تابستان تالار هنر تئاتر كودك
امين اعظمي
تالار هنر به عنوان سالني ويژه نمايشهاي كودك و نوجوان شناخته شده است . اين اتفاق به ويژه طي چند سال اخير رخ داده است . علاوه بر نمايشهاي ويژه كودك و نوجوان در اين تالار نمايشهاي عروسكي نيز اجرا مي شود. نمايشهاي عروسكي الزاما ويژه كودكان و نوجوانان نيست اما بخش عمده اي از نمايشهاي عروسكي در ايران باتوجه به مخاطب كودك و نوجوان به صحنه مي رود.
اكنون نيز در تابستان به سر مي بريم فصل فراغت و گرما و روزهاي طولاني . بهترين زمان براي ارائه بهترين نمايشهاي ويژه كودك و نوجوان . اگر در اين ماه ها نمايشهايي با كيفيت مناسب و مطلوب به اجرا درآيد و تماشاگران كودك و نوجوان كه معمولا به همراه والدينشان به ديدن نمايشها مي آيند از تماشاي آنها لذت ببرند و راضي باشند مي توان گفت كه با يك تير چند نشان زده مي شود; اولا در همين ايام بخشي از اوقات فراغت بسياري از خانواده ها توسط نمايش پر مي شود. دوما گروه هاي تئاتر كودك و نوجوان تماشاگران بسياري را به خود جلب كرده و از نظر گيشه و مسائل مالي كمك بسياري به آنها مي شود و از همه مهم تر اگر نمايشها كيفيتي مطلوب داشته باشد تماشاگراني تربيت مي شوند كه در ديگر ايام سال نمايش كودك و نوجوان را به عنوان بخشي از نيازهاي فرهنگي خود مي پذيرند و با تئاتر بهتر آشنا مي شوند. اما اگر نمايشهاي به اجرا درآمده كيفيت مطلوب نداشته باشد و يا ضعيف باشد تمامي اهداف برشمرده شده ناقص و ابتر مانده و اساسا نقض غرض مي شود.
دو اجراي اخير تالار هنر يعني نمايشهاي « بزبزكها » و « حسن كچل » نمايشهايي متوسط هستند كه علي رغم مشكلات فراوان اجرايي تماشاگران فراوان هم داشتند. شايد بتوان گفت كه بخش عمده اي از تماشاگران اين دو نمايش از سر ناچاري به ديدن اينها آمدند! به اين ترتيب اگر تابستان بگذرد و نتوان از اين امكان بالقوه به نحو احسن استفاده كرد در ماه هاي ديگر سال تماشاگران به همين فراواني به ديدن نمايشها نمي آيند. بنابراين مسئولان مرتبط با تئاتر مي بايست علاوه بر اجازه اجرا دادن به گروه هايي كه خود نمايشي را پيشنهاد مي كنند و طبق ضوابط و شرايطي به اجرا درمي آيد نمايشهايي نيز سفارش بدهند و يا از گروه هاي مجرب بخواهند نمايشهايي با كيفيت برتر تهيه كنند تا علاوه بر پركردن اوقات فراغت تئاتر كودك و نوجوان را به شكلي قوي و موثر معرفي كنند تا علاوه بر تماشاگران تابستاني تماشاگران فصول ديگر نيز به ديدن نمايشهاي كودك و نوجوان ترغيب شوند!
حوزه هنري تئاتر ديني و همايش تئاتر طوبي
مركز هنرهاي نمايشي حوزه هنري عمده تلاشهاي خود را معطوف به اجراي آثار مذهبي كرده است . اين مركز با اختصاص بخش قابل ملاحظه اي از سرمايه هاي خود به دفتر آفرينشگري تئاتر ديني تصميم گرفته است تا براي ايام مختلف سال و باتوجه به خصوصيات اين ايام نمايشهايي با محتوا و شكل و شمايل مذهبي به اجرا درآورد و به بخشي از نيازهاي مخاطبان در اين زمينه پاسخ دهد. آخرين تلاش اين مركز در اين خصوص برگزاري همايش تئاتر طوبي در ايام فاطميه است .
