
گراميداشت اربعين شهادت شهيد محراب جمعه خونين
نجف اشرف آيت الله سيد محمدباقر حكيم (ره )
چهل روز از شهادت عالم مجاهد و سياست
مرد با درايت
آيت الله سيد محمدباقر حكيم (طاب ثراه ) مي گذرد. شهيد
حكيم شاخه اي پرثمر از شجره اي پربركت در تاريخ عراق بوده
است . خاندان بزرگ حكيم در راستاي عمل به وظايف ديني و
در راه دفاع از كيان اسلام و اهل بيت (ع ) و حفظ عزت و
استقلال ملت مسلمان عراق
صدمات و خسارات بزرگي را به
جان خريد و آيت الله سيد محمدباقر حكيم در واقع وارث آن
همه ديانت و سياست و فقاهت و شهادت بود و خود نيز بيش
از سه دهه خستگي ناپذير در راه آرمان الهي خويش از پاي
ننشست تا اينكه دشمنان كينه توز و پليد در اول رجب 1424 او
را در كنار حرم اول شهيد محراب اميرمومنان علي
(عليه السلام ) در محراب خون نشاندند و البته با اين شهادت
مكتب و مرام و نام او بيمه و جاودانه شد.
اگر به حيات سراسر تلاش و فعاليت و جهاد نستوهانه
آيت الله شهيد حكيم
نگاهي داشته باشيم
« آرمانگرايي » را هم
آغوش با « مصلحت انديشي متعهدانه » مي بينيم و تلاشي را
مي يابيم كه براي ادا تكاليف ديني بود اما در بستر واقع گرايي
حكيمانه .
شهيد حكيم نماينده و نماياننده آرمانهاي ملت مسلمان
عراق بود; آرمان آزاديخواهي و عدالت طلبي
آرمان حاكميت
بر سرنوشت و آرمان زندگي در سايه اسلام عزيز عزت بخش .
آيت الله شهيد حكيم در يك برهه از زندگي مبارزاتي
خويش
با تحليل اوضاع و شرايط كشور و ملت خويش
مقابله
با استبداد سياه و سراسر تباهي صدامي را در قالب جهاد و
فداكاري مي ديد و در اين راه ياران و عزيزان فراواني را فدا كرد.
و او روزي ديگر همان آرمانها را در قالبي ديگر پيگيري نمود.
شهيد حكيم در دوره جديد و شرايط تازه و پيچيده اي كه براي
ملت عراق بوجود آمد
با بصيرت و درايت كامل و تحليلي
درست از اوضاع كشور
منطقه و جهان در راستاي اهدافي كه
دهها سال براي تحقق بخشيدن آنها تلاش كرده بود; با
رويكردي جديد و راهكارهايي تازه وارد عراق شد و حضور
مستقيم در صحنه پرمخاطره و به شدت متغير وطن را بر
نظاره گري اوضاع و از دوردستي بر آتش داشتن ترجيح داد و در
همين مشي و منش جديد بود كه در كمترين زمان ; از يك سو
بيشترين اميد ملت مسلمان عراق را به خود متوجه نمود و از
سوي ديگر بيشترين توجه دولتها و قدرت هايي كه دستي و
دخالتي در حوادث و مسايل عراق داشتند
نيز متوجه او شد.
شهيد حكيم برپايه آرمانهاي اصيل خويش مشي اعتدال و
مصلحت انديشي متعهدانه را برگزيد و در اين برهه خطير از
تاريخ عراق توانست سخنگوي توانا و مقبول وجدان تاريخي
ملت خويش باشد.
او با استواري و استقامت
بر واگذاري حق تعيين
سرنوشت ملت به خودشان
رعايت همزيستي مسالمت آميز و
همدلي و همراهي آنان از هر مذهب و طايفه و قبيله اي تاكيد
مي ورزيد و به موازات آن بر خروج هر چه سريعتر اشغالگران
خارجي نيز پاي مي فشرد. آيت الله شهيد حكيم نه به
اشغالگري رضايت داد و با اشغالگران به سازش نشست و نه با
آنها وارد منازعات فرصت سوز شد. بلكه حكيمانه و
آينده نگرانه
به آينده نظاره كرد و از همين منظر در مدت كوتاه
اقامت خود در عراق گامهاي استواري برداشت .
شهيد محراب خونين نجف نيك مي دانست كه اگر ملت
مسلمان عراق در عين حالي كه « تكثر » خود را مي بيند
بر
كيمياي « وحدت » تكيه كند و همدلي و همراهي را چاشني
حركت خويش قرار دهد
بي شك اشغالگري متجاوزين ديري
نخواهد پاييد و در آينده نزديك
اين ملت مسلمان عراق
هستند كه خود بر سرنوشت خويش حاكم خواهند شد و در آن
صورت اكثريت قاطع ملت عراق زندگي شرافتمندانه و توام با
استقلال و آزادي را زير سايه سعادتبخش اسلام خواهند ديد و
حاكميت ملت عراق با حاكميت اسلام عزيز قرين و همنشين
خواهد بود.
