كودك افغان در برزخي تلخ به آينده اي مبهم مي نگرد
كابل ـ خبرگزاري
جمهوري اسلامي : او مانند هر
كودك ديگر
مانند فرزند دلبند
من و شما حق زندگي دارد. او
كودكي معصوم
همچون
صفحه اي شفاف
سفيد و پاك
است كه بزرگترها برروي آن گل
دسته هاي اميد يا نفير گلوله
تفنگ و خمپاره را نقش
مي زنند و در افغانستان جنگزده
به جز جنگ و ويراني و گلوله
در 23 سال گذشته چيزي
نصيب كودكان مظلوم آن نشده
است .
كودك ودنياي كودكانه اش
هرگز با جنگ و خونريزي
آدمكشي و جهل و بيسوادي
مانوس نيست . او كودك است و
دنيايي سرشار از شور و نشـاط
و آرامش با كانون گرم
خانوادگي را تمنا مي كند و اين
حداقل را نبايد از وي دريغ
كرد.
جنگ هاي داخلي طولاني
تاثيرات بسيار وحشتناكـي
روي كودك افغاني داشته و در
اين دوران كودكان زيادي
مجروح يا كشته شده و يا اينكه
خانوادهاي خود را از دست
داده اند. آنان شانس ادامه
تحصيل و رشد و ترقي در
جامعه توسعه يافته جهاني را
از دست داده و اكنون با كشوري
ويران و عقب مانده از پيشرفت
در عرصه هاي گوناگون
نگاهي
ترديدآميز به آينده اي مبهم
دارند.
23 سال جنگ و خونريزي
و نابودي بسياري از كانون هاي
خانوادگي به دليل از دست
دادن نان آور خانه امروز اثرات
اجتماعي منفي بر روحيه كودك
افغانستاني نهاده و او در وهمي
دردناك و سردرگمي عجيب باز
هم به اميد فردايي بهتر به
دوردست نگاه
مي كند.
كودكان افغانستان باز اميد
به زندگي دارند و مي خواهند
آينده خود و كشورشان را كه با
هم گره خورده
بسازند و
نمي توانندبه چيزي جز اين
بينديشد.
در همين حال پدرها و
مادرها به علت سال ها جنگ و
نابساماني و خستگي بيش از
حد از جنگ و خونريزي
مي خواهند فرزنداني سالم و
تحصيل كرده داشته باشند و
اغلب براي تحقق اين هدف
تلاش مي كنند تا كودكان شان را
به هر شكل ممكن حتي با
تهديد به تمكين از
خواسته هاي خود وادار كنند.
بررسي هاي كارشناسي
سازمان هاي رسمي جهاني
نشان مي دهد در افغانستان 60
هزار كودك در خيابان ها زندگي
مي كنند
هشت هزاركودك و
نوجوان مسلح در خدمت
گروه هاي جنگجو قرار داشته
كه بيشتر آنان از امكان
سوادآموزي محروم مانده اند
گروه زيادي از آنها در جنگ ها
مجروح و ناكارآمد شده اند و
تعدادي در كار قاچاق
موادمخدر هستند . 20 درصد
كودكان قبل از پنج سالگي بر اثر
بيماري قابل درمان اسهال
مي ميرند! وهمه و همه حكايت
از شرايط آشفته كودك
افغانستاني در برزخي تلخ
دارد.در همين حال نماينده
بانك جهاني در افغانستان
اعلام كرد : در كشور 20 ميليون
نفري افغانستان هفت ميليون
نفر از مردم از جمله كودكان
گرسنه اند و يك ميليون و 500
هزار نفر بي سرپناه هستند.
به منظور بازتاب هر چه
بهتر وضعيت اين كودكان
معصوم كه زندگي خوب حق
طبيعي آنهاست و مستندسازي
گفته هايمان به سراغ مسئولان
سازمانهاي ذيربط و برخي
موسسه هاي نگهداري كودكان
رفتيم .
« ادوارد گارودين »
سخنگوي دفتر يونيسف در
افغانستان مي گويد : براساس
آمار اين صندوق
هشت هزار
نوجوان يا كودك به عنوان
سرباز در افغانستان فعاليت
داشتند كه هنوز هم بيشتر آنها
مسلح هستند و برخي در
خدمت گروه هاي جنگ طلب
قرار دارند.
