در ادامه معرفي زيارتگاهها و امامزاده هاي تاريخي آذربايجان
شرقي , اينك معرفي مقابر بزرگان ادب و هنر آذربايجان شرقي از نظر
خوانندگان گرامي مي گذرد.
با تشكر از تلاش خبرنگار روزنامه جمهوري اسلامي در تبريز كه
نسبت به معرفي فرهنگ و آثار تاريخي آن منطقه همت گماشتند ,
اميدواريم آثارفرهنگي و هنري و نيز فعاليتهايي كه در اين حيطه ها در
ديگر شهرها و استانهاي اين سرزمين فرهنگ پرور صورت مي گيرد با
همت عزيزان شهرستانها در اين صفحه منعكس شود.
مقبره الشعراي تبريز
مقبره الشعرا در محله سرخاب در جانب شرقي بقعه سيد
حمزه مقبره قائم مقام و ملاباشي واقع شده و يكي از معروفترين
اماكن تاريخي تبريز به شمار مي رود.
اين مقبره مدفن ده ها تن از عرفا , شعرا , دانشمندان و اديبان
نامدار اين سرزمين است .
معروف ترين اين بزرگان عبارتند از مولانا محمد معروف به
بابا مزيد , بابا حسن , خواجه عبدالرحيم آبادي , مولانا نظم
الدين يحيي غوري , شيخ حسن بلغاري , مولانا محمد مغربي ,
سلطان پيرباب , شيخ معين الدين صفار , مولانا عبدالقادر
نخجواني , مولانا بها الدين خاكي , مولانا ضياالدين بزرگ ,
خاقاني شيرواني , اسدي طوسي , ابوالعلا فلكي , ظهيرالدين
فاريابي , قطران تبريزي , فلكي شرواني , عصار تبريزي , انوري
ابيوردي , شيخ محمد خياباني , ثقه الاسلام تبريزي و بالاخره
سيد محمد حسين شهريار و دهها شاعر و عارف ديگر.
مقبره الشعرا تا پيش از اشغال تبريز توسط عثماني ها در
اواخر سده دهم هجري آباد بود ولي توسط عثماني ها به ويرانه اي
تبديل شد . در سال 1337 شمسي به دنبال انتشار ديوان كمال
خجندي توسط آقاي عزيز دولت آبادي و پس از يافتن قبر كمال
در محله وليانكوي , مقبره الشعرا مورد توجه مسئولين قرار
گرفت و در سال هاي بعد از انقلاب اسلامي در اثر پيگيريهاي
فرهنگ دوستان تبريز و تلاش هاي اداره كل فرهنگ و ارشاد
اسلامي , بناي يادبود باشكوهي در اين محل احداث شد.
پس از وفات استاد محمد حسين بهجت تبريزي معروف به
شهريار و تعيين تالار اصلي آن بنا به عنوان محل آرامگاه اين
شاعر بزرگ معاصر , پارك مقبره الشعراي تبريز به عنوان يكي از
جاذبه هاي معروف تبريز براي گردشگران داخلي و خارجي
مطرح بوده است .
مقبره اوحدي مراغه اي
مقبره « ركن الدين ابوالحسن مراغي » مشهود به اوحدي
مراغه اي عارف و شاعر پارسي گوي نامدار و صاحب مثنوي
معروف جام جم در ميان باغ زيبايي در شهر مراغه واقع شده
است . بر روي سنگ قبر , تاريخ وفات او شعبان 837 هـ ق نقر
گرديده است .
بناي فعلي آرامگاه در سال 1352 شمسي از طرف انجمن
آثار ملي ايران احداث گرديد و سنگ مقبره قبلي به موزه مراغه
منتقل شد.اين آرامگاه يكي از جاذبه هاي گردشگري مراغه
محسوب مي شود
مقبره آقا لار
بقعه آقالار يك بناي چهار ضعلي آجري است كه در محله
پسندآباد مراغه واقع است . اين مقبره مدفن « سيد ميرفتاح
الموسوي المراغي » از علماي معروف مراغه متوفي به سال
1175 هـ ق است .
بناي اوليه بقعه در همان سال به دستور ظل السلطان احداث
شدو براساس كتيبه سنگ مرمر سردر ورودي در سال 1247 هـ
ق توسط حاج عباسعلي بنابي مرمت شد.
