پس از بمباران فرودگاههاي جمهوري اسلامي ايران توسط نيروي هوايي رژيم بعث نظاميان اين كشور در 31 شهريور يورش زميني خود را به داخل خاك ايران با عبور از مرزهاي قانوني آغاز كردند.
در اولين روز حمله سراسري نيروهاي عراقي به پاسگاههاي مرز مشترك با ايران از آبادان تا شمال قصرشيرين هجوم آوردند. و با پشتيباني آتش توپخانه و بمباران هوايي بسياري از پاسگاه ها را تصرف كردند. نيروهاي خودي هم آمادگي چنداني نداشتند با احساس خطر از تصرف نقاط بيشتر و شهرهاي مهم پاسگاهها پي درپي درخواست كمك و پشتيباني مي كردند.
هواپيماهاي دشمن نيز از بعدازظهر هجوم به شهرها و مناطق استراتژيك را آغاز كردند و تا قبل از تاريكي شب با تجاوز به 19 شهر فرودگاه ها پايگاه ها و ... هدف قرار دادند . همچنين درگيريهايي بين نيروهاي دريايي خودي و دشمن در اروندرود و خليج فارس رخ داد كه ازجمله نتايج آن غرق چهار فروند ناوچه موشك انداز عراقي بود. متعاقبا تلاش نيروهاي عراقي براي تصرف پاسگاه هاي مرزي و جاده ها و مناطق سوق الجيشي ادامه يافت . اجراي آتش دوربرد روي نقاط حساس ازجمله آبادان و خرمشهر تشديد شد. در منطقه مياني مرز ايران و عراق (جنوب دهلران ـ شمال قصرشيرين ) به دليل نزديكي به بغداد به خصوص در محورهاي دهلران مهران سومار نفت شهر و قصرشيرين دشمن تلاش مي كرد هرچه زودتر به اهداف خود دست يابد و موفق به اشغال سومار شد. در عين حال در جريان اقدامات نيروي هوايي ارتش حدود پانزده مركز مهم نظامي عراق و تعدادي از تاسيسات نفتي آن مورد هدف قرار گرفت .
با وجود فشارهاي همه جانبه دشمن بدليل مقاومت نيروهاي نظامي و مردمي اشغال خرمشهر و آبادان تحقق نيافت . در منطقه مياني شهرهاي مرزي مهران نفت شهر سومار سقوط نمودند و سرپل ذهاب و قصرشيرين در آستانه اشغال قرار گرفتند. مناطق مسكوني و بيمارستانها و تاسيسات صنعتي شهرها و مناطق مختلف مورد حمله واقع مي شدند.
در ادامه اشغالگريها « بستان » پيرانشهر مهاباد مورد هجوم قرار گرفتند و ده ها نظامي و غيرنظامي در شهرهاي مختلف در اثر بمبارانها به شهادت رسيدند. در اين حال در ايران اختلاف بر سر چگونگي دفاع وجود دارد.
بني صدر براستفاده از ارتش و انجام عمليات كلاسيك تاكيد دارد و در مقابل نيروهاي خط امام آن را كافي ندانسته خواستار استفاده از شيوه هاي جنگ مردمي هستند. در عراق نيز آثار شكست يك پيروزي سه روزه در جبهه ها نمايان شده و لذا تلاش گسترده اي براي دريافت سلاح از شوروي و فرانسه و... توسط بغداد بعمل مي آيد. كشورهاي مصر اردن مراكش قطر كويت يمن شمالي و عربستان به حمايت از عراق برخاسته اند و كشورهايي همچون يمن جنوبي و ليبي در كنار ايران قرار گرفته اند.
تلاش نظاميان عراقي براي تصرف خرمشهر و نزديك شدن به اهواز همچنان ادامه دارد. در جبهه مياني نيز دهلران در محاصره قرار گرفته و سد كنجانچم به تصرف عراقي ها درآمده و گيلانغرب در مرز سقوط است با اين وجود در جمهوري اسلامي ايران به تدريج اعتماد به نفس بيشتري در مورد مقابله با متجاوزين پيدا مي شود اگرچه نيروهاي عراقي در قصرشيرين استقرار يافته اند ليكن مقاومت هاي مردمي در اين شهرها در جريان است با كندشدن روند پيشروي ارتش عراق در رسيدن به اهداف خود تلاش هيئت هاي صلح تشديد شده و فشار سياسي بر ايران جهت پذيرش آتش بس فزون مي گيرد. و بالاخره در هفتمين روز جنگ ايران قطعنامه (شماره 479 ) شوراي امنيت صادر ميشود اين درحالي است كه دشمن همچنان در خاك ايران به تجاوزات و تخريب و كشتار خود مشغول است و تا نزديكي هاي كرخه پيشروي كرده است . روز بعد با عبور از كرخه وارد سوسنگرد شد و بسوي حميديه پيشروي كرد در محورهاي شوش و انديمشك دشمن با بكارگيري توان بيشتر و پيشروي در اين محورها شوش و انديمشك و دزفول را در معرض تهديد بيشتر قرار داد.
