ث خطبه 79 نهج البلاغه
ترجمه و توضيح : علي اكبر مظاهري
آن هنگام كه امير مومنان عليه السلام عزم كوفتن سرخوارج
نهروان كرد و سپاه را سامان داد و مهياي رفتن به نبردگاه شد
كسي از صحابيان ايشان كه به پندار خود
« علم نجوم »
مي دانست
به امام عليه السلام عرض كرد : « اي اميرمومنان ! اگر
در اين هنگام به نبرد روي
مي ترسم كه به مراد خويش نرسي و بر
دشمنانت پيروز نگردي
من اين سخن را از دانش ستاره شناسي
و محاسبه هاي نجومي گويم » .
امير دانايان عليه السلام فرمود :
« تو مي پنداري زماني را مي داني و مي نماياني كه هر كس در
آن به سفر رود
بدي و ناگواري از وي دور مي شود و از ساعتي
مي هراساني كه هر كس در آن
مسافرت كند
به زيان و دشواري
دچار مي گردد ! آن كس كه تو را در اين ادعا تصديق كند (و تو را
بر اين مدعايت راستگو شمارد) قرآن را تكذيب كرده و در
رسيدن به خواستني ها و دور راندن ناگواريها
خود را از
خداوند
بي نياز پنداشته است !
تو آني كه خواهاني تا آن كس كه راستگويت مي پندارد و در
اين گفتار
فرمانت را مي برد
تو را به جاي خداوند
ستايش كند
و سپاس گويد زيرا كه ادعاي آن داري كه وي را به زماني راه
نموده اي كه سود برده و از زيان
در امان مانده است ! »
سپس امام عليه السلام روي به مردمان و لشكريان نمود و
فرمود :
« هان ! مردمان ! از آموختن دانش ستارگان
پرهيز كنيد
جز
آن مقدار كه براي راه يافتن در سفرهاي دريا و بيابان
سودمند
باشد (و از اخترشناسي
آن سان كه ستارگان و گردش افلاك را
در احوال و حيات مردمان
اثرگذار بدانيد و زندگاني آدميان را با
ستارگان پيوند دهيد
دوري جوييد) چرا كه ستاره شناسي (و
تاثير دادن آن در سعادت و يا شقاوت مردمان و پندار نيك و بد
ستارگان و تاثيرگذار بودن آنها در سعد و نحس اوقات جهان و
پيشگويي از راه نجوم ) به كهانت و غيبگويي مي انجامد و منجم
چونان كاهن و غيبگوست
و غيبگو
چونان جادوگر است و
جادوگر
چونان كافر است و كافر
در آتش دوزخ است !
هان اي سپاهيانم ! اكنون با توكل به خداوند
به جهاد با
دشمنان شتابيد و به نام « الله » به پيش رويد! »
*****
مثنوي ولايت
|
حسن رضائي مهر(صائم )
علي حق است و حق هم جز علي نيست
علي جان يا علي جانها فدايت
كه عرفان و تعقل خاك پايت
نخواهم من بجز مولي كسي را
علي (ع ) جويم علي جويم علي را
دلي كز عشق او چيزي ندارد
عجب دارم در اين عالم چه دارد
به تاج مهر او من سرفرازم
خود اين بر اهل عالم هست نازم
اگر خواهي كه بشناسي علي را
نظر بايد احاديث نبي را
ورا خيرالبشر هر كس نداند
به كفر خويش تا آخر بماند(1 )
برادر خواند پيغمبر علي را
نشد جز او چنين نسبت سي را(2 )
خدا خوانده است او را نفس احمد(3 )
نمودش حافظ جان محمد(ص )(4 )
حديث منزلت وصف جلالش (5 )
« علي بابها » گويد كمالش (6 )
سلوني رمز و رازي از علي بود
كه تنها اين سخن از او جلي بود(7 )
كه هر كس بعد از او اين ادعا كرد
كمال ذلتش را بر ملا كرد
علي حق است وحق هم جز علي نيست
بجز از او حقائق منجلي نيست (8 )
چو بالا رفت از دوش رسالت
كه تا برهم زند رسم جهالت (9 )
همان پايي كه بر دوش نبي بود
مگر پائي بجز پاي علي بود !
