روزنامه جمهوري اسلامي 10/06/1382 صفحه كتاب و كتابخواني

  • ربا
  • زنان دربار
  • اميد
  • فرازهايي از وصاياي شهداي ناتل
  • درآمدي به ارتباطات سنتي در ايران
  • جهنم برفي
  • *****
    ربا




  • كتاب ربا (پيشينه تاريخي ربا ربا در قرآن و سنت انواع ربا و فرار از ربا) توسط بوستان كتاب قم در 479 صفحه منتشر شده است . اين كتاب كه توسط بخش فرهنگي جامعه مدرسين حوزه علميه قم تاليف گرديده است داراي يك پيش گفتار چهار بخش و هشت فصل و گفتارهاي متعدد است .
    تحقيق درباره ربا به دو دليل لازم است : الف ـ به دليل اهميت ربا ب ـ به خاطر رفع شبهات ربا
    الف ) اهميت ربا
    ربا امروز از نظرگاه اقتصاد دانان سرمايه داري از جايگاهي بس مهم و منحصر به فرد برخوردار است تا جايي كه براي آنان تصور يك اقتصاد بدون بهره غير واقعي و دور از ذهن است . بهره اصلي ترين عاملي است كه اقتصاد سرمايه داري را به تكاپو وامي دارد و ساز و كار اقتصادي براساس آن انجام مي شود. بهره به عنوان يكي از مهم ترين متغيرهاي اقتصاد كلان تاثير غير قابل انكاري دارد و از عرضه و تقاضاي پول گرفته تا پس انداز توليد اشتغال عرضه و تقاضاي كل و ورود و خروج سرمايه همه تحت تاثير نرخ بهره هستند.
    اقتصاد دانان سرمايه داري بهره را قيمت پول مي دانند كه در قبال قرض دادن آن بايد پرداخت گردد و پول را يك كالاي اقتصادي مفيد و كمياب به حساب مي آورند كه مصرف كنندگانش حاضرند در برابر اختيار گرفتن آن قيمت مزبور را پرداخت نمايند تا بدين وسيله كالاهاي مورد نياز خود را تهيه كنند.
    وجود ربا يكي از مهم ترين فصول مميزه اقتصاد سرمايه داري از اقتصاد اسلامي است . اينك يكي از پيچيده ترين مباحث اقتصادي كه بخش قابل توجهي از كتاب هاي علم اقتصاد را به خود اختصاص مي دهد مبحث نرخ بهره و طريقه عملكرد و تاثيرات و كارايي آن است . بهره در حقيقت ستون فقرات اقتصاد سرمايه داري به حساب مي آيد.
    اقتصاد دانان غربي ربا را از ضروريات نظام اقتصادي مي دانند و براي آن محاسني برمي شمرند. در مقابل در اقتصاد اسلامي ربا به شدت نهي شده است و تعابيري براي تهديد و تحذير مومنان به كار رفته است كه در كم تر گناهي تا اين حد سخت گيري شده و بر آن وعده عذاب شديد داده شده است تاجايي كه قرآن ادامه رباخواري را جنگ با خدا و رسول صلي الله عليه و آله و سلم مي نامد و حديث شريف يك درهم ربا را برابر هفتاد بار زنا با محارم در خانه كعبه قلمداد مي كند. همه فقيهان شيعه و سني گرفتن ربا را حرام شمرده اند. با چنين ديدگاهي مسلم است كه يكي از وجوه تمايز اقتصاد اسلامي از اقتصاد سرمايه داري نبودن نرخ بهره است .
    اقتصاد دانان مسلمان معايب زيادي را براي نظام ربوي قائل هستند از جمله :
    اولا : در نظام ربوي « بهره » تعيين كننده حد سرمايه گذاري است مثلا اگر نرخ بهره 10 % باشد تنها اجراي آن دسته از طرح ها اقتصادي شمرده مي شود كه پيش بيني گردد بازده آن ها بيش از 10 % است و اين موجب محدوديت سرمايه گذاري و راكد ماندن بخشي مهمي از سرمايه هاي نقدي جامعه است .
    ثانيا بهره عامل ورشكستگي و بحران اقتصادي است زيرا بنگاه توليدي را زير بار تعهدي مي برد كه ارتباطي با عملكرد واقعي آن ندارد و به صورت يك عامل بيروني از خارج بر آن تحميل شده است .
    ثالثا نظام بهره هميشه به عنوان عاملي بالقوه براي ايجاد تورم محسوب مي گردد. از اين رو همواره بايد سياست هاي ضد تورمي اتخاذ شود چون صعود نرخ تورم جامعه را با بحران هاي سخت اقتصادي روبه رو خواهد ساخت .
    رابعا پذيرش نظام ربوي باعث سلطه عامل سرمايه بر اقتصاد خواهد شد چون تمام فعاليت هاي اقتصادي همراه با نوعي از مخاطرات است و حاكميت سيستم ربوي به معناي بيمه كردن عامل سرمايه از تمام خطرها و متوجه كردن همه آن ها به عامل نيروي كار است . ضرر در نظام ربوي در هر صورت به گردن قرض گيرنده است و سرمايه دار در همه حال ضرري نمي بيند.
    واضح گشت كه ربا چه از جهت اثباتي در اقتصاد سرمايه داري و چه از جهت نفيي در اقتصاد اسلامي بسيار مهم است . بنابراين اقتصاددانان مسلمان بايد تمام تلاش خود را به كار برند تا اقتصاد كشورهاي اسلامي به ربا آلوده نگردد.
