روزنامه جمهوري اسلامي 18/04/1382 صفحه هنر و ادبيات

  • رويدادهاي فرهنگي هنري
  • كنده كاري چوب در مازندران
  • *****
    رويدادهاي فرهنگي هنري




  • نياز آمل به موزه
    آمل ـ خبرنگار روزنامه جمهوري اسلامي : سرپرست ميراث فرهنگي شهرستان آمل اعلام كرد; امسال 720 ميليون ريال براي پژوهش مرمت و بازسازي آثار تاريخي در شهرستان آمل در نظر گرفته شده است . ولي الله چلابي گفت : با وجود اينكه ميراث فرهنگي شهرستان آمل شهرهاي نور محمودآباد و بخش لاريجان و چمستان و بلده را تحت پوشش دارد نداشتن يك مكان مستقل اداري ـ كمبود نيروي انساني ـ امكانات اداري و نبودن يك موزه مناسب از عمده ترين مشكلات ميراث فرهنگي شهرستان است . وي گفت : چندين سال است تلاش مي شود كه ساختمان اداري امور اقتصادي و دارايي شهرستان آمل را كه از جمله بناهاي تاريخي به ثبت رسيده و جزو آثار ملي مي باشد به عنوان اداره و موزه به كار گرفته شود. چلابي با بيان اينكه بيش از 37 اثر تاريخي در شهرستان آمل در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده و آثار كشف شده تاريخي به دليل نبود موزه به مركز استان فرستاده مي شود وجود يك موزه مناسب را در اين شهرستان براي نمايش اموال تاريخي خواستار شد. وي عمليات مرمت مقبره ميربزرگ مرمت و بازسازي كامل مناره مسجد آقا عباسي احداث ديوار در محدوده پارك ناصرالحق شناسايي آثار در منطقه و كشف بيش از 282 سكه مربوط به دوره صفويه را از مهمترين فعاليت هاي ميراث فرهنگي آمل اعلام كرد.
    شهر تاريخي توس متحول مي شود
    مشهد ـ خبرنگار روزنامه جمهوري اسلامي : شهر تاريخي توس يكي از پروژه هاي بزرگ و ملي سازمان ميراث فرهنگي كشور مي باشد اين محوطه بزرگ تاريخي يكي از جاذبه هاي توريستي و گردشگري در مبادرت كلان شهر زيارتي (مشهد) واقع شده است .
    آقاي مهندس صابري مدير پروژه شهر تاريخي توس در خصوص اقدامات انجام گرفته در اين شهر به خبرنگار ما گفت : با كسب اطلاعات تكميلي از خصوصيات اين محوطه فرهنگي تاريخي در طي چند سال گذشته رفته رفته دانش ما به مرحله اي رسيد كه بتوانيم تهيه طرح آمايش منطقه تاريخي توسل را در نظر قرار دهيم كه مرحله اول اين طرح شامل مطالعات و شناخت وضع موجود است به پايان رسيده و مرحله دوم آن مشتمل بر راهكارهاي استفاده بهينه از ارزشهاي فرهنگي آن تا پايان سال تحويل خواهد شد . وي افزود : زماني كه چنين طرح عظيمي جهت حفظ و حراست از ميراث مادي و معنوي مردم مطرح مي شود عزم ملي را مي طلبد. هدف از حفظ آثار تاريخي صرفا زيباسازي و به نمايش گذاردن آنها نيست بلكه هدف حفظ امانتي است كه از گذشته هاي دور براي ما باقي مانده است .
    آقاي صابري افزود : طبيعي است كه دست بردن در اين كتاب و امانت تا جايي مجاز است كه معاني آنرا دگرگون نسازد و فقط در جهت حفظ آن باشد. و اگر چه در حوزه تخصصي كارش و مرمت محوطه هاي تاريخي ميراث فرهنگي با توجه به مقدورات نهايت تلاش خود را معمول داشته كه رفته رفته اثرات آن بر عموم آشكار خواهد شد. ولي همكاري ساير دستگاههاي اجرايي و نهادهاي فرهنگي ضروري است و بايد تقويت گردد. از آنجمله مي توان آسفالت زيباسازي و تامين نور مسير سه راه فردوسي تا شهر تاريخي توس حل مشكل تخريب چاههاي آب شرب توسط سيلابهاي كشف رود اشاره كرد كه از جمله ضروريات است كه بدان اهتمام بايسته نشده است . وي در پايان گفت : شهر تازه توس مجالي است براي علاقمندان و اصحاب فرهنگ كه حاملان ميراث فرهنگي و مفيدي اين سرزمين هستند كه در آن به تحقيق بپردازند . و ما در اين راستا آماده بررسي هر گونه پيشنهاد و طرحهاي مشاركتي و برگزاري جشنواره ها همايشها و مرتبط با عرصه فرهنگ ملي هستيم .
