روزنامه جمهوري اسلامي 09/05/1382 صفحه علمي و پژوهشي

  • چگونه فشار خون را كنترل كنيم
  • روشي براي تشخيص سريع بيماري « ام .اس » ابداع شد
  • سالمندان بايد روزانه دوتاسه ليتر مايعات بنوشند
  • خنده بهترين درمان سرما خوردگي است
  • مصرف ماهي از خطر ابتلا به بيماري آلزايمر مي كاهد
  • بيماران ديابتي مراقب افزايش قند خون صبحگاهي باشند
  • آسم و آلرژي
  • *****
    چگونه فشار خون را كنترل كنيم


  • افزايش فشارخون از بزرگترين عوامل تهديدكننده سلامت در كشورهاي صنعتي به شمار مي رود.
    اين بيماري نقش عمده اي در بروز بيماريهاي عروق كرونر سكته مغزي نارسايي قلبي نارسايي كليوي و مرگ ناشي از اين بيماريها درپي دارد. تغيير رژيم غذايي نيز ممكن است بتواند جايگزين درمان دارويي شود و يا در صورت نياز به درمان باعث شود كه درمان با داروهاي كمتر و دوزهاي پايين تري انجام شود.
    رگهاي خوني موسوم به سرخرگها خون را از قلب به اندام هاي گوناگون بدن مي رساند هربار كه قلب منقبض مي شود خون را با فشار وارد سرخرگها مي كند بنابراين فشار خون حاصل مقاومت عروق در برابر ضربانهاي قلب است .
    فشاري كه در عروق خوني درپي ضربان قلب پديد مي آيد فشار خون « سيستوليك » نام دارد و فشاري كه به هنگام استراحت قلب يعني بين دوضربان پديدار مي شود فشار خون دياستوليك است .
    در بزرگسالان ميزان طبيعي فشارخون سيستوليك 120 ميلي ليتر جيوه و فشار خون « دياستوليك » 80 ميلي ليتر جيوه است كه اغلب 120 روي 80 خوانده مي شود.
    فشارخون طبيعي در كودكان كمتر از ده سال 90 روي 60 و در بزرگسالان 120 روي 80 و در ميانسالان 130 روي 85 ميلي متر جيوه است .
    بنابه تعريب در صورتي كه يك شخص بالغ فشار خون سيستوليك برابر يا بيشتر از 140 ميلي ليتر جيوه يا فشار خون دياستوليك برابر با 90 ميلي متر جيوه داشته باشد به پرفشاري خون مبتلاست .
    در 90 تا 94 درصد از بيماران علت مشخصي براي افزايش فشار خون يافت نمي شود و اين افراد به عنوان مبتلايان به فشار خون اوليه شناخته مي شوند.
    الگوي فاميلي در افزايش فشار خون اوليه شايع است و مطرح كننده اهميت عوامل ژنتيك است هرچند كه عوامل چاقي زندگي كم تحرك و مصرف نمك در افزايش فشارخون موثرند.
    در 5 درصد بيماران علت ثانويه اي براي افزايش فشارخون وجود دارد دراين اشخاص بررسي هاي باليني ضروري است . شايعترين علل افزايش فشار خون ثانويه بيماري كليوي و تيروئيدي تومورهاي مغزي و حاملگي به شمار مي روند.
    مصرف نمك استفاده از كربوهيدراتهاي ساده و خوردن غذاهاي چرب از عوامل موثر در افزايش فشار خون هستند.
    توصيه پزشكان براي جلوگيري و درمان فشار خون عبارتند از :
    1 ـ كاهش انرژي دريافتي براي رسيدن به وزن مطلوب و نگهداري آن .
    2 ـ كاهش مصرف نمك به چهارتا شش گرم در روز.
    3 ـ استفاده از كربوهيدراتهاي كمپلكس به جاي غذاهايي كه داراي روغنهاي اشباع و كلسترول بالا هستند.
    4 ـ افزايش نسبي در پتاسيم دريافتي با استفاده متعادل از ميوه هاي تازه و سبزي .
    5 ـ مصرف كلسيم كافي روزانه .
    6 ـ فعاليت فيزيكي منظم مانند پياده روي سريع 20 تا 40 دقيقه در روز سه تا پنج بار در هفته .
    7 ـ ترك سيگار .

