
چاپ چهارم كتاب « قرآن بهار دل ها » را موسسه فرهنگي
قدر ولايت در 112 صفحه منتشر كرده است . اين كتاب در نه
فصل تنظيم يافته است و برخي عناوين فهرست آن چنين
مي باشد : قرآن در نگاه قرآن
نام هاي قرآن در قرآن
صفات
قرآن
انگيزه نزول قرآن
جايگاه ويژه قرآن كريم
قرآن تجلي
خداوند سبحان است بر خلق
قرآن عهد الهي است باخلق
قرآن پيشوا و واعظ
قرآن مايه عبرت
قرآن معدن ايمان
قرآن جدا كننده حق و باطل
قرآن ميزان قسط و عدالت
قرآن
بهار دل ها
فضل قرائت و استماع قرآن كريم
اهل قرآن و
حاملان آن
آداب ظاهري قرائت و استماع قرآن كريم
آداب
باطني تلاوت و استماع قرآن كريم
آشنايي با قرآن و شناخت
آن
شرايط آشنايي با قرآن
دانستني هايي از قرآن كريم
تاويل در قرآن كريم
كيفيت نزول قرآن
امثال قرآن و عناوين
متعدد ديگر.

*****
نگرشي علمي به هزينه و درآمد دولت
اسلامي
|

كتاب « نگرشي علمي به هزينه و درآمد دولت اسلامي » را
كه حسن آقا نظري و محمدتقي گيلك حكيم آبادي تاليف
كرده اند
پژوهشكده حوزه و دانشگاه و پژوهشكده اقتصادي
در 192 صفحه به چاپ رسانده اند .
بي شك در جهان معاصر
دخالت دولت در حوزه ي اقتصاد
امري غير قابل اجتناب است
هم چنان كه تئوري هاي علمي
نيز ناكارآمدي مكانيزم بازار را در سامان دهي برخي مشكلات
اقتصادي به عنوان رويكرد جديد پذيرفته است . در اقتصاد
ايران
بودجه
به سبب اين كه يكي از موثرترين ابزار
سياستگذاري اقتصادي ـ اجتماعي دولت است جايگاه
ويژه اي دارد
هر چند به لحاظ عدم توجه به بسترهاي
گوناگون
به ويژه شرايط فرهنگي
اجتماعي
دچار
ناكارآمدي هاي جدي است .
حاكميت اسلام در ايران مي طلبد كه آموزه هاي اسلام
نسبت به هزينه و درآمد دولت مشخص شود
تا بر اساس آن
مقايسه اي بين آنچه كه هست و آنچه كه بايد شكل گيرد
به
عمل آيد. از اين رو
موضوع فوق مورد پژوهش قرار گرفت . در
اين پژوهش
تلاش عمده بر اين بوده است كه ديدگاه اسلام در
مورد درآمد مالياتي ـ كه يكي از چالش هاي اقتصاد ايران است
مورد توجه قرار گيرد
هر چند نيم نگاهي به درآمدهاي
غيرمالياتي نيز داشته است . نكته ي شايان توجه اين است كه
در مورد ماليات هاي ثابت اسلامي
به دو زبان عربي و فارسي
تحقيقاتي انجام گرفته است ـ البته بيشتر به زبان عربي ـ ولي
در ادبيات هيچ يك از اين تحقيقات
دو ويژگي توازن درآمد و
رشد توليدات جامعه
به طور هم زمان مورد توجه قرار نگرفته
است .
برخي از محققان اين عرصه
توازن ثروت و درآمد و برخي
ديگر رشد توليدات جامعه را وجهه ي همت خود قرار داده اند
ولي در اين پژوهش
دغدغه بر اين بوده است كه نشان دهيم
چگونه ماليات هاي ثابت اسلامي
به لحاظ ويژگي هاي خود
نه
تنها مانعي در برابر انگيزه هاي سرمايه گذاري و رشد اقتصادي
نيستند
بلكه مي توانند در توزيع درآمد
به ويژه بالابردن
سطح زندگي مردم
نقش مهمي را ايفا نمايند. شايان ذكر است
كه نظام هزينه هاي دولت اسلامي
بر اساس مصالح عمومي
ترسيم شده است و سازگاري بين رشد و توزيع را تحقق
مي بخشد.