    گفتني است به منظور آشكار سازي بقاياي شهر تاريخي توس و در ادامه كاوشهاي سالهاي گذشته فصل جديد كاوش در شهر آغاز گرديده كه هدف از آن در ناحيه كمندژ توس لايه نگاري تاريخي ورودي كنمدژ و بازگشايي آن پس از بازپيرايي معماري هاي مكشوفه است . همچنين نماي ارگ توس مداخل پاياني را سپري مي كند و اجراي مسير حركت گردشگران در داخل كمندژ هم تا امتداد ورودي آن به پايان رسيده است . و با كاوش هاي شهر توس در مقابل بناهاي روينه اولين موزه روباز سايت باستانشناسي ايجاد خواهد شد.
    دومين جشنواره تئاتر شهرستان ابركوه برگزار مي شود
    ابركوه ـ خبرنگار روزنامه جمهوري اسلامي : رئيس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي ابركوه گفت : به ياري خداوند متعال و همت هنرمندان پرشور انجمن نمايش ابركوه دومين جشنواره تئاتر شهرستان ابركوه از تاريخ 82 6 16 لغايت 82 6 19 برگزار خواهد شد.
    وي شهرستان ابركوه را شهري هنرپرور و فرهنگ دوست خواند و موفقيت در برنامه هاي هنري را مديون هنرمندان شهرستان دانست .
    وي گفت گروههايي كه قصد شركت در دومين جشنواره تئاتر شهرستان را دارند مي بايست حداكثر تا 20 تير ماه سال جاري متون نمايشي خود را تحويل انجمن نمايش شهرستان ابركوه نمايند.
    وي در پايان از شوراي بازبيني جشنواره تئاتر استان يزد خواست به گروههاي نمايشي شهرستانها اهميت بيشتري قائل شوند تا در اين راستا حقي از گروههاي شهرستان پايمال نشود.
    هشدار مديركل ميراث فرهنگي اصفهان :
    ساخت و سازهاي غيرمجاز در حريم زاينده رود نگران كننده است
    مديركل ميراث فرهنگي استان اصفهان نسبت به ساخت و سازهاي غيرمجاز در اطراف زاينده رود ابراز نگراني كرد.
    به گزارش « ميراث خبر » « سيف الله امينيان » ساخت و سازهاي اخير در حريم رودخانه زاينده رود را خلاف ضوابط ميراث فرهنگي و مسايل زيست محيطي دانست و گفت : « حريم مصوب سال 76 براي رودخانه زاينده رود حدفاصل پل « مارنان » تا پل « شهرستان » است » .
    براساس مصوبه سال 76 ارتفاع بناهاي ساخته شده در حاشيه زاينده رود حداكثر 9 متر تعيين شد كه براساس اطلاعات به دست آمده ساخت و سازهاي غيرمجاز در اطراف اين رودخانه ادامه دارد.
    اداره كل ميراث فرهنگي اصفهان در اين زمينه نامه اي را تهيه و به استانداري اصفهان ارسال كرده كه در آن نسبت به اين ساخت و سازهاي غيرمجاز هشدار داده شده است .
    طي سه ماهه نخست امسال
    24 فيلم سينمايي پروانه نمايش عمومي دريافت كرده اند
    در سه ماهه اول سالجاري 24 فيلم سينمايي در موضوعات گوناگون پروانه اكران عمومي دريافت كرده اند.
    روابط عمومي معاونت امور سينمايي و سمعي و بصري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي گزارش داد : براساس اعلام اداره كل نظارت و ارزشيابي از 24 فيلمي كه در فصل بهار پروانه نمايش عمومي دريافت كرده اند بيست و يك فيلم محصول جمهوري اسلامي ايران و سه فيلم محصول ساير كشورهاي جهان هستند.