مقبره ثقه الاسلام
مقبره شهيد ميرزا علي آقا ثقه الاسلام , شيخ الاسلام تبريز و
از پيشوايان بزرگ مشروطيت و علماي طراز اول دوره قاجار كه
در روز عاشوراي محرم سال 1330 هجري قمري به دست قشون
روس تزاري شهيد شد , در مقبره الشعراي تبريز زيارتگاه مردم
است .
مقبره شاه حسين ولي
مقبره شاه حسين ولي در محله باغميشه تبريز , كنار پل
سنگي در حياط دبستان شاه حسين ولي واقع شده است .
صاحب كتاب روضات الجنان و جنات الجنان « شاه حسين ولي »
را از اولاد شيخ شهاب الدين عمر سهروردي متوفي به سال 882
هـ ق مي داند.
مقبره شيخ اسحاق
در سال جنوبي رودخانه كوچك روستاي خانقاه محال
خانمرود هريس , بقعه آجري مستطيل شكلي قرار دارد كه به بقعه
شيخ اسحاق معروف است . مقبره جنوبي ترين قسمت عمارت را
تشكيل مي دهد و اتاقي است مربع شكل كه بر فراز آن گنبد كروي
بلندي برافراشته شده است . ارتفاع برج با ازاره و گنبد روي هم
حدود 11 متر است . در سمت غرب بقعه شيخ اسحاق , گورستان
قديمي وجود دارد كه بر روي قبور آن كتيبه ها , مجسمه ها و
ميل هاي گوناگوني متعلق به قرون 9 تا 11 هـ ق قرار دارد .
مقبره شيخ سالار
در گورستان تاريخي جنوب خسروشهر كه در كنار جاده
تبريز به آذر شهر واقع شده عده زيادي از اهل علم و عرفان به
خاك سپرده شده اند. صاحب روضات الجنان مي نويسد
« بايامحمد گازر » شيخ محمد بزرگ , شرف الدين يعقوب رومي
متوفي 912 هجري قمري و درويش جلال الدين اخي در اين
گورستان دفن شده اند.
يكي از اين قبور مقبره ابوعلي حمزه بن عبدالعزيز معروف به
شيخ سالار از اهالي ديلم و طبرستان و از علماي شيعه است . او
از شاگردان شيخ مفيد و سيد مرتضي علم الهدي بود و به سال
448 هجري وفات يافت . اخيرا به واسطه احترامي كه مردم
خسروشهر براي شيخ سالار قائلند , چهار طاق يادبودي در
گورستان عمومي خسروشهر بر روي مقبره شيخ سالار بر پا
گرديده است .
مقبره شيخ محمد سياهپوش
مقبره شيخ محمد سياهپوش در خيابان منجم تبريز در محله
ويجويه (ورجي ) در كوچه علي سياه پوش واقع است . او در
حدود دهه پنجم قرن دهم هجري وفات يافت و از اوتاد زمانه
خود بود.
مقبره شيخ محمود شبستري
مقبره سعدالدين محمود بن عبدالكريم بين يحيي از عرفاي
بزرگ و مشاهير آذربايجان , صاحب مثنوي معروف « گلشن راز »
در باغي موسوم به گلشن در شهر شبستر واقع شده است در جوار
مقبره شيخ محمود شبستري آرامگاه استاد او « بهاالدين يعقوب
تبريزي » نيز قرار دارد. اين آرامگاه در اواخر قرن ششم و اوايل
قرن هفتم هـ ق ساخته شد , ولي در زمان قاجاريه توسط حاج
ميرزا آغاسي وزير محمد شاه تجديد عمارت گرديد. در سال
1267 هـ ق دو قطعه سنگ نبشته مرمر با خط نستعليق جلي
برجسته روي قبرها نصب گرديد. سنگ مزار شيخ محمود
شبستري سال وفات او را 720 هـ ق در 33 سالگي ذكر كرده
است .
در سال 1397 هـ ق اين بنا به امر ميرزا حسن خان
سپهسالار پيشكار ايالت آذربايجان مرمت شد. سپس در سالهاي
1310 و1340 و بالاخره در سالهاي اخير مرمت گرديد . مثنوي
« گلشن راز » سرشار از مضامين فلسفي و كلامي و حكمت است و
يكي از متون شگفت انگيز منظوم در زمينه تفكر اسلامي به شمار
مي ايد.