    ب ) رفع شبهات ربا
    دليل ديگري كه تحقيق درباره ربا را واجب مي كند رفع شبهاتي است كه اكنون ذهن برخي از انديشه گران مسلمان را به خود متوجه ساخته و تحريم ربا را زير سوال برده است .
    با گسترش سلطه اقتصادي نظام سرمايه داري و نفوذ آن در كشورهاي اسلامي برخي از دولت مردان و روشن فكران مسلمان كه تحت تاثير پيشرفت و شكوفايي اقتصاد غرب قرار گرفته بودند كوشيدند كه سيستم اقتصاد سرمايه داري را در كشورهاي اسلامي حاكم سازند ليكن موانع بسياري بر سر راه اين كار قرار داشت . از جمله مهم ترين اين موانع حكم ممنوعيت ربا در فقه اسلامي بود. لذا آن ها تلاش كردند كه به گونه اي بين اعتقادات مذهبي و شاخصه هاي نظام سرمايه داري سازگاري ايجاد كنند.
    اين تجديد نظرها نخست در كشورهاي سني مذهب واقع گرديد و به دليل سابقه اي كه عالمان اهل سنت در توجيه عملكرد حكومت هاي خود داشتند در گام اول لازم بود نظر آنان جلب گردد. بدين منظور شيفتگان اقتصاد سرمايه داري دست به دامن برخي از عالمان دين شدند و ـ با القاي مطالبي نظير اين كه عزت مسلمانان در گرو اقتصاد آن هاست و تنها راه رسيدن به رشد اقتصادي اين است كه نظام سرمايه داري با تمام ضوابط و ويژگي هايش از جمله تجويز نرخ بهره پذيرفته شود ـ توانستند بعضي از آنان را تحت تاثير افكار خود قرار دهند و آنان را براي برداشتن حكم تحريم ربا يا كاستن از غلظت و شدت آن و يا كوچكتر ساختن محدوده تحريم تشويق نمايند. تلاش آنان موفقيت آميز بود به طوري كه از اوايل قرن چهاردهم هجري نظرها و پيشنهادهاي زيادي براي تجويز نرخ بهره عنوان گرديد.
    تجديدنظر طلبان كوشش مي كردند با ايجاد ترديد و القاي شبهه فضاي لازم براي لغو يا محدود ساختن حكم تحريم ربا را فراهم آورند. بعضي از شبهات شيوع يافته از اين قرارند :
    1 ـ در اسلام تنها گرفتن « زيادي » براي تمديد مهلت دين حرام شده است . پس در قرض هاي با بهره كنوني مي توان زيادي را گرفت زيرا پرداخت آن به جهت اصل قرض است نه تمديد مهلت .
    2 ـ چيزي كه در اسلام تحريم شده گرفتن بهره زياد است كه باعث مي شود اندك اندك مبلغ بدهي به چند برابر اصل قرض برسد. بنابراين گرفتن بهره كم اشكالي ندارد.
    3 ـ اسلام فقط گرفتن « زيادي » در قرض هاي مصرفي را تحريم كرده است كه نيازمندان براي تهيه مايحتاج زندگي مجبور به قرض مي شوند. از اين رو پرداخت بهره به قرض هاي سرمايه گذاري كه به هدف توليد و كسب درآمد صورت مي گيرد جايز است و اصولا تحريم ربا به منظور رعايت حال فقيران است و اگر توليد كننده ثروتمند ربا بپردازد اشكالي ندارد.
    براي رفع شبهاتي كه درباره ربا وجود دارد و در وضعيت كنوني به صورت بهانه اي براي رباخواران و طرف داران اقتصاد سرمايه داري درآمده در اولين مرحله لازم است كه « ربا » در قرآن و سنت و فقه اسلامي مورد بررسي كامل قرار گيرد تا روشن شود كه رباي تحريم شده در اسلام چند نوع است و محدوده حرمت آن تا كجاست و علت و حكمت تحريم آن چيست . اميد مي رود كه تحقيقات ما به طور پيش بيني شده ادامه يابد و حلقات تحقيق به يك ديگر بپيوندد و زمينه براي ارائه يك سيستم بانكداري اسلامي كه كم ترين تضاد را با اهداف و احكام شريعت داشته باشد. فراهم گردد.
    به هر حال عناوين چهارگانه بخش هاي كتاب ربا چنين مي باشد : پيشينه تاريخي ربا ربا در قرآن و سنت انواع ربا در فقه اسلامي و فرار از ربا
    با گسترش سلطه اقتصادي نظام سرمايه داري و نفوذ آن در كشورهاي اسلامي برخي دولت مردان و روشنفكران كه تحت تاثير پيشرفت اقتصاد غرب قرار گرفته بودند كوشيدند اقتصاد سرمايه داري را در كشورهاي اسلامي حاكم سازند ليكن موانع بسياري بر سر راه اين كار قرار داشت . از جمله مبهم ترين اين موانع حكم ممنوعيت ربا در فقه اسلامي بود. لذا آن ها تلاش كردند به گونه اي بين اعتقادات مذهبي و شاخصه هاي نظام سرمايه داري سازگاري ايجاد كنند. تجديدنظر طلبان در كشورهاي اسلامي كوشيدند با ايجاد ترديد و القاي شبهه فضاي لازم را براي لغو يا محدود ساختن حكم تحريم ربا فراهم آورند.

  • *****
    زنان دربار




  • مركز بررسي اسناد وزارت اطلاعات شماره اول « زنان دربار به روايت اسناد ساواك » را كه پيرامون اشرف پهلوي مي باشد در 492 صفحه همراه با اسناد و تصاوير متعدد منتشر كرده است . پيش از درج اسناد صفحات ابتدايي اين كتاب شامل مطالبي پيرامون زندگي اشرف پهلوي است . در بندهايي از اين صفحات مي خوانيم :
    اشرف پهلوي خواهر توامان شاه كه همواره از ناحيه والدين ناديده گرفته مي شد و فردوست از او به عنوان « شيطاني به نام اشرف » ياد كرده است ... بعدها در طول حكومت برادرش بيشترين نقش را ايفا كرد :
    در سقوط دولت احمد قوام آن گاه كه به مذاق برادرش خوش نيامده بود پيش قدم شد . در كودتاي ننگين 28 مرداد زيركانه به سازماندهي كودتاگران نظامي و تشجيع محمدرضا پهلوي پرداخت . و در برهه اي از زمان شاخه اي سياسي از رجال معزول در كنار دستگاه رهبري برادر همزادش ايجاد كرد و پس از مدتي معزولين را به دلخواه خود در سمتهايي مي گمارد.
    يكي از وجوه امتياز و نيز خصوصيات بارز اشرف از نظر فردوست علاقه وافر او به مرد و پول بود تا جايي كه سر برادرش را كلاه مي گذاشت و پول مي گرفت و شغل مي داد از وكالت تا وزارت و سفارت .


    برخي او را يك قمازباز حرفه اي در حد اعلا دانسته اند و از نظر برخي ديگر او يك قاچاقچي بين المللي و عضو مافياي آمريكا شمرده شده است .
    افتضاح حادثه « نيس » فرانسه از موارد بارزي است كه بر اثبات اين ادعا پاي مي فشارد. اشرف زني است كه « زندگي معمولي او را خسته مي كرد و به شدت دنبال ايجاد هيجان بود. » زني كه به گفته حسين فردوست « در هر زمينه در حدي اعلاي افراط و گستاخي » و حتي « فاسدترين زن جهان » بود.
    ...بنابراين نه ساواك و نه سندهايش از پس مراقبت و انعكاس اعمال و رفتار چنين اعجوبه اي برنيامد و توان هماوردي با شگردهاي او را نداشت . اما آنچه به جاي مانده است ذره اي از بسيار اين زن است كه توسط اين مركز جمع آوري و جلد اول آن اينك تقديم علاقمندان تاريخ معاصر گرديده است .
    در زندگي خصوصي اشرف پهلوي « لذت جويي و خوشگذراني بي اخلاقي و بي اعتنايي به مسايل و مصالح ملي و كشوري » اصولي پذيرفته شده بودند. اشرف كه خود فاسد بود گروهي از افسران و سردمداران فساد را به دور خود گرد آورده بود و اينان را در همه سفرها با خود همراه مي برد. اطرافيان اشرف در زمره غربزدگان لاابالي ماديگرا فاقد اخلاق و بوقلمون صفتي بودند كه نه تنها از احساسات و عواطف و علايق مذهبي در آنان خبري نبود حتي دلبستگي هاي ميهني و ملي و نيز كمترين احساسي به ايران نداشتند. زندگي آنان بسته به محيط آموزش دوران جواني و اقامتهاي درازمدتشان در خارج در تقليد از شيوه زندگي انگليسي ها فرانسوي ها آمريكايي ها اهميت و ارزش قايل شدن بيش از اندازه براي خارجيان و نظرها و نصايح آنان كه با ويژگي هاي مردم ايران همساز نبود و مي گساري فساد اخلاقي شب نشيني هاي مكرر قماربازي و احتمالا استفاده از موادمخدر خلاصه مي شد. آنان ايران را صرفا از آن نظر مي خواستند كه در ساختار فاسد هيات حاكمه اش شاغل بودند و منافع و امتيازاتي نامنطبق با شخصيت و ارزش ناچيز آن افراد كوچك و بي اهميت از طريق باند بازي و وابستگي به اين شاهپور يا آن شاهدخت يا اقبال و علم و هويدا به آنان تعلق گرفته بود و اگر عوامل پشتيباني كننده نبودند آنان مردمي بي دست و پا و كاملا عادي مي شدند.
    در طول ماههاي پاييز و زمستان سال 1357 اشرف اغلب اموال گرانبها تابلوها فرشها و اندوخته هاي خود را از ايران خارج كرد. كاخ اشرف مانند بسياري از كاخهاي سلطنتي از اثاث خالي شد و آنچه بايد به خارج به خانه مسكوني او در نيويورك يا به ويلايش در ژوان لوپن درنيس فرانسه برده شود با پروازهاي مختلف هواپيماي ملي ايران و ديگر خطوط هوايي خارجي به آنجا حمل گرديد...

