روزنامه جمهوري اسلامي 06/05/1382 صفحه سياسي
*****
خيره سري آمريكائيها فاجعه آفرين خواهد بود




  • اشاره :
    پروفسور « جان كين » استاد علوم سياسي در مركز مطالعات دمكراسي در دانشگاه « وست مينستر » انگليس سياست آمريكا در عراق را « تكرار تمثيلي سرگذشت قهرمان رمان نهنگ سفيد هرمان ملويل » مي داند كاپيتاني كه مصمم است همه نهنگهاي اقيانوسها را بكشد!
    پروفسور « جان كين » در گفت و گويي با خبرگزاري جمهوري اسلامي « اهداف و مقاصد سياستهاي آمريكا » را به نقد كشيده است .
    پروفسور كين در استراليا به دنيا آمده و در دانشگاههاي « آدليد » استراليا « تورنتو » ي كانادا و « كمبريج » انگليس تحصيل كرده است . كين كتابهاي متعددي منتشر كرده است . كتاب « رسانه ها و دمكراسي » وي تاكنون به 25 زبان زنده از جمله فارسي ترجمه شده و در دانشگاههاي ايران نيز مورد استفاده است .
    « زندگينامه سياسي تام پين » كه برنده جايزه بهترين كتاب سال 1374 در انگليس شد « جامعه مدني ـ انگاره هاي قديمي بصيرتهاي نو » « زندگينامه سياسي و اسلاو هاول » « جامعه مدني جهاني » از ديگر كتابهاي اين استاد علوم سياسي است .
    پروفسور كين دو بار به ايران سفر كرده و در نشست هاي دانشگاهي و علمي به ايراد سخنراني پرداخته است . او عضو بنياد « آنبرگ » براي نظارت به نهادهاي دمكراتيك در آمريكا است .
    متن گفتگوي وي را در ذيل مي خوانيد.
    رويكرد آمريكا در قبال جنگ عراق چگونه است
    اگر به سياست آمريكا در قبال عراق از دريچه چشم دونالد رامسفلد و تندروهاي كاخ سفيد نظر كنيم شاهد هيچ تمثيلي بهتر از رمان مشهور « موبي ديك (نهنگ سفيد) « نوشته « هرمان ملويل » موقعيت را توصيف نكند. قهرمان اصلي اين رمان كاپيتان « اهب » در صدد است تا همه نهنگهاي عالم را از بين ببرد. رامسفلد نيز هفته گذشته در يك سخنراني در كميته ويژه نيروهاي مسلح در سناي آمريكا كه با آب و تاب در شبكه هاي خبري پخش شد اعلام كرد « ما مي خواهيم كار را تمام كنيم و اين امر به اندكي صبر نياز دارد و وقتي كار تمام شد معلوم خواهد شد كه به زحمتش مي ارزيد. »
    چند ماه قبل از اين صحبت هم وزير جنگ آمريكا به علت اينگونه درشت گويي با ابراز احساسات شديد مخاطبين خود مواجه شد. اما واقعيت اين است كه اوضاع در آمريكا در حال تغيير بوده و هفته گذشته براي نخستين بار از زمان جنگ عراق تاكنون پرسشهاي تلخ و گزنده در خصوص خبطهاي نيروهاي آمريكايي در جريان اشغال عراق از صحن سناي اين كشور به عرصه رسانه ها راه پيدا كرد.
    داستان اين پرسشهاي تلخ و گزنده چيست
    آقاي رامسفلد در برابر سنا اعلام كرد « لشكر سوم پياده نظام كه بغداد را در فروردين ماه تصرف كرد و اكنون بشدت فرسوده و خسته است تا شهريور به آمريكا باز گردانده خواهد شد. » اما ژنرال تامي فرانكس كه تا همين اواخر فرمانده كل نيروهاي مسلح آمريكا در منطقه بود گفت : « نيروهاي كنوني آمريكا در عراق كه شمارشان به 150 هزار نفر بالغ مي شود مي بايد براي غرس نهال دمكراسي در خاك اين كشور باقي بمانند! » حقيقت اين است كه اكنون 16 تيپ از 33 تيپ آمريكا در عراق مستقر بوده و بقيه تيپها در جاهاي ديگر نظير كويت افغانستان بالكان كره جنوبي ژاپن آلمان و حدود صد كشور ديگر درگيرند. تفنگداران آمريكايي بوضوح فاقد امكاناتي هستند كه براي اقامت دراز مدت آنان در خارج از آمريكا مورد نياز است از اين گذشته گارد ملي آمريكا و ارتش ذخيره اين كشور نيز حداكثر تواناييهاي خود را مورد استفاده قرار داده و ظرفيت بيشتري براي قبول مسئوليتهاي تازه ندارند.