مقبره قائم مقام فراهاني
مقبره ميرزا عيسي معروف به ميرزا بزرگ قائم مقام پدر
ميرزا ابوالقاسم قائم مقام فراهاني در محاذات جنوبي مقبره ثقه
الاسلام در محل مقبره الشعرا جاي دارد , اتابك اعظم قائم مقام
از وزراي معروف دوره قاجار و از رجال با تدبير تاريخ ايران در
سال 1237 هـ ق درگذشت .
مقبره كمال خجنديي
شيخ كمال الدين مسعود خجندي از شعرا و عرفاي به نام
قرن هشتم هجري متولد شهر خجند هنگام بازگشپت از سفر حج
در تبريز ماندگار شد . وي در سال 793 هـ ق درگذشت و مقبره او
در باغي در محله وليانكوي در خيابان آبرساني تبريز واقع است .
قبر كمال خجندي در جوار قبر كمال الدين بهزاد نقاش
معروف قرن نهم هجري درسردابه اي قرار دارد كه اخيرا از سوي
ميراث فرهنگي آذربايجان شرقي مرمت شده است . اين مقبره در
حال حاضر در داخل پاركي معروف به باغ دو كمال واقع و بازديد
از آن براي همگان آزاد است .
مقبره كمال الدين بهزاد
كمال الدين بهزاد بزرگترين نقاش مينياتور ساز ايراني است .
او در قرن دهم هجري قمري در شهر هرات به دنيا آمد و در
مكتب استاد ميرك هروي پرورش يافت . استاد بهزاد در دستگاه
سلطان حسين بايقرا منزلتي خاص يافت . شاه اسماعيل صفوي
هنگام فتح هرات بهزاد را با خود به تبريز آورد و در سال 928 به
رياست كتابخانه سلطنتي منصوب كرد.
در زمان شاه طهماسب نيز بهزاد معزز بود. او از اساتيد
مسلم نقاشي مينياتور ايراني و از شهرتي جهاني برخوردار است .
استاد كمال الدين بهزاد در سال 942 هـ ق در تبريز در
گذشت و در كنار آرامگاه شيخ كمال خجندي به خاك سپرده شد.
مقبره ملاباشي
حاج ميرزا عبدالكريم فرزند ميرزا ابوالقاسم مجتهد ايرواني
از روحانيون و عرفاي بزرگ و سرسلسله خاندان معروف مولوي
تبريز بود . او در سال 1220 هـ ق در ايروان متولد شد و در سال
1294 هجري قمري وفات يافت و در مقبره اي كه خود باني آن
بود به خاك سپرده شد. اين مقبره در جوار مقبره قائم مقام قرار
داشت و به نام مقبره ملاباشي معروف بود. مقبره ملاباشي در
سال 1369 تخريب گرديد .
مقبره مجذوبعلي شاه , شاعر شوريده دل و عارف نيز در اين
محل قرار داشت .
عكسها از ناصر ميزباني
ارشيو مديريت ميراث فرهنگي آذربايجان شرقي
|
رويدادهاي فرهنگي و هنري
|
مهم ترين معضل امروز سينما در حوزه هاي « توليد « و « نمايش » است .
خبرگزاري فارس : مدير عامل بنياد سينمايي فارابي در
پاسخ به خبرگزاري فارس درباره مهمترين معضل امروز سينما
تصريح كرد : مسائل مربوط به دو بخش « توليد » و « سالن و
نمايش » از اصلي ترين مسائل ماست .
به گزارش خبرگزاري فارس , عليرضا رضاداد ادامه داد :
البته در همه بخش ها نقاط ضعف داريم , ولي فكر مي كنم امروز
بايد سياست هاي حمايتي و پشتيباني خود را به دو بخش
« توليد » و « سالن و نمايش » معطوف كنيم .
وي همچنين اظهار داشت : در زير ساخت ها هم مشكلاتي
داريم كه نمي توان آن را فوري حل كرد , يعني نبايد انتظار
داشت كه در كوتاه مدت حل شود.
