روزنامه جمهوري اسلامي 15/05/1382 صفحه هنر و ادبيات

  • رويدادهاي فرهنگي هنري
  • ريشه تعرض به آثار فرهنگي كم اطلاعي ماست
  • *****
    رويدادهاي فرهنگي هنري




  • اطلاعات موزه ها رايانه اي مي شود
    بهرامي كه از نخستين طراحان انديشه رايانه اي كردن اطلاعات موزه هاست درباره تاريخچه اين فرآيند گفت : فكر مكانيزه كردن اموال تاريخي و فرهنگي اولين بار در سال 1372 شكل گرفت . آن زمان براي شروع كار موزه رضا عباسي به عنوان پايگاه آزمايشي اين طرح انتخاب شد. زيرا اين موزه اگرچه از نظر وسعت و تعداد اشيا با موزه هاي بزرگي چون موزه ملي قابل مقايسه نيست اما از نقطه نظر تنوع اشيا به دليل تنوع بسيارش از موزه ملي نيز بيشتر است و 90 درصد اشياي مجموعه ميراث فرهنگي كشور را در برمي گيرد.
    وي در اين نشست اختصاصي با خبرگزاري فارس علت طول كشيدن اين كار به مدت 10 سال را توقف كار در نيمه راه عنوان كرد و افزود : به دليل مشكلات متعدد از جمله : كمبود امكانات مالي و اداري و شفاف نبودن ضرورت مكانيزه شدن اطلاعات در آن سالها كه هنوز فناوري اطلاعات به اندازه امروز در كشورمان گسترش نيافته بود اجراي اين طرح براي مدت 8 سال متوقف ماند و در اواخر سال 80 در پرتو توجه رياست سازمان ميراث فرهنگي و با پيوستن آقاي محسن شمس طراح نرم افزارهاي فرهنگي به سازمان كار با جديت از سرگرفته شد.
    سرپرست موزه رضا عباسي درباره خسارات ناشي از نابساماني اطلاعات در زمينه موزه داري كشور گفت : تا پيش از طراحي نرم افزار گنجينه اطلاعات كاملي از اشياي درون موزه ها به ويژه اشياي درون مخازن كه گاه چندين برابر اشياي ويترينها هستند گردآوري و طبقه بندي نشده بود با اين كار يكي از بلندترين گامها در راه حفاظت از ميراث فرهنگي و جلوگيري از احتمال دستيازي به آنها برداشته شد.
    وي روند كار را در موزه رضا عباسي به عنوان پايگاه آزمايشي طرح و تعمير به كليه موزه هاي كشور چنين توضيح داد : مرحله اول شامل گردآوري اطلاعات اشياي موزه بود. سپس براساس اين اطلاعات اوليه تفاوتهايي را كه بايد در مورد ثبت اطلاعات اشياي مختلف در نظر گرفت معين كرديم . زيرا فرم اطلاعاتي اشياي فلزي براي مثال با نسخ خطي بايد متفاوت باشد يا فرم سفال نمي تواند براي سكه كارآمد باشد. براين اساس ابتدا اشيا را با معيارهاي : جنس تكنيك و كاربرد طبقه بندي كلي كرديم و سپس 20 فرمت مجزا شكل داديم . براساس اين فرمت ها توانستيم براي كليه اشيا ضمن تكميل زيرنويس آنها در ويترينها فرم اطلاعات اموالي و شناسنامه نيز طراحي كنيم .
    فيلم جديد صدرعاملي مهرماه جلو دوربين مي رود
    فيلمبرداري فيلم سينمايي « ديشب باباتو ديدم آيدا » به كارگرداني « رسول صدرعاملي » اوايل مهرماه در تهران آغاز مي شود.
    صدرعاملي روز شنبه در گفت وگو با خبرنگار گروه فرهنگي خبرگزاري جمهوري اسلامي اين فيلم را سومين قسمت از مجموعه آثار اجتماعي خود با موضوع مشكلات و مسايل جوانان عنوان كرد.
    اين فيلم ساز پيشتر فيلمهاي « دختري با كفشهاي كتاني » و « من ترانه 15 سال دارم » را با موضوع مشكلات نسل جوان در كارنامه خود ثبت كرده است .
    وي توضيح داد شخصيتهاي محوري فيلم « ديشب باباتو ديدم آيدا » دو دختر جوان هستند كه بخش ديگري از ذهنيت آنها به تصوير كشيده مي شود تصويري كه با انديشه هاي نسل جديد در شرايط روز جامعه انطباق دارد.
    كارگردان فيلم « من ترانه پانزده سال دارم » يادآور شد در اين فيلم واژه « اميد » در قالبي آرماني در سراسر داستان نمايان مي شود و جذابيت و طنز براي جذب مخاطب در فيلنامه لحاظ شده است .
