سيد حسن مدرس فرزند سيد اسماعيل بن مير عبدالباقي است كه سلسله نسب شريفش با 36 واسطه به حضرت امام حسن مجتبي (عليه السلام ) مي رسد.
در سال 1287 هـ . ق در قريه سرابه كچو از توابع زواره اردستان به دنيا آمد.
وي از سادات طباطبايي و از طايفه ميرعابدين مي باشد. در اثر پيشامدي كه در سرابه روي داد سيد اسماعيل متاثر شد و گفت : در محيطي كه ظلم حكومت كند زندگي معنا و مفهوم ندارد و به اتفاق فرزندش سيدحسن كه شش ساله بود در سال 1293 هـ . ق به قمشه عزيمت و در محله فضل آباد سكونت مي نمايد.
شهيد مدرس عالمي بود آگاه به زمان خود و مسئووليت هايي كه براي يك عالم ديني وجود دارد. زهد و تقوا فراست و سياست عدالت و حريت اجتهاد و فقاهت و بسي خصلت هاي پسنديده و كمياب از آيت الله مدرس شخصيتي ممتاز و پرجاذبه ساخت كه بزرگ مردي دوران ساز چون امام خميني در دوران جواني خود براي درك محضر او به مدرسه سپهسالار و مجلس شوراي ملي آن زمان مي رود و هنگامي كه خود امام امتي شد و ملتي را از ديو سياه استبداد و درد جانكاه استعمار نجات داد هيچ كس بسان « مدرس » در گفتار و نوشتار او ستايش نشد. مدرس تنها شخصيتي براي ديروز نبود بلكه او اسوه امروزي ها و حتي نسل هاي فردا مي باشد چرا كه از ويژگي هاي ممتازي برخوردار بود. در اين ياد كرد اشاره اي به برخي از آنها داريم :
1 ـ شخصيت علمي : كمالات و مقامات علمي مدرس به قدري از حسن شهرت رسيده بود كه حتي آناني كه در آن دوران محنت بار از عالمان سياسي و فعالان عرصه اجتماع و سياست تصوير مثبتي در ذهن نداشتند و به سهولت از علميت مجتهدان سياسي تمجيد نمي كردند. به اوج مقامات علمي او اعتراف داشتند. او از جمله شاگردان برجسته مرحوم آخوند خراساني و سيد صاحب عروه بود و محضر علمي ميرزاي شيرازي اول و دوم را درك كرد و آيات بزرگي چون سيد ابوالحسن اصفهاني سيد اسماعيل صدر وشيخ عبدالكريم حائري از هم دوره اي ها و دوستان او بودند. مدرس جامع علوم نقلي و دانش هاي عقلي بود كه در اين ساحت همانند عرصه سياست همانندي زيادي با امام خميني دارد. همين جامعيت عملي توان علمي بالايي به او بخشيد و او توانست با تكيه بر استعداد و نبوغ ذاتي و توفيقات الهي با بهره جستن از لايه ها و عرصه هاي مختلف دانش فراوان خويش بهترين بهره ها را ببرد.
2 ـ اهتمام به قرآن : او با كتاب الهي قرآن مانوس بود و در راه فهم و تفسير و تبليغ آن مي كوشيد و در اين باره مي گفت : تحصيل علم تفسير قرآن در جز علوم ديانتي روحاني در ضمن دوره متوسطه و عاليه اول درجه لزوم و اهميت را حائز است (كه ) متاسفانه در قرون اخير مثل خيلي از علوم مهمه اسلامي مهجور و متروك شده (است ).
3 ـ انس با نهج البلاغه : انس مدرس با نهج البلاغه نمايان بود . مرحوم ميرزا علي شيرازي (ره ) ـ مدفون در شيخان قم ـ كه شهيد مطهري از تدريس نهج البلاغه او ستايش ها داشت درس نهج البلاغه مدرس را اينگونه حكايت مي كند : « مدرس بعد از مراجعت از نجف به اصفهان پنج شنبه ها درس اخلاق مي گفت و درس اخلاق او نهج البلاغه بود. من يك روز به درس ايشان رفتم چنان حاضر الذهن بود كه عبارات نهج البلاغه را از بر مي خواند و از كتب بزرگان شعر و ادب و ادبيات عرب ضرب المثل ها مي آورد. من علاقه مند شدم مدتي به درس ايشان رفتم ... به هر حال مشوق من در نهج البلاغه مدرس بود. »
4 ـ جديت و توفيق : مدرس عالمي بود داراي دانش هاي گسترده و البته ژرف و عميق كه اين ثمره جز با جديت او و توفيق الهي حاصل نشد. او خود مي گويد : « در حوزه اصفهان از محضر 30 استاد بهره بردم . » وي حتي در اوج تلاش هاي سياسي و درگيريهاي اجتماعي سعي و تلاش و توجه به درس و امور علمي را رها نكرد. مرحوم آيت الله پسنديده در اين باره مي گويد : « مرحوم مدرس صبح اول آفتاب قبل از صرف صبحانه مي آمدن به مسجد سپهسالار و در آنجا درس فقه و اصول مي گفتند. » آزاد مرد بزرگ شهيد مدرس آن هنگام كه در كمال عزت و البته مظلوميت از تبعيدگاه رضاخاني به فرزندش نامه مي نويسد در انديشه تحصيل و كمال علمي او مي باشد : « در مساله تحصيل البته قسمتي از شب و روز خودتان را كه صرف صنعت خود ـ كه طب باشد ـ خواهيد نمود و قسمتي ديگر كه شب و روز شش ساعت باشد به جهت مطالعه دروس و مباحثه علوم منظور بداريد و مصمم باشيد كه مسامحه نشود هر درس بي مطالعه و مباحثه كم نتيجه است ... »
5 ـ ديدگاه حكومتي به فقه : مجتهد مجاهد شهيد مدرس عالم به زمانه خويش بود و به اندازه اي كه براي او ممكن بود به پاسخگويي مقتضيات عصر همت گماشت و بر همان اساس موضع مي گرفت . او به حرمت مدارس جديد فتواي نداد بلكه از اختصاص بودجه براي احداث مدارس ابتدائي در روستاها دفاع كرد : « چيز ياد گرفتن از بس واضح است ـ عقلا و ديانتا ـ خجالت مي كشيدم كه برخيزم و بگويم اين را بايد توسعه اش داد و مسئله خيلي بديهي است . و ديانتا هم عقيده براين است كه از هر چيز مقدم است . يعني اول كلمه اي كه مي شود نسبت داد به صاحب شريعت ما علم است ... حيوانات به مذهب ما هر كدام معلم شدند قيمت پيدا مي كنند... اين بواسطه شرافت علم است . »
دفاع مدرس از « نظام وظيفه اجباري » و « ماليات » از ديگر نمونه هاي درك روح و نياز زمان توسط اين فقيه خبير مي باشد. او ماليات را از شوون ولايت امر مي دانست و براين عقيده بود كه كشور براي پيشرفت به ماليات نياز دارد و اين غير از خمس و زكات است . اين خصوصيت شهيد مدرس در كنار ديگر ويژگي هاي ممتاز او براي عالمان و فقيهان زمان ما هم درس آموز است . نيازي كه نظام نوپاي جمهوري اسلامي براي حفظ اصالت هاي خويش و همچنين پاسخگويي به نيازهاي زمان ; به فقه حكومتي دارد همت و شجاعت و البته از خودگذشتگي مرداني چون شهيد مدرس را مي طلبد كه با نگاه حكومتي و برخواسته از نيازهاي نو شونده جامعه از درياي بيكران معارف اهل بيت (ع ) و فقه غني اماميه حلال مشكلات و تنگناها باشند.
شهيد مدرس (قدس سره ) مرد جهاد و اجتهاد بود و لحظه اي از اين سنگر غافل نماندو با صلابت و اما در غربت در 4 مهرماه 1316 روح پاكش از جسم نحيف او مفارقت و به ملكوت اعلي پيوست . رحمت و رضوان بر روح او و سلام بر رهروان راه او.
مطالب داخل كيومه تماما از كتاب « مدرس مجاهدي شكست ناپذير » نقل شده است .
زهد و تقوا فراست و سياست عدالت و حريت اجتهاد و فقاهت و بسي خصلت هاي پسنديده و كمياب از آيت الله مدرس شخصيتي ممتاز و پرجاذبه ساخت