مدير عامل بنياد سينمايي فارابي درباره جايگاه سينما در
چارچوب رسانه اي گفت : به هر حال جايگاه سينما در
مديوم هاي رسانه اي تغيير كرده است و ما بايد بتوانيم در
رسانه هاي جديد سهم سينما را جست و جو كنيم و آن را
افزايش دهيم .
از وي در پاسخ به اين پرسش كه آيا تشكيل گروه هاي
تخصصي فارابي باعث موازي كاري » در بنياد و ساير نهادها
نمي شود , مثلا گروه دفاع مقدس با مديريت حبيب الله كاسه
ساز چگونه فعاليت مي كند تا با فعاليت هاي انجمن سينماي
انقلاب و دفاع مقدس به مديريت محمدرضا شرف الدين
تداخل پيدا نكند گفت : يكي از وظايف هر كدام از مسئولان
گروه ها , هماهنگ كردن همه نهادهاي مرتبط با آن موضوع
است . مثلا آقاي كاسه ساز بايد با ارتش , سپاه , انجمن سينماي
انقلاب و دفاع مقدس , تلويزيون و همه نهادهايي كه با مساله
دفاع مقدس مرتبط هستند و در آن مشاركت مي كنند هماهنگ
باشند تا اثر توليد شده , اثري باشد كه از همه جهت حمايت
شده و همه در آن مشاركت كرده باشند.
وي درباره نتايج عملي تشكيل گروه هاي تخصصي تاكيد
كرد : يكي از طبقه هاي ساختمان باغ فردوس در اختيار
گروه هاي تخصصي قرار گرفته است , به هر حال اين گروه ها
احتياج به امكانات دارند ولي جلسات اوليه آن ها برگزار شده و
شرح ماموريت ها , وظايف و اصول مورد انتظار از آن ها
مشخص شده است و برخي از آن ها اقدام به اعلام فراخوان هم
كرده اند تا تمام نظرات را جمع آوري كنند و در عمل بتوانند
موفق باشند.
مدير عامل بنياد سينمايي فارابي اظهار اميدواري كرد در
آينده اي نزديك مسئول گروه حادثه اي هم مشخص شود.
حميد سبزواري , شاعر معاصر :
برخي از مراكز فرهنگي به رواج ابتذال كمك مي كنند
برخي از مراكز فرهنگي به رواج ابتذال كمك مي كنند و
بعضي از قلم بدستها نيز قلمشان كلنگ و ديناميت
است .
حميد سبزواري شاعر معاصر كشورمان در گفتگويي با
امور رسانه ايي دهمين جشنواره سراسري تئاتر دفاع مقدس , با
بيان اين مطلب افزود : متوليان فرهنگي بايد عرصه را در اختيار
افراد دلسوز قرار دهند كه مي خواهند ارزشهاي ملي و مذهبي
كشور را به صحنه مي آورند.
وي گفت : روايتهاي دفاع مقدس هم مثل روايتهاي رستم و
سهراب و هر اتفاق تاريخي ديگر بايد به آيندگان و نسل جديد
انتقال پيدا كند چون تاريخ و شناسنامه ملي ماست و مسلما اگر
صحنه هاي رشادت مردم ما در جنگ تحميلي به وسيله تئاتر به
تصوير كشيده شود مي تواند كمك زيادي به نسل بي خبري بلند
كه دور از اين صحنه ها بوده اند و دشمن سعي دارد آنها را در
بي خبري باقي بگذارد.
وي با مهم خواندن نقش هنر تئاتر در به تصوير كشيدن
صحنه هاي رزمي ما در دفاع مقدس اظهار داشت : اين وظيفه
عزيزان هنرمند در عرصه تئاتر و سينماست كه ارزشهاي ملي
جنگ تحميلي و ايثارگريهايي همگاني را به نسل جوان انتقال
دهند. زيرا دفاع مقدس و روايت آن در اوج همه مسائل قرار
دارد چرا كه يك كشور كوچك در عرصه جهاني قد علم كرد و
پس از انقلاب اسلامي , با آن همه ايثار و فداكاري ساليان دراز
ايستادگي كرد و عليرغم همه دشواريهايي كه بسياري را توان
مقابله با آن نبود , پيروز شد.
حميد سبزواري گفت : امروز معناي دو كلمه حقيقت و
واقعيت عوض شده است . ما بايد بدنبال حقيقت امر باشيم .