رئيس جمهوري عراق مي گويد : عراق در جنگ يك هفته اي خود با ايران به اهداف نظاميش دست يافته و اينك شرايط خود را براي آتش بس و سرانجام مذاكرات مستقيم ارائه مي دهد. ايران بايد حق حاكميت عراق بر شط العرب و سه جزيره در تنگه هرمز را به رسميت بشناسد و به مردم ايران حقوق كامل دمكراتيك اعطا كند.
در آغاز دهمين روز نيروهاي عراقي از چند سمت و با پشتيباني هوايي به داخل خرمشهر نفوذ كردند كه با مقاومت و مقابله نيروهاي نظامي و مردمي شهر را از سقوط نجات بخشيد و تلفات زيادي به دشمن وارد كرد. آبادان همچنان زير انواع آتش سنگين قرار گرفت . تلاش ضدانقلاب در اهواز افزايش يافته و اين شهر نيز زير آتش دشمن است طي هجومي كه توسط برادران پاسدار در طول شب گذشته در محور اهواز ـ سوسنگرد صورت گرفت انهدام نيروي وسيع عراق آنها را مجبور به عقب نشيني كرد. در محور انديمشك دشمن به شهر نزديك شد. درگيري در طرفين كرخه ادامه دارد و با ورود نيروهاي دشمن به قسمت هايي از شهر شوش دزفول در معرض تهديد بيشتري قرار گرفته است . در منطقه مياني گزارشها از آزادسازي مهران و عقب نشيني دشمن از محور گيلانغرب حكايت مي كند و ... (1 )
در داخل شهر اهواز علاوه بر اجراي آتش توپخانه دشمن ضدانقلاب و مخصوصا گروهك خلق عرب و شيوخ اطراف منطقه فعاليت دارند. شبها با تيراندازي و به دشمن علامت مي دهند و با پخش اعلاميه و تهديد و تطميع افراد عرب زبان منطقه سعي در جذب آنها دارند.
در جبهه حميديه مردم كوچه و بازار نقش تعيين كننده اي داشته اند. جوانان و سالخوردگان با آن كه از فنون پيچيده نظامي سردرنمي آورند با ژسه و آرپي جي به جنگ تانكهاي روسي عراق رفتند و...
اوضاع در ايران به تدريج در حال بهبودي است و اين كشور با استفاده از زمين گيرشدن ارتش عراق در دشت هاي خوزستان امكان و قدرت خود را براي يك جنگ طولاني سازمان مي دهد. معذالك در جبهه شمال و كردستان عراقيها و ضدانقلاب دست به تحركاتي زده اند در جنوب نيز پانزده تن از عوامل بعثي عراق در منطقه و اعضاي جبهه « التحرير اهواز » كه كار رساندن اطلاعات نظامي براي عراق و همواركردن اشغال بخشي از ايران را انجام مي دادند در دادگاه انقلاب به اعدام محكوم شدند . (2 )

پس از گذشت دو هفته پيشروي عراق ها عملا متوقف شد و بغداد در راستاي ايجاد تعويق در حملات نيروهاي ايراني يك جانبه اعلام آتش بس كرد كه با مخالفت تهران روبرو گرديد.
دشمن همچنان براي تصرف خرمشهر بيشترين تلاش هاي خود را انجام مي دهد. درگيريها در كنار كارون نيز در جريان است . بمبارانهاي اهواز و انديمشك دزفول شهرهاي لرستان و... ادامه دارد.
آمريكاييها نيز رسما به جمع حاميان بغداد پيوسته و به كمك كشورهاي ارتجاع منطقه شتافته تا با ايجاد سپر دفاعي براي آنها و انجام مانورهاي مشترك ايران را مرعوب سازند.
امام خميني (ره ) در مصاحبه با خبرنگاران خارجي فرمودند... ما به تبع اسلام با جنگ مخالفيم و ميل داريم كه بين كشورها آرامش و صلح باشد. لكن اگر جنگ را بر ما تحميل كنند ما تمام ملتمان جنگجوست و با تمام قوا مقابله مي كنيم ولو اينكه همه ابرقدرتها هم دنبال او باشند . (1 )
در جبهه مياني وضعيت بحراني دهلران بالاخره منجر به ورود نيروهاي عراقي به اين شهر شد. اينكه بيست روز از آغاز تهاجم سراسري نظاميان عراقي به ميدان مي گذرد و سازمان ملل متحد ناتوان از هرگونه تصميم گيري قاطع و برخورد با متجاوز است . اشغالگران با عبور از كارون و قطع جاده اهواز ـ آبادان خرمشهر و آبادان را تشديد كردند.
