« كمپ ديويد »
پيماني كه تعفن آن هنوز خاورميانه را آزار مي دهد
25 سال پس از امضاي پيمان « كمپ ديويد » ميان مصر و
رژيم صهيونيستي به نظر مي رسد روابط قاهره و تل آويو به دليل
بي اعتنايي مطلق صهيونيستها به رژيم مصر سردتر از هميشه
شده است .
به گزارش خبرگزاري فرانسه « عماد گد » محقق مصري گفت :
« مصر ديگر سفيري در تل آويو ندارد
روابط سياسي قاهره و
تل آويو تيره و مبادلات اقتصادي آنها متوقف شده است و مردم
مصر نيز موضعي به مراتب خصمانه تر نسبت به اسرائيلي ها
اتخاذ كرده اند. »
« گد » كارشناس روابط مصر و رژيم صهيونيستي در مركز
مطالعات راهبردي و سياسي « الاهرام » افزود : روزنامه هاي قاهره
اخيرا حملات خود را عليه اسرائيل افزايش داده اند.
روزنامه دولتي الاهرام خواستار اخراج سفيران رژيم
صهيونيستي از مصر و اردن در صورت تداوم تهديدهاي
اسرائيل براي اخراج « ياسر عرفات » رئيس حكومت خودگردان
فلسطين شد.
« گد » گفت : اگرچه پيمان كمپ ديويد به مصر اجازه داد كه
صحراي « سينا » را از اسرائيل پس بگيرد اما اين پيمان هرگز موفق
نشد به خصومت ديرينه مصريها با اسرائيل پايان دهد.
پيمان مشهور « كمپ ديويد » 25 سال پيش در آخرين
روزهاي شهريور سال 1357 ميان « انور سادات » رئيس
جمهوري وقت مصر و « مناخيم بگين » نخست وزير وقت رژيم
صهيونيستي و با نظارت « جيمي كارتر » رئيس جمهوري وقت
آمريكا امضا شد.
25 سال پس از امضاي اين پيمان
هنوز نمي توان گفت كه
ميان مصر و رژيم صهيونيستي صلح واقعي برقرار است و
مرزهاي اين دو از آرامش برخوردار است و مسلمانان مصري با
صهيونيستهاي نژادپرست آشتي كرده اند.
« آريل شارون » نخست وزير رژيم صهيونيستي مي گويد
پيمان « اسلو » كه اوايل دهه 90 ميلادي ميان رژيم صهيونيستي و
دولت خودگردان فلسطين بسته شد
مرده است .
« ياسرعرفات » رئيس اين دولت نيز كه پايه مذاكرات سازش
در بيش از يك دهه اخير با صهيونيستها بوده
اكنون 18 ماه
است كه در خانه خود زنداني است .
صهيونيستها نه تنها ديگر خود را بي نياز از عرفات بعنوان
يك شريك راه حلهاي سازش مي دانند
بلكه از او مي خواهند يا
انتفاضه و فرزندان همرزمان خود را سركوب كند و يا براي
هميشه از صحنه كنار رود.
دولت وقت مصر با امضاي پيمان كمپ ديويد با رژيم
صهيونيستي اميدوار بود با گرفتن كمكهاي گسترده از آمريكا
شاهد شكوفايي در همه عرصه هاي اقتصادي
تجاري و مالي
خود شود.
25 سال از امضاي پيمان كمپ ديويد گذشته است اما
شرايط كنوني مصر نشان مي دهد كه اين پيمان نه تنها از
مشكلات بغرنج اقتصادي مصر نكاسته بلكه معضلات و
سختيهاي ديگري را نيز بر آن بار كرده است .
مسئول كميسيون حقوق بشر مجلس نمايندگان لبنان روز
يكشنبه در مصاحبه اي اظهار داشت : با وجودي كه 25 سال از
زمان امضاي پيمان كمپ ديويد مي گذرد مردم مصر با سياستهاي
دولت آن كشور در ارتباط با اسرائيل موافق نيستند.