    صدرعاملي از « حبيب رضايي » به عنوان بازيگردان فيلم ديشب باباتو ديدم آيدا نام برد و افزود : وي در حال انتخاب بازيگر براي حضور دراين فيلم است .
    سينماي هند سه فيلم درباره « تاج محل » مي سازد
    سينماي هند در نظر دارد از « تاج محل » يكي از شگفتيهاي هفت گانه جهان سه فيلم جداگانه بسازد.
    به گزارش خبرگزاري فرانسه از بمبئي « اكبرخان » برادر « فيروزخان » كارگردان و بازيگر مشهور هند « بارات بالا » فيلمساز صاحب نام و « رابين خوسلا » از ديگر فيلمسازان تازه وارد اين كشور سرگرم كار بر روي سه فيلمنامه جداگانه پيرامون اين بناي قديمي هستند.
    پس از آنكه « ممتاز محل » از دنيا رفت « شاه جهان » به پاس علاقه و مهرش به همسرش اين بنا را در « اگرا » در شمال ايالت « اوتارپرادش » بنا كرد. گمان مي رود كه فيلم « خوسلا » نخستين فيلمي از اين سري باشد كه به روي پرده سينما مي رود.
    فيلم « تاج محل بناي مهر » ساخت « خوسلا » به منظور جذب مخاطبان محلي و بين المللي به دو زبان انگليسي و هندي تهيه و در آخر ماه اوت (اواسط شهريور) اكران مي شود.
    هزينه ساخت اين فيلم 60 ميليون روپيه (يك ميليون و 300 هزاردلار) است .
    اين فيلم داستان سفر يك دختر آمريكايي به تاج محل است كه در جريان اين سفر به مفهوم واقعي عشق را پيدا مي كند « سابرينا آويلا » بازيگر هاليوود ايفاگر اين نقش است .
    « خوسلا » اين فيلم را با مشاركت « ايسترن ويژن » شركت كانادايي مي سازد و بخش عمده آن در جامو كشمير آگرا و بمبئي تهيه مي شود. كارگردان اين فيلم در گفت و گو با خبرگزاري فرانسه اعلام كرد كه دو سال از زندگي خود را صرف تحقيق پيرامون زندگي « شاه جهان » كرده و با گوشه گوشه زندگي شاه جهان و بناي تاج محل آشنايي پيدا كرده است .
    « راگو راج » بازيگر تئاتر كه در كانادا زندگي مي كند در نقش شاه جهان در اين فيلم ظاهر مي شود و نقش « ممتاز » را « پورنيما » ستاره تازه باليوود بر عهده دارد.
    به گفته « خوسلا » باتوجه به آوازه بين المللي تاج محل اين فيلم قرار است به ايتاليايي اسپانيايي آلماني فرانسوي و عربي نيز صداگذاري شود.
    وي تاكيد كرد كه اين فيلم اواسط شهريورماه به بازارهاي بين المللي از جمله هنگ كنگ ايالات متحده كانادا اروپا خاورميانه اندونزي مالزي كره سنگاپور فرانسه و آلمان عرضه مي شود.
    گفته مي شود كه دو فيلم ديگر تا اواخر سال 2003 به معرض تماشا گذاشته خواهد شد.
    مجموعه داستاني كودك سرباه عشق به تصوير كشيده شد
    ساري ـ خبرنگار روزنامه جمهوري اسلامي : سيماي مازندران خاطرات 8 سال دفاع مقدس رزمندگان اسلام را در مجموعه داستاني كودك سرباه عشق (روژان ) به تصوير كشيد.
    به گزارش روابط عمومي صدا و سيماي مازندران كار مجموعه داستاني اين سريال كاري از توليد سيماي مازندران مراحل پاياني خود را مي گذراند.
    اين مجموعه كه به سفارش اداره كل سيماي استانها در 13 قسمت 30 دقيقه اي توليد شد خاطرات و سلحشوريهاي رزمندگان اسلام اين مرز و بوم را در 8 سال دفاع مقدس و نقش جانبازان به تصوير كشيده شد.

  • *****
    ريشه تعرض به آثار فرهنگي كم اطلاعي ماست




  • بناي شكوهمند و تاريخي ارگ تبريز در مركز اين شهر بازمانده مسجدي است كه در فاصله سالهاي 716 تا 724 هـ . ق به همت تاج الدين عليشاه وزير اولجايتو ساخته و بنا نهاده شده است . اين بناي عظيم در بيشتر سفرنامه ها و تواريخ از جوانب مختلف وصف شده است در سفرنامه ابن بطوطه و هم چنين كتابها و دست نوشته هاي باقيمانده از سفرايي مانند حمدالله مستوفي و بدرالدين محمود عيني به كرات وصف اين مسجد و زيباييهاي آن ديده مي شود اين بنا در سال 1310 هـ . ش به عنوان يك اثر تاريخي ـ فرهنگي به ثبت رسيد.