علي مصداق تطهير است و تنزيل (10 )
علي تفسير آيات است در ذيل (11 )
به سائل خاتمش را چون عطا كرد
دلي را با محبت آشنا كرد(12 )
بپرس از ثاني ثقلين كو چيست
كه تا گويم مگر غير از علي كيست (13 )
علي نور خداوند قدير است
تجليگاه او اندر غدير است (14 )
غديري شو اگر اهل ولائي
بيا در حلقه گر خواهي صفائي
طنيني در غدير افتاد يكسر
سخن فرمود با ياران پيغمبر(ص )
بگفتا هر كه من مولاي اويم
بداند اين سخن را فاش گويم
علي مولاي او باشد بداند
اگر خواهد كه در ظلمت نماند(15 )
ولايت پس چسان ديگر خفي بود
چو در دست نبي دست علي بود(16 )
كجا اندر ولايت شبهه آيد
چو پيغمبر علي را مي ستايد
علي تبيين معناي رشادت
علي تك واژه راه سعادت
علي نوري است (17 ) در قلب سياهي
چه رنجوري اگر با او درآئي
علي يعني شجاعت در ميادين (18 )
علي يعني قوام دين و آئين
علي عالي علي والي علي حق
علي اعلم علي مولاي بر حق
علي نوح است و ابراهيم و عيسي
علي يعني حبيب الله و موسي
علي يعني دو قسمت كردن شير
دم جان دادنش از ضرب شمشير(19 )
به قاتل داد نيمش را ز احسان
بنازم اين جوانمردي علي جان
علي را هيچكس نشناخت او كيست
درون سينه پر درد او چيست
علي يعني هزاران درد در دل (20 )
گرفتار هزاران راي باطل
يكي گفتا كه من مظلوم گشتم (21 )
ز حقم يا علي محروم گشتم
بگفتا بر تو يك ظلم و جفا شد
ولي بر من هزارانش روا شد
به جاي پاك پيغمبر(ص ) نشستند(22 )
همانهائي كه حرمت را شكستند
احاديث پيمبر دور افتاد
علي در خانه اش رنجور افتاد(23 )
ورا اهل جفا خواندند و راندند
گروهي ديگرش كافر شمردند(24 )
بسي در خانه اش آتش فكندند
حيا يكدم ز پيغمبر نكردند
علي مرد خدا را دست بستند
دل پيغمبر و زهرا(ع ) شكستند
بسي از كينه آن قوم غافل
شدي دم علي ورد محافل
چو محراب عبادت لاله گون شد
علي در سجده گاهش غرقه خون شد
بگفتا غافلي آخر چسان بود
كه در مسجد علي با مومنان بود
مگر اهل نماز و التجا بود
مگر او با عبادت آشنا بود(25 )
اگر قدر علي معلوم مي بود
چرا پس او چنين مظلوم مي بود
كجا مي گفت او درد دلش را
گمانم در كنار قبر زهرا
سخن با كي بگويد آن كه تنهاست
علي تنها انيسش قبر زهراست
علي جان يك نظر بر عاشقان كن
نگاهي باز بر دلدادگان كن
به يارانت نظر چون مي نمائي
بدان داري چو « صائم » هم گدائي
پاورقيها :
(1 ) اشاره است به حديث پيغمبر(ص ) كه فرمود : علي
خيرالبشر من ابي فقد كفر » .
(2 ) اشاره است به حديث پيغمبر(ص ) كه فرمود : « فانت مني
بمنزله هارون من موسي الا امه لا نبي بعدي و انت اخي و
وارثي » .
(3 ) اشاره است به آيه 61 سوره آل عمران ( ... ندع ابنالنا و
ابنائكم و نسائنا و نسائكم وانفسنا و انفسكم ...) در جريان
مباهله .
(4 ) اشاره است به جريان ليله المبيت كه حضرت علي (ع ) به
جاي پيغمبر در بستر او خوابيد.
(5 ) اشاره است به حديث پيغمبر(ص ) كه فرمود : « انت مني
بمنزله هارون من موسي )
(6 ) اشاره است به حديث پيغمبر(ص ) كه فرمود : « انا
مدينه العلم و علي بابها »
(7 ) اشاره است به كلام حضرت علي (ع ) كه فرمود : « صلوني
قبل ان تفقدوني » .
(8 ) اشاره است به حديث پيغمبر(ص ) كه فرمود : « الحق مع
علي و علي مع الحق . علي مع الحق و الحق مع علي بدور حيث
ما دار » .
(9 ) اشاره است به جريان فتح مكه كه حضرت علي از دوش
پيغمبر(ص ) بالا رفت تا بتها را بشكند.
(10 ) اشاره است به آيه : (انما يريدالله ليذهب عنكم الرجس
اهل البيت و يطهر ثم تطهيرا)(احزاب )
(11 ) اشاره است به حديث پيغمبر(ص ) كه فرمود : اني تارك
فيكم الثقلين كتاب الله و عترتي لم يفترقا حتي يردا علي
الحوض » .
(12 ) اشاره است به اعطاي آن حضرت انگشترش را در حال
نماز به سائل .
