نسل حاضر امروز جامعه به خصوص جوانان آن
همواره
نيازمند الگو و اسوه در مسيرتكامل مي باشند. يكي از راههاي
تامين كننده اين نياز
بررسي روش و سيره زندگي عالمان
ودانشمندان در طول تاريخ مي باشد.
بدين منظور در نظر است
روزهاي چهارشنبه در اين
صفحه به موضوعات آموزنده در ابعاد گوناگون علمي
اجتماعي و سياسي زندگي فرزانگان عرصه علم و عمل
پرداخته شود تا چراغي روشن در برابر رهپويان راه رستگاري
حوزه و دانشگاه قرار گيرد.
باتوجه به گستردگي نمونه ها در هر موضوع از سويي و
محدوديت صفحه
به ناچار
مواردي از سيره آن بزرگمردان را
انتخاب نموده و مورد بررسي قرار خواهيم داد.
اهتمام و تلاش در راه كسب علم
تعليم وتعلم از نظر اسلام داراي جايگاهي بس والا
مي باشد و در متون ديني بر اين امر تاكيدات و سفارش هاي
بسياري شده و از عالم و متعلم تجليل به عمل آمده و به همگان
توصيه شده است تا به سوي كسب علم و دانش
هر چند همراه
با سختيها و مشقات و در نقاط دور بشتابند.
مسلمانان به پيروي از تعاليم ديني و آموزه هاي قرآني
تلاش هاي زيادي را در راه كسب دانش و گسترش آن به عمل
آوردند و آنرا عبادتي بس بزرگ به شمار آوردند و افتخاراتي را
در جهان به نام خود به ثبت رساندند.
زندگي مردان موفق جهان نيز گواهي مي دهد كه همگي با
كار و تلاش به جايي رسيده اند به قول الكساندرهاميلتن نابغه
عصر خود : « مردم مي گويند تو نابغه هستي . من از نبوغ خود
خبر ندارم فقط مي دانم شخص زحمتكش هستم . » يكي ديگر از
دانشمندان مي گويد : « آنچه شده ام نتيجه كار من است . من در
سراسر عمرم
لقمه اي بدون كار و زحمت
نخورده ام » 1
ناپلئون شبانه روز پنج ساعت مي خوابيد و بقيه ساعات را
مشغول كار بود.
مرحوم محدث قمي عشق و علاقه شديد و پشتكار عجيبي
در مطالعه و كتاب داشت وي عالمي موفق بود و هيچگاه از
فعاليت و تلاش علمي احساس خستگي نمي كرد به گونه اي كه
هرگاه در مشهد با علما به منظور تفريح و استراحت به باغي در
اطراف شهر مي رفتند
پس از اتمام صرف غذا
قلم و كاغذ را
برداشته و در گوشه خلوتي مشغول تلاش علمي مي شد. يكي از
علما از دوستان او نقل كرده است كه در آن سفرها تا صرف غذا
به پايان مي رسيد و ماسرگرم صحبت و گفت و گو مي شديم
حاج شيخ عباس آهسته برمي خاست و به كناري مي رفت و قلم
و كاغذ و كتاب آماده مي ساخت و مشغول كار مي شد. ما
مي گفتيم حاج شيخ صبر كن قدري صحبت كنيم
ايشان
مي گفت : شما مي رويد
اما اينها كه من مي نويسم مي ماند!2
نيز آيت الله فلسفي درباره اهتمام زياد محدث قمي به
مطالعه و تاليف مي گويد : حاج شيخ عباس حوصله عجيبي
براي چيز نوشتن داشته است
روزي در راه همدان ماشيني كه
وي در آن سوار بوده خراب مي شود. در فاصله اي كه راننده
مشغول درست كردن ماشين بوده
او پياده مي شود و به نقطه اي
مي رود و مشغول كارش مي شود
يعني مطالعه و
نوشتن .
