مقيد به همسويي با آن كشور
دانسته و به برخي خواسته هاي
واشنگتن جواب مثبت مي دهد
و از طرف ديگر با توجه به
روابط همسايگي و منافع
اقتصادي و تجاري با عراق
از
مشاركت يا همكاري با آمريكا
در جنگ با عراق احتراز دارد.
اما تحولات سياسي در
عراق بعد از جنگ
سرانجام
دولتمردان تركيه را مجاب كرد
تا لايحه اعزام نيروهاي نظامي
به عراق را بار ديگر به بحث
بگذارند و تصويب آن را از
مجلس مصرانه
بخواهند.
دولتمردان تركيه در عين
حال نيك مي دانند حضور موثر
در عراق و همسويي با
سياست هاي ميان مدت آمريكا
در اين كشور كه دو هدف اصلي
سياست خارجي دولت آنكارا
در شرايط فعلي است
نمي تواند بدون پيامد و آثار
بعدي باشد.
نگراني هاي امنيتي تركيه
سياست هاي دولت تركيه
از ابتداي جنگ در عراق
حفظ
منافع اين كشور و رفع
دغدغه هاي امنيتي با عنوان
« منافع حياتي تركيه در شمال
عراق » بوده است كه بر همين
اساس
آنكارا در گفت و گوهاي
خود با آمريكا و حتي ساير
دولت هاي منطقه در مورد
مسائل عراق
بر تامين اين
منافع و رفع نگراني هاي امنيتي
تاكيد كرده است .
در اين مورد « جميل
چيچك » سخنگوي دولت
تركيه در توجيه تصميم دولت
اردوغان به اعزام نيروي نظامي
به عراق
روز سه شنبه 15 مهر
گفت : « تحولات شمال عراق ـ
كركوك و موصل ـ
تاثير
مستقيم در امنيت تركيه دارد و
كشور ما نمي تواند در قبال
تحولات مهم كشور همسايه
خود بي تفاوت باشد » .
تركيه در شمال عراق فقط
درصدد تامين منافع اقتصادي
خود نيست
بلكه اين منطقه را
از نگاه امنيتي نيز مي نگرد. از
نگاه تركيه
شمال عراق پناهگاه
سياسي براي حدود پنج هزار
شبه نظامي حزب « كادك » تركيه
نيز هست . همين امر باعث شده
است آنكارا هرگونه فعل و
انفعال در اين ناحيه را با
حساسيت ويژه اي دنبال كند.
زيرا معتقد است بروز هرگونه
ناآرامي در اين منطقه مي تواند
امنيت ملي تركيه را به خطر
اندازد.
تركيه همچنين بيم دارد كه
افزايش اقتدار سياسي كردها در
شمال عراق موجب بروز
ناآرامي در ميان كردهاي تركيه
و راه اندازي يك جنگ چريكي
ديگر با دولت مركزي تركيه
شود.
بخشي از نگراني هاي تركيه
در منطقه
به جمعيت بومي
تركمن شمال عراق تيز مربوط
است كه به ادعاي مقام هاي
آنكارا
تحت سركوب احزاب
كرد عراقي قرار دارند.
به نظر مي رسد تصويب
لايحه اعزام نظاميان تركيه به
عراق براي تحقق اهدافي بوده
است كه هم تركيه و هم آمريكا
از آن منتفع خواهند شد. اين
اهداف عبارتند از :
1 ـ تلاش آنكارا براي ترميم
روابط با واشنگتن
روابطي كه
در پي راي منفي پارلمان تركيه
به استفاده نيروهاي آمريكايي
از خاك تركيه به عنوان سرپل
حمله از جبهه شمالي به عراق
در ماه فروردين گذشته بشدت
تيره شده بود و ايفاي نقش
تركيه در شكل دهي ساختار
سياسي آينده عراق .
2 ـ تشويق ساير كشورهاي
مسلمان براي اعزام نيرو به
عراق
آمريكا علاوه به ترغيب
تركيه به اعزام نيرو به عراق
در
صدد جلب حمايت ديگر
كشورها از جمله كشورهاي
مسلمان مانند پاكستان
هند و
بنگلادش و نيز كره جنوبي بر
آمده است تا شمار قابل
توجهي نيرو به عراق اعزام
كنند. اما در جلب حمايت اين
كشورها به پيشرفت قابل
توجهي دست نيافته است . زيرا
اين كشورها به دلايل سياسي
داخلي
از اعزام نيرو به عراق
طفره رفته اند.