وي اظهار داشت : تعداد
زيادي از كودكان و نوجوانان
بدون اينكه مزايايي به آنان
تعلق گيرد
در ماه هاي اخير از
صفوف نظاميان گروه هاي
مسلح اخراج شده اند و نيازمند
حمايت و بازگشت طبيعي به
اجتماع هستند.
وي گفت : ما براي اين گروه
زمينه تحصيل در كلاس هاي
سوادآموزي و يادگيري
مهارت هاي فني
حرفه وفن
فعاليت هاي سودمند جمعي و
ورزش هاي جسمي و روحي را
فراهم خواهيم كرد. همچنين
براي كودكان و نوجواناني كه
خانواده هاي خود را از دست
داده اند
نيز آموزش چگونگي
ايجاد يك زندگي مستقل را
تدارك ديده ايم .
وي دربخش ديگري از
سخنان خود اعلام كرد :
تحقيقات بر روي كودكان فوت
شده در افغانستان نشان مي دهد
كه 50 درصد از آنها بر اثر
بيماري اسهال در پنج سال
گذشته جان خود را از دست
داده اند.
گارودين افزود : با توجه به
افزايش جمعيت شهر كابل
هر
هفته هفت هزار و 800 مورد
اسهال در اين شهر گزارش شده
كه نيمي از اين بيماران را افراد
زير پنج سال تشكيل مي دهند.
از سوي ديگر مراكز
بهداشتي افغانستان از افزايش
بيماري سرطان در ميان كودكان
اين كشور خبر دادند و ناتواني
خود را از درمان بيماران اعلام
كردند.
يك پزشك بيمارستان
كودكان « اينديرا گاندي » تنها
بيمارستان كودكان در افغانستان
اعلام كرد : بيماري سرطان در
اين كشور افزايش يافته است و
بيشتر قربانيان آن را كودكان
تشكيل مي دهند.
دكتر « غلام يحيي سلطاني »
گفت : اين بيماري از چهارسال
پيش شيوع يافته و اغلب به
مرگ آنان مي انجامد.
وي علت اصلي اين
بيماري را افزايش فشارهاي
رواني ذكر كرد و افزود : علت
اصلي اين بيماري استرس هاي
رواني و تغييرات محيطي مانند
انفجارها و حوادثي از اين قبيل
است .
دكتر سلطاني درباره امكان
معالجه اين نوع بيماري ها در
بيمارستان كودكان اينديرا
گاندي كابل گفت : متاسفانه 90
درصد اينگونه بيماري ها منجر
به مرگ افراد مي شود
زيرا
سطح زندگي والدين اين
كودكان بسيار پايين است و
آنان قدرت خريد داروهاي
مورد نياز براي درمان اين
بيماري را ندارند.
يك مسئول ديگر افغان
گفت : 20 درصد كودكان زير
پنج سال افغانستان در حال
حاضر براثر ابتلا بـه بيماري
قابل درمان « اسهال » جان خود
را از دست مي دهند.
« عبدالله فهيم » مسئول
اداره بهبود بهداشت عمومي
افغانستان اظهار داشت : با فرا
رسيدن فصل گرما و كمبود آب
آشاميدني بهداشتي
بيماري
اسهال و همچنين بيماري هاي
مسري ويژه فصل گرما افزايش
مي يابد و بايد از هم اكنون براي
فصل گرم سال بعد امكانات و
تدابير ويژه اي مهيا شود.
وي افزود : يك گروه كاري
متشكل از نمايندگان وزارت
صحت عامه افغانستان و
سازمان هاي ذيربط بين المللي
در اين زمينه برنامه آگاهي
جامعه و اطلاع رساني عمومي
را براي پيشگيري از اين
بيماري ها به مورد اجرا
گذاشته اند.
فهيم گفت : در اين طرح
نقش عمده بر عهده سازمان
بهداشت جهاني و صندوق
حمايت از كودكان ملل متحد
(يونيسف ) گذاشته شده بود و
سازمان هايي كه در بخش تامين
آب كار مي كنند
نيز مشاركت
داشتند.