محورهاي سرپل ذهاب و پاتاق زير آتش قرار دارد و توسط مهاجمين مسلح مورد تهديد است . در جبهه شمالي از اوائل بامداد(19 مهرماه ) حمله به ستاد سپاه پاسداران اروميه و پادگان لشكر 64 آغاز شد . دشمن با احداث پل ديگري روي كارون جاده ماهشهر آبادان را زير آتش گرفت .
در جبهه شمالي دشمن به تقويت نيرو در مرزهاي خود ادامه مي دهد و با كمك گروهكهاي ضدانقلاب تحركاتي را بوجود آورد و هواداران « حزب رزگاري » كنترل نوسود را بدست گرفتند و حزب دمكرات نيز در پيرانشهر » اعلام حكومت نظامي كردند.
سپاه غرب كشور نيز اطلاع مي دهد كه تجمع و تراكم نيروهاي ضدانقلاب در منطقه « بابا يادگار » « كوه هاي دالاهه » و همچنين مناطق « بانيكان » « پاوه و جوانرود » روبه ازياد است ...
اين تجمع در مناطق « مريوان » و در حد فاصل كامياران و سنندج نيز به چشم مي خورد. در جبهه مياني شهر موسيان و دهلران كاملا به تصرف دشمن درآمد. از سوي دشمن ماموريت تشديد درگيريها در منطقه سردشت به حزب « كومله » واگذار گرديد و با درگيريهايي در منطقه سقز عده اي از نيروهاي ضدانقلاب به اين شهر وارد شدند. با تجمع نيروهاي مسلح ضدانقلابي در اطراف مهاباد پادگان و نقاط حساس اين شهر نيز مورد تهديد قرار گرفت .
بيش از يكماه از شروع مي گذشت و نيروهاي عراقي خود را براي تهاجمي سنگين و تمام كننده به خرمشهر كه اينك خونين شهر نام گرفته بود آماده مي كردند و بالاخره پس از سي و چهار روز مقاومت در تاريخ چهارم آبان 1359 دشمن در اوج مظلوميت و تنهايي مدافعين اين شهر بر آن تسلط يافت . در عين حال حماسه آفرينان خرمشهر با مقاومت خود استراتژي جنگ سريع با پيروزي برق آساي دشمن را به شكست كشاندند.
با سقوط خرمشهر عراق تلاش داشت كه در صحنه ديپلماسي حضوري بيشتري پيدا كند و آمادگي خود را براي پذيرش هرگونه ابتكار جهت خاتمه بخشيدن به جنگ اعلام كرد. معذالك عقب نشيني از خاك ايران را مشروط به برقراري آتش بس نمود تا هنگام مذاكرات صلح اهرم هاي بيشتري براي اخذ امتياز در اختيار داشته باشد. در همين حال بنا به گزارش سپاه خوزستان (4 آبان 59 ) در حالي كه نيروهاي دشمن در روستاي دهلاويه حدود دوازده كيلومتري سوسنگرد مستقرند و در حدود 1200 ـ1500 نفر از اعضاي گروهك جبهه التحرير با آنها همكاري مي كنند.
از سوي ديگر در جمهوري اسلامي سقوط خرمشهر براي هواداران تفكر نظامي كلاسيك كه رئيس جمهوري وقت (بني صدر) سردمدار آن بود. به فضاي بن بست راه نظامي و توسل به شيوه هاي سياسي جهت معامله در جنگ بود. اما طرفداران جنگ مردمي بي اعتنا به فرمولهاي به ظاهر علمي آكادميك باور داشتند كه دشمن را بايد در ميدان جنگ به زانو درآورد و تسليم نيرنگ ها و بازيهاي سياسي نشد. جدال ايندو نوع تفكر در داخل نظام سرنوشت جنگ را تعيين مي كرد تسليم يا مقاومت تا آخرين نفس .
عراقي ها اعلام كردند تمام مناطق نفتي جنوب ايران را تا پذيرش شرايط بغداد ازجمله حاكميت آن كشور بر شط العرب حفظ خواهند كرد. تلاش براي پيشروي هرچه بيشتر در داخل عمق خاك ايران و دستيابي به آبادان در دستور كار اشغالگران قرار داشت .
بدنبال اين آغاز تجاوزكارانه نيروهاي انقلاب و سپاه و بسيج در بيرون راندن دشمن را با تمام قوت به انجام رساند و سرانجام در پي يكي از طولاني ترين جنگ هاي معاصر كشور را از لوث دشمن پاك ساختند.

