مواضع و نقش ابرقدرتها (آمريكا و شوروي ) در
جنگ تحميلي
جنگ ايران و عراق را نبايد جنگ ميان دو كشور دانست
چرا كه هم در شروع و هم در ادامه جنگ هشت ساله
كشورها و
قدرت هاي زيادي نقش داشتند و اسناد و مدارك همگي گوياي
آنست كه در برابر جمهوري اسلامي ايران صفي از ابرقدرت ها
و ساير رژيم هاي حاشيه اي از قبيل ارتجاع عرب قرار داشتند.
حمايت هاي مالي
تسليحاتي
اطلاعاتي و نظامي مخالفين
انقلاب اسلامي از رژيم بعث عراق بگونه اي بود كه با وجود
انهدام هاي گسترده اي كه رزمندگان اسلام عليه امكانات عراق
بعمل آوردند
در پايان جنگ در بعضي جهات حتي عراق از
توانمنديهايي بيشتر از آغاز جنگ برخوردار بود. بررسي
اجمالي عملكرد كشورهاي امريكا و شوروي
در قبال جنگ
تحميلي حاكي از تقويت همه جانبه رژيم صدام و تقويت خوي
تجاوزكارانه بعثي هاي حاكم بر عراق مي باشد.
آمريكا
منافع منطقه اي امريكا در اثر بروز انقلاب در ايران با
چالش مواجه گرديد. در گزارشي كه از سوي مركز مطالعات
استراتژيك ملي امريكا درباره كاهش نفوذ اين كشور در
خاورميانه بدليل پيروزي انقلاب اسلامي منتشر شد
آمده
است : حرمت و اعتبار مانند ظرف چيني است كه به آساني
مي شكند و اين چيزي است كه امريكا با پيروزي انقلاب
اسلامي در منطقه خليج فارس از دست داده است .
ولذا امريكا همه تلاش خود را بمنظور جبران اين
عقب افتادگي بعمل آورد. حمايت از جريانات ضدانقلاب
كودتاها
حمله نظامي طبس
محاصره اقتصادي سياسي و
ديپلماتيك و... همگي نشان گر تيره بودن روابط دو كشور بود كه
با اينگونه اقدامات روز به روز عميق تر مي شد.
هم زمان روابط عراق و امريكا از تيرگي بسوي همكاري
درحال پيشرفت بود و حمله سراسري عراق به ايران در چنين
اوضاعي بوقوع پيوست . امريكا اميدوار بود بدين وسيله
استراتژي مهار و نابودي انقلاب اسلامي محقق گردد; در عين
حال تلاش داشت كه دامنه جنگ را در كنترل خود داشته و
آسيبي بر منافع اش در خليج فارس و كشورهاي ارتجاع عرب
وابسته وارد نيايد. براين اساس ارسال كمك هاي نظامي از
سوي آمريكا به منطقه آغاز گرديد; هرچند كه در ظاهر سياست
خود را در قبال دو كشور
بي طرفي اعلام كرده بود.
به مرور كه عراق در برابر عمليات هاي رزمندگان اسلام
مجبور به عقب نشيني از مواضع تصرفي اوليه خود مي شد
اقدامات خصمانه آمريكا عليه ايران نيز بيشتر مي شد و با
ارتقا روابط خود با بغداد
گشايش سفارتخانه ها و خارج
ساختن عراق از ليست كشورهاي تروريست و جايگزين كردن
ايران بجاي آن
حمايت هاي اقتصادي
مالي
تسليحاتي و
اطلاعاتي را مستقيما از اين كشور بعمل آورد. در مقابل ايالات
متحده با استفاده از نفوذ خود در شوراي امنيت عليه ايران يك
سلسله اقدامات ديپلماتيك را آغاز نموده و همچنين نسبت به
محاصره همه جانبه اقتصادي و ممانعت از صدور نفت و يا
فروش تسليحات به ايران بطور همه جانبه وارد صحنه كارزار
گرديد. حمايت گسترده امريكا از تحريم فروش سلاح و مهمات
به ايران و نيز محكوميت تهران در مجامع بين المللي
موافقت
با چند فقره وام بميزان يك و نيم ميليارد دلار به عراق
كمك
براي ساخت خط لوله نفتي عقبه
قرار دادن اطلاعات جبهه ها
به عراق كه بخصوص اين مساله با توجه به استقرار چهار
فروند هواپيماي شناسايي آواكس كه در اختيار عربستان
سعودي قرار داده بود
صورت مي گرفت
تشويق ساير كشورها
براي كمك به عراق از جمله وام 6 ميليارد دلاري عربستان و يا
وام بيش از نيم ميليارد دلاري فرانسه و موارد متعددي از اين
قبيل از جمله اين تلاش ها در سالهاي نخست جنگ تحميلي
بحساب مي آيد.
به مرور كه عراق در جبهه ها با تنگناهاي بيشتر مواجه
مي شد
دامنه جنگ را به دريا كشانيد كه جمهوري اسلامي نيز
به ناچار مي بايستي در برابر حملات عراقي ها به پايانه هاي نفتي
و نفت كش ها از خود واكنش نشان دهد
آمريكا نيز به حضور
نظامي خود در خليج فارس از يكطرف و امحال فشار به ايران از
طرف ديگر افزود كه در اين ميان نقش قابل توجهي از اين نوع
فشارها برعهده ارتجاع عرب و اعضاي شوراي همكاري خليج
فارس قرار داده شده بود كه به دو طريق كمك هاي مالي بي دريغ
به عراق و رايزني هاي ديپلماتيك در مجامع بين المللي به
تضعيف تهران مشغول بودند.
طي سالهاي 64 تا 67 حمايت هاي آمريكا از عراق افزوده
شد بطوريكه مستقيما عليه نيروهاي ايراني وارد جنگ گرديد.
انهدام شبكه هاي نفتي
حمله به كشتي ها و قايق هاي ايراني
حمله موشكي به هواپيماي مسافربري و دهها اقدام نظامي و
اطلاعاتي ديگر
از جمله مصاديق بارز دشمن هاي كاخ سفيد
عليه تهران بشمار مي آيد.
شوروي
پيروزي انقلاب اسلامي و ا ستقرار يك نظام ديني
علاوه
بر ليبرال دمكراسي غرب ايدئولوژي سوسياليستي و كمونيستي
اتحاد جماهير شوروي را نيز با چالش مواجه نمود. ضمن آنكه
عراق از هم پيمانان سنتي و در بلوك شرق قرار داشت و لذا
ارتباطات كرملين و بغداد از سطح بالايي برخوردار بود. هر چند
تا واپسين روزهاي جنگ تحميلي از هرگونه كمك به عراق
دريغ نورزيد. بخصوص از سال دوم جنگ و پس از شروع
عمليات هاي بزرگ و موفق رزمندگان اسلام
كمك هاي شوروي
به عراق نيز در ابعاد مختلف اقتصادي
سياسي
ديپلماتيك
اطلاعاتي و تسليحاتي و نظامي افزايش چشمگيري يافت . در
اختيار قرار دادن هواپيماهاي ميگ
موشك هاي زمين به زمين
و زمين به هوا
موشك هاي اسكاد
بالگردهاي توپدار و غيره
تانك هاي تي 72
اعزام نيروهاي متخصص مسائل اطلاعاتي و
نظامي
واگذاري وام هاي چند ميليارد دلاري
فروش گسترده
چندين ميلياردي سلاح و بالاخره تحت فشار گذاردن ايران از
جمله اقدامات سردمداران شوروي بحساب مي آيد كه هرچه به
پايان جنگ نزديك مي شويم بر ميزان حمايت هاي اين كشور از
عراق افزوده مي شد. بطوريكه در دو سال آخر جنگ و
پيروزي هاي چشمگير ايران در مناطقي همچون جزيره فاو
فروش بي وقفه تجهيزات نظامي همچون موشك
هواپيما
تانك و... بصورتي بسيار گسترده و درحد چند ده ميليارد دلار
به انجام رسيد.
اگرچه در ديدگاههاي منطقه اي در راس بلوك هاي قدرت
يعني آمريكا و شوروي در مورد ايران و عراق و وضعيت منطقه
خاورميانه و خليج فارس تفاوت هاي اساسي مشاهده مي شد
ليكن دو قدرت از شكل گيري اسلام انقلابي با مركزيت تهران
در هراس بودند و آن را خلاف منافع منطقه اي خود مي دانستند.
شوروي همچنين در اين چارچوب داراي نگراني هاي عميق
درخصوص افغانستان و كشورهاي مسلمان نشين وابسته به
كرملين بود.