« لس آنجلس تايمز » روز
چهارشنبه (16 مهر) در اين
مورد نوشت : « كاخ سفيد كه با
(بروز) جنگ چريكي در عراق
با انتقاد كنگره و مردم آمريكا
نسبت به منطق جنگ و
هزينه هاي آن مواجه شده
است
مي خواهد تلفات انساني
خود و هزينه آن را كاهش دهد » .
واشنگتن در شرايطي كه
سرنوشت قطعنامه پيشنهادي
آن به شوراي امنيت در باره
چگونگي ادامه اداره عراق
اشغالي همچنان نامعلوم است
موافقت تركيه با اعزام سرباز را
يك موفقيت قابل توجه براي
خود در جلب « مشاركت
بين المللي » در مورد اداره عراق
تلقي خواهد كرد.
3 ـ تركيه عضو سازمان پيمان
آتلانتيك شمالي (ناتو) است .
بنابراين حضور نيروهاي نظامي
اين كشور در عراق مي تواند
زمينه ساز حضور ناتو در عراق
هم باشد.
4 ـ تركيه با حضور نظامي در
عراق از يك سو قادر به
سركوب نيروهاي « كادك » در
شمال عراق خواهد شد و از
سوي ديگر در سايه همگامي با
آمريكا در تحولات آتي منطقه
منافع سياسي و اقتصادي خود
را حفظ خواهد كرد.
5 ـ حضور نظامي تركيه در
عراق مانع از تحقق تشكيل
دولت كرد در شمال عراق
مي شود و تركيه از اين طريق
مي تواند امنيت مرزهاي خود با
عراق را تامين و تضمين كند.
نكته ديگر اين است كه بر
اساس مصوبه مجلس تركيه
نيروهاي حافظ صلح تركيه در
غرب و مركز عراق (مناطق
سني نشين ) و به دور از مناطق
كردنشين عراق مستقر
مي شوند. ولي اگر عراق از هم
بپاشد
نيروهاي تركيه در عراق
حاضر بوده و مي توانند به
سهولت در شمال عراق حضور
يابند.
تركيه در چند ماه گذشته
خيلي سعي كرده است در
مذاكرات رسمي و غير رسمي
خود با كاخ سفيد
آنها را به
صدور اجازه رسمي براي ورود
به شمال عراق مجاب سازد. اما
مقامات آمريكايي نيز اين نكته
را به تركيه گوشزد كرده اند كه
حضور آنها در شمال عراق
نه
تنها براي امنيت ملي آنكارا
مفيد نيست
بلكه در صورت
تحقق چنين امري ـ به بيان
واضح تر تجزيه عراق ـ همه
منطقه دچار مشكل خواهد شد.
چيزي كه به هيچ وجه نه براي
كشورهاي منطقه و نه آمريكا
به عنوان بازيگر اصلي بحران
خوشايند نيست .
در همين مورد « پل
ولفوويتز » معاون وزير دفاع
آمريكا در مصاحبه با روزنامه
حريت تركيه گفته است : « در
مساله عراق هيچ گروهي نبايد
چشم طمع به كركوك عراق
داشته باشد... ثروتهاي طبيعي
و منابع نفتي غني عراق نيز
بخشي از ثروتهاي عراق است
و بايد تحت كنترل دولت
مركزي اين كشور باشد... هدف
آمريكا تجزيه عراق يا تشكيل
يك دولت مستقل كرد نيست و
آمريكا به حفظ تماميت ارضي
عراق اهميت مي دهد... نه
كردها نه تركمنها و نه هيچ گروه
يا كشوري به تنهايي نمي تواند
ادعاي حاكميت به منابع نفتي
كركوك و موصل را داشته
باشد » .
به هر صورت حضور
نيروهاي نظامي تركيه در عراق
حتي به دور از مناطق
كردنشين شمال عراق ـ
مي تواند به حساسيت ها و
افزايش هزينه هاي سياسي براي
تركيه منجر شود و بعيد به نظر
مي رسد حزب عدالت و توسعه
توان تحمل آن را داشته
باشد.
احمد فراهاني
مخالفت با حضور نظامي تركيه در عراق
منحصر به شوراي حكومت انتقالي عراق و
كردها نيست . در داخل تركيه نيز احزاب
سياسي
اتحاديه هاي كارگري و سازمانهاي
غير دولتي در شهرهاي مختلف مخالفت خود
را با اعزام نيروي نظامي به عراق و همكاري
دولت تركيه با آمريكا اعلام كرده اند
حضور نيروهاي نظامي تركيه در عراق ـ
حتي به دور از مناطق كردنشين شمال عراق
مي تواند به حساسيت ها و افزايش
هزينه هاي سياسي براي تركيه منجر شود و
بعيد به نظر مي رسد حزب عدالت و توسعه
توان تحمل آن را داشته باشد
| |