بايد مرز ميان حقيقت و واقعيت را بشناسيم و بدانيم هر
واقعيتي قابل توجه و اعتنا نيست . نبايد بگذاريم ارزشها
پايمال شود و بايد آنها را به تصوير بكشيم .
وي ادامه داد : براي گسترش تئاتر دفاع مقدس متوليان اين
هنر بايد عرصه را در اختيار افراد مطلع و همگام با آرمانهاي
ملي و مذهبي ما بگذارند تا كارهاي ملي و ميهني و ارزشي ما را
به روي صحنه بياورند.
به همت پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامي مركز خلاقيت هاي هنري
تاسيس مي شود
مركز خلاقيت هاي هنري در پژوهشگاه فرهنگ و هنر
اسلامي حوزه هنري تاسيس مي شود.
دكتر عبدالرضا كردي در گفت و گو با خبرنگار ستاد خبري
حوزه هنري با اعلام اين خبر گفت : هدف اين مركز ايجاد
سامانه اي براي امور خلاقيت در بخش فرهنگ و هنر اسلامي
است .
دكتر كردي درباره مركز خلاقيت هاي هنري افزود : اين مركز
براساس تحقيقات انجام شده و با جمع آوري اطلاعات و
استفاده از صاحبنظران در ابتدا مي كوشد امكان دسترسي
علاقه مندان را به منابع دست اول فراهم و بانك اطلاعاتي براي
سطوح مختلف ايجاد كند.
وي در ادامه گفت : ساماندهي خلاقيت موجب ايجاد
الگوهاي پايدار و منظم براي توجه به خلاقيت در زندگي ,
تعليم و تربيت , هنر و... مي شود.
دكتر كردي ابداع را عالي ترين نوع خلاقيت بشر خواند و
افزود : بي شك بدون ابداع امكان آفرينش هاي بي مانند ماندگار
براي اعصار آينده وجود ندارد.
وي درباره بداهه گفت : بداهه در واقع پديدار شدن رفتاري
است كه تا پيش از آن حتي سابقه ذهني هم درباره آن وجود
نداشته است و فرد در حالتي از كشف شهود قرار مي گيرد. به
عبارتي بداهه پيدايش بدون مقدمه در ذهن و عينيت از
پديدارهاي مختلف , فكري , فرهنگي و هنري است .
گفتني است براي اولين بار سلسله مباحث بداهه در هنر با
حضور دكتر عبدالرضا كردي , دكتر نوروزي و جمعي ديگر از
صاحبنظران و استادان دوشنبه هر هفته در پژوهشگاه فرهنگ و
هنر اسلامي حوزه هنري برگزار مي شود.
نمايشگاهي از آثار تجسمي هنرمندان فلسطيني
« هنر مقاومت » در مركز فرهنگي هنري صبا برپا شد
نمايشگاهي از آثار تجسمي هنرمندان فلسطيني تحت
عنوان « هنر مقاومت » در مركز فرهنگي ـ هنري صبا برپا شد.
به گزارش روابط عمومي فرهنگستان هنر در اين نمايشگاه
كه در كنار همايش سه روزه « انتفاضه به سوي آزادي » برپا شده
است , يازده هنرمند فلسطيني آثار خود را به مدت يكماه به
نمايش گذارده اند. خانم ها اعتدال شريف , سامي الزورو و
آقايان احمد صبيح , عبدالحي مسلم , ياسر شاعر , عبدالمعطي
ابوزيد , علي الكفري , سليمان آل علي , عماد رشدان , زكي سلام
و عمر شاعر , هنرمنداني هستند كه آثار خود را در اين نمايشگاه
در معرض ديد قرار داده اند.
گفتني است مراسم افتتاحيه اين نمايشگاه يكشنبه , دوم
شهريور ماه , ساعت 10 صبح در مركز فرهنگي ـ هنري صبا
برگزار شد.
قابل ذكر است كه علاقه مندان مي توانند همه روزه از
ساعت 10 الي 20 , پنجشنبه ها از ساعت 10 الي 14 (به جز
ايام تعطيل ) در مركز فرهنگي ـ هنري صبا واقع در ميدان
فلسطين , نبش سينما فلسطين , خيابان شهيد مظفر , پلاك 53
از آثار به نمايش در آمده ديدن كنند.
|
|