« مروان فارس »
وعده هاي آمريكا به انورسادات را مبني بر
اينكه در صورت برقراري صلح با اسرائيل
مصر شاهد شكوفايي
اقتصادي خواهد بود
« سراب » توصيف كرد.
وي معتقد است كه مصر اكنون با مشكلات بسيار پيچيده
اقتصادي رو به روست و همين امر روشن مي سازد كه همپيماني
با آمريكا و برقراري روابط سياسي و اقتصادي با اسرائيل هيچ
نتيجه مثبتي براي مصر نداشته است .
« فارس » با اشاره به ناكامي رژيم صهيونيستي براي نفوذ به
جامعه مصر تاكيد كرد كه سفيران اسرائيل در مصر منفورترين فرد
در آن كشور بوده اند و اين موضوع بخوبي روشن مي سازد كه
رژيم صهيونيستي در نفوذ به جامعه مصر چقدر ناتوان بوده
است .
مصر براين باور بود كه براي پايان دادن به بحران سياسي
ميان كشورهاي عرب و رژيم صهيونيستي بايد به ابتكار عمل
سياسي دست زد و همزمان شبه جزيره « سينا » را كه در جنگ
1346 توسط اين رژيم اشغال شد
خارج كرد
بنابراين يك
رشته مذاكرات پنهاني را با رژيم صهيونيستي دنبال نمود.
انورسادات يك هيات به رياست « حسن التهاني » كه از مشاوران
سياسي وي بود را براي مذاكره پنهاني با مسئولان رژيم
صهيونيستي راهي كشور مغرب كرد.
اين هيات مصري بارها در « رباط » پايتخت مغرب با « موشه
دايان » وزير جنگ وقت رژيم صهيونيستي مذاكره كرد و در اين
ملاقاتها زمينه سفر مشهور سادات به بيت المقدس اشغالي فراهم
شد . سفر سادات به بيت المقدس در سال 1356 قواعد بازي
سياسي در خاورميانه و منازعات كشورهاي عرب و اسرائيل را
تغيير داد.
به ديگر سخن
رئيس جمهوري مصر بي اعتنا به مخالفت
آشكار ملتهاي عرب و مسلمان با سفر به فلسطين اشغالي و
سخنراني در كنيست (مجلس نمايندگان اسرائيل ) به عنوان
نخستين رئيس جمهوري عرب
خواستار برقراري صلح با رژيم
صهيونيستي شد.
به دنبال سفر سادات به بيت المقدس
سران عرب در همان
سال در بغداد گردهم آمدند
خواستار بازنگري قاهره در
سياستهاي خود در ارتباط با اسرائيل شدند و پيشنهاد يك كمك
مالي شش ميليارد دلاري براي حل مشكلات اقتصادي به مصر
دادند.
در برابر
رئيس جمهوري وقت مصر و مشاورانش براين باور
بودند كه با بستن قرارداد صلح با اسرائيل
علاوه بر اينكه بودجه
دفاعي مصر را به امور غيرنظامي اختصاص مي دهند
به بحران
بيكاري و عقب ماندگي اقتصادي آن كشور نيز پايان خواهند داد.
در همين پيوند سادات تاكيد داشت كه با توجه به جايگاه
مهم مصر در منطقه
كشورهاي عرب نيز راه مصر را خواهند
پيمود و با اسرائيل پيمان صلح خواهند بست .
اما مصر
با بستن معاهده صلح با اسرائيل در سال 1357 از
صحنه رويارويي با رژيم صهيونيستي خارج شد و فشار تل آويو
بر ديگر پايتختهاي عربي براي جداسازي آنان يكي پس از
ديگري افزايش يافت .
براساس پيمان كمپ ديويد
رژيم صهيونيستي شبه جزيره
سينا را تخليه كرد و به مصر بازگرداند و قرار شد حق بهره برداري
نظامي از فرودگاههاي نزديك به « العريش »
« رفح »
« راس
النقب » و « شرم الشيخ » يعني مناطق همجوار با مصر و فلسطين
اشغالي را نيز نداشته باشد.
همچنين كشتيهاي اسرائيلي اجازه رفت و آمد آزاد در كانال
سوئز را يافتند و تنگه « تيرانا » و خليج « عقبه » آبراه بين المللي
شناخته شدند.