در اين همايش چهار نمايش به اجرا درمي آيد : خورشيد گمنام (نوشته مليحه مرادي و به كارگرداني احمد ايراني خواه ناميرا بانو (به كارگرداني امير آتشاني ) خاتون آيينه ها وشميم كوثر كه هر چهار نمايش در ايام فاطميه در تماشاخانه مهر به صحنه مي روند. دكتر پور رضائيان مدير مركز هنرهاي نمايشي حوزه هنري با اعلام اين خبر اضافه كرده است همايش مذكور به طرح نمايشي ماجراهاي مربوط به ميلاد و شهادت حضرت فاطمه زهرا(س ) پرداخته و در صورت استقبال مخاطبان هر ساله برگزار خواهد شد.
تك سلولي ها و توجه به مخاطب فرهيخته در تئاتر
اجراي نمايش « تك سلولي ها » در تالار مولوي و استقبال مخاطبان از اين نمايش نشان دهنده نيازي است كه بخش عمده اي از تماشاگران به آن معطوف مي شوند.

« تك سلولي ها » عاري از هر گونه جذابيت هاي مجازي و شگردهايي است كه صرفا قرار است تماشاگران را جذب كرده و به هر طريق آنها را روي صندلي هاي سالن نمايش بنشاند.
در اين نمايش نه از بازيگران سرشناس و به اصطلاح چهره هاي مشهور خبري است و نه از چشم و ابرو و... (چرا كه اساسا بازيگران زن در اين نمايش نقشي ندارند!) و نه شوخي هاي كلامي آنچناني دارد (كه البته بر حسب ضرورت در چند جاي نمايش شخصيت ها براساس موقعيت نكاتي به زبان مي آورند)
« تك سلولي ها » نمايانگر نمايشي است كه در آن انديشه و چالش هاي فكري مورد توجه خاص قرار مي گيرد و علي رغم زمان نزديك به دو ساعت اجرا تماشاگر پيگير و علاقمند را اغنا مي كند.
اجراي نمايش « تك سلولي ها » در تالار مولوي بار ديگر اين تالار را به عنوان يكي از مكانهاي اجراي تئاتر دانشجويي و فرهيخته معرفي مي كند. و اتفاقا از تالار مولوي انتظار اجراي چنين آثاري مي رود.
شايد برخي كارشناسان و منتقدان تك سلولي ها را از زواياي مختلف نقد كنند و اشكالات و ايرادهاي محتوايي فراوان از آن بگيرند كه اگر چنين باشد نشان از موفقيت اجرا و تاثيرگذاري آن دارد. تئاتر بايد بحث برانگيزد و تماشاگران را به واكنش وادار كند. البته واكنشي از سر انديشه و چالش هاي فكري ونه سطحي نگري و جنجال برانگيزي هاي بيهوده .
به هر حال بخش عمده اي از تماشاگران فرهيخته تئاتر نياز به چنين اجراهايي را حس مي كنند و « تك سلولي ها » با همه معايبش به اين نياز پاسخ مي دهد.
« تك سلولي ها » را « جلال تهراني » نوشته و كارگرداني كرده است و در آن بازيگراني چون افشين هاشمي وحيدآقاپور علي فلاحت پيشه و مجيد آقا كريمي ايفاي نقش كرده اند.
صحنه اي كه كم كم جا مي افتد!
مجله تخصصي صحنه كه ويژه تئاتر منتشر مي شود جاي خود را بين مخاطبان تئاتري خود باز كرده است . يكي از دلايل مطلوب شدن كيفيت اين نشريه تخصصي تئاتر حضور نويسندگان و دبيران تحريريه اي است كه نيازهاي اساسي مخاطبان را درك كرده و با شناختي كه از اين حيطه دارند توانسته اند مطالبي در خور تامل ارائه كنند.
در تيم گرداننده اين نشريه نامهايي چون مهرداد راياني مخصوص سعيد اسدي نصراله قادري مسعود موسوي و علي اصغر دشتي به چشم مي خورند كه با حفظ خصوصيات جواني و نوجواني سعي كرده اند مطالبي تازه و جذاب تهيه كنند.

اگر همين روند منظم طي شود نشريه صحنه مي تواند خود را به عنوان نشريه معتبر تئاتر كشور مطرح كرده و خلاهاي فراواني را پر كند.