  • *****
    اميد




  • موسسه فرهنگي هنري نداي مهر آفرين كتاب « اميد » را كه تاليف محمدعلي رضايي مي باشد در 192 صفحه و سه هزار نسخه منتشر كرده است .
    يكي از مسايل مهمي كه در جامعه بايد بر آن تاكيد كرد اميد و اميدواري به آينده است . جوانان و نوجوانان و همچنين نيروي كار هر جامعه اي بدون داشتن اميد به آينده از پويايي و حركت باز مي مانند و جامعه را در ابعاد گوناگون به ركود و جمود مي كشانند; زيرا پويايي نشاط شادابي و سعادت هر جامعه اي به دست نيروي كار و قشر جوان و نوجوان آن حاصل مي شود. دشمنان در راستاي رسيدن به هدف پليد خود از راههاي متعددي براي به زائو در آوردن يك ملت وارد عمل شده و برنامه ريزي مي نمايند. از راههاي موثر نفوذ در قلب يك ملت و تسخير تمام هستي آن خارج كردن شعله هاي نشاط آور اميد از روح و جان آن ملت است . دشمن با بزرگ نمايي مشكلات و حتي با بزرگ و خطرناك نشان دادن برخي مسايل ساده به اين سنگر اصلي جامعه كه در دل مردم آن مي تپد حمله ور شده و با تبليغات زهرآگين خود آن را خدشه دار مي سازد و در اين ميان افراد ضعيف النفسي كه ناآگاهانه تحت تاثير القائات شيطاني دشمن قرار مي گيرند به عنوان بوق ها و قلم هاي تبليغاتي دشمن در آمده و با نوشتار و گفتار خود آب در آسياب دشمن مي ريزند و برخي از مزدوران داخلي نيز كه با شاكله هاي متعدد در ناكجا آباد خود سر در آستين جهالت فرو برده اند و از خشم آنچه كه از دست داده اند دچار افسردگي و عصبيت شده اند در اين ميان فرصت را غنيمت شمرده و به نداي شياطين پاسخ مثبت داده و در اين راه به انحاي متعدد مي تازند.
    به هر حال برخي از عناوين موجود در فهرست كتاب اميد چنين است : اميد در لغت و اصطلاح شناخت و تاثير آن در اميدها و ترس ها اميد و جامعه اميد در قرآن اميد در آيينه روايات اميد و حركت اصل زندگي اميد و آرزوهاي مطلوب و نامطلوب اميدهاي امام خميني (ره ) اميد در كلام مقام معظم رهبري اميد و رجا در ادعيه و ...

  • *****
    فرازهايي از وصاياي شهداي ناتل




  • اداره كل بنياد شهيد انقلاب اسلامي استان مازندران كتاب « فرازهايي از وصاياي شهداي بخش ناتل كنار علياي شهرستان نور » را در 184 صفحه منتشر كرده است . تدوين كتاب مذكور توسط رجبعلي ترخان انجام شده است . در صفحات ابتدايي اين كتاب پس از درج اشعاري فهرست نام شهدا به ترتيب حروف الفبا آمده است و سپس در مقدمه اي كوتاه به جغرافياي تاريخي ناتل اشاره گرديده و آنگاه فرازهايي از وصاياي شهدا درج شده است . در ضمن زندگينامه كوتاهي نيز از هر يك از شهدا آورده شده است .

  • *****
    درآمدي به ارتباطات سنتي در ايران




  • كتاب « درآمدي بر ارتباطات سنتي در ايران را محمد مهدي فرقاني نوشته و مركز مطالعات و تحقيقات رسانه ها آن را در 174 صفحه و دو هزار نسخه به چاپ رسانده است . در فهرست كتاب مذكور عناوين زير ديده مي شود : اهميت و ضرورت شناخت ارتباطات سنتي ارتباطات سنتي و حوزه عمومي زير ساخت هاي ارتباطات سنتي تعريف ارتباطات سنتي سطوح و ساختارهاي ارتباطات سنتي مراكز و نهادهاي ارتباطات سنتي پيام ها و محتواي ارتباطات سنتي شيوه هاي عملكرد ارتباطات سنتي عملكرد و نحوه شكل گيري برخي از مراكز ارتباطات سنتي نقش ارتباطي بازار از نظر جهانگردان خارجي بازشناسي برخي از ارتباط گران و پيام ها و شيوه هاي ارتباطات سنتي نقش شبكه ارتباطات سنتي در برخي از جنبش هاي اجتماعي ايران و عناوين متعدد ديگر.

  • *****
    جهنم برفي




  • كتاب جهنم برفي مجموعه داستانهاي كوتاهي است از عليرضا فتحي كه انتشارات شمس اردهال آن را در 79 صفحه و سه هزار نسخه منتشر كرده است . عناوين داستانهاي اين كتاب چنين مي باشد : آقا مصطفي جهنم برفي معصومه ملاقات آيين ديگر و كوير باور.