(13 ) اشاره است به حديث پيغمبر(ص ) كه فرمود : « اني تارك
فيكم الثقلين كتاب الله و عترتي لم يفترقا حتي يردا
علي الحوض » .
(14 ) اشاره است به جريان غدير خم (يا ايهاالرسول بلغ ما
انزل اليك من ربك و ان لم تفعل فما بلغت رسالته و الله
يعصمك من الناس ... » (مائده 67 ) .
(15 ) اشاره است به كلام حضرت رسول (ص ) در غدير كه
فرمود : « من كنت مولاه فهذا علي مولاه » .
(16 ) در غدير آن حضرت دست علي (ع ) را بالا برد تا همه
ببينند بعد فرمود : « من كنت مولاه فهذا علي مولاه » .
(17 ) آن حضرت فرمود : « علي يوم القيامه علياالحوض لا
يدخل الجنه الا من جا بجواز من علي » . قال رسول الله (ص )
: « كنت انا و علي نورا بين يدي الله » .
(18 ) اشاره است به شجاعت (ع ) در ميادين جنگ در جنگ
احد چنان جنگيد كه جبرئيل ندا در داد : « لا سيف الا ذوالفقار
لا فتي الاعلي »
(19 ) اشاره است به جريان شهادت آن حضرت كه براي رفع
اثر زهر شمشير ابن ملجم شير براي او آوردند و امام آن را بين
خود و قاتلش تقسيم نمود.
(20 ) اشاره است به كلام آن حضرت درباره علي (ع ) كه فرمود :
« اخبرني جبرئيل (ع ) انهم يظلمونه و يمنعونه و يقاتلونه و
يقتلون ولده و يظلمونهم بعده » .
(21 ) شخصي از ظلمي كه به او شده بود به علي (ع ) شكوه كرد .
آن حضرت فرمود : اگر به تو يك ظلم شده است به من ظلمهاي
فراوان شده است .
(22 ) اشاره به غصب خلافت حقه حضرت علي (ع ) .
(23 ) اشاره است به خانه نشين كردن آن حضرت توسط
غاصبان خلافت (25 سال ) .
(24 ) اشاره به خوارج است كه مي گفتند حضرت كافر شده
است و از دين برگشته (نعوذ بالله » .
(25 ) وقتي آن حضرت شهيد شد بعضي از غافلين گفتند مگر
علي (ع ) هم نماز مي خوانده است كه در مسجد كشته شده
است .
*****
علي اعلي
|
لحظه ها لحظه ي تماشائيست
اين ولادت چقدر رويائيست
خانه در نور و نور در خانه
شمع و گل را رسيده پروانه
اندر اين خانه اعتكاف كنيد
حوريان گرد او طواف كنيد
منزلت را ببين كه يكباره
خانه كعبه گشته گهواره
تا كه او آيد و سلام كند
ختم قرآن به يك كلام كند
هم كلام محمد است بلي
نام او « حيدر » است يا كه « علي »
اين علي عالي است يا اعلي
سيد اوصياست يا مولا
خنده بر روي او شده مواج
همره مصطفي است در معراج
مادرش را خدا كند تكريم
نور برپاي او كند تعظيم
مهر مولا كليد ابواب است
سخن دلنشين و جذاب است
فضل الله وطن خواه
*****
شكوفه هايي از بوستان نهج البلاغه
|
ث سيره اداري امام علي (ع ) در دوران خلافت
مريم معيني نيا
تهران : سازمان تبليغات اسلامي
228 ص
رقعي
ث سيره عبادي امام علي (ع )
عباس عزيزي
قم : نشر صلاه
160 ص
رقعي
ث سيري در شرح ابن ابي الحديد
محمد صحفي
قم : نشر اهل بيت
480 ص
وزيري
ث سيرالواعظين والذاكرين (تاريخ تفصيلي جنگهاي جمل
صفين
نهروان )
محمد حسن يزدي
قم : نشر نصايح
352 ص
وزيري
ث سيماي پرفروغ
اصغر ناظم زاده قمي
قم : دفتر تبليغات اسلامي
372 ص
وزيري
ث سيره سياسي امام علي (ع )
احمد خاتمي
تهران : نشر مطهر
248 ص
رقعي
ث سيره علوي
محمدباقر بهبودي
تهران : خانه انديشه جوان
240 ص
رقعي
ث شرح حال و فضائل خاندان نبوت
يوسف بن فزاوغلي ابن جوزي ـ مترجم : محمدرضا
عطائي