اديسون براي تكميل پاره اي از اختراعات خود شبها و
روزها در آزمايشگاه مي ماند و براي آن كه نيروي برق را طوري
تسخير كند كه استفاده از آن ارزان و آسان باشد
بارها اتفاق
مي افتاد كه دو روز و يا سه روز از آزمايشگاه بيرون نمي آمد و
چه بسا غذا خوردن را فراموش مي كرد و به چند پاره نان
خشكيده اكتفا مي نمود.
در زندگي پاستور دانشمند بزرگ فرانسه مي خوانيم كه
شعار او در طول زندگي « كار » بود. گاهي چنان سرگرم كار
مي شد كه سر و صدا و غوغاي بيرون آزمايشگاه را نمي شنيد
حتي هنگامي كه قواي مهاجم آلمان
شهر پاريس را محاصره
كردند و غريو توپهاي دشمن در آن شهر محشر بپا كرد
او به
هيچ وجه اين غوغا را كه بيرون آزمايشگاه بپاخاسته بود
متوجه نشد3.
مرحوم آيت الله حاج آقا حسين خادمي اصفهاني كه
اهميت فوق العاده اي به درس و مطالعه قائل بود وبراي تربيت
شاگردان و نشر علم بذل توجه خاصي از خود نشان مي داد
در
مواردي به عنوان نصيحت
تلاش و پشتكار و مطالعه و دقت
خويش را به طلاب يادآور مي شد و مي فرمود : شبي خواستم
براي شام آبگوشت درست كنم
گوشت و ديگر لوازم را در
قابلمه قرار داد و روي چراغ گذاشتم
سپس شروع به مطالعه
كردم چنان غرق تفكر و مطالعه شدم كه فكر غذا و گرسنگي را
به كلي فراموش كردم
وقتي به خود آمدم كه بوي سوختگي
غذا
فضاي حجره را پر كرده و صداي تق تق نخودها و
استخوانها به گوشم مي رسيد . 4
تلاش و پشتكار مشتاقان علم و دانش در بدترين و
سخترين شرايط نيز تعطيل بردار نبوده است به گونه اي كه از
محيط تبعيد و زندان نيز در راه گسترش علم بهره بردند
به
عنوان نمونه مورخ بزرگ اسلامي
ابن خلدون
كتاب ارزشمند
خود به نام « مقدمه بر تاريخ را در تبعيدگاه نوشته است . و يا
فيلسوف شرق
خواجه نصيرالدين طوسي
كه مدتها در قلعه
« الموت » از طرف فرقه اسماعيليه بازداشت بود كتاب بزرگ و
ارزشمند خود به نام « شرح اشارات » را در زندان نوشت .
اين عشق و عطش نسبت به علم تا آخرين لحظات حيات
مردان بزرگ همراه آنان بوده به گونه اي كه حضرت آيه الله
مرعشي نجفي
به نقل از فرزند مرحوم ميرحامد حسين
صاحب « عيقات الانوار » مي فرمايد : مرحوم ميرحامد حسين
در بيماري آخر عمر خود كه قدرت نشستن نداشت با آن
كسالت و ناتواني
مطالعه و خواندن كتاب را ترك نكردند و
كتاب را روي سينه خود نهاده و مي خواندند. اين كار را به
قدري ادامه داده بود
وقتي وفات يافت
جنازه اش را براي
غسل دادن حاضر كردند
روي سينه آن بزرگوار در اثر فشار لبه
كتاب
زخم شده بود5.
و مرحوم آيت الله داماد در روزهاي آخر عمر كه پس از
عارضه سكته قلبي در منزل بستري بود
گاهي اوقات كه ساعت
درسشان فرا مي رسيد و خود را از شركت در جلسه درس و در
حلقه شاگردان برجسته خود محروم مي ديد
گريه كرده و اين
جملات را مي فرمودند : من از مرگ نمي ترسم ولي از اين
مي ترسم كه وجود عاطل و باطلي باشم و نتوانم انجام وظيفه
شرعي كنم 6.