  • *****
    روشي براي تشخيص سريع بيماري « ام .اس » ابداع شد


  • محققان استراليا توانسته اند روش جديدي براي تشخيص زودهنگام بيماري « ام .اس » ابداع كنند.
    به گزارش خبرنگار واحدمركزي خبر اين روش جديد درحقيقت نوعي آزمايش خون است و روش بسيار مطمئني براي تشخيص زودهنگام اين بيماري خطرناك مغزي محسوب مي شود.
    درحال حاضر تنها راه تشخيص « ام .اس » استفاده از « ام .آر.آي » مغزي است اما آزمايش خون كه تا 95 درصد دقت دارد ميتواند بيماري رادرمراحل بسيار ابتدايي تشخيص دهد.
    درحاليكه « ام . آر . آي » 600 يورو هزينه دارد اين آزمايش خون 50 يورو هزينه دارد.
    « ام .اس » فقط بريك دهم درصد ازكل جمعيت جهان تاثير ميگذارد و اين افراد نيز اكثرا بين 25 تا 30 ساله هستند.
    « ام .اس » بيماري است كه در دستگاه خود ايمني بدن اختلال ايجاد مي كند دانسته هاي دانشمندان درباره اين بيماري حاكيست پروتئينهايي كه توسط بدن توليد مي شوند به غلاف چربي محافظي كه اعصاب را محافظت مي كنند حمله كرده وآنها راازبين مي برند و عوارض آن نيز از بي حسي تافلج كامل متغير است وگاهي پس از بهبود نسبي دوباره عود مي كند.

  • *****
    سالمندان بايد روزانه دوتاسه ليتر مايعات بنوشند


  • به علت كاهش احساس تشنگي در دوره سالمندي سالمندان درمعرض خطركم آبي قرار مي گيرند و بايد روزانه 2 تا 3 ليتر مايعات بنوشند .
    به گزارش واحد مركزي خبر مسعود كيمياگر متخصص تغذيه گفت از آنجا كه ترشح بزاق سالمندان كاهش مي يابد مشكل بلع غذا براي آنان به وجود مي آيد و سالمندان بالاي 75 سال بايد حتما در وضعيت نشسته غذا بخورند.
    وي افزود : زنان سالمند روزانه 1100 تا 1300 كالري ومردان سالمند 1100 تا 1400 كالري انرژي نياز دارند كه توصيه مي شود 50 تا 60 درصد اين انرژي از كربوهيدراتها تامين شود.
    اين متخصص تغذيه خاطرنشان كرد : گرچه باافزايش سن رشد بدن متوقف مي شود ولي براي ادامه بسياري از اعمال حياتي بدن وجايگزين ازت مصرفي بايد پروتئين بدن به ميزان كافي تامين شود.

  • *****
    خنده بهترين درمان سرما خوردگي است


  • نتايج پژوهشهاي پزشكي در انگليس حاكي از آن است كه افراد شادتر نسبت به سرما خوردگي مقاوم تر هستند.
    به گزارش واحد مركزي خبر از لندن پزشكان مي گويند علت اصلي اين است كه سيستم دفاعي بدن افراد شاد و بي دغدغه قويتر از افراد غمگين و افسرده عمل مي كند.
    اين پزشكان در گزارش خود افزودند خطر ابتلا به بيماري در افرادي كه دچار افسردگي روحي يا عصبي و عصباني هستند سه برابر افراد خوشحال آرام و پر انرژي است .
    همچنين افرادي كه همواره از وضعيت زندگي خود ناله و شكايت مي كنند حتي اگر به ظاهر شاد باشند به همان نسبت با خطر ابتلا به بيماريها روبرو هستند.
    دكتر شلدون كوهن از دانشگاه كارنگي ملون مي گويد براي بررسي پيامدهاي نگرش مثبت به زندگي بر ميزان سلامتي افراد 334 نفر داوطلب سالم ارزيابي شدند.
    وي افزود : به هر يك از داوطلبان مقاديري از يك نوع ويروس مولد سرماخوردگي از طريق بيني داده شد و يافته ها حاكي از آن است كه خطر ابتلا به سرماخوردگي در ميان افراد شاد كاهش يافت .
    دكتر كوهن مي گويد اگر اشخاص نگرش مثبتي به زندگي داشته باشند كمتر دچار بيماري مي شوند.