دراين پيمان اشاره شده است كه پس از امضاي قرارداد
صلح و عقب نشيني كامل ارتش اسرائيل از مناطق اشغالي مصر
مناسبات سياسي ميان قاهره و تل آويو
برقراري روابط
ديپلماتيك
اقتصادي
فرهنگي
مبادلات تجاري و مسافرت
شهروندان اسرائيلي به مصر و بالعكس فراهم خواهد شد.
مصر و اسرائيل بر اجراي دو قطعنامه 242 و 338 شوراي
امنيت درباره پايان دادن به منازعات اسرائيل و فلسطيني ها هم
تاكيد كرده خواستار اجراي ترتيباتي در كرانه باختري رود اردن
ونوار غزه شدند.
براساس اين پيمان قرار شد در فاصله زماني پنج سال
حكومت خودگردان فلسطين در اين مناطق تشكيل شود
واسرائيل نظاميان خود را از اين مناطق خارج كند.
سادات با انعقاد پيمان صلح با رژيم صهيونيستي
مصر را از
پيكار نظامي اعراب ـ اسرائيل خارج كرد و بدين ترتيب به
كشورهاي عرب كه تا آن زمان به مصر به عنوان كشور خط اول
مبارزه با اسرائيل مي نگريستند ضربه جبران ناپذيري وارد شد.
در حقيقت
پيمان كمپ ديويد توانست كشور خط مقدم جبهه
مبارزه با اسرائيل را به كشور خط مقدم جبهه سازش با اين رژيم
تبديل كند. تا پيش از امضاي پيمان كمپ ديويد
مصر و سوريه
دو كشور مهم عربي بودند كه با توجه به موقعيت راهبردي خود
در منطقه مي كوشيدند با صرف بيشترين بخش از بودجه خود در
امور دفاعي
به نوعي از موازنه قدرت با اسرائيل دست
يابند.
اين در حالي بود كه خروج مصر از منازعه با اسرائيل خيال
صهيونيستها را از جبهه شرق كه مي توانست خطر جدي براي
اين رژيم باشد آسوده كرده بود.
در اين ميان
سوريه مهمترين همپيمانش را از دست داد و
خود را در برابر رژيمي ديد كه از حمايت كامل آمريكا برخوردار
است .
دولت سوريه ناگزير براي پر كردن خلا مصر و كسب
پشتيباني نظامي و سياسي
يك توافقنامه 10 ساله همكاري با
اتحاد شوروي پيشين بست .
براساس اين توافقنامه سطح روابط ميان دمشق و مسكو
گسترش چشمگيري يافت به گونه اي كه شوروي علاوه بر دادن
وامهاي بلندمدت به سوريه مستشاران نظامي
فني و مهندسي
خود را به آن كشور اعزام كرد و بدين ترتيب سوريه زير چتر كامل
رهبران « كرملين » قرار گرفت .
رويكرد سياست خارجي شوروي پيشين به سوريه به دو
عامل مهم بازمي گشت
نخست آنكه سادات با بستن پيمان صلح
با اسرائيل عملا راه نفوذ شوروي را به آن كشور بست و به يكي از
همپيمانان آمريكا در منطقه تبديل شد و مسكو در صدد برآمد تا
سوريه را به سوي خود جلب كند. دوم آنكه شوروي با حضور
كارشناسان نظامي و فني خود در سوريه و بستن قراردادهاي
بلندمدت همكاري با دمشق
اين اميد را داشت تا ايفاگر نقش
موثري در تحولات منطقه باشد.
در حقيقت
پيمان كمپ ديويد سبب شد تا منطقه به صحنه
رقابت شديد دو قدرت بزرگي يعني آمريكا و شوروي تبديل
شود.
در حالي كه سوريه
عراق
يمن جنوبي
ليبي و الجزاير در
شمار كشورهاي همپيمان شوروي درآمدند
ديگر كشورهاي
عرب سياست تبعيت از آمريكا را در پيش گرفتند.
فروپاشي شوروي به اين تقسيم بندي سياسي كه از ابتدا
ناكارآمد و نامتوازن مي نمود
پايان داد. با اين رويداد تاريخي
جهان با فشار آمريكا به سمت نظام تك قطبي شتافت و برنده اين
حركت صهيونيستها بودند . مع الوصف
15 سال پس از انعقاد
پيمان كمپ ديويد
فلسطيني ها و اسرائيلي ها معاهده ديگري را
در « اسلو » منعقد كردند تا به زعم خود راه را براي تشكيل
حكومت خودگردان شبيه آنچه در پيمان كمپ ديويد مطرح شده
است
هموار كنند.
روابط مصر و رژيم صهيونيستي سالها پس از امضاي پيمان
اسلو و در دوران نخست وزيري « اسحاق رابين » تا حدي بهبود
يافت اما در پي ترور رابين در آبان سال 1374 و انتخاب
« بنيامين نتانياهو » به عنوان نخست وزير اسرائيل در سال 1375
روابط قاهره و تل آويو متشنج شد.
روند صلح ميان رژيم صهيونيستي و فلسطين ها در دوران
نخست وزيري نتانياهو با بن بست روبرو شد.
انتخاب « ايهود باراك » چپ گرا بعنوان نخست وزير رژيم
صهيونيستي در سال 1378 با تعهد نسبت به بهبود روابط ميان
مصر و اسرائيل انجام شد اما با آغاز انتفاضه فلسطيني ها در مهر
1379 كه مصر
اسرائيل را به اعمال فشار بيش از حد براي
سركوب انتفاضه متهم كرد
اين تعهد پايان يافت .
روابط مصر و اسرائيل از زمان نخست وزيري « آريل شارون »
در بهمن 1379 به پايين ترين حد خود رسيده است . « حسني
مبارك » كه در سال 1360 ميلادي پس از ترور « انور سادات »
توسط شبه نظاميان اسلامي رئيس جمهوري مصر شد
در سال
1374 براي شركت در مراسم تشييع جنازه رابين به اسرائيل سفر
كرد.
به ادعاي « گيدون بن آمي » سفير اسرئيل در مصر
با اينكه
پيمان صلح كمپ ديويد منافع مورد نظر را تامين نكرد
اما پيماني
پايدار محسوب مي شود!
« بن آمي » در پاسخ كتبي به خبرگزاري فرانسه ادعا كرد اين
پيمان موفق شد روند صلح بي ثبات خاورميانه را نجات دهد و
غيرقابل برگشت بودن آن را ثابت كند!
وي با اين حال افزود كه روابط كنوني مصر و اسرائيل به
دليل ضربه هاي تكان دهنده دومين انتفاضه فلسطيني ها و
همبستگي آشكار مصر با طرف فلسطيني در شرايط نامساعدي
است .
شارون ماه گذشته در تلاش براي رد نقش اصلي ميانجيگري
مصر در روند صلح گفت : در صورتيكه مصر « عضام عضام »
اسرائيلي را كه به دليل جاسوسي در اين كشور زنداني شده
است
آزاد نكند
نمي تواند در روند صلح خاورميانه دخالت
كند.
مفسران و كارشناسان سياسي مصر
امروزه از پيمان
كمپ ديويد
نه به عنوان گامي در جهت صلح خاورميانه
بلكه به
عنوان شروعي بر پديده عادي سازي « خيانت » و تقويت جناح
وابسته و متمايل به صهيونيسم در پيكره جهان عرب و بيرون
آوردن اين جناح از پوسته ملاحظات سياسي ياد مي كنند.
عليرغم گذشت 25 سال از امضاي پيمان
كمپ ديويد
نه تنها هيچيك از وعده هاي اقتصادي
آمريكا به مصر عملي نشده و از مشكلات اين كشور
نكاسته بلكه معضلات ديگري را بر سيستم اقتصادي
اين كشور تحميل كرده است
پيمان كمپ ديويد توانست كشور خط مقدم جبهه
نبردهاي تاريخي اعراب عليه رژيم صهيونيستي را به
كشور خط مقدم جبهه سازش با اين رژيم تبديل كند