وي افزود : در اين طرح
همه مردم كابل به ويژه ساكنان
مناطقي كه از داشتن آب
آشاميدني بهداشتي محروم
هستند
از خطر بيماري هاي
مسري فصل گرما و نحوه
پيشگيري مطلع شدند.
در شهرهاي مختلف
افغانستان و كابل پايتخت آن
بيشتر آب مصرفي مردم از
طريق چاه هايي كه در حياط
منازل حفر مي شود
تامين
مي شود كه در زمان خشكسالي
اين آب نامطلوب نيز به خوبي
در دسترس مردم
نيست .
« غلام عمرغرقه » يكي از
دست اندركاران برنامه آموزش
صلح و دوستي براي كودكان
افغانستان در گفت وگو با
خبرنگار خبرگزاري جمهوري
اسلامي با اشاره به بيش از دو
دهه جنگ در افغانستان و
آسيب هاي روحي و رواني آن
بر روح و روان مردم به ويژه
كودكان
اظهار داشت : مردم
اين كشور بخصوص كودكان
بيش از هر چيز به بازگشت و
اعاده روحي و خانوادگي نياز
دارند.
وي افزود : يگانه راه براي
تغيير اين وضعيت روحي
آموزش صلح و دوستي است تا
اذهان بار ديگر براي زندگي
بهتر و آگاهي از حقوق
اجتماعي خود آماده
شود.
برنامه آموزش صلح و
دوستي براي كودكان افغان
اولين بار حدود يك سال قبل
از سوي موسسه غيردولتي
انگليسي « كودكان در معرض
خطر » در كابل و برخي از
ولايات افغانستان شروع شد
اما پس از مدتي به دلايل
نامعلومي تعطيل شد.
در همين حال بانك جهاني
اعلام كرد : 59
6 ميليون دلار
كمك مالي براي بهبود شرايط
بهداشتي كودكان و زنان افغاني
پرداخت مي كند.
« بنجامين لاوينسون »
كارشناس بهداشتي بانك
جهاني دراين رابطه گفت :
وزارت بهداشت افغانستان با
استفاده از اين پول
پروژه
ارائه خدمات بهداشتي اوليه به
زنان و كودكان را به مرحله
اجرا در خواهد آورد. هدف
اوليه از اين پروژه توسعه سريع
خدمات بهداشتي به مناطق
غيرشهري و دورافتاده
افغانستان است .
به گزارش اين بانك بررسي
شرايط بهداشتي زنان و كودكان
افغاني نشان مي دهد كه سالانه
صدها هزارنفر از آن ها به دليل
عدم دسترسي به خدمات
بهداشتي جان خود را از دست
مي دهند.
به گزارش يونيسف
ميزان
مرگ ومير نوزادان در افغانستان
156 نفر در هر هزار نوزاد است
كه بالاترين نرخ مرگ مير در
جهان مي باشد و يك چهارم
كودكان كشور نيز قبل از رسيدن
به سن پنج سالگي جان خود را
از دست مي دهند.
« محمد يوسف » مدير مركز
« آشيانه » در كابل به خبرگزاري
جمهوري اسلامي گفت : مركز
آشيانه يك مركزمحلي است كه
در سال 1374 فعاليت خود را
در شهر كابل آغاز كرد و اكنون
شش شعبه در نقاط مختلف
كشور دارد كه بيش از 2570
كودك و نوجوان جنگ زده
خياباني را در دو نوبت در خود
جاي داده و آموزش مي دهد.
وي گفت : فعاليت اين مركز
تاكنون محدود به شهر كابل
بوده اما به ناچار و براساس
ضرورت به رغم تنگناهاي
شديد دامنه كار در ديگر
ولايات گسترش
يافت .
يوسف گفت : ما براي
كودكان بين سنين 8 الي 10
سال برنامه هاي تفريحي و
ابتدايي را ارايه مي دهيم و
سپس به نزديكان آنان كه توان
لازم را داشته باشند تحويل
مي شوند تا درس و تحصيل و
زندگي سعادتمند را ادامه دهند.
وي گفت : براي كودكان
سنين 11 الي 14 سال
برنامه هاي آموزشي و
نيمه حرفه اي داريم تا اگر كودك
نتوانست درس بخواند قادر
باشد كه داراي شغل وحرفه اي
شود.
مسئول خانه نگهداري
كودكان خياباني آشيانه تصريح
كرد : علاوه بر اين برنامه به
كودكان روش آموزش برخورد
با مين
آگاهي از ضررهاي مواد
مخدر و اثرات مفيد ورزش را
مي آموزيم .
بر اساس آمارهاي رسمي
بيش از 86 هزار كيلومتر از
زمين هاي افغانستان به
خصوص در نواحي مرزي
مين گذاري شده است و
سازمان هاي بين المللي اعلام
كرده اند براي پاكسازي اين
ميدان هاي مين به 10 سال
زمان نياز دارند.
يوسف اظهار داشت :
نقاشي
مينياتور
كنده كاري
روي چوپ
تعمير وسايل
برقي
كامپيوتر و گل سازي و
خياطي از ديگر برنامه هاي اين
مركز براي كودكان و نوجوانان
پسر و دختر است .
وي گفت : كودكان كارگـر به
علت نبود امكانات وبرخورد بد
اجتماع با آنان كه ناشي از
ضعف فرهنگي حاكم بر جامعه
و بيسوادي اكثريت مردم است
عقده اي بار مي آيند و تعداد
آنان در كشور كم نيست .
او معتقد است كه اين گروه
از كودكان بايد باسايركودكان در
ارتباط باشند تا سرخورده
نشوند و در آينده براي خانواده
و كشور مشكل مضاعفي بوجود
نيايد.
وي در ارتباط با كمك
كشورها و موسسه هاي خارجي
به آشيانه گفت : بودجه اين مركز
از طريق موسسه خيريه « تي .
دي .اچ » سوئيس تامين مي شود
و بيشتر توجه آنها به
برنامه هاي تفريحي كودكان
است .
وي خاطرنشان كرد : پنچ
موسسه ديگر اروپايي نيز براي
برنامه غذايي با ما همكاري
دارند
اما در خصوص آموزش
اين كودكان با همكاري برخي
خيرين داخلي كارهايي انجام
شده است و برنامه هايي نيز در
دست اجرا داريم .
مسئول نگهداري كودكان
خياباني كابل با اشاره به اينكه
تا سال قبل چند نفر از كودكان
اين مركز معتاد بودند كه مداوا
شدند
افزود : اين خطر وجود
دارد كه كودكان براي قاچاق
مواد مخدر مورد سو استفاده
قرار گيرند.
مدير موسسه خيريه اطفال
جنگزده كه موسسه اي
عام المنفعه است در اين باره به
خبرنگار خبرگزاري جمهوري
اسلامي گفت : اين مركز در سال
1373 فعاليت خود را در
افغانستان و براي مهاجرين
افغانستاني در پاكستان و ايران
آغاز كرد.
عبدالرئوف عزيزي
مي گويد : در حال حاضر براي
61 نفر از كودكان پسر و 41
دختر يتيم و بي بضاعت زمينه
تعليم در رشته هاي خطاطي و
رايانه فراهم شده است .
وي افزود : در شهرستان
پغمان نيز 120 دختر وپسريتيم
تحت پوشش شعبه اي از اين
مركز قرار دارد كه 33 نفر مربي
در كابل و پغمان صبح و عصـر
به اين كودكان جنگزده
آموزش هاي لازم از جمله
مسايل تربيتي را مي آموزد.
« سرور حسيني » رئيس
مركز تعاون افغانستان كه يك
مركز تازه تاسيس با همكاري
سازمان خدمات كليسايي
جهان است
نيز اظهار داشت :
در اين مركز 600 كودك متاثر
از جنگ كه مشكلات رواني
محدود دارند
نگه داري
مي شوند.
وي افزود : اين مركز در
زمينه تربيت و حمايت كودكان
متاثر از جنگ و برخي كودكاني
كه در خانواده بر اثر خشونت
دچار آسيب شده اند
تلاش
مي كند.
حسيني اضافه كرد : تمام
سعي ما اين است كه اين
كودكان با فراگيري مهارت هاي
حرفه اي در حد توان در سطح
ديگر اطفال رشد كرده و به
اجتماع برگردند.
به گفته وي
ده ها
هزاركودك در سراسرافغانستان
براي معاش خانواده به كارهاي
سخت مشغول هستند و يا آنكه
شب ها سرشان را گرسنه بر
بالش آن هم اگر باشد
مي گذارند.