  • *****
    مصرف ماهي از خطر ابتلا به بيماري آلزايمر مي كاهد




  • بر اساس نتايج يك مطالعه جديد افراد مسن مي توانند با گنجاندن يك وعده ماهي در رژيم غذايي هفتگي خود احتمال مبتلا شدن به بيماري الزايمر را كاهش دهند.
    به گزارش خبرگزاري فرانسه از شيكاگو در مطالعه اي كه از 800 نفر از افراد بالاي 65 سال در سال هاي 1993 تا 2000 ميلادي به عمل آمد مشخص شد افرادي كه دست كم يك بار در هفته ماهي مصرف كرده بودند حدود 60 درصد كمتر از افرادي كه به ندرت ماهي مصرف كرده بودند و يا اصلا ماهي مصرف نكرده بودند با خطر ابتلا به بيماري الزايمر مواجه بوده اند.
    در يافته هاي اخير مشخص شد كه رابطه نزديكي بين اسيدهاي چربي كه در گوشت ماهي و در غشاي مغز وجود دارند برقرار است .
    حيوانات آزمايشگاهي كه از رژيم غذايي داراي اين نوع اسيد چرب برخوردار بودند فعاليت عصبي سالمتر و قدرت يادگيري و حافظه قوي تري از خود نشان مي دادند.
    يكي از پزشكان دست اندر كار انجام اين مطالعه مي گويد يافته هاي ما نشان مي دهد كه دست كم يك وعده ماهي در رژيم غذايي هفتگي افراد خطر ابتلاي آنها را به بيماري آلزايمر كاهش مي دهد.

  • *****
    بيماران ديابتي مراقب افزايش قند خون صبحگاهي باشند


  • بيماران مبتلا به ديابت افزايش قند خون صبحگاهي را بارها تجربه كرده اند.
    اين بيماران با اينكه شب چيزي نخورده و ننوشيده اند هنگام صبح قند خون بالاتري در مقايسه با قند خون قبل از خواب پيدا مي كنند.
    علت افزايش قند خون در ساعات نخستين صبح پديده اي است كه در افراد غيرديابتي هم وجود دارد اما در ديابتي هايي كه انسولين تزريق مي كنند بيشتر به چشم مي خورد زيرا در ساعات نخستين صبح اثر انسولين طولاني اثري كه قبل از از خواب تزريق شده كاهش يافته است .
    اين پديده در كودكان و نوجوانان بسيار شديدتر و علت آن نيز تغييرات ميزان هورمون رشد در بدن است .
    استرس و عصبانيت نيز ممكن است سبب افزايش قند خون صبحگاهي شود زيرا در حالت عصبانيت و استرس هورمونهاي رشد و كورتيزول ترشح مي شوند.
    عملكرد كبد نيز در بروز پديده افزايش قند خون صبحگاهي موثر است كبد با كمك انسولين گلوكزي را كه از طريق غذا وارد بدن شده ذخيره مي كند و به اين صورت نقش مهمي در تنظيم قند خون دارد.
    در افراد ديابتي مقاومت به انسولين در ساعات نخستين صبح موجب آزاد شدن گلوكز از كبد مي شود به ويژه اگر شب قبل مقدار زيادي پروتئين و قند ميوه مصرف شده باشد افزايش قند خون بيشتر است زيرا كبد مقدار اضافي پروتئين و قند ميوه هاي مصرف شده را بر گلوكز تبديل مي كند و در خود ذخيره مي كند و هنگام كاهش اثر انسولين آنها را دوباره در خون آزاد مي كند.
    علت ديگر بالابودن قند خون صبحگاهي نيز وجود دو هورمون گلوكاگن و ادرنالين است اين دو هورمون موجب آزاد شدن گلوكز از كبد مي شوند پزشكان براي كاهش قند خون صبحگاهي تزريق انسولين در ساعتهاي 4 30 يا 5 صبح و كاهش استرس را توصيه مي كنند.