    حال در اين شرايط آقاي رامسفلد تنها در صورتي مي تواند به وعده خود عمل كند كه تنها لشكر باقيمانده در آمريكا ـ يعني سپاه اول سواره نظام ـ كه به عنوان « ذخيره استراتژيك » در فورت هود تگزاس مستقر است را به عراق اعزام كند تا لشگرهاي مستقر در عراق بتوانند براي مرخصي به آمريكا بيايند.
    آيا اين اقدام عملي است
    البته امپراتوريها نبايد توان رزمي و امكانات مالي خود را بيش از حد مورد استفاده قرار دهند هفته گذشته در سنا زماني كه آقاي رامسفلد از هزينه ماهانه 3 9 ميليارد دلاري جنگ عراق سخن مي گفت سناتورها او را به باد انتقاد گرفتند. چرا كه اين رقم دو برابر تخمينهاي اوليه بود. رامسفلد كوشيد خود را در پشت اين توجيه مخفي سازد كه ارقام سنگين هزينه ها بزودي با بهره گيري از نيروهاي تربيت شده عراقي و نيز استفاده از ارتش كشورهاي دوست تا حد قابل ملاحظه اي تقليل پيدا خواهد كرد! اما روزنامه نگاران آمريكايي بر اين نكته دست گذاشتند كه تربيت تنها يك نيروي كوچك 12 هزار نفري عراق يك سال به طول مي انجامد و تربيت يك تيپ 40 هزار نفري به دو سال زمان نياز دارد و اين مدت براي يك نيروي اشغالگر زماني بسيار طولاني است . از اين گذشته اميدواري زيادي در اين زمينه كه كشورهاي دوست بتوانند به آمريكا كمك كنند وجود نداشته و در ميان كشورهايي كه قرار بوده به آمريكا كمك كنند پرتغال هند و پاكستان قول داده بودند بيشترين ميزان نيرو را به منطقه اعزام كنند اما در عمل پرتغال اعلام كرده كه تنها 120 افسر پليس شبه نظامي را اعزام خواهد كرد و اعزام هر نوع نيروي نظامي را منوط به موافقت و تصويب سازمان ملل و ناتو كرده است . هند و پاكستان نيز همين سياست را در پيش گرفته و اعلام كرده اند دولت آمريكا مي بايد همه هزينه ها را تقبل كند. تازه اين دو كشور چندان تمايلي به اين ندارند كه نيروهاي خود را تحت امر فرماندهان آمريكايي قرار دهند.
    واكنش سنا و رسانه ها در اين زمينه چه بوده است
    خسارات و هزينه هاي جنگ انتقادات زيادي را متوجه رامسفلد ساخته و او در جريان سخنراني در سنا از اين بابت مورد سرزنش سناتورها قرار گرفت . اما مهمتر آن كه شماري از سناتورها و اقليتي از آمريكايي ها به اين نكته توجه كرده اند كه حملاتي كه به نيروهاي آمريكايي مستقر در عراق صورت مي گيرد روز به روز جسورانه تر شده و « شوراي حكومتي عراق » نيز در برابر اين حملات كه به نحو كاملا حرفه اي سازماندهي مي شوند كاري از دستشان بر نمي آيد. رامسفلد در سخنراني خود با افتخار اعلام كرد « براي عراقي هايي كه بتوانند در مورد مهاجمان خبرچيني كنند 2500 دلار جايزه در نظر گرفته شده كه به مراتب از حقوق سالانه بسياري از عراقيها بيشتر است . » او همچنين با خوش بيني هر چه تمامتر در مورد عمليات « ضربه از پهلو صحبت كرد و به اهميت نيروهاي فوق مخفي دلتا كه در حال جست و جوي صدام هستند تاكيد كرد. روزنامه نيويورك تايمز از فعاليت اين نيروها با عنوان سياست آشكار ترور و اعدام ياد كرده و متذكر شد « اين امر در تاريخ آمريكا بي سابقه بوده است . »
    شانس موفقيت اين قبيل اقدامات تا چه اندازه است
    ديكتاتورها زماني به راستي شكست مي خورند كه شهروندان و افكار عمومي ديگر آنان را به ياد نياورند اما ظاهرا اين امر تا زماني كه در عراق گروه هاي كوچك كلاشنيكف به دست و آر.پي .ج به دوش ترس به جان سربازان آمريكايي مي ريزند و آنان را از فاصله نزديك « اعدام » مي كنند يا مواد منفجره را از راه دور كنترل و منفجر مي كنند تحقق پيدا نخواهد كرد. فرماندهان آمريكايي در برابر اين رويدادها راهبردي در پيش گرفته اند كه موفقيت آن محل تامل بوده و شيوه آنان در برخورد با مخالفان عراقي مشابه شيوه اي است كه در جريان شورشهاي سال 1371 در لس آنجلس به منظور باز پس گيري شهر از شورشيان به مورد اجرا گذارده شد. البته اين قبيل سياستها از جانب شماري از سياستمداران نيز تاييد مي شود به عنوان مثال در جريان سخنراني رامسفلد در سنا « بيل نلس » سناتور دمكرات در تاييد سياستهاي رامسفلد گفت « اميدوارم زمان زيادي آنجا حضور داشته باشيم چرا كه بايد پيروز شويم . « حالا نيروهاي آمريكايي در شرايطي كه ظاهرا در عراق جنگ به پايان رسيده و « صلح » برقرار شده در حالي كه لباس تمام عيار رزم به تن دارند در خيابانها به گشت زني مشغول هستند و كشته مي شوند طبيعي است كه هر اشغالگري بالقوه يك هدف محسوب شده و اين امر شامل حال افسران جوان آمريكايي هم مي شود كه در غياب حمايت بين المللي از آنان خواسته شده كه هم حفظ نظم و هم راه اندازي مدارس و تصفيه منابع آب و تعمير نيروگاههاي برق و هزار و يك كار ديگر را به عهده بگيرند و اينان مانده اند معطل كه اصلا در اين ميانه چه كاره اند !