جنگ عراق عليه ايران يكي از طولاني ترين جنگ هاي قرن بيستم به حساب مي آيد. پيروزي عراق در اين جنگ به معناي موفقيت امريكا و ارتجاع منطقه و نيز صف طويلي از رژيم هايي بود كه نظام موجود آمده از پيروزي انقلاب اسلامي ايران را برنمي تابيدند. عراق به بخش قابل توجهي از منابع قدرت جهاني متكي بود و ايران كه به تازگي از بندهاي وابستگي رهيده بود نقطه توجه خود را عنايات الهي مي دانست .
پيروزي ايراني تحولي شگرف را در منطقه و جهان رقم مي زد و قدرت اسلام به عنوان تفكري جديد فضاهاي مادي و معنوي جديدي را پيش روي انقلاب اسلامي قرار داد. پيروزي عراق تجزيه ايران و براندازي نظام جديد را رقم مي زند و پيروزي ايران اخراج متجاوزين و حفظ تماميت ارضي كشور و پايداري نظام اسلامي را نويد مي داد.
به طول انجاميدن جنگ نيز در همين راستا مي تواند مورد ملاحظه واقع شود عراق كاملا از سوي قدرتهاي جهاني مورد حمايت قرار داشت . بطوريكه در پايان جنگ منابع نظامي اش بسيار بيش از آغاز جنگ شده بود. تجهيز و تسليم رژيم عراق از سوي دو قطب حاكم بر جهان به شكلي گسترده و همه جانبه به سياست جاري دول مزبور تبديل شده بود درحاليكه ايران در سراسر اين دوره در محاصره اقتصادي و تسليحاتي قرار داشت . با اين وجود مقاومت رزمندگان و مردم ايران سبب وارد آمدن ضربات فراواني به دشمن گرديد صدام حاكم وقت عراق بر اين گمان بود كه بدليل سقوط رژيم شاه ايران دچار خلا قدرت شده و با توجه به دشمني شديد امريكا با انقلاب اسلامي و اوضاع سياسي به چندان مناسب داخلي كشور خواهد توانست به سرعت بخش هايي از خوزستان اروندرود و مناطق سوق الجيشي را از حاكميت مركز خارج سازد و و در ضمن جايگزين ژاندارم قبلي منطقه در خاورميانه و خليج فارس گردد.
نظام جديد حاكم بر ايران برخاسته از تفكر اسلام ناب محمدي (ص ) و بيانگر انديشه اي نوين در عرصه منطقه و جهان بود انديشه اي كه تفكرات غالب برابر قدرتهاي حاكم و كشورهاي اقماري نمي توانست در يك راستا قرار گيرد.
ظهور اين تفكر و انديشه جديد چالش بزرگ حاكماني جهاني به حساب مي آمد فشارهاي سياسي امنيتي اقتصادي كودتاها ترورها و تزريق لاينقطع ناهنجاري ها هرچند نظام نوپاي اسلامي را با مشكلاتي مواجه ساخته بود ليكن قوام و اساس نظام در مسير پويايي و تعالي در حركت بود. از اين ديدگاه جنگ شايد آن آخرين حربه اي بود كه بزرگ حكومت اسلامي را از پاي در مي آورد. صدام مهره اي كه با حمايت پنهاني سازمان و در اثر كودتا زمام كشور عراق را دردست گرفته بود CIA عناصر مناسبي براي اين هجوم بشمار مي آمد. هرچند وضعيت جغرافيايي و ژئوپلتيك عراق نيز تلاش اين كشور براي دستيابي به راههاي آبي را گوشزد مي نمود. اسلام ستيزي شخصي صدام و حزب بعث نيز از جمله عوامل شتاب زا در اين فرايند بوده اند. همچنين تنازع اسلام ناب و اسلام آمريكايي كه بر بخش قابل ملاحظه اي از منطقه سايه انداخته هرگز در معادلات مربوط به جنگ تحميلي نبايد دچار فراموشي و مورد غفلت قرار گيرد. بدين سان جنگ آغاز گرديد. ايران مورد تجاوز اشغالگران واقع شد.
به رغم پيشروي هاي اوليه دشمن آنگاه كه رزمندگان ايراني به نوعي از سامان يافتگي دست پيدا كردند حملات خود را عليه خصم وارد ساختند دشمن زمين گير شد و متعاقبا توسط ده ها عمليات كه از سوي رزمندگان مسلمان به انجام رسيد نظاميان تا بن دندان مسلح رژيم بعث عراق مجبور به فرار و ترك ايران شدند. در آن سوي خاك ريز هدف دشمنان تصرف خاك و بخش هايي از ايران و به سقوط كشاندن جمهوري اسلامي بود و در اين سوي دولت و ملت ايران همه تلاش خود را معطوف دفع تجاوز و اشغالگري نمودند سرانجام حق به پيروزي رسيد.
سالها بعد صدام حسين كه با چراغ سبز آمريكايي ها ايران اسلامي را مورد هجوم و تاخت و تاز وحشيانه قرار داد خود گرفتار شيطان بزرگ گرديد.