البته بايد به نقش برجسته ي بخش خصوصي
هم به
عنوان كارگزاران اصلي و هم به عنوان هدف توسعه در عرصه ي
اقتصاد اذعان داشت
از اين رو
عمده ي سياست هاي دولت
اسلامي بايد در راستاي حمايت از اين بخش شكل گيرد.
به هر حال
كتاب نگرشي علمي به هزينه و درآمد دولت
اسلامي شامل پنج بخش و فصول متعدد مي باشد. در فهرست
كتاب مذكور عناوين زير مشاهده مي شود. طرح كلي اقتصاد
اسلامي
مبناي وظايف و اهداف اقتصادي دولت ليبرال
مبناي
وظايف و اهداف اقتصادي دولت اسلامي
اهداف كلي اقتصادي
دولت اسلامي
درآمدهاي غيرمالياتي در نظام درآمد ـ هزينه
دولت اسلامي
مديريت منابع طبيعي در صدر اسلام
درآمدهاي مردمي
ماليات در اقتصاد اسلامي
طبقه بندي
ماليات از ديدگاه اقتصاد
فلسفه تشريع ماليات هاي ثابت
آثار اقتصادي ماليات هاي اسلامي
تاثير ماليات هاي اسلامي
بر عرضه نيروي كار
تاثير ماليات هاي اسلامي بر پس انداز
تاثير ماليات هاي اسلامي بر سرمايه گذاري
تاثير زكات بر
مصرف
ماليات هاي اسلامي و توزيع درآمد و ثروت
ماليات هاي اسلامي و رشد و ثبات اقتصادي
هزينه هاي دولت
اسلامي
اهميت بخش عمومي در اسلام و عناوين متعدد
ديگر. در ذيل عنوان فلسفه تشريع ماليات هاي ثابت
مي خوانيم :
.1 تامين اجتماعي
ماليات ثابت يكي از موجبات تامين مالي درماندگان و
كاهش تفاوت هاي درآمدي جامعه است . با نگاهي به مصارف
اين ماليات ها
معلوم مي شود كه حكمت تشريع آنها همين
نكته است . در روايتي از امام صادق (ع ) نقل شده است كه :
انما وضعت الزكاه اختبارا للاغنيا و معونه للفقرا
زكات
براي امتحان اغنيا و كمك به فقرا وضع شده است .
.2 مواسات ميان مسلمين
از اصول مهم و تعيين كننده در روابط اقتصادي
« مواسات » مي باشد بر طبق اين اصل
مسلمانان به برادران
ديني شان
در جنبه هاي گوناگون زندگي و به خصوص مسائل
مالي
ياري مي رسانند
امام حسن عسكري (ع ) در روايتي
واتوالزكوه را چنين تفسير مي كنند :
يعني
از مال و موقعيت و منزلت و قدرت بدن
زكات
بدهيد
پس زكات مال
مواسات برادر مومن است .
.3 قرب به خداوند
از جمله حكمت هاي تشريع اين نوع ماليات ها
در
هماهنگي با هدف نظام اقتصادي
اين است كه پرداخت
كننده ي آن
ضمن كسب فضايل اخلاقي
به خداوند نزديك تر
مي شود و چون از اين جهت شباهت زيادي با نماز دارد
در
اكثر آياتي كه نامي از زكات رفته
در كنار و قرين كلمه ي
« صلاه » بوده است .
تقرب به خدا ارتباط تنگاتنگي با طهارتي دارد كه
نتيجه ي پرداخت زكات است
چنان كه بعضي ها طهارت را
يكي از حكمت هاي تشريع آن قلمداد نموده اند
و آيه ي
شريفه ي « خذ من امولهم صدقه تطهرهم و تزكيهم بها » مويد
اين نظر است . در بعضي تفاسير آمده است : تطهر هم
جواب
امر اخذ زكات است
بنابراين
طهارت زكات دهندگان
نتيجه ي دادن زكات مي باشد.