  • *****
    آسم و آلرژي




  • قسمت دوم
    مترجم مريم مهاجري
    ريسك فاكتورها يا عوامل خطرساز براي آسم
    عوامل خطرساز به دو دسته ارثي ومحيطي تقسيم مي شوند. عوامل ارثي مي توانند به شما كمك كنند تا ميزان حساسيت خود را تخمين بزنيد اما قابل كنترل نيستند. از سوي ديگر عوامل محيطي به شما امكان پيشگيري مي دهند و شما مي توانيد اثر آنها را بر زندگيتان محدود كنيد. به نظر مي رسد بيماري آسم ارثي باشد. كودكاني كه والدين و يا نزديكان مبتلا به آسم دارند بيشتر از سايرين مبتلا مي شوند. همچنين بيشتر اين كودكان داراي ساير آلرژي ها نيز هستند. افراد مستعد به آلرژي را آتوبيك مي نامند. تمايل به افزايش حساسيت نيز احتمالا ارثي است . البته اين بدان معنا نيست كه شما دقيقا همان آلرژي را كه والدينتان به آن دچارند به ارث خواهيد برد بلكه استعدادابتلا به آلرژي است كه به ارث مي رسد مبتلايان به آلرژي بيشتر از سايرين در خطر ابتلا به آسم قرار دارند. عوامل محيطي بسياري نيز بعنوان ريسك فاكتورهاي عامل آلرژي و آسم شناخته مي شوند از جمله : قرار گرفتن در معرض آلرژي هايي نظير مايت هاي گرد و غبار پرز حيوانات خانگي جسد سوسك هاي حمام دود تنباكو و دي اكسيدكربن نيتروژن (كه توسط سوختهاي ناقص ايجاد مي شود) بااينكه اين عوامل مي توانند هر كس را تهديد كنند اما شخصا شهرنشينان و ساكنان مراكز شهرها بيشتر در معرض اين محركها قرار دارند. كودكان خياباني و آواره در مراكز شهرها بيش از ساير كودكان در معرض ابتلا و فوت ناشي از آسم هستند. به همين ترتيب بزرگسالان نيز به دليل آلودگيهاي محيطهاي كاري دچار اين مورد هستند. مواد محركي از قبيل مواد شيميايي گازها خاك و گل و گرده گياهان در محيط هاي كاري نظير كارخانه ها نانوايي ها و يا مزارع مزبور يافت مي شوند. طبق گزارش انجمن بيماريهاي ريوي آمريكا افرادي كه دچار حساسيت به غبار خانگي و لباسهاي كهنه هستند در زندگي آتيه خود بيشتر دچار بيماريهاي نقص ريوي مي شوند . اين گزارش آلرژي را بعنوان ريسك فاكتور ابتلا به آمفي زم و برونشيت ريوي معرفي مي كند. سرماخوردگي و انفلوآنزا نيز از عوامل محرك آلرژي هستند. سرماخوردگي عامل 75 درصد موارد تنگي نفس است كه منجر به مراجعه كودكان به اورژانس بيمارستانها مي شود. دو عامل ويروسي ديگر محرك آسم نيز با ويروس پاراآنفلوآنزا و ويروس تنفسي سينسيشيال ) مي باشند . ويروس RSV ( پاراآنفلوآنزا بر نواحي تنفسي كودكان اثر مي كند و بندرت باعث برونشيت (التهاب برونش كه لوله هاي تنفسي منتهي به ريه هاست ) و يا سينه پهلو (التهاب لايه هاي RSV داخل ريه ها) مي گردد . مي تواند باعث بيماريهاي ريوي نظير سينه پهلوي ريوي و برونشوليت شود. كودكي كه مبتلا به برونشيوليت شود احتمال ابتلاي بعدي به آسم را خواهد داشت . مطالعات نشان داده است سيگاريها تنها خود در معرض بيماريهاي تنفسي ناشي از دود سيگار نيستند بلكه كودكان و اطرافيان آنها كه مجبور به استنشاق دود سيگار هستند نيز مبتلا به آسم و ساير بيماريهاي تنفسي و عفوني خواهند شد. والدين سيگاري ميزان ابتلاي فرزندان خود به عفونت گوش مكرر و سندرم مرگ ناگهاني را افزايش مي دهند. همچنين مطالعات نشان داده است كه نوزادان نارس مادران سيگاري كه در دوره بارداري سيگار كشيده اند كاهش تنفسي و نقص ريوي بيشتري از نوزادان نارس مادران