پاورقي :
.1 رمز پيروزي مردان بزرگ
آيت الله جعفر سبحاني
ص
.18
.2 مفاخر اسلام
ج يازدهم
بخش يكم
ص 139
.3 رمز پيروزي مردان بزرگ
ص .19
.4 مجله نور علم
ش .35
.5 مردان علم در ميدان عمل
ج 3
ص .99
.6 مجله نور علم
ش 17
ص 100
نسل حاضر امروز جامعه به خصوص جوانان آن
همواره نيازمند الگو و اسوه در مسير تكامل
مي باشند. يكي از راههاي تامين كننده اين نياز
بررسي روش و سيره زندگي عالمان و دانشمندان
در طول تاريخ مي باشد
تعليم و تعلم از نظر اسلام داراي جايگاهي بس
والا مي باشد و در متون ديني براين امر تاكيدات و
سفارش هاي بسياري شده و از عالم و متعلم تجليل به
عمل آمده و به همگان توصيه شده است تا به سوي
كسب علم و دانش
هرچند همراه با سختيها و مشقات
و در نقاط دور بشتابند
*****
سازمان حوزه ها و مدارس علميه
خارج از كشور در يك نگاه
|
در راستاي رسالت حوزه هاي علميه شيعه در طول تاريخ
در نشر و بسط علوم و فرهنگ اسلامي و ترويج معارف قرآني و
سيره و سنت نبوي و ائمه معصومين (ع ) و به منظور پرورش و
تربيت مربي آموزش قرآن و احكام
مبلغ معارف اسلامي
مدارس و محقق علوم اسلامي
سازمان حوزه ها و مدارس علميه
خارج از كشور در سال 1370 به صورتي مستقل تاسيس
شد.
سازمان ياد شده براي انجام هر چه بهتر وظايف خود و
سامان بخشيدن به امور حوزه ها و طلاب خارج از كشور اقدام به
تشكيل چند اداره كل و چنين معاونت كرده است .
سازمان طي يك دهه تلاش توانست در بيش از 60 كشور
جهان 150 مدرسه تحت پوشش تاسيس كند و حدود 10000
طلبه و دانش پژوه را در سطوح مختلف جهت تحصيل و فراگيري
علوم و معارف اهل بيت جذب نمايد.
امر خطير آموزش در مدارس تحت پوشش سازمان در دو
شكل سنتي و كلاسيك ارائه مي شود و مهمترين اين مراكز در
اروپا (انگلستان ) آسيا (اندونزي و روسيه ) و آفريقا (غنا) قرار
دارد.
بحمدالله با فارغ التحصيل شدن صدها نفر از طلاب از
حوزه هاي خارج از كشور
ترويج افكار اسلامي و انديشه هاي
شيعي و التزام و تعبد ديني در جوامعي كه حوزه ها در آنها واقع
شده است
شتاب بيشتري به خود گرفته است .
در راستاي اداره هر چه بهتر حوزه ها و مدارس خارج از
كشور
از ابتداي تاسيس تاكنون سالانه متجاوز از يكصد استاد
پس از گذرانيدن مراحل جذب
گزينش و آموزش هاي لازم جهت
مديريت با تدريس
به كشورهاي مختلف اعزام شدند.
براي نيل به اهداف سازمان
مطالعات كارشناسي و كاربردي
در حوزه هاي كشورشناسي
آموزشي
تربيتي
قرآني
اديان و
فرهنگ ملل و ... مسئله اي ضروري به نظر رسيد و در اين راستا
با بهره گيري از اساتيد و كارشناسان مجرب
جزوات متعدد
مطالعات پژوهشي در زمينه هاي فوق تدوين گرديد كه تاثيرات
مناسبي را در فرايند تصميم سازي و سپس تصميم گيري و
سياست گذاري در سازمان برجاي گذاشته است . در اين بخش
تاكنون صدها جزوه كشور شناسي بر اساس پراكندگي قاره اي
توسط كارشناسان منطقه اي تدوين شده است .
همچنانكه با بهره گيري از نظرات كارشناسان و اساتيد
حوزه و دانشگاه نظام آموزشي و تربيتي طراحي و در يك فرايند
تعريف شده
در حوزه هاي خارج از كشور در حال اجرا شدن
مي باشد.
از سوي ديگر
با توجه به جايگاه ويژه و اساسي متون
آموزشي در جريان آموزش
سازمان با در نظر گرفتن تنوع
مخاطب از نظر زبان
فرهنگ
كشور
سن
نژاد
سطح
تحصيلات و... به تدوين متون آموزشي پرداخت و با توجه به
حساسيت و اهميت موضوع
تاكنون با لحاظ كردن پارامترهاي
فوق
24 متن آموزشي تدوين گرديده است كه در اينجا به برخي
از آنها اشاره مي شود.
آداب اسلامي 2 و 1
آشنايي با فلسفه
آداب التلاوه
آموزش
منطق
تاريخ اسلام 2 و 1
جغرافياي سياسي جهان اسلام
دروس في علم الاصول
سيره اهل بيت (ع ) علوم قرآن
قواعد
فقهيه
اصول دين در قرآن كريم .
از سوي ديگر با توجه به تنوع زباني موجود در حوزه هاي
خارج از كشور
برخي از متون آموزشي به زبان هاي مورد نياز
ترجمه و برخي ديگر در دست ترجمه مي باشند.
در راستاي رسالت حوزه هاي علميه شيعه در طول
تاريخ
در نشر و بسط علوم و فرهنگ اسلامي و ترويج
معارف قرآني و سيره و سنت نبوي و ائمه
معصومين (ع ) و به منظور پرورش و تربيت مربي
آموزش قرآن و احكام
مبلغ معارف اسلامي
مدارس و محقق علوم اسلامي
سازمان حوزه ها و
مدارس علميه خارج از كشور در سال 1370 به
صورتي مستقل تاسيس شد
*****
سروش بيداري
نقش نخبگان
|
امام خميني (ره ) : انحراف اساتيد دانشگاه انحراف خودش
تنها نيست
انحراف يك گروه است . چه گروهي آن گروهي كه
مي خواهند مملكت را اداره كنند
گاهي به انحراف يك كشور
منجر مي شود. انحراف يك روحاني انحراف خودش تنها
نيست
انحراف يك ملت است . بنابراين
اين دو طايفه هستند
كه مي توانند خدمت بكنند و كشور را نجات بدهند و ممكن
است كه مسيرشان حق نباشد و كشور را به تباهي بكشند.
صحيفه امام جلد 7 ص 468
*****
ديدگاهها
مديران چند شغله
|
يكي از معايبي كه در سيستم مديريتي كشور ما وجود
داشته و همواره مورد انتقاد بوده است و البته بجايي نيز
نرسيده
چند شغله بودن مديران دولتي است كه مضرات
زيادي را به بار مي آورد. حداقل ضرر اين امر اين است كه
نوآوري را از بين برده مديريت را با روزمره گي و ركود مواجه
مي سازد. متاسفانه اين شيوه ناپسند به مديريت حوزه نيز
سرايت كرده و روند آن روبه گسترش است .
در شرايطي كه حوزه در دوره گذار و تحول به سر مي برد و
ايده هاي اصلاحي خيرخواهان به سرانجام مطلوب نرسيده
است اين شيوه مديريتي سم مهلك براي سيستم حوزه است .
كسي كه چند روز هفته را خارج از قم مشغول است و يا
مديريت چند بخش حوزه را بعهده دارد و تدريس مي كند و
احيانا پروژه هاي تحقيقاتي او نيز به راه است چگونه مي تواند
تدبير و برنامه ريزي نمايد
سازماندهي كند و نظارت و كنترل
نيز داشته باشد.
حوزه علميه قم حتما از فضلاي جوان خلاق و كارآمد
زيادي برخوردار است كه مي توانند مديريت حوزه قم را ياري
نمايند و حتي مي توانند حوزه هاي شهرستانها را غني ساخته و
بعضي از آنها را از رنج مديريت ناكارا نجات دهند.
*****
خبر
مديريت مسجد
|
در راستاي ترويج و توسعه فرهنگ مسجد و آشنايي بيشتر
طلاب و فضلا محترم با اصول مديريت مسجد
مركز آموزش
مديريت مسجد از ميان طلاب واجدشرايط داوطلب مي پذيرد.
طلاب علاقه مند براي ثبت نام بايد قبولي پايه ششم
حوزوي را دارا باشند و پس از ثبت نام در مصاحبه نيز پذيرفته
گردند.
پس از طي مرحله ثبت نام
پنجمين دوره آموزشي اين مركز
آغاز خواهد شد . داوطلبان به ساختمان شماره 1 مدرسه
دارالشفا مراجعه نمايند.
*****
خبر و گزارش
افتتاح اولين دوره مركز آموزش تخصصي
علوم حديث درحوزه
|
براساس رهنمودهاي رهبر معظم انقلاب و مراجع عظام
تقليد در امر تطبيق آموزش هاي حوزوي بر نيازهاي نوشونده
زمان و جوامع اسلامي و لزوم پاسخ گويي حوزه هاي علميه به
نيازهاي تخصصي جامعه در رشته هاي مختلف علوم اسلامي
از
جمله علوم حديث
ضرورت راه اندازي رشته علوم حديث
بديهي مي نمايد. براين اساس شوراي عالي حوزه علميه قم در
تاريخ 81
6
1 طي مصوبه اي
تاسيس رشته « علوم حديث » در
سطح دو را با هدف آشنايي طلاب با علوم حديثي
تعميق آگاهي
آنان به معارف روايي
شناخت مباني و ديدگاههاي محدثان
تربيت نيروهاي توانمند علمي
جهت پاسخ گويي به سئوالات
مورد نياز در سطح دوره و شناسايي استعدادهاي داراي
صلاحيت و ايجاد آمادگي هاي لازم براي ورود به سطوح بالاتر
تصويب كرد.
پيرو اين مصوبه
مركز مديريت حوزه علميه قم اولين آزمون
ورودي اين رشته را در سال 82 برگزار و طي دو مرحله آزمون
كتبي و شفاهي
تعداد شصت نفر از دانش پژوهان حوزه از بين
بيش از 250 نفر داوطلب
پذيرفته شده اند .
مراسم افتتاحيه اين دوره نيز روز يك شنبه 82
7
13 با
حضور علما و فضلاي حوزه علميه قم در مدرسه دارلشفا
برگزار شد.
در اين مراسم حجه الاسلام والمسلمين حسيني بوشهري
مدير حوزه علميه قم
ضمن ارائه گزارشي از روند تاسيس اين
رشته
جايگاه علوم حديث در حوزه و ضرورت تاسيس اين
رشته تخصصي را تبيين كرد. آنگاه آيت الله استادي رئيس
شوراي عالي حوزه طي سخناني اظهار داشت : يكي از محاسن
قرآن اين است كه در آن تحريفي صورت نگرفته است اما جعل و
تحريف در احاديث رخ داده است لذا كار كردن در حديث
مشكل تر مي باشد. از اين رو لازم بود رشته تخصصي حديث
زودتر از اين در حوزه دائر مي شد.
تحصيل در سطح دو رشته علوم حديث به مدت سه تا سه
ونيم سال طول مي كشد و براساس نظام واحدي اداره مي شود.
اين دوره 82 واحد (غير از تحقيق پاياني ) خواهد داشت كه 21
واحد آن دروس مشترك با رشته هاي ديگر و 62 واحد آن دروس
اختصاصي و چهار واحد به تحقيق پاياني اختصاص دارد.
| | | | | |