پرداخت زكات باعث مي شود كه دل بستگي انسان به مال
كاهش يابد.انسان به مال شديدا علاقه و دلبستگي دارد (و انه
لحب الخير لشديد) و خداوند انسان ها را ملزم مي نمايد كه
بخشي از مال خود را پرداخت نمايند
و اين عمل را براي
رضاي او و با ميل و رغبت انجام دهند. تا دلبستگي و علاقه ي
شديد انسان به آن كاهش يافته
زمينه ي گذشت غير الزامي
(انفاق هاي مستحبي ) فراهم آيد
و انسان در جهت كمال
حركت كرده و به فلاح و رستگاري برسد (و من يوق شح
نفسه ي فاولئك هم المفلحون ) به علاوه
مال آنان نيز
از
حقوقي كه فقرا و نيازمندان در آن دارند
پاك و طاهر گردد.
.4 حفظ اموال
روايات متعددي پرداخت زكات را موجب حفظ اموال از
تباهي و نابودي دانسته اند. چنان كه در روايتي از پيامبر
اكرم (ص ) نقل شده است :
حصنوا اموالكم بالزكاه
اموال خود را با زكات (دادن )
حفظ كنيد.
اين حكمت
در روايات ديگري نيز وارد شده است كه از
ذكر آنها خودداري مي كنيم .
.5 رشد و نمو مال
بر حسب روايات
زكات نه تنها باعث حفظ اموال
بلكه موجب
رشد و زياد شدن آن نيز مي باشد
براي مثال در روايتي از امام
كاظم (ع ) چنين آمده است :
انما وضعت الزكاه قوتا للفقرا و توفيرا لاموالكم
زكات
براي تامين قوت فقرا و ازدياد اموالتان وضع شده است .
.6 منبع مالي دولت
زكات يكي از منابع مالي دولت اسلامي است . از جمله
مصارف زكات
« في سبيل الله » است و منظور از آن هر مصرف و
هزينه اي است كه در جهت مصالح مسلمين باشد. بايد توجه
داشت كه صرف زكات در مصالح عامه
مثل پل و بيمارستان
و... از مصارف رايجي است كه به خاطر وضوح و روشن بودن
مصداقيت مصالح عامه براي في سبيل الله مد نظر قرار
مي گيرد
في سبيل الله معناي عامي دارد كه با صرف هزينه در
موارد خاص نيز محقق مي شود.
در خاتمه
ذكر اين نكته خالي از فايده نيست كه بعضي از
فلسفه هاي تشريع زكات
روابط بسيار نزديكي با هم دارند
مثلا ميان مواسات بين مسلمانان و كاهش تفاوت هاي
درآمدي
از يك سو و حفظ اموال و رشد و نمو مال
از سوي
ديگر
رابطه اي تنگاتنگ وجود دارد.
اسلام طالب جامعه اي همدل و همسو مي باشد. جامعه اي
كه اعضاي آن مانند اعضاي پيكر واحد بوده
با داشتن روابط
نزديك و انساني
فعاليت هاي همديگر را پوشش دهند و
تكميل كنند بي جهت نيست كه تاكيد زيادي در ايجاد
پيوندهاي قوي ميان اعضاي خانواده
فاميل
همسايه و برادر
ايماني شده است و دستور رسيده است كه هر آنچه را براي
خود مي پسندي
براي ديگران بپسند و هر آنچه را براي خود
مكروه و ناپسند مي داري براي ديگران هم مپسند
نيز
سفارش شده است كه مومنين را قلبا دوست داشته باشيم .
چنين سفارش هايي نه فقط جنبه هاي مالي
بلكه تمامي
عرصه هاي زندگي را در بر مي گيرد و در زمينه هاي مادي و مالي
اثر مطلوب خود را ظاهر مي سازد
به طوري كه افراد جامعه
همدل و هم نواي اسلامي
در عرصه ي اقتصاد و فعاليت هاي
اقتصادي
پر تلاش و معاضد و يار و كمك رسان يكديگرند. در
چنين جامعه اي زمينه و امكان استفاده ي بهينه از منابع كاملا
مهياست و به راحتي مي توان از هدر رفتن امكانات و اموال
جلوگيري
و بهره وري منابع را زياد نمود.