    چشم انداز همه اين تحولات براي آمريكا چيست
    چند روز بعد از سخنراني رامسفلد در سنا گزارشي داده شد كه « پل برمر » متحد و دست نزديك او كه اكنون مسئوليت نيروهاي اشغالگر را به عهده دارد دفتر كار خود را به محل دفتر سابق صدام منتقل كرده كه پنجره هايش بر روي دجله باز مي شود. گفته مي شود كه برمر علاقه زيادي دارد توجه كساني را كه به دفترش مي آيند به اين شعار كه بر روي ميز كارش قرار داده « موفقيت صد پدر دارد » جلب كند. البته آقاي برمر زيركانه قسمت بعدي اين عبارت را كه مي گويد « شكست يتيم است حذف كرده است ! هر چند كه بخش حذف شده به خوبي روحيه « اراده معطوف به قدرت » را كه به رمان « موبي ديك » حاكم بوده و هم اكنون در جاي جاي كاخ سفيد علايم آن مشهود است نشان مي دهد اما هفته گذشته به نحو معجزه آسايي نوعي دل نگراني و نارضايتي در سراسر آمريكا آشكار شد. در يك نظرخواهي كه به وسيله موسسه گالوپ و به نيابت از نشريه « يو. اس . تو دي » و شبكه « سي . ان . ان » اجرا شد مشخص شد كه ميزان حمايت افكار عمومي از جنگ در عراق به حد 56 درصد سقوط كرده در حالي كه در اوايل فروردين ماه اين رقم در حد 76 درصد قرار داشت .
    در آستانه مبارزات تبليغاتي دوره بعدي رياست جمهوري آمريكا رفتار بوش شباهت زيادي به رفتار كاپيتان « اهب » در زمان « موبي ديك » پيدا كرده است . هر چند هنوز مانده تا اكثريت آمريكاييها دريابند كه « نهنگ كشي » مي تواند به فاجعه منجر شود اما آگاهي افكار عمومي در اين خصوص كه با پايان جنگ هنوز « صلح » برقرار نشده رو به ازدياد است . البته ازدياد شمار كشته شدگان آمريكايي در اين امر بي تاثير نيست . آمريكايي هايي كه من در سفر هفته گذشته خود به عراق ديدار كردم با اين نكته موافق بودند كه خيره سري و غرور مي تواند براي يك دمكراسي فاجعه آفرين باشد و اين نكته را نيز تاييد مي كردند كه آمريكا از حادثه 20 شهريور به اين سو در اين زمينه به افراط گراييده است . در اين ميانه شايد تنها نكته مثبت واكنش نقادانه اي باشد كه هفته گذشته در سنا ظاهر شد و دلالت به آن داشت كه بدنه سياست مسئول در اين كشور از بين نرفته است . بايد ديد اهميت حضور اين نوع نهادهاي سياسي فعال و منتقد از جانب رهبران درك مي شود يا خير به عنوان مثال آيا توني بلر قادر به درك اين پيام است .
    لندن ـ خبرگزاري جمهوري اسلامي
    پروفسور جان كين : حملاتي كه به نظاميان آمريكايي مستقر در عراق صورت مي گيرد روز به روز جسورانه تر شده و شوراي حكومتي عراق نيز در برابر اين حملات كه به نحو كاملا حرفه اي سازماندهي مي شوند كاري از دستشان بر نمي آيد
    پروفسور جان كين : در حاليكه هر نظامي اشغالگر آمريكا در عراق بطور بالقوه يك هدف محسوب مي شود نظاميان آمريكايي معطل مانده اند كه اصلا در اين ميانه آنها چه كاره اند!
    هنوز خيلي مانده است تا اكثريت آمريكائيها دريابند كه خودكامگي دولت آمريكا مي تواند براي آنها به فاجعه منجر شود اما آگاهي افكار عمومي در اين خصوص كه با پايان جنگ هنوز كمترين جلوه اي از صلح در عراق برقرار نشده رو به ازدياد است