غير سيگاري خواهند داشت . نشان داده شده كه اين كاهش بازده تنفس نوزادان منجر به تنگي نفس و بيماريهاي تنفسي سالهاي اوليه كودكي مي شود. سازمان حفاظت محيط زيست گزارش داده است كه حساسيت مكرر به آلودگي ازن باعث مشكلات دائمي ريوي شده و در موارد سبك تر باعث كاهش ظرفيت ريوي و در موارد شديدتر برونشيت و آسم مي گردد رژيم غذايي جديد كه حاوي غذاهاي فرآوري شده و پرنمك هستند كه حاوي اسيدهاي چرب امگا ـ 3 مي باشند . اين ماده در ماهي روغن سويا روغن كانولا سبزيجات با برگهاي سبز تيره و دانه كتان يافت مي شود. اين عوامل سه گانه غيربهداشتي مي توانند منجر به بروز آسم شوند. استفاده از شيرخشك در تغذيه نوزادان نيز ريسك فاكتور بروز آلرژي است . مشاهدات نشان مي دهند كه كودكان زير دو سالي كه 6 تا 12 ماهه اول زندگي خود را با شير مادر تغذيه شده اند حساسيت هاي پوستي كمتري نسبت به سايرين نشان مي دهند. به علاوه چنانچه مادر در دوره شيردهي از خوردن تخم مرغ شير گاو آجيل و ماهي دوري كند ميزان اگزماي كودك نيز كاهش مي يابد. عوامل بدني نظير پوليپ هاي بيني يا انحراف تيغه بيني نيز مي توانند باعث مسدود شدن سينوس ها و افزايش خطر آسم شوند.
    درمان هاي آسم
    اولين مرحله مقابله با آسم دوري كردن از عوامل محرك حملات آسم است . مرحله بعدي دسترسي سريع به دارو است . استفاده از باز كننده هاي ريوي تباآگونسيت نسبت به صورت استنشاقي به هنگام حمله آسم باعث آرامش فوري مي گردد. گام سوم استفاده از داروهاي ضدالتهابي است كه از حملات آسم پيشگيري مي كنند. كورتيكو استروئيدها داروهاي مسدود كننده رسپتور كرومولين و لوكوترين درمانهاي طولاني مدتي هستند كه التهابات منجر به تحريك را كاهش داده و بنابراين كمك مي كنند تا مجاري هوا باز مانده و تنفس آسانتر شود. پيشگيري بهترين درمان آسم است . براي شروع درمورد محركها بيماري خود و برنامه هاي درماني احتمالي با پزشكان مشورت كنيد بيشتر برنامه هاي درماني برپايه 3 مرحله ياد شده بالا خواهند بود. اگر فرد دچار آسم معتدل باشد فقط نياز به باز كننده ريوي سريع دارد. آسم معتدل اما دائمي بايد مقدار كم و سبكي از داروهاي كورتيكو استروئيدي استنشاقي را روزانه مصرف كند. آسم پيشرفته دائمي براي حمله آسم نياز به باز كننده سريع ريوي داشته و بايد روزانه ميزان متوسطي يا كم تا متوسطي از داروهاي كورتيكو استروئيدي استنشاقي را مصرف كند. در آسم شديد و دائمي فرد بايد باز كننده سريع ريوي براي حمله داشته باشد و رژيم دارويي روزانه بلندمدت وي نيز مي تواند شامل مقادير بيشتر كورتيكو استروئيدهاي استنشاقي و باز كننده هاي ريوي بااثر از درازمدت به همراه كورتيكو استروئيدهاي خوراكي باشد. برنامه هاي درماني آسم بايد حتما تا انتهادنبال شوند و ميزان بهبودي با پزشك درميان گذاشته شود. چنانچه فرد حس كند. با مصرف داروي باز كننده سريع توانسته حملات را كنترل كند. عملا بيماري آسم را به كنترل درنياورده است براي به دست آوردن بهترين برنامه درماني از ميان 3 شيوه ياد شده بايد حتما با پزشك در تماس بود.
    نقش تغذيه مناسب در پيشگيري و كنترل آسم و آلرژي
    تغذيه مناسب وسيله اي اساسي براي كنترل آسم يا آلرژي است . افراد مبتلا به آسم و آلرژي بايد با توجه به شرايط خود رژيم هاي غذايي مختلفي را در پيش بگيرند. دنبال كردن رژيم مناسب غذايي باعث جبران كمبودها تقويت نيروي دفاعي بدن و بالا بردن انرژي و احساس قدرت زندگي مي شود. بسياري از بيماران مبتلا به آسم از داروهاي استنشاقي يا خوراكي كورتيكو استروئيدي براي تسهيل تنفس استفاده مي كنند. مصرف زياد اين داروها خطر ابتلا به استئوپروزيس با پوكي استخوان را افزايش مي دهد. كلسيم ماده استخوان سازي است و بخصوص هنگامي كه همراه با ويتامين دي كه باعث جذب آن در بدن مي شود مصرف گردد احتمال ابتلا به پوكي استخوان را كاهش مي دهد. براي افراد در معرض ابتلا به اين بيماري مصرف ميزان 1500 ميلي گرم كلسيم روزانه همراه با 800 واحد بين المللي ويتامين دي براي جذب كلسيم ضروريست . همچنين خوردن غذاهاي حاوي كلسيم نيز مفيد است از قبيل : فرآورده هاي لبني ساردين خاويار و سبزيجات با برگهاي سبز تيره نظير كلم براكلي . متاسفانه بعضي از افراد يابه محصولات لبني حساسيت دارند و يا در هضم آنها دچار مشكل هستند. به علاوه با بالارفتن سن توانايي فرد در جذب كلسيم كاهش مي يابد و ساير مواد غذايي نظير مقادير زياد پروئين و فيبر نيز مي تواند باعث از دست رفتن كلسيم بدن شوند. درمصرف منابع غذايي كلسيم دار بايد محتاط بود و حتما با پزشك مشورت كرد. چون بعضي منابع كلسيم دار با داروها تداخل دارند و موجب آثار جانبي منفي خواهند شد. از اين رو شروع كردن از مقادير كم و بتدريج افزايش آن روش بهتري خواهد بود. علائم آسم و حساسيت هاي تنفسي را مي توان با رقيق كردن موكوس داخل ريه ها تخفيف داد و همچنانكه مي دانيد نوشيدن مايعات بيشتر عامل اين امر است . نوشيدن آب معدني كلسيم دار مي تواند نياز فرد به مايعات و كلسيم را همزمان برطرف كنند. مطالعات نشان مي دهد كه اسيدهاي چرب امگا 3 مي توانند در كاهش علائم آسم افراد مبتلا موثر باشند تحقيق ديگري نشان مي دهد كه كودكاني كه مرتبا ماهي تازه روغني مصرف مي كنند 4 بار كمتر از همسن و سالان ديگر خود كه بندرت اين ماهي را مي خورند دچار علائم آسم مي شوند. دانشمندان معتقدند كه اسيدهاي چرب امگا ـ 3 باعث كاهش التهاب مجاري هوايي و تحريك پذيري كمتر آنها شده و از پيشرفت آسم جلوگيري مي كنند و يا باعث تخفيف شدت آن مي شوند. اسيدهاي چرب امگا ـ3 در ماهي هاي روغني نظير ماهي آزاد تن ماهي سفيد قزل آلاي رنگين كماني و همچنين در دانه كتان روغن سويا روغن كانولا و سبزيجات با برگهاي سبز تيره يافت مي شود. سو تغذيه ارتباط نزديكي با مشكلات تنفسي آسم دارد. تغذيه مناسب باعث تقويت بدن و بالا بردن قدرت دفاعي آن در برابر عفونت ها و كاهش علائم آسم و آلرژي مي گردد. يك رژيم غذايي سالم حاوي اين مواد خواهد بود. ميوه هاي تازه سبزيجات خشكبار دانه هاي خوراكي و انواع غلات رژيم پرچربي ممكن است خطر ابتلاي كودك به آسم را افزايش دهد در حاليكه رژيمي سرشار مي تواندقدرت E از ويتامين ريه ها را افزايش دهد. اگر شما دچار آسم يا آلرژي هستيد بهتر است مراقب غذاهاي مشخصي باشيد كه ممكن است شما را تحريك كنند حتي يك تركيب غذايي معمول نظير نشاسته گندم نيزاز شش ماده شيميايي تشكيل شده كه مي توانند محرك آسم و آلرژي باشند. چنانچه حساسيت غذايي شما باعث حذف يك گروه از موادغذايي از رژيم شما مي شود با پزشك خودمشورت كنيد تا بدانيد چه ويتامين ها و مواد معدني نياز داريد كه دچار كمبود و سوتغذيه ناشي از حذف گروههايي از موادغذايي نشويد.