    اين گزارش حاكيست : اسامي فيلمهاي داراي پروانه نمايش 3 ماهه نخست سال 82 عبارتند از : عشق فيلم (ابراهيم وحيدزاده ) عروس خوشقدم (كاظم راست گفتار) رقص در غبار (اصغر فرهادي ) پنج عصر (سميرا مخملباف ) زمانه (حميدرضا صلاحمند) غوغا (سعيد سهيلي ) شبهاي روشن (فرزاد موتمن ) فرش باد (كمال تبريزي ) گاهي به آسمان نگاه كن (كمال تبريزي ) تهران ساعت 7 صبح (امير شهاب رضويان ) روياي جواني (نادر مقدس ) دوشيزه (محمد درمنش ) نقش عميق (پرويز شهبازي ) صورتي (فريدون جيراني ) انيميشن خورشيد مصر (بهروز يغمائيان ) قطار كودكي (سيروس حسن پور) پروانه ها بدرقه مي كنند (محمدابراهيم معيري ) دختر ايروني (محمدحسين لطيفي ) بانوي من (يدالله صمدي ) دختري در قفس (قدرت الله صلح ميرزايي ) و اين زن حرف نمي زند (احمد اميني ) اضافه مي شود : فيلمهاي پينوكيو (روبرتو بنيني ) بولينگ براي كلمباين (مايكل مور) و سيزدهمين سلحشور (جان مك تيرنان ) سه فيلم خارجي هستند كه در سالجاري تاكنون پروانه نمايش عمومي دريافت كرده اند.
    دومين جشنواره تئاتر شهرستان ابركوه برگزار مي شود
    ابركوه ـ خبرنگار روزنامه جمهوري اسلامي : رئيس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي ابركوه گفت : به ياري خداوند متعال و همت هنرمندان پرشور انجمن نمايش ابركوه دومين جشنواره تئاتر شهرستان ابركوه از تاريخ 82 6 16 لغايت 82 6 19 برگزار خواهد شد.
    وي شهرستان ابركوه را شهري هنرپرور و فرهنگ دوست خواند و موفقيت در برنامه هاي هنري را مديون هنرمندان شهرستان دانست .
    وي گفت گروههايي كه قصد شركت در دومين جشنواره تئاتر شهرستان را دارند مي بايست حداكثر تا 20 تير ماه سال جاري متون نمايشي خود را تحويل انجمن نمايش شهرستان ابركوه نمايند.
    وي در پايان از شوراي بازبيني جشنواره تئاتر استان يزد خواست به گروههاي نمايشي شهرستانها اهميت بيشتري قائل شوند تا در اين راستا حقي از گروههاي شهرستان پايمال نشود.
    هشدار مديركل ميراث فرهنگي اصفهان :
    ساخت و سازهاي غيرمجاز در حريم زاينده رود نگران كننده است
    مديركل ميراث فرهنگي استان اصفهان نسبت به ساخت و سازهاي غيرمجاز در اطراف زاينده رود ابراز نگراني كرد.
    به گزارش « ميراث خبر » « سيف الله امينيان » ساخت و سازهاي اخير در حريم رودخانه زاينده رود را خلاف ضوابط ميراث فرهنگي و مسايل زيست محيطي دانست و گفت : « حريم مصوب سال 76 براي رودخانه زاينده رود حدفاصل پل « مارنان » تا پل « شهرستان » است » .
    براساس مصوبه سال 76 ارتفاع بناهاي ساخته شده در حاشيه زاينده رود حداكثر 9 متر تعيين شد كه براساس اطلاعات به دست آمده ساخت و سازهاي غيرمجاز در اطراف اين رودخانه ادامه دارد.
    اداره كل ميراث فرهنگي اصفهان در اين زمينه نامه اي را تهيه و به استانداري اصفهان ارسال كرده كه در آن نسبت به اين ساخت و سازهاي غيرمجاز هشدار داده شده است .
    بخشي از تفكر ما در مسايل مختلف با يك نگاه « پشت منقلي » هماهنگ است
    خبرگزاري فارس : علي عبدالرضايي گفت : بخشي از تفكر ما در مسايل مختلف از جمله شعر و داستان با يك نگاه « پشت منقلي » هماهنگ است و نگاه پشت منقلي آن نيست كه فرد حتما معتاد بايد باشد.
    به گزارش خبرگزاري فارس « صوفي و رساله ي انتقادي ترياك » تازه ترين اثر شاعر معاصر علي عبدالرضايي است كه به تاثير منفي موادمخدر در ديدگاه شاعران مختلف مي پردازد.
    وي در گفتگو با خبرگزاري فارس درباره ي اين اثر خود گفت : اين كتاب ماجراي موشي است كه در خانه نيما يوشيج (شاعر معاصر) زندگي مي كرده و اين موش بعد از مرگ در منظومه بلند « صوفي و رساله ي انتقادي ترياك » در سده هاي مختلف حضور مي يابد و نوع وضعيت و نگاه نويسندگان و شاعران را از قرن چهارم (دوره ي رودكي و فردوسي ) تا به امروز نشان ميدهد.
    وي افزود : اين موش در هر قرن به زبان مردم آن سده صحبت مي كند و با عوض شدن زمانه انديشه موش نيز تغيير مي كند.
    عبدالرضايي در ادامه گفت : در بخشهايي از اين كتاب به معرفي صوفيان نيز پرداخته ام و بيشتر اين سوال مطرح شده كه چرا چهره ي حقيقي تصوف نشان داده نشده است با سير تصوف و عرفان از دوره ي ميترائيسم تا معاصر فرق اساسي مشاهده شده و آنچه درباره ي تصوف خوانده ايم نادرست است .
    اين شاعر درباره ي موضوع موادمخدر در اثر خود گفت : بخشي از تفكر ما در مسايل مختلف از جمله ادبيات با يك نگاه « پشت منقلي » هماهنگ است و اين موضوع به آثار ادبي نيز سرايت كرده « ترياك » يك نوع موادمخدر شرقي است كه ذهن را بعد از استعمال دچار ايستايي مي كند و ما اين ايستايي را در سير تاريخ داشتيم بيشتر ذهنيتهاي پويا سنگ شده و اين مساله ادبيات ما را نيز فراگرفته است .
    وي بيان داشت : بخش وسيعي از ادبيات و هنر جوانان ما را ترياك فراگرفته و ما هيچ راهي جز روشنگري نداريم و به دوره اي رسيده ايم كه بايد پويايي را قوي كنيم .

  • *****
    كنده كاري چوب در مازندران




  • گفت وگو با استاد عبدالله گلردي
    چوب ماده اي است كه از ساقه گياهان چوبي بدست ميآيد و در اصطلاح گياه شناسي گياه چوبي به گياهاني اطلاق ميشود كه داراي شرايط چهارگانه زير باشند.
    الف : از گياهان آوندي بشمار آيند. ب : جزو گياهان چند ساله باشند پ : در آنها يك تنه دائمي ديده شود ث : ساقه آنها واجد ساختمان ثانويه باشند.
    به قصد گفت وگو با استاد گلردي در پاييز 1375 از بهشهر عازم شهرستان نور ـ روستاسن جوربند كه يكي از روستاهاي استان مازندران است شدم . استاد كه براي تهيه چوب مورد استفاده براي آثار هنري خود به جنگل رفته بود هنوز به منزل مراجعت نكرده بود. آن روز موفق به ديدار استاد نشدم و شب هنگام به بهشهر بازگشتم . بالاخره روز پنجشنبه به صنايع دستي استان مراجعه كردم و با مساعدت آقاي مهندس صابري با خودروي اداره صنايع دستي به منزل استاد رفتيم . خوشبختانه در منزل بودند. بعد از معرفي خود و ارائه نامه صنايع دستي مازندران خواستم در مورد كارها و آثارشان برايمان صحبت كنند. استاد با وجود كهولت به سئوالاتمان پاسخ داد. از آن زمان خبري از استاد ندارم آرزو مي كنم همچنان در سلامت مشغول خلق آثار بي نظيرشان باشند.
    ث استاد گرامي تقاضا دارم خودتان را قدري معرفي بفرماييد
    من عبدالله گلردي متولد سال 1315 بخش چمستان روستاي جوربند در شهرستان نور هستم كه در حال حاضر در زادگاهم يعني روستاي جوربند زندگي مي كنم و دوران ابتدايي سابق را كه بيشتر مكتب خانه اي بوده گذرانده ام .
    ث استاد تاريخچه كلي هنر كنده كاري روي چوب را برايمان بفرمائيد
    تاطلاعي از تاريخچه اين هنر ندارم فقط به صورت سنتي آنرا آموخته ام .
    ث اين هنر را از ابتدا چگونه فرا گرفته ايد و استادانتان در اين زمينه چه كساني بوده اند
    اين هنر را از پدرم كه خود استاد كنده كاري روي چوب بود فرا گرفتم و از سن 15 سالگي يعني از 1330 تا به حال مشغول آن هستم . به خاطر اينكه پدرم بمن آموخت من نيز به 3 پسرم اين هنر اصيل مازندراني را آموختم . در واقع آنگونه كه من اطلاع دارم پدران پدر من نيز همه كنده كار چوب بوده اند.


    ث استاد گلردي آيا جز پدرتان كه استاد شما بوده استادان ديگري را هم مي شناسيد كه در اين زمينه در مازندران و يا ساير نقاط مشغول فعاليت باشند
    خوب استادكار كه فراوان هستند ولي بنده چون چند سالي است كه كارم در بازار مشتري پيدا كرده است از محدوده روستا بيرون نرفته ام تا برخوردي با آنها داشته باشم . يا مطالعه اي ندارم كه آنها را از كتابها بشناسم .
    ث استاد در حول و حوش اين كار آيا به كارهاي ديگري هم پرداخته ايد
    قبلا كه جوانتر بودم به كار كشاورزي و دامپروري و در روستايم به نانوائي مي پرداختم . در حال حاضر كه سني از من گذشته است جز اين كار تمايل به كار ديگري ندارم و در حال حاضر چون به دستمايه من ارج مي نهند و از طرف صنايع دستي استان محصولات توليدي مرا خريداري مي كنند علاقه مندي بيشتري نسبت به اين كار پيدا كرده ام .
    ث بفرمائيد شيوه كاري شما پيرو شيوه بخصوصي است و طرحهايي كه روي چوب ايجاد مي كنيد طبق نقشه هاي استادان ديگر است يا به صورت تجربي و ناشي از خلاقيت خودتان است
    كار من ذهني و بنابر سليقه خودم بوده است زيرا در طي اين پنجاه سال كه به اين كار مشغول بوده ام ديگر دستانم به اين نقش ها عادت كرده اند و در واقع تاثير از كارهاي ديگران به فكرم نرسيده است زيرا اين همه مدت در اين نقش كار كرده ام و بدون نقشه عمل نموده ام ديگر نمي توانم خود را در نقشه ديگران محصور كنم چون كارم اصلا به استفاده از برق و ماشين ارتباطي ندارد و دستانم ديگر عادت به اين كار كرده اند.
    ث وسايل مورد نياز اين حرفه چه چيزهايي هستند و در اين زمينه چه كساني و يا چه ارگانهاي دولتي شما را حمايت مي كنند
    چون كارهاي انجام شده را مستقيما به صنايع دستي استان تحويل مي دهم تا حدودي اين سازمان ما را مورد حمايت قرار مي دهد البته تشويقمان مي كند تا توليدات بيشتري در اين زمينه داشته باشيم اما وسايل مورد نياز عبارتند از :
    تبر براي بريدن چوب . تيشه هاي كنده كاري و سوهان براي صاف كردن سطح كار و وسايل ديگر از قبيل سمباده كه از ملزومات مهم اين فن هستند.
    ث آيا براي تهيه اين وسايل بايد به مكانهاي خاصي مراجعه كنيد


    خير چون وسايل ما بسيار كم مصرف هستند ما بيشتر به آهنگري هاي محلي مراجعه مي كنيم و آنها از روي ابزارهاي قبلي دوباره مي سازند.
    ث نوع چوب چيست و زمان برداشت آن چه زماني است
    ة هنگام برداشت چوب درست زماني است كه درخت در حال خواب است يعني چيزي به عنوان شيره در آن وجود ندارد تا بعدها موجب شكستگي كار شود. چوبهاي نيمه خشك مرغوبترين چوبها هستند اين چوبها ملچ ـ افرا و شمشاد هستند كه همگي درختاني بومي اين مناطق هستند و زياد هم يافت مي شوند.
    ث در چه زمينه اي كار انجام مي دهيد و به توليد چه چيزهائي مي پردازيد
    از آنجايي كه قبلا كاسه هاي ملامين و ظروف چيني زياد رواج نداشت پس با توليد لوازمي از قبيل جوