رودخانه هاي مازندران بدليل برداشت بي رويه شن و ماسه و آلودگي ناشي از فاضلابهاي صنعتي و خانگي نقش خود را به عنوان جريانهاي زنده و زندگي ساز به تدريج از دست مي دهند.
در ساليان دراز حاشيه نشينان رودخانه ها و ديگران براي منافع زودگذر به خصلت طبيعي رودخانه ها بي توجهي كرده و آنچنان تغييراتي در بستر و حريم رودخانه ها بوجود آورده اند كه باوركردني نيست .
بستر رودخانه ها در برخي نقاط به دره تبديل شده است و ديگر كودكان در فصل گرما نمي توانند مشتي آب از رودخانه بردارند و بر صورت خود بپاشند و طراوت آب زلال را حس كنند.
پائين رفتن بستر رودخانه و تبديل شدن به زه كش آسيب ديدن سازه هاي فني در مسير رودخانه ها كاهش بسيار شديد آبزيان و توقف تقريبي تخم ريزي ماهيان و تهديد محيط زيست انساني و طبيعي از پيامدهايي است كه براي تجاوز روز افزون به حريم و بستر رودخانه ها ذكر مي شود.
گزارش خبرگزاري جمهوري اسلامي حاكيست : به گفته كارشناسان برداشت بي رويه شن و ماسه از رودخانه هاي مازندران باعث شده كه برخي سازه هاي فني هدايت آب عملا كاربري خود را از دست بدهد و پايه هاي برخي پلها با خطر مواجه شود.
همچنين به دليل آلودگي رودخانه ها و موانع فيزيكي كه بر اثر برهم خوردن شكل طبيعي رودخانه ها بوجود آمده ميزان تخم ريزي طبيعي ماهيان به شدت كاهش يافته و براي جبران اين كاهش همه ساله با صرف ميلياردها ريال اقدام به تكثير مصنوعي بچه ماهي و رها كردن آنها در رودخانه ها و درياي خزر مي شود.
پائين رفتن بستر رودخانه ها باعث شده كه آنها در برخي نقاط به جاي تقويت سفره هاي آب زير زميني بعنوان زهكش عمل كنند و سبب شوند كه سطح آبهاي زير زميني پايين رود واز اين طريق خطر برهم خوردن توازن آب شور و شيرين و پيشروي آب شور زيرزميني به سمت دشت هاي مازندران بوجود آيد.
كارشناسان معتقدند زيان اين هزينه هاي پنهان به اقتصاد كشور بسيار بيشتر از ارزش شن و ماسه برداشتي از رودخانه ها و هزينه ايجاد تاسيسات تصفيه فاضلاب هاي شهري و صنعتي است .
مشكل آلودگي محيط زيست و از جمله رودخانه هاي مازندران به حدي جدي شده است كه استاندار اين استان خواستار تشكيل محكمه ويژه اي براي پيگيري جرايم آلوده سازي محيط زيست اين استان شد.
به گزارش خبرگزاري دكتر غلامرضا انصاري در جلسه بررسي طرح ملي مواد زايد استان مازندران گفت : روند نگران كننده آلودگي رودخانه ها حيات آبزيان پرارزش نظير ماهيان خاوياري را در استان تهديد مي كند.
وي افزود : بايد متخلفين در امر آلودگي محيط زيست و دفع غير بهداشتي و غير اصولي زباله و فاضلاب تحت پيگرد قانوني قرار گيرند و نبايد در اين خصوص براي هيچكس حتي مسئولين متخلف استثنا قايل شد.
استاندار مازندران همچنين با اشاره به ضرورت اجتناب ناپذيرتاسيس سازمان بازيافت در استان گفت : با گسترش و تجهيز تاسيسات تبديلي بازيافت زباله ها پيشگيري از آلودگي محيط زيست و ممانعت از ورود آلاينده ها به رودخانه ها بايد منابع تجديد شونده نظير جنگل در استان را احيا بازسازي و مرمت كرد.
آلودگي رودخانه ها در برخي نقاط با گلايه و اعتراض مردم كه خود در اين امر دخيل هستند نيز مواجه شده است .
به عنوان مثال كشاورزان « شيرگاه » سوادكوه خرداد ماه گذشته در يك حركت خودجوش چندين روز مانع ريختن زباله در حريم رودخانه « تالار » در اين منطقه شدند.
به گفته شهردار شيرگاه به دليل نداشتن محلي براي دفن زباله روزانه حدود 10 تن زباله خانگي و صنعتي اين شهر در بستر رودخانه تالار تخليه مي شد.
چنين وضعيتي با شدت كمتر در حاشيه بيشتر رودخانه هاي مازندران وجود دارد.
به گفته مديركل حفاظت محيط زيست مازندران 67 درصد واحدهاي صنفي اين استان سيستم استاندارد فاضلاب ندارد.
دكتر ناصرمهردادي حجم فاضلاب توليدي صنايع استان را در روز بطور متوسط 68 هزار و 498 مترمكعب ذكر كرد و گفت مراكز درماني دو هزار و 700 مترمكعب و كشتارگاه ها نيز دو هزار و 667 متر مكعب فاضلاب توليد مي كنند.
وي با اشاره به مشكلات ناشي از فاضلاب هاي شهري در مازندران افزود : در استان هيچ شبكه جمع آوري فاضلاب و تصفيه خانه شهري وجود ندارد و از اين رو در چند سال اخير ايجاد شبكه هاي فاضلاب در شهرهاي مازندران آغاز شد.
مديركل حفاظت محيط زيست مازندران باابراز نگراني از وضعيت رودخانه هاي مازندران و افزايش آلودگي آنها گفت : از 20 رودخانه كه از نظر زيست محيطي و حيات آبزيان حايز اهميت است فقط سه رودخانه چالوس سردآبرود و هراز حفاظت شده است .
وي حل مشكل زباله را از برنامه هاي مهم دولت درشمال كشور خواند و افزود : روزانه 2500 تن زباله شهري و روستايي در استان توليد مي شود.
در اين ميان آلودگي و تغيير شكل بستر رودخانه ها بيشترين آسيب را به روند طبيعي تكثير ماهيان وارد كرده است .
به گفته يكي از مسئولان مركز تكثير و پرورش ماهي شهيد رجايي ساري صيد ماهيان مولد براي تكثير مصنوعي بچه ماهي در رودخانه هاي استان به شدت كاهش يافته و در دو ماه اول تخم ريزي ماهيان تا اواسط ارديبهشت ماه گذشته حدود 300 كيلوگرم تخم ماهيان استحصال شدكه در مقايسه باسال گذشته يكهزار كيلوگرم كاهش نشان مي دهد.
اين در حالي است كه به دليل توقف تقريبي تخم ريزي ماهيان در بستر رودخانه ها همه ساله با صرف هزينه زياد اقدام به پرورش بچه ماهي مي شود.
مديرمركز تكثير و پرورش ماهي « شهيد رجايي » ساري گفت : امسال پنج ميليون قطعه بچه ماهي خاوياري در درياي خزر رها مي شود.
« مرتضي مقدسي » افزود : اين بچه ماهيان 2 5 گرم وزن دارند و حدود 98 درصد آنهااز بين مي رود و فقط دو تا سه درصد به سن بهره برداري مي رسد.
وي ادامه داد : سالانه 80 ميليون قطعه بچه ماهي سفيد نيز در اين مركز توليد و در درياي خزر و رودخانه ها رهاسازي مي شود كه فقط حدود هشت درصد آنها بزرگ مي شود.
به گفته وي امسال 10 ميليارد ريال براي خريد بچه ماهي از بخش خصوصي اختصاص يافته كه سهم مازندران چهار ميليارد ريال است .
آقاي مقدسي اجراي اين طرح را براي حفظ و بازسازي ذخاير ارزشمند خاويار درياي خزر بسيار مهم دانست و گفت : با توجه به آلودگي بسيار شديد رودخانه هاي استان تكثير طبيعي ماهيان در رودخانه ها تقريبا به صفر رسيده است .
وي افزود : در زمان حاضر بازسازي ذخاير درياي خزر را سه مركز در استانهاي گيلان مازندران و گلستان انجام مي دهد.
وي اضافه كرد : درياي خزر يك محيط بسته است و توسط رودخانه ها بشدت آلوده مي شود به اين دليل بيشترين تلاش برتكثير مصنوعي ماهيان خاوياري متمركز است .
بنابه اين گزارش مدير عامل شركت آب منطقه اي مازندران و گلستان نيز در مورد زيانهاي ناشي از برداشت شن و ماسه گفت : يكي از عوامل اصلي كند شدن طرح هاي توسعه منابع آبي استان برداشت بي رويه شن و ماسه از رودخانه ها است .
مهندس پرويز ابراهيمي افزود : با وجود اين مشكل به ناچار بايد براي احداث سد و بندهاي انحرافي سازه هاي تثبيت بستر رودخانه ايجاد شود تا سد و بندها را نگه دارد.
وي اضافه كرد : اين نوع هزينه هاي پنهان كه سازمانها به آن عادت كرده اند به ضرر اقتصاد كشور است .
اين مقام مسئول در ادامه خسارتهاي برداشت بي رويه شن و ماسه را شامل هزينه هاي اضافي كند شدن طرح هاي توسعه منابع آبي پايين رفتن آب زيرزميني و تهديد حيات آبزيان ذكر كرد.
وي گفت : سطح آب زيرزميني شماري از روستاهايي كه در كنار رودخانه ها قرار دارند پايين رفته و برخي از چاههاي مورد استفاده خشك شده است .
مدير عامل آب منطقه اي مازندران و گلستان تصريح كرد : با اين روند برداشت برخي از رودخانه ها كه به عنوان تغذيه كننده دشت ها بودند به زه كش تبديل شده است و براي آبرساني به دشت هاي همجوار بايد از پمپ استفاده كرد.
مهندس ابراهيمي يكي ديگر از مشكلات ناشي از برداشت شن و ماسه از رودخانه ها را بوجود آمدن آبشار خواند و گفت : اين آبشارها مانع عبور آبزيان و ماهيان براي تخم ريزي به محل هاي تخم ريزي طبيعي شده است .
وي اظهار داشت : رودخانه مقداري شن و ماسه به همراه مي آورد كه اگر به صورت فني برداشت نشود مشكل آفرين است .
وي اضافه كرد : بهره برداران فكر مي كنند كار اقتصادي انجام مي دهند اما كار آنها به اقتصاد كشور ضرر وارد مي كند.
مدير عامل آب منطقه اي مازندران و گلستان تصريح كرد : لازم است كه به عناوين مختلف برخورد با اين موضوع تشديد شود تا بتوان برداشت شن و ماسه از رودخانه ها را سامان داد و جلو زيانها را گرفت .
اما در همين حال تخريب جنگل ها تجاوز به حريم رودخانه ها و شرايط جغرافيايي از عوامل مهم حادثه خيزي و حجم سنگين خسارات حوادث غيرمترقبه در استان مازندران نيز محسوب مي شود.
طغيان رودخانه « نكا » چند سال قبل تلفات جاني و خسارت مالي سنگيني به اين شهرستان وارد كرد.
امسال نيز طغيان رودخانه ها در مازندران خسارات قابل توجهي بر جاي گذاشت .
مسوول ستاد حوادث غيرمترقبه استان مازندران با حادثه خيز خواندن اين استان خسارات حوادث در سالجاري را 76 ميليارد و 216 ميليون ريال اعلام كرد.
بهزاد پورمحمد افزود : اين ميزان خسارت بر اثر وقوع 44 حادثه به بار آمد.
به گفته وي در سالجاري 9 مورد سيل دو مورد رانش زمين دو توفان 24 آتش سوزي جنگل دو زلزله دو صاعقه و سه مورد ريزش سنگ در استان رخ داده است .
وي اضافه كرد : شرايط آب و هوايي وضعيت زمين شناسي برداشت هاي بي رويه شن و ماسه از بستر رودخانه ها افزايش تمركز جمعيت در حاشيه رودخانه ها عدم رعايت حريم رودخانه ساخت و سازهاي غيرفني و رعايت نكردن اصول فني و فقدان استفاده از مصالح استاندارد از عمده ترين عوامل حادثه خيزي و افزايش خسارت است .
وي ادامه داد : وجود 55 رودخانه كه 15 رودخانه هميشه حالت طغياني دارد از ديگر عوامل حادثه خيزي مازندران است و بايد به وضعيت اين رودخانه ها توجه جدي شود.
در اين حال مسوولين استان مازندران تشديد مجازات متجاوزين به حريم و بستر رودخانه ها و هماهنگي دستگاههاي مختلف را براي جلوگيري از زيانهاي بيشتر ضروري مي دانند.
فرماندار آمل كه برداشت غيرقانوني شن و ماسه از رودخانه « هراز » در حوزه ماموريت وي تقريبا به صفر رسيده معتقد است با هماهنگي دستگاه هاي مختلف و جديت در اعمال همين قوانين موجود مي توان تجاوز به حريم و بستر رودخانه ها را به حداقل رساند.
« اسفنديار جلالي » به خبرگزاري جمهوري اسلامي در مورد رودخانه هراز و چگونگي استفاده از شن و ماسه آن گفت : ما از دادن هرگونه مجوز غيرقانوني و مهمتر از آن غيركارشناسي خودداري مي كنيم و بر روي هر درخواست كار كارشناسي انجام ميشود.
وي اظهار داشت : به عنوان فرماندار تاكنون حتي يك مورد توصيه براي صدور مجوز برداشت شن و ماسه صادر نكرده است و پاسخ به همه تقاضاها موكول به اعلام نظر كارشناسي دستگاه هاي مسوول شده است .
وي افزود : ما مخالف برداشت كارشناسي شده شن وماسه نيستيم .
وي برداشت غيركارشناسي و غيرقانوني از انفال ملت را يك جرم خواند و گفت : خوشبختانه برخورد نيروي انتظامي دادگستري و ديگر مسوولين ذيربط در شهرستان آمل براي حفظ رودخانه « هراز » بسيار جدي است .
آقاي جلالي گفت : « هراز » به عنوان يك موضوع ملي از امنيت بالايي برخوردار است .
وي تصريح كرد : ايجاد هماهنگي در مورد صيانت از رودخانه ها سواحل و ديگر موهبت هاي طبيعي مازندران نياز به ايجاد يك تشكيلات قدرتمند براي اعمال مديريت واحد دارد.
در اين حال به گفته كارشناسان تسهيل صدور مجوز براي برداشت از معادن شن و ماسه كوهي براي تامين نيازهاي مناطق مختلف استان مازندران ضروري است .
اين كارشناسان معتقدند تا زماني كه توليد شن و ماسه از معادن كوهي در نقاط مختلف امكان پذير نباشد نمي توان به طور جدي مانع برداشت شن و ماسه از رودخانه ها و ساحل درياي خزر شد.
مهندس ابراهيمي مدير عامل آب منطقه اي مازندران و گلستان : يكي از عوامل اصلي كند شدن طرحهاي توسعه منابع آبي مازندران برداشت بي رويه شن و ماسه از رودخانه هاي استان است
پايين رفتن بستر رودخانه ها در مازندران باعث شده كه بجاي تقويت سفره هاي آب زيرزميني به عنوان زهكش عمل كنند و سبب شوند كه سطح آبهاي زيرزميني پايين رود
دكتر انصاري استاندار : روند نگران كننده آلودگي رودخانه هاي مازندران حيات آبزيان پر ارزش نظير ماهيان خاوياري را در اين استان تهديد مي كند
دكتر مهردادي مدير كل حفاظت محيط زيست استان : هيچ شبكه جمع آوري فاضلاب و تصفيه خانه شهري در سطح مازندران وجود ندارد و از اين رو در چند سال اخير ايجاد شبكه هاي فاضلاب در شهرهاي استان آغاز شد

بندرعباس ـ خبرنگار روزنامه جمهوري اسلامي : مدير عامل شركت آب و فاضلاب استان هرمزگان گفت : 11 شهر استان تحت پوشش خدمات شركت آب و فاضلاب استان قرار دارند كه متاسفانه تمامي اين شهرها با مشكل كمبود آب مواجه هستند.
آقاي رجايي اظهار داشت : وضعيت شهرهاي بندرعباس ميناب بندرلنگه بندركنگ و گاوبندي بحراني تر است . به گفته وي نياز شهرهاي استان در مجموع با 81 حلقه چاه و از ذخاير سد « استقلال » ميناب تامين مي شود كه در سال جاري اين منابع با 45 در صد كاهش آبدهي رو به رو است .
وي تصريح كرد : هم اكنون ميزان توليد آب چاهها در بندرعباس در حدود 120 هزار و 960 متر مكعب در روز مي باشد.
وي نياز آبي شهر بندرعباس را 138 هزار و 240 متر مكعب درروز عنوان نمود.
مدير عامل شركت آب و فاضلاب استان هرمزگان اعمال برنامه مديريت مصرف در شهر بندرعباس را گامي مهم در جهت كنترل ظرفيت منابع آبي و دستيابي به يك الگوي كم مصرف و صحيح خواند و افزود : از شاخصه هاي مهم برنامه جامع اعمال مديريت مصرف مي توان به برنامه جامع نوبت بندي آب شهر بندرعباس محدود كردن انشعابات عمده و پر مصرف غيرخانگي مصارف فضاي سبز و مصارف نيروهاي نظامي و انتظامي جداسازي و حذف انشعابات غيرضروري و پر مصرف تفكيك مجتمع هاي مسكوني برنامه تعويض كنتورهاي خراب در سطح شهر بندرعباس تشكيل كميته اطلاع رساني وتشكيل گروههاي مروج فرهنگ مصرف بهينه آب اشاره كرد.

اصفهان ـ خبرنگار روزنامه جمهوري اسلامي : در همايش تجليل از خيرين همگام با سازمان بهزيستي عنوان شد جهت تامين نيازهاي 3 هزار معلول در استان اصفهان با كمبود بودجه مواجه شده ايم .
سرپرست سازمان بهزيستي استان اصفهان در دومين همايش تجليل از خيرين همگام با سازمان بهزيستي با بيان اين مطلب افزود : رشد جمعيت مشكلات اقتصادي و اجتماعي از جمله عوامل افزايش خدمت بگيران سازمان بهزيستي و ديگر سازمانهاي موازي است .
دكتر ترابي كودكان خياباني تحت پوشش اين سازمان را در استان اصفهان 570 نفر زنان بي سرپرست را 400 نفر و تعداد خانواده هاي داراي فرزند چند قلو را 65 خانواده ذكر نمود و خواستار همكاري مردم براي تحقق اهداف سازمان شد.
مدير كل امور اجتماعي استانداري اصفهان نيز در اين همايش ضمن تقدير از زحمات خيرين بر ضرورت همكاري افراد خير با بهزيستي براي انجام رسالت اين سازمان تاكيد كرد.
در اين همايش سرپرست دفتر مشاركتهاي مردمي سازمان بهزيستي كشور طي سخناني برپائي اين همايش را ارتقا سطح فرهنگ مردم در امر مشاركت و كمك رساني به نيازمندان ذكر نمود و گفت : استان اصفهان از نظر ميزان كمك هاي مردمي رتبه ششم رادر كشور دارد در اين همايش از 35 نفر خيرين همگام با سازمان بهزيستي استان اصفهان تجليل بعمل آمد در استان اصفهان بيش از 4500 خير نوع دوست با بهزيستي همكاري صميمانه دارند.