مشهد : به نشر
560 ص
وزيري
ث شناخت اميرالمومنين (ع )
عباس قمربني هاشمي اراكي
تهران : نشر آزادانديشان
112 ص
وزيري
ث عدل الهي و عدالت بشري در نهج البلاغه
ابراهيم سيدعلوي
تهران : بنياد نهج البلاغه
118 ص
رقعي
ث شيعه در اسلام
محمدحسين طباطبائي
قم : دارالتفسير
336 ص
رقعي
ث الشهاده بالولايه في الاذان
علي حسيني ميلاني
قم : موسسه امام علي (ع )
48 ص
رقعي
ث شخصيت امام علي (ع )
مترجم : محمدحسن هجرتي
تهران : نشر آسمان آبي
80 ص
رقعي
ث شرح نهج البلاغه
محمدباقر نواب لاهيجي
تهران : مركز نشر ميراث مكتوب
786 ص
وزيري
ث فضائل امام علي (ع ) : هفتاد فضيلت از حضرت
علي (ع )
عزت السادات سيدباقر ناظري
تهران : كتابفروشي اسلاميه
224 ص
رقعي
ث قرآن در آينه نهج البلاغه
محمدتقي مصباح يزدي
قم : موسسه آموزشي امام خميني
128 ص
وزيري
ث قضاوت و عدالت از ديدگاه اميرالمومنين علي (ع )
جعفر شيخ الاسلامي
تهران : دارالكتب اسلاميه
64 ص
رقعي
ث فضائل علي (ع ) از زبان خلفا
محمد مليحي
قمـ مهدي يار
160 ص
رقعي
ث قلم و بيان در كلام اميرالمومنين علي (ع )
مهدي هوشمند
قلم : مشرقين
208 ص
جيبي
تهران : قدر ولايت
152 ص . رقعي
ث كعبه مادر مي شود
يحيي مقدسان
قم : دليل
48 ص
رقعي
ث كلام جاويد (گزيده كلمات قصار)
ابوالحسن موسوي
روح الله باقري
قم : مهديه
634 ص
حبيبي
ث گزيده اي از سخنان اميرالمومنين علي (ع )
جعفر شهيدي
تهران : شركت انتشارات علمي و فرهنگي
304 ص
رقعي
ث گلگشت در كلام مولا
كتاب الولايه
عبدالرزاق محمدحسين حرزالدين
قم : دليل
300 ص
وزيري
ث كتاب فضائل علي بن ابيطالب (ع ) و كتاب الولايه
محمدبن جرير طبري
مترجم : رسول جعفريان
قم : دليل
100 ص
وزيري
ث گزارش لحظه به لحظه از واقعه غدير
محمدباقر انصاري
قم : دليل
48 ص
رقعي
ث گنجينه اخلاق از ديدگاه اميرمومنان علي (ع )
جعفر شيخ الاسلامي
تهران : دارالكتب اسلاميه
72 ص
رقعي
مترجم : حسن اكبري بيرق
تهران : پايا
101 ص
رقعي
ث ماه در كلام آفتاب
احمدروحاني
تهران : بنياد بعثت
40 ص
رقعي
ث محمد(ص ) در نگاه علي (ع )
مترجم : محمدرضا دين پرور
تهران : بنياد نهج البلاغه
150 ص
جيبي
ث المنتخب من نهج البلاغه
علي اكبر جهاني
تهران : دانشگاه علم و صنعت
156 ص
وزيري
ث نسيم ولايت
در فضائل و مناقب مولي الموالي
اميرالمومنين
علويه همايون
تهران : نشر گستر
208 ص
وزيري
ث معجزات امام علي (ع )
فاطمه مهربان
تهران : نشر فرهنگ آوران
48 ص
رقعي
ث مناقب آل ابي طالب
محمدبن علي ابن شهر آشوب
قم : دوي القربي
جلد دوم و سوم و چهارم و پنجم
404 ص
وزيري
ث مولي و غدير
محمدحسين ضيايي بيگدلي
تهران : دارالعلم
204 ص
وزيري
ث مصحف امام علي (ع )
محمدعلي ايازي
تهران : وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي
260 ص
رقعي
ث متن كامل خطبه پيامبر اكرم (ص ) در غدير خم
گردآورنده : حوزه علميه حضرت زهرا(س )
تهران : نشر ثارالله
106 ص
رقعي
ث ما و غدير
حامد رضا معاونيان
قم : نشر دليل
80 ص
رقعي
ث نسيم غدير
گردآورنده : حسين اثني عشري
تهران : نشر منير
88 ص
رقعي
ث نماز و قرآن از ديدگاه اميرمومنان علي (ع )
جعفر شيخ الاسلامي
تهران : دارالكتب الاسلاميه
56 ص
رقعي
| | | |