ضمن آنكه دو طرف تلاش داشتند مانع توافق ديگري در
معادلات منطقه گردند. جلوگيري از صدور انقلاب به
كشورهاي پيرامون نيز از جمله علائق مشترك دو كشور در
دشمني
ايران بحساب مي آمد. براين اساس اشتراك دو كشور و
ابرقدرتهاي وقت در حمايت هاي مالي و تسليحاتي
سياسي و
ديپلماتيك و بالاخره ممانعت از پيروزي نظامي جمهوري
اسلامي ايران در طول جنگ هشت ساله بگونه اي بود كه از يك
طرف رژيم عراق بي مهابا براي به انفعال كشاندن رزمندگان و
مردم ايران دست به هر جنايتي از جمله بمباران هاي شيميايي و
بمباران و موشك باران مناطق مسكوني
مي زد و از طرف ديگر
همين حمايت ها سبب افزايش توان و قدرت نظامي متجاوزين
گرديد بطوريكه اگر نظاميان عراقي در شهريور 1359 با دوازده
لشكر هجوم سراسري خود را به ايران اسلامي آغاز كردند در
پايان جنگ تعداد لشكرهاي نيروي زميني اين كشور به حدود
45 لشكر ارتقا يافته بود!
حمايت گسترده آمريكا از تحريم فروش سلاح و
مهمات به ايران و نيز محكوميت تهران در مجامع
بين المللي
موافقت با چند فقره وام بميزان يك و
نيم ميليارد دلار به عراق
كمك براي ساخت خط
لوله نفتي عقبه
قرار دادن اطلاعات جبهه ها به
عراق كه بخصوص اين مساله با توجه به استقرار
چهار فروند هواپيماي شناسايي آواكس كه در
اختيار عربستان سعودي قرار داده بود
صورت
مي گرفت
فروش گسترده چندين ميلياردي سلاح و بالاخره
تحت فشار گذاردن ايران از جمله اقدامات
سردمداران شوروي بحساب مي آيد
*****
يادداشت
مرز و رمز عشق
|
رزمندگان عاشق
مرداني از تبار « محرم » بودند و دلهايشان
« بيت المقدس » عشق بود آنان دست پروردگان مكتب « رمضان »
بودند كه در مبارزه و جهاد با شيطان به « فتح المبين » الهي
دست يافتند و « مطلع الفجر » دلشان سرشار از نور بود; نور
« محمد رسول الله (ص ) » و نور عشق به « حضرت مهدي (عج ) »
از « عاشورا » آموختند كه بايد « انصار » « ثارالله » باشند و براي
رسيدن به « فتح » و « ظفر » از قرآن كريم و پيامبر بزرگوار(ص ) و
« امام علي (ع ) » فاتح « خيبر » پيروي نمايند تا آن « قادر » متعال
در جبهه هاي ما نيز بر رزمندگان اسلام عنايات جنگ « بدر » را
نازل نمايد و استكبار را كه در پشت حزب عبث بعث
در
كمينگاه و « مرصاد » نشسته است را به خاك مذلت بنشاند و
« نصر » را به راهيان « قدس » كه عاشق ولايت و دلباخته « ام
الحسنين (ع ) » هستند
نمايد
همانها كه چون « مسلم بن عقيل »
در راه « كربلاي » عشق جانبازي كردند و همچون « شهيد
چمران » و مانند او
مردان برجسته دائره المعارف حماسه و
عرفان ما شدند. همانها كه در « جزيره مينو » معنويت خود را
ساختند و از هر سنگر ساده و بي ريا
« قصرشيرين » و خانه
دلنشيني برپا نمودند كه نه تنها « كرخه نور » بلكه تمام جبهه را
سراسر نور كردند و تمام سنگرهاي رزمندگان اسلام
« اسلام آباد » بود و « شلمچه » شهود و « دشت آزادگان » عشق
با
مرداني آسماني كه موج اشكهاي شبانه شان به خروش « كارون »
طعنه مي زد. راه سرخشان . پيوسته سبز باد! آمين يا رب
العالمين .
حسين صنعت پوراميري
نام و رمز عملياتهاي عمده رزمندگان اسلام و همچنين نام
برخي از مناطق مرزي در داخل گيومه آمده است تا يادي از
هشت سال دفاع مقدس باشد و ذكر از مرزباني كه با رمز عشق
الهي رزم آفريني كردند.
|