اخيرا هم نهمين شماره نشريه « صحنه » در مرداد ماه 1382 منتشر شده است . سر مقاله اين شماره با عنوان « الو... تابستان منم » به قلم « مهدي پور رضائيان » سردبير اين مجله نگاشته شده است و در آن به اهميت تئاتر و نقش آن در تربيت كودكان و نوجوانان به ويژه در فصل تابستان پرداخته شده است . در آغاز اين سرمقاله نويسنده نوشته است : « با شروع فصل تابستان و تعطيلي كار مدارس و آموزشگاه هاي رسمي اگر چه يكي دو هفته اول والدين و بچه ها نفس راحتي مي كشند و ياد روزهاي آخر سال تحصيلي را كه با دوره كردن درسهاي گوناگون و اضطرابهاي تلخ ناشي از امتحانات همراه بود به دست فراموشي مي سپارند اما طول نمي كشد كه بي كاري و بلاتكليفي رخ مي نمايد و چنان كسالتي به جان بچه ها مي اندازد كه والدين ناگزير از جستجوي فعاليتهاي مثبت و مفيد مي كند تا بلكه اندكي از حجم كسالت بچه ها در اين ميان كم شود.
در ميان همه فعاليتهايي كه ممكن است در اين ايام به ذهن والدين برسد احتمالا فعاليتهاي تئاتري بهترينند چرا كه مي توان با آنها دهها و صدها نكته ناگفته را به بچه ها در هر مقطع سني آموزش داد بدون آن كه دشواري ها و تنش هاي وابسته به كلاسهاي آموزشي زمستانه را در ذهنشان تداعي كند. »
در مجله شماره نهم صحنه نمايشهاي « خواب در فنجان خالي » « هنگامه اي كه آسمان شكافت » « هزار دستان » و « ايوانف » نقد و بررسي شده اند.
« حسنك كجايي » منتشر شد
نمايشنامه « حسنك كجايي » نوشته حسن وارسته از سوي نشر « نيلبرگ » منتشر شد.
اين اثر در مهر ماه 1378 توسط گروه تئاتر « نيايش » در تالار كوچك مجموعه تئاتر شهر به اجرا درآمد و با استقبال مخاطبان روبرو شد.
« علي يازرلو » ناشر نمايشنامه « حسنك كجايي » در مقدمه آن آورده است : « ساليان متمادي در محافل هنري هرگاه سخن از حوزه نمايش مطرح شده ناخودآگاه موضوع بحث به سوي ادبيات نمايشي كشيده شده است . اغلب دست اندركاران اجراي نمايش بر اين باورند كه كمبود متون نمايشي موجب گرديده تا كارگردانان و گروه هاي نمايشي به سراغ متون اجرا شده و تكراري برود از اينرو نشريه « نيلبرگ » در گام نخست سعي داردتا با دعوت از نويسندگان نمايشنامه و متخصصان در مقاطع مختلف « كودك و نوجوان » به ويژه نمايشنامه هاي دانش آموزي دانشجويي و حرفه اي قدمي در جهت هموار ساختن بخشي از اين خلا بردارد. »
لازم به ذكر است كه نمايشنامه « حسنك كجايي » با رويكردي به كتاب فارسي دوم ابتدايي به نگارش درآمده است .
برگزاري نخستين جشنواره منطقه اي تئاتر دفاع مقدس در تبريز

تبريز ـ خبرنگار روزنامه جمهوري اسلامي : نخستين جشنواره منطقه اي تئاتر مقاومت و دفاع مقدس به همت بنياد حفظ آثار و نشر ارزشهاي دفاع مقدس و اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي و همكاري انجمن تئاتر دفاع مقدس در محل گلزار شهداي وادي رحمت تبريز برگزار گرديد.
اين خبر مي افزايد كه در اين آيين هنري كه با حضور هنرمندان 9 استان در قالب منطقه 3 كشور برپا شده مديركل بنياد و حفظ ارزشهاي دفاع مقدس طي سخناني با اشاره به ضرورت پاسداشت و تكريم حماسه هشت سال دفاع گفت : امروز اين تكليف و دين بر گردن همه ما بخصوص هنرمندان متعهد اين ديار سنگيني مي كند و بايد با اداي آن وظيفه خود را در قبال شهدا به اتمام رسانيم . وي همچنين افزود : بنياد حفظ آثار استان آمادگي كامل براي انجام همكاري في مابين با هنرمندان عزيز را در خصوص خلق آثاري درباره حماسه دفاع مقدس را دارد و دست اين عزيزان را به گرمي مي فشارد. همچنين مديركل فرهنگ و ارشاد اسلامي نيز طي سخناني به تبيين و تشريح ضرورت برپايي چنين محافلي در خصوص دفاع مقدس پرداخت وي افزود : هشت سال دفاع مقدس بزرگترين حماسه و افتخار ملت بود و سرشار از خاطرات مطالب بياد ماندني كه حكايت از غيرت شجاعت و مردانگي مردم اين سامان دارد لذا شايسته است تا ياد و خاطره اين حماسه گرانقدر در تاريخ كشورمان جاودانه بماند.
گفتني است نخستين جشنواره منطقه اي تئاتر دفاع مقدس با اجراي پانزده نمايش و با حضور 150 هنرمند در قالب گروههاي هنري به مدت 5 روز در تبريز مجتمع فرهنگي هنري و مجتمع فرهنگي و هنري دكتر مبين برگزار گرديد.
اجراي نمايش مصائب حضرت زهرا(س ) در مركز فرهنگي سيدالشهدا
نمايش « در كمند يار » با موضوع فضايل و مصائب حضرت زهرا(س ) از ابتداي مرداد ماه در مركز فرهنگي سيدالشهدا به اجرا درآمده است .
مركز فرهنگي سيدالشهدا(ع ) اعلام كرد : اين نمايش به نويسندگي محمدرضا مداحيان و كارگرداني محمدحسين اصفهانيها به مدت 10 شب اجرا مي شود .
اين نمايش كاري از گروه فرهنگي « تراب » است كه نمايش آن هر روز از ساعت 18 و 30 دقيقه آغاز مي شود .
از ديگر كارهاي گروه فرهنگي تراب مي توان به نمايشهاي صبر سرخ خاكستر خونين و آواز بر جبرئيل اشاره كرد.
جشنواره ي بين المللي كودكان و نوجوانان برگزار مي شود
اردلان شكاري مدير جشنواره ي بين المللي كودكان و نوجوانان در گفتگو با خبرگزاري فارس گفت : جشنواره ي بين المللي كودكان و نوجوانان در حوزه فرهنگي و هنري و در سه بخش در موزه ي دارآباد برگزار مي شود.
وي افزود : اين جشنواره در قالب اجراهاي صحنه اي ايجاد غرفه ها و كارگاههاي آموزشي خواهد بود و يكي از بخشهاي موجود در اين جشنواره وجود كارگاههاي آموزشي اعم از موسيقي عروسك گرداني و تئاتر بوده كه در آن موسسات آموزشي شركت داشته و اقدام به جذب نيرو در بلندمدت خواهند كرد.
وي در ادامه گفت : در اين جشنواره بخشي نيز به توليدات و خدمات موسسات و نهادهاي دولتي و غيردولتي در ارتباط با كودكان و نوجوانان اختصاص دارد كه به عرضه خدمات فرهنگي و هنري مي پردازند.
شكاري هدف از برپايي اين جشنواره را جذب خانواده ها به فرهنگ و هنر دانست و گفت : بيشترين تلاش جشنواره اين است كه خانواده ها را جذب كرده و به نوعي بتواند خدمات و توليدات فرهنگي و هنري موسسات را به خانواده ها عرضه كند.
وي با اشاره به موسسات شركت كننده در اين جشنواره گفت : در اين جشنواره سازمانهاي خصوصي و دولتي مانند كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان يونيسف و بيمه دانا و موسساتي از كشورهاي ديگر حضور خواهند داشت كه اسامي آنها فعلا مشخص نشده است .
گفتني است اين جشنواره 15 مرداد ماه در موزه دارآباد افتتاح خواهد شد و تا 15 شهريور ماه ادامه خواهد داشت .

گزارشي از افتتاح سالن تابستاني پارك نياوران
روز شنبه چهارم مرداد ماه طي مراسمي سالن آمفي تئاتر روباز پارك نياوران با حضور هنرمندان اساتيد دانشگاه و خبرنگاران افتتاح شد
در اين مراسم ابتدا سرود جمهوري اسلامي ايران پخش شد و سپس با تلاوت آياتي چند از كلام الله مجيد « رحمت اميني » سرپرست گروه نيايش ضمن خيرمقدم گويي به حاضران توضيحاتي در خصوص چگونگي در اختيار گرفتن اين سالن روباز براي فعاليتهاي تئاتري ارائه داد. وي اشاره كرد كه سالن روباز پارك نياوران پيش از اين تبديل به مكاني متروكه شده بود و هيچ كاربري فرهنگي نداشت . با حمايت هاي شهرداري منطقه يك تهران و درك اين ضرورت كه از اين امكان بايد استفاده بهينه فرهنگي شود گروه فرهنگي هنري نيايش پيشقدم شد تا به وضعيت سالن روباز پارك نياوران سر و ساماني دهد و با توجه به كمبود شديد سالن نمايش در تهران اين سالن را براي فعاليتهاي تئاتري مهيا كند.
اميني مجددا از حسن اعتماد مسئولان منطقه يك شهرداري تشكر و ابراز اميدواري كرد كه گروه هاي تئاتري تهران براي اجراي نمايش خود پيشقدم شوند تا اين سالن به عنوان يكي از سالنهاي مهم تئاتر تهران مطرح شود.
پس از اين دكتر « فردوس حاجيان » استاد دانشگاه و معلم شهرك الفبا كه از جانبازان هنرمند ساكن در منطقه يك شهرداري تهران است به صحنه رفت و در سخنان خود با اشاره به عصر تكنولوژي گفت : « متاسفانه خيل عظيمي از مردم كشورمان فاقد امكانات هستند و علي رغم تلاش مديران فرهنگي كشور هنوز بودجه و امكانات تئاتر ما بسيار ناچيز و محدود است . هنوز هنر تئاتر در بسياري از نقاط كشور هنر گمنامي است . وي ادامه داد : « اين صحنه روباز مي خواهد اين امكان را به شهروندان بدهد كه با حضور هنرمندان بتوانند خودشان را پيدا كنند و از اين جامعه موج سومي فرامدرن بگريزند و به كشف خودشان برسند.
حاجيان در انتها گفت : اميدوارم بتوانيم به وسيله تئاتر شادي را براي جوانان فراهم كنيم و غبار حزن و اندوه را از چهره آنان پاك كنيم .
در ادامه مراسم حسين مسافر آستانه معاون و رئيس نظارت و ارزشيابي مركز هنرهاي نمايشي طي سخناني گفت : « بسيار خوشحالم از اين كه چنين مكاني كه احساس صميميت در آن دارم به تئاتر اختصاص يافته است . هر مكان تازه اي كه به فضاهاي تئاتري كشور اضافه شود جاي شكر دارد و اهالي تئاتر را قلبا خوشحال مي كند.
وي افزود : آرزو مي كنم هر گروه تئاتري يك مكان مختص به خود داشته باشد كه بتواند با صميميت با مردم خودش به گفت و گو بنشيند و اين چنين صحنه هايي است كه مي تواند به انسان احساس آرامش بدهد.
حسين مسافر در انتها گفت : « تئاتر مي تواند موفق تر از هر هنر ديگري احساس بودن هويت و زندگي مفيد داشتن را به تماشاگرانش عرضه كند.
پس از صحبت هاي حسين مسافر دكتر مختاباد استاد تئاتر و عضو هيات علمي دانشگاه تربيت مدرس به عنوان آخرين سخنران با تشكر از گروه « نيايش » افتتاح اين سالن را فرصت مغتنمي براي اهالي تئاتر دانست . در انتهاي مراسم نيز نمايش « حاشيه اي بر خسرو و شيرين » نوشته و كار « داريوش رعيت » براي مهمانان به اجرا در آمد.
گفتني است كه در اين مراسم علاوه بر سخنرانان فوق دكتر فرشيد ابراهيميان رئيس كانون ملي منتقدان تئاتر ايران دكتر قطب الدين صادقي و برخي از ديگر هنرمندان تئاتر كشور حضور داشتند ضمن اينكه جاي خالي مسئولان شهرداري منطقه يك تهران كاملا احساس مي شد.