حسيني گفت : در يك جمع
بندي مشخص شد
از صدها
هزار كودك بي سرپرست و يا بد
سرپرست
آواره و گرسنه تنها
بيش از پنج هزار نفر آنان در
مراكز حمايتـي و خيريه امكان
پذيرش پيدا كرده اند.
آخرين تحقيقات موسسه
حمايت از كـودكان ايالات
متحده آمريكا و يونيسف كه بر
روي يك هزار كودك كابل در
مدت يك سال انجام
شده است
نشان مي دهد آنان
روزهاي بمباران كابل توسط
نيروهاي ائتلاف بين المللي را
به عنوان آخرين حوادث
دردناك زندگي شان مي دانند.
مشكلات ديگر نيز از قبيل
آوارگي خانواده ها
نرفتن به
مدرسه
قتل اعضاي خانواده
دوستان و تهديد طالبان از
خاطرات تلخ ديگر آنان است .
در ادامه اين گزارش آمده
است : حوادث سياسي و
تاريخي نيز بر كودكان اين
كشور تاثير گذاشته
زيرا يك
نسل از كودكان افغانستان در
جنگ بزرگ شده و يك نسل
ديگر نيز جنگ را تجربه
كرده اند.
يك كودك افغانستاني
دراين باره مي گويد : « اين را
خوب مي دانم كه در زمان
مناسبي متولد نشدم زيرا از
وقتي به ياد مي آورم در كشورم
جنگ و خونريزي بوده و به
خاطر فقر و آوارگي هرگز نفسي
راحت نكشيدم » .
در كتاب « من از جنگ
بسيار مي ترسيدم » كه براي
نخستين بار شرح احوالات 37
كودك افغانستاني در روزهاي
پاياني جنگ به تصوير كشيده
شده است
« عابد » كودك 11
ساله مي گويد
او شاهد بود كه
چگونه طالبان ناخن هاي
پدرش را
كشيدند.
تصويري كه او از چهره
يك طالب در اين كتاب ارايه
كرده خواندني است .
او با لفظ كودكانه اش از
لباس سياه طالبان و چشم هاي
سرمه كشيده سياه آنان و ترسي
زيادي كه از آنان داشت
سخن
گفته است .
« مجيب » 10 ساله نيز با
اشاره به مشاهده صحنه هاي
مشابه آنچه عابد عنوان كرده
اضافه مي كند : پس از مهاجرت
خانواده اش به ايران تا مدت ها
ترس از طالبان و جنگ و
خشونت در او وجود داشت .
در اين كتاب كه از سوي
سازمان غيردولتي فرانسوي
« آينه » در كابل چاپ شده
نقاشي هاي كودكان نيز در بخش
خاطرات شان منعكس شده
است .
نگاهي به وضعيت كودكان
افغانستاني كه حداقل سه
ميليون نفر آنان به نوعي از
گرسنگي رنج مي برند
20
درصدشان قبل از سن پنج
سالگي بر اثر بيماري
سهل العلاج اسهال مي ميرند
بيشتر آنها از سوادآموزي
بي بهره اند
گروه زيادي در
كارهاي سخت با حداقل
دستمزد مورد سواستفاده قرار
مي گيرد و از تعدادي در كار
قاچاق موادمخدر استفاده
مي شود و مشكلات كشنده اي
از اين قبيل .
آيا سزاوار است كه مـردم
جهان و سازمان هاي بين المللي
و خيرخواهان حقوق بشر در
كمك به اين كودكان بي تفاوت
باشند.
از مجيد مجيدپور
در كشور 20 ميليون نفري
افغانستان هفت ميليون نفر از
مردم از جمله كودكان
گرسنه اند و يك ميليون و 500
هزار نفر بي سرپناه هستند
در افغانستان 60 هزار
كودك در خيابان ها زندگي
مي كنند
هشت هزاركودك و
نوجوان مسلح در خدمت
گروه هاي جنگجو قرار داشته
كه بيشتر آنان از امكان
سوادآموزي محروم
مانده اند
گروه زيادي از آنها
در جنگ ها مجروح و
ناكارآمد شده اند و تعدادي
در كار قاچاق موادمخدر
هستند