    مدتهاست كه بحث تخريب اين اثر عظيم تاريخي و برپايي مصلي و نمازخانه بزرگ تبريز در محوطه آن شنيده ميشود. حضور يكي از همكاران بخش هنري روزنامه در تبريز و ابراز علاقه وي براي تهيه مطلبي در اين زمينه عاملي شد تا بار ديگر به وضعيت كنوني ارگ تبريز بپردازيم .
    گفت و گو با ساعد هرايي ـ معاونت ميراث فرهنگي آذربايجان شرقي مي تواند آخرين اطلاعات را درباره وضعيت كنوني ارگ تاريخي تبريز در اختيارمان قرار دهد.
    در مورد بناي ارگ و مسائل پيش آمده توضيحاتي بفرماييد.
    ث اين بنا واقع در مركز شهر تبريز و به عنوان باقيمانده مسجد تاج الدين عليشاه در قرن هشتم هجري ساخته شده است كه بنا به اظهار بسياري از مورخان محكم ترين بناي آجري عالم در زمان خود به شمار مي رفته است . اطلاعات ما در مورد نقشه اصلي اين بنا و مسجد اندك ميباشد و بنابراين نياز به حفاري هاي جديد و بررسي هاي بيشتر در اطراف آن و به خصوص حريم مصوب 55 متر از حد شرقي آن همواره وجود دارد. متاسفانه در اين حريم مصوب بناي جديد التاسيس مصلي در حال احداث و بهره برداري ميباشد. سازمان ميراث فرهنگي مدارك و شواهدي در اختيار دارد كه نشان دهنده مكشوف شدن پايه هاي قطوري از مسجد (شامل خانقاه مدرسه و زاويه و...) در جريان تخريب محوطه ارگ است .
    تخريب محوطه بناي ارگ تبريز را چگونه ارزيابي مي كنيد.
    ث همان گونه كه قابل مشاهده است متاسفانه اسكلت هاي آهني در برابر بناي نجيب ارگ تبريز قد علم كرده اند و رويت اين بناي تاريخي را از حد شرقي تقريبا غير ممكن ساخته اند.


    به طور كلي در حادثه پيش آمده سه نوع تخريب را مشاهده مي كنيم . نخست و از همه مهمتر تخريب پژوهشي بنا مي باشد. يعني عملا با اين ساخت و ساز امكان كشف و ضبط آثار و بقاياي تاريخي از دل خاك اين محوطه براي پژوهشگران و محققان غير قابل امكان ميباشد. در صورتيكه اشاره كرديم هنوز بسياري از رازها و ابهامات در مورد اين بنا وجود دارد كه با تحقيق و تفحص دقيق تر مي توان به آنها پاسخ داد.
    مورد دوم تخريب گردشگري و تاريخي است . مسلما با وضعيت كنوني ديگر رغبت و انگيزه اي براي گردشگران داخلي و خارجي باقي نمي ماند تا از اين بناي تاريخي بازديد كنند.
    و آخرين مورد تخريب منظري آن است . وجود تيرآهنها و ساخت و ساز اطراف آن سيما و منظره واقعي اين اثر تاريخي را از بين برده و ديگراز لحاظ نما و منظره حالت جذاب و طبيعت سابق را ندارد.
    اقدامات ميراث فرهنگي آذربايجان شرقي پس از تخريب محوطه بناي ارگ چگونه و در چه ميزاني بوده است
    ث ميراث فرهنگي بدون تعلل و با پيگيريهاي فوق العاده تمامي همت و كوشش خود را براي جلوگيري از تخريب محوطه اين بناي تاريخي و ملحقات آن آغاز كرد و به دليل اينكه بحث با مسئولين مصلاي نماز جمعه تبريز نتيجه بخش نبود به مراجع قضايي و حقوقي متوسل شد. علي رغم اين كه شواهد و مستندات الزام عدم تخريب محوطه و ساختن مصلي در آن را نشان ميداد دادگاه شكايت ميراث فرهنگي را بااستناد به اينكه سازمان ميراث فرهنگي در قبال اين موضوع هويت قانوني ندارد نپذيرفت . با اين توجيه كه اين اثر موقوفه است و قوانين موجود در مورد آن قابل تنفيذ و اجرا نمي باشد. حال آنكه بسياري از بناهاي تاريخي چنين حالتي را دارند و بنابراين مستثنا كردن يك بنا از ديگر آثار تاريخي سئوال برانگيز است .
    ما همچنين شكايتهاي بعدي خود را مبني بر الزام هيئت سازنده مصلي به ارائه نقشه خود به سازمان ميراث فرهنگي ارائه داديم متاسفانه دادگاه با اين شكايت نيز با عنوان و اعتبار امر مختومه برخورد كرد. حالا آنكه ماهيت شكايت اوليه و شكايت بعدي ما كاملا با يكديگر متفاوت بود. اولي به عدم تخريب محوطه ارگ توسط مسئولين مصلي مربوط بود و دومي به ارائه طرح و نقشه ربط داشت . همان گونه كه قانون معين كرده كسي كه مي خواهد در جوار يك بنا يا اثر فرهنگي ـ تاريخي بنايي بسازد بايد از سازمان ميراث فرهنگي مجوز بگيرد و اين سازمان را در جهت و جريان كار خود قرار دهد. ولي متاسفانه روند اين قانون در مورد هيات سازنده مصلي رعايت نشده است و آنها بدون هيچ گونه مانع جدي كار خود را ادامه مي دهند.
    نحوه برخورد و نظارت شما از اين پس چگونه مشمول اين بناي تاريخي مي شود


    ث بايد بگويم كه پرونده ارگ عليشاه تبريز كه با اين عنوان مفتوح شده است هيچ گاه در اذهان مردم ما مختومه نخواهد شد و مردم به عنوان كساني كه حق دفاع از آثار تاريخي متعلق به سرزمين خود را دارند مسلما محتواي پرونده را مرور مي كنند و خود به قضاوت مي نشينند.
    به طور كلي اگر اين مساله از همان ابتدا با سيري استدلالي پيش ميرفت امروزه شاهد چنين معضلي نبوديم . به عبارت ديگر ريشه تعرض به آثار فرهنگي و ملحقات آن كم اطلاعي ما نسبت به ارزش هاي آن بناي فرهنگي و تاريخي مي باشد. اين وظيفه يكايك ماست كه با آگاه ساختن مردم نسبت به ارزش و منزلت و جايگاه آثار فرهنگي آنها را نسبت به اين سرمايه هاي عظيم حساس كنيم به طوري كه خود نگاهبانان واقعي اين آثار باشند.
    از سوي ديگر ما تصميم گرفته ايم قسمت باقيمانده اين بناي تاريخي را مرمت كنيم و در حال حاضر گروه مرمتي در آنجا حضور دارند.
    اميدواريم در مورد اين مساله به گونه اي عمل شود كه سرنوشت بناي ارگ با سرنوشت مصلي گره نخورد و اين بنا بدون اقدامات امنيتي و تامين لازمه مصلي در معرض بازديد عموم قرار گيرد. در اين زمينه ميراث فرهنگي آذربايجان شرقي از هيچ كوششي دريغ نمي كند.
    و به عنوان نكته آخر چه موضوعي را قابل طرح مي دانيد
    ث اين كه متاسفانه بعضي از نهادها فكر مي كنند كه ما با ساخت مصلي مخالفيم در صورتيكه از نظر ما اگر قرار باشد در اطراف اين بنا جايگاهي ساخته شود شايد مصلي از همه مناسبتر باشد. مساله ما ساختن مصلي نيست بلكه روند طي شده است كه بدون اخذ مجوز و رضايت ميراث فرهنگي استان صورت پذيرفته است قانون تشخيص ساخت و ساز در اطراف بناهاي فرهنگي و محدوده آن را به اين سازمان واگذار كرده است .
    قابل ذكر است كه اين بناي تاريخي يعني ارگ عليشاه تبريز در مركز شهر تبريز قرار گرفته است . يعني در محل رفت و آمد مردم به سمت بازار و يا محل كار خود مردم تبريز به اين بنا صرفا به عنوان يك بناي تاريخي نمي نگرند و تقريبا به علت مشاهده روزانه خو گرفتن به آن اين بنا را بخشي از زندگي روزمره خود ميدانند. در جريان نهضت مشروطه اين بنا به عنوان يك پايگاه تاريخي و براي مدتي در اختيار مشروطه خواهان بود و به عنوان انبار مهمات از آن استفاده مي شد و خلاصه يادآور حماسه هاي دلاور مردان در آن دوران نيز مي باشد. جلوي اين كار (ساخت مصلي ) را از هم اكنون نيز با شجاعت مسئولين مصلي و قطع تيرآهنهاي موجود مي توان گرفت . به هر حال ما همواره حمايت خود را از اين بناي نجيب ابراز و اعلام داشته و خواهيم داشت .
    علي رغم تلاش براي دريافت نظرات مسئولان مصلاي تبريز موفق به انجام گفت و گو با ايشان نشديم و لذا صرفا به گفت و گو با مسئولين ميراث فرهنگي اكتفا كرديم اميدواريم در فرصتي مناسب از ديدگاههاي ايشان نيز آگاه شويم .
    ث حنيف غفاري