از اصول مهم و تعيين كننده در روابط
اقتصادي
مواسات مي باشد. بر طبق اين اصل
مسلمانان به برادران ديني شان
در جنبه هاي
گوناگون زندگي و به خصوص مسائل مالي
ياري
مي رسانند.
اسلام طالب جامعه اي همدل و همسو
مي باشد. جامعه اي كه اعضاي آن مانند اعضاي
پيكر واحد بوده
با داشتن روابط نزديك و انساني
فعاليت هاي همديگر را پوشش دهند و تكميل كنند.

*****
اسلامگرايي در الجزاير
|

سازمان انتشارات روزنامه جمهوري اسلامي كتاب
« اسلامگرايي در الجزاير » را در 297 صفحه و سه هزار نسخه
به چاپ رسانده است . كتاب مذكور را شاكر كسرايي تاليف
كرده است .
در فهرست اين كتاب
عناوين زير به چشم مي خورد :
ريشه هاي تاريخي اسلامگرايي در الجزاير
آغاز درخشش
جبهه نجات اسلامي
انتخابات شهرداري ها در الجزاير
اعتصاب عمومي در الجزاير
دستگيري عباس مدني و علي
بلحاج
انتخابات پارلماني در الجزاير
آغاز ناآراميها در
الجزاير
آغاز جنگ مسلحانه در الجزاير
حكومت ژنرال ها در
الجزاير
احزاب اسلامي در الجزاير و زندگينامه ها
در
پيشگفتار كتاب اسلامگرايي در الجزاير
مي خوانيم :
اسلامگرائي در الجزاير زاييده تحولات دهه هشتاد ميلادي
در اين كشور نيست
بلكه اين حركت از سالهاي پيش يعني از
زمان جنگ هاي آزاديبخش عليه استعمار فرانسه شكل گرفت و
علما و روحانيون الجزايري رهبري مردم را بر عهده گرفتند و
پرچم مبارزه را برافراشتند و اين حركت همچنان به راه خود
ادامه مي دهد هر چند اين حركت در دهه نود مورد هجوم
نظاميان الجزايري قرار گرفت و ضربه هاي سنگيني از سوي
رژيم الجزاير متحمل شد ولي رهبران اين حركت همچنان به
وظيفه خود ادامه مي دهند و در برابر هجوم بيرحمانه مخالفين
ايستادگي مي نمايند.
تحولات دهه هشتاد ميلادي در الجزاير موجب گرديد كه
ملت مسلمان الجزاير پس از سالها صبر و انتظار مكنونات قلبي
خود را بروز دهد و با ظهور رهبران مسلمان و آمادگي آنها براي
برقراري حكومت اسلامي در اين كشور عزم خود را جزم كرده
و در راه برقراري حكومت اسلامي مبارزه بي امان خود را آغاز
كرد.
اعلام موجوديت جبهه نجات اسلامي در الجزاير و
استقبال بي سابقه مردم به ويژه جوانان از اين جبهه سبب شد
كه اين جبهه براي اولين بار در تاريخ الجزاير تلاش براي
تاسيس حكومت اسلامي را در مقدمه برنامه هاي سياسي خود
قرار دهد و مردم نيز از اين جبهه حمايت كرده و به نامزدهاي
اين جبهه در اولين انتخابات آزاد يعني انتخابات شوراهاي
شهرداري و ايالتي كه در 22 خرداد 69 برگزار شد راي دادند و
اين جبهه براي اولين بار در تاريخ الجزاير توانست حزب
حاكم الجزاير يعني حزب جبهه آزاديبخش ملي را شكست دهد
و به پيروزي برسد.
پيروزي جبهه نجات اسلامي در اين انتخابات ناظران را
غافلگير كرد
زيرا آنها تصور نمي كردند كه اين جبهه بتواند در
مدت كوتاهي حمايت و پشتيباني اقشار وسيعي از مردم
الجزاير را كسب كند. دنيا به خوبي دريافت كه مردم الجزاير
پس از سالها حكومت حزب حاكم كه مرام آن سوسياليستي
بود
نه تنها نظر خود را درباره اسلام تغيير نداده
بلكه با دادن
راي به جبهه نجات اسلامي عملا به افكار غير اسلامي پشت
كرده و به اسلام و برقراري حكومت اسلامي راي دادند. مردم
الجزاير به حمايت خود از جبهه نجات اسلامي ادامه دادند و
اين جبهه براي دومين بار ظرف دو سال به پيروزي قاطع دست
يافت و مي رفت كه حكومت اسلامي را تشكيل دهد كه
ژنرال هاي الجزايري با لغو نتايج انتخابات و دستگيري سران
جبهه و انحلال آن عملا مانع برقراري حكومت اسلامي در اين
كشور شدند و راه را براي درگيري هاي خونين با مردم هموار
ساختند.
الجزاير از سال 1370 تاكنون در اثر درگيري ميان
اسلامگرايان و نيروهاي امنيتي در دريايي از خون مي غلتد و
روزي نيست كه عده اي بي گناه به خاك و خون كشيده نشوند.
كشته شدن بيش از صد هزار نفر از مردم و نيروهاي نظامي
و امنيتي و وارد آمدن خسارات مادي كه ظرف نه سال گذشته
به دهه ها ميليارد دلار تخمين زده مي شود
بخشي از ضرر و
زيان هايي است كه به كشور وارد آمده است . همه اين خسارتها
براي اين بود كه اجازه داده نشود اسلامگرايان در الجزاير حاكم
شوند و يك حكومت اسلامي در سرزمين الجزاير برقرار شود.
ژنرال ها از اين بيم داشتند كه پيروزي اسلامگرايان در
انتخابات و بدنبال آن تاسيس حكومت اسلامي قدرت و سلطه
آنها را در هم پيچيده و قدرت و جبروت آنان را به زير بكشد كه
اين امر براي آنها قابل قبول نبود. در اين ميان قدرتهاي بزرگ
نيز مشوق نظاميان بودند تا نگذارند اسلامگرايان در الجزاير
حاكم شوند زيرا حاكميت اسلامگرايان در الجزاير مي توانست
به برقراري حكومت اسلامي در ديگر كشورهاي منطقه شمال
آفريقا و خاورميانه منجر شود و ابرقدرتها نمي خواستند تجربه
ايران در الجزاير تكرار شود.
از اين رو ملاحظه شد كه نظاميان الجزايري بي رحمانه
اسلامگرايان الجزاير بويژه طرفداران جبهه نجات اسلامي را
سركوب كردند و فعاليت هرگونه حزب اسلامي را ممنوع اعلام
نمودند و به احزاب اسلامي دستور دادند نام خود را تغيير داده
و اسم اسلام را از عنوان حزب خود حذف كنند. اين اصرار
نطاميان بر حذف نام اسلام براي اين بود كه از اسلام
مي ترسيدند و از اين بيم داشتند كه پرچم اسلام مجددا در
شمال آفريقا به اهتزاز درآيد.
اقدامات سركوبگرانه ژنرال هاي ارتش عليه اسلامگرايان و
بالاخص جبهه نجات اسلامي نه تنها موثر واقع نشد
بلكه
مشكلات متعددي براي آنها بوجود آورد و كشور الجزاير را در
بحراني مستمر قرار داد. از اين رو عبدالعزيز بوتفليقه پس از
انتخاب به عنوان رئيس جمهوري در 1378 قانون عفو عمومي
صادر كرد و در اثر آن هزاران نفر از اسلامگرايان كه عليه دولت
مبارزه ميكردند اسلحه خود را كنار گذاشته و زندگي عادي
خود را از سر گرفتند...
اسلامگرايي در الجزاير از زمان جنگ هاي
آزاديبخش عليه استعمار فرانسه به رهبري علما و
روحانيون الجزايري شكل گرفت .
قدرت هاي بزرگ غربي
نظاميان الجزاير را
تشويق كردند تا با اسلامگرايي كه نتيجه آن تاسيس
حكومت اسلامي و تحت تاثير قرار دادن كل منطقه
شمال آفريقا بود
بي رحمانه مقابله كنند.

| | |