نكات اساسي آخرين خطبه نمازجمعه آيت الله شهيد
حكيم درباره اوضاع و آينده عراق حامل همين آرمانگرايي
معتدلانه و رويكرد حكيمانه بود. او بر سپردن امور كشور به
ملت
گزينش مديران و كارگزاران با كفايت و لياقت و وحدت
همه ملت تاكيد داشت تا در پرتو چنين حركتي فردايي توام با
امنيت و معنويت و آسايش و پيشرفت براي عراق آزاد مستقل
مسلمان رقم زده شود. به اميد پيروزي و بهروزي ملت مسلمان
عراق و تحقق آرمانهاي مقدس اين عالم مجاهد و شهيد
بزرگوار.
شهيد آيت الله سيد محمد باقر حكيم برپايه
آرمانهاي اصيل خويش مشي اعتدال و
مصلحت انديشي متعهدانه را برگزيد و در اين برهه
خطير از تاريخ عراق توانست سخنگوي توانا و مقبول
وجدان تاريخي ملت خويش باشد.

*****
يك جرعه حكمت
علم
غذاي روح
|
جواد محدثي
امام حسن مجتبي « ع » :
عجبت لمن يتفكر في ما كوله
كيف لا يتفكر في معقوله !
در شگفتم از كسي كه در خوراكش انديشه و تامل مي كند
اما در مسائل فكري اش نمي انديشد!
(منيه المريد
ص 239 )
ت ت ت
هم جسم
نيازمند خوراك است
هم روح و
فكر.
خوراك بدن
خوردني ها و نوشيدني هاست و غذاي روح
علم و حكمت و آموختني ها و علوم .
فراوردهاي فكري هم ممكن است ناسالم باشد
مثل بعضي
محصولات غذايي .
آموزه هاي علمي هم گاهي مسموم و زيانبار است
مثل
برخي خوراكي ها و آشاميدني ها.
پس
اينجا هم تامل و دقت لازم است
مثل آنجا. اينجا هم
گاهي پرهيز و احتياط
شرط خردمندي است
مثل آنجا. اينجا
هم گاهي دانش ناقص و ناسالم يا دانشمند غيرمهذب و
هواپرست يا خودفروخته
زيانهاي جبران ناپذير مي زند
مثل
آنجا.
شگفتي و تعجب حضرت مجتبي « ع » بجاست .
چرا كه
هم « دانش »
ارزشمندتر از « غذا » ست
هم فكر و
ذهن
حساس تر از شكم .
از اين رو
هم « رهاورد » دانش را بايد محاسبه كرد
هم
سرچشمه و بستر جريان « علم » را.

*****
سروش بيداري
« ضرورت بيداري »
|
امام خميني (ره ) :
حالا كه مي بينيد كه يك تحولي پيدا شده است ; دانشگاهي
متمايل شده است به روحاني
روحاني متمايل شده است به
دانشگاهي
با هم هستند و مي خواهند با هم كشور خودشان را
به پيش ببرند
حالا شياطين بيشتر در فكر هستند كه روحاني را
از يك طرف بكوبند و دانشگاهي را از يك طرف و فساد كنند
بين اين دو تا
به آنها بگويند كه اينها چطورند
به اينها بگويند
آنها چطورند. چشمهايتان را بايد خيلي باز كنيد.
صحيفه امام
جلد 13
صفحه 421

*****
نگاهي به معارف اسلامي در دانشگاهها
|
دروس معارف اسلامي پس از بازگشايي دانشگاهها در
قالب پنج گرايش و به ارزش 12 واحد درسي در برنامه
آموزشي مراكز آموزش عالي قرار گرفت . اساس اين سياست
آموزشي امري به ثواب و ارزشمند بود. اما با توجه به اقتضاي
ضرورتهاي زماني ارائه اين دروس
سابقه نداشتن ارائه اين
دروس در سيستم منظم آموزشي و به تبع آن
در دست نبودن
الگويي خاص براي برنامه ريزي در اين زمينه كاري شتاب زده و
بدون پيش بيني هاي لازم به انجام رسيد. اين امر موجب شد تا
مراكز آموزش عالي
هر يك به سليقه و توان خود
استاداني را
در نظر گرفته و از وجود آنها (كه بعضا داراي صلاحيت ها و يا
تخصص هاي لازم نبودند) براي ارائه اين دروس بهره ببرند تا
هم دانشجويان اين دروس را پشت سر گذارند و هم مراكز به
وظيفه خود درباره اين دروس عمل كنند. پراكندگي در جذب
استاد در كنار نبودن يك متن مشخص
موجب نابساماني هايي
در حوزه ارائه اين دروس گرديد
به گونه اي كه هر يك از
استادان به تناسب توان و سليقه خود
جزوه اي را براي
تدريس درنظر گرفتند. بي ترديد اين روند
نمي توانست
تامين كننده خواست شوراي عالي انقلاب فرهنگي باشد. اگرچه
اين خواسته نيز به خودي خود
چندان شفاف نبوده و نيست .
با مشاهده نتايج و وضعيت اين دروس طي ساليان ارائه
آن
بازنگري هايي از سوي شوراي عالي انقلاب فرهنگي به
عمل آمد كه اجازه تاسيس دبيرخانه گزينش
زير نظر شوراي
نمايندگان رهبري
براي انتخاب افراد داراي صلاحيت هاي
علمي ـ رفتاري (مصوبه سال 1369 )
تصويب جايگاه گروه
معارف اسلامي در ساختار آموزش عالي (مصوبه سال 1370 )
و تصويب اساسنامه نهاد نمايندگي رهبري در دانشگاهها جهت
گزينش استادان معارف اسلامي
نظارت بر كيفيت ارائه اين
دروس و تاييد مديران پيشنهادي روساي دانشگاهها براي
تصدي مديريت گروه هاي معارف اسلامي (مصوبه سال
1372 ) از جمله اين اقدامات بود . بر اين اساس بخشي از
معضلات و مشكلات اين دروس در حوزه گزينش اساتيد
تثبيت جايگاه استادان و گروه هاي معارف اسلامي و نظارت بر
امر ارائه دروس معارف در دانشگاهها برطرف گرديد و نهاد با
توجه به شرح وظايف و امكانات خود اقدامات خوبي براي به
سامان رساندن وضعيت اين دروس
به عمل آورده است كه
بررسي وضعيت موجود ارائه اين دروس در ابعاد مختلف
نشانگر موفقيت نسبي نهاد در اين عرصه است . البته
با همه
تلاشي كه از سوي دست اندركاران اين امر صورت مي پذيرد
اين دروس از مشكلات فراواني رنج مي برد و نياز جدي به
عطف توجه مسئولان و دست اندركاران دروس معارف به
خصوص شوراي عالي انقلاب فرهنگي و شوراي اسلامي كردن
دانشگاه دارد تا با اتخاذ راهكارهاي قانوني و آسيب شناسي
دقيق ارائه اين دروس و اختصاص امكانات و بودجه متناسب
و ايجاد ساز و كاري موفق و كارآمد
اهتمام لازم در جهت
بالندگي و پويايي اين دروس صورت پذيرد. در اين راستا اهم
فعاليتهاي معاونت امور اساتيد نهاد از قرار زير است :
وضعيت موجود
1 ـ گزينش
جذب و ارزشيابي استادان معارف اسلامي
اين بخش با استفاده از اساتيد مجرب حوزه و دانشگاه با
معرفي منابع آزمون
مطابق با نياز دانشجو و توقعات آنان و نيز
آنچه اساتيد معارف بايد از آن آگاه باشند
آزمونهاي كتبي و
مصاحبه علمي را در گرايش هاي پنج گانه دروس معارف
اسلامي به صورت تخصصي تدارك ديده است . در مجموع 19
دوره آزمون كتبي كه در 25 نوبت برگزار شد
3854 نفر شركت
كردند از اين تعداد 1285 نفر امتياز لازم را كسب كرده
براي
تكميل مراحل
به مصاحبه علمي ارجاع داده شدند . از 2540
شركت كننده در مصاحبه علمي
در مجموع 1377 نفر موفق به
كسب امتياز لازم شدند.
با توجه به اينكه كليه مدرسان دروس معارف اسلامي
لزوما جهت بررسي صلاحيت هاي عمومي از سوي دانشگاهها
معرفي نشده اند و بعضا سالها بدون هيچ منعي از سوي دانشگاه
به امر تدريس اشتغال دارند
بخش بررسي صلاحيت هاي
عمومي
علاوه بر بررسي صلاحيت داوطلبان تدريس
بررسي
صلاحيت شاغلين به تدريس دروس معارف اسلامي را نيز در
برنامه كاري خود قرار داده است .
در حال حاضر اين بخش عهده دار امور زير است :
1 ـ بررسي صلاحيت عمومي داوطلبان تدريس دروس معارف
اسلامي
2 ـ بررسي صلاحيت عمومي شاغلين به امر تدريس كه بدون
داشتن مجوزهاي لازم فعاليت مي كنند.
3 ـ بررسي صلاحيت داوطلبان عضويت در هيات علمي .
از ديگر فعاليتهاي اين بخش
تعيين رتبه علمي مدرسين
حق التدريس فاقد مدرك تحصيلي رسمي جهت ارائه به كليه
دانشگاه هاي دولتي
آزاد
پيام نور
پزشكي و غيرانتفاعي و
پاسخ به استعلامات دانشگاه ها در خصوص مباحث علمي و
عمومي متقاضيان تدريس است .
همچنين بر اساس بند 9 ماده 3 شرح وظايف اساسنامه
نهاد
ارزشيابي عملكرد استادان معارف اسلامي از سوي اين
نهاد انجام مي شود . چنانكه بر اساس بند 10 ماده 3 همان
قانون مدير گروه آموزشي معارف اسلامي پس از تاييد نهاد
از
سوي مدير دانشگاه منصوب مي گردد.
2 ـ تهيه و تدوين متون درسي
كمك درسي و مواد آموزشي
با توجه به اينكه معاونت امور اساتيد و دروس معارف
اسلامي
اطلاع رساني مستمر و روز آمد شدن آگاهيهاي علمي
استادان محترم معارف اسلامي را امري ضروري مي داند و
خود استادان و مديران گروههاي معارف اسلامي نيز بر اين امر
تاكيد داشته اند
اين معاونت با توجه به نظرات استادان محترم
و نيازهاي موجود در اين زمينه
اقدام به تهيه و تدوين متون
علمي ـ پژوهشي در حوزه مباحث مرتبط
با دروس معارف
اسلامي كرده است كه تا پايان سال 79
26 عنوان كتاب كمك
آموزشي از سوي گروه هاي پژوهشي معاونت تاليف و انتشار
يافته است .
همچنين پس از واگذاري مسئوليت تهيه و نشر كتب
دروس معارف اسلامي از سازمان سمت به معاونت امور اساتيد
و دروس معارف اسلامي نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در
دانشگاه ها
اين معاونت با انجام مطالعات و بهره گيري از
نظرات صاحب نظران و اساتيد با اصلاح سر فصل ها
متون
جديدي را تدوين نمود و به صورت آزمايشي براي تدريس در
اختيار دانشگاه ها قرار داد كه تاكنون برخي از اين متون بعد از
تدريس آزمايشي و اخذ نظرات اصلاحي استادان
بازنگاري و
اصلاح شده
ويراست دوم يا سوم آنها نيز تهيه گرديده است و
برخي نيز در مرحله تدريس آزمايشي قرار دارند (در مجموع 9
عنوان ) دفتر تحقيق و تدوين متون درسي معاونت
انجام
مطالعات كاربردي در حوزه دروس معارف اسلامي را همچنان
در برنامه كاري خود قرار داده و برنامه هايي را براي بهينه
سازي متون
از جهت روشهاي تنظيم محتوا در دست اجرا
دارد و براساس سياستهاي معاونت
مي كوشد منابع دروس
معارف اسلامي را با توجه به گرايش ها و منظرهاي متفاوت
افزايش داده و با حمايت از محققان و مولفان كتب درسي
زمينه را براي رقابت سالم علمي در عرصه تدوين متون درسي
در گرايش هاي معارف اسلامي فراهم سازد.
تامين مواد آموزشي و كمك آموزشي لازم جهت استفاده
استادان در ارائه بهينه دروس معارف اسلامي از ديگر
فعاليتهاي معاونت امور اساتيد است .
همچنين جهت آشنايي استادان با روشهاي نوين
برنامه ريزي آموزشي و آگاهي از فنون و مهارتهاي تدريس
تاكنون حدود چهل دوره كارگاه آموزشي روشهاي تدريس
ارزشيابي و تحقيق از سوي معاونت و با همكاري دانشگاهها
برگزار گرديد كه با حضور صدها تن از استادان معارف اسلامي
در اين كارگاه ها دستاوردهاي علوم و فنون آموزشي و پژوهشي
مورد بحث و بررسي قرار گرفت . چنانكه دو دوره آموزشي براي
داوطلبان تدريس
جهت آشنايي با گروه ها و دروس معارف
اسلامي و ارائه آموزشهاي اوليه برگزار گرديده است .
با همه تلاشي كه از سوي دست اندركاران دروس
معارف اسلامي صورت مي پذيرد
اين دروس از
مشكلات فراواني رنج مي برد و نياز جدي به عطف
توجه مسئولان و دست اندركاران دروس معارف به
خصوص شوراي عالي انقلاب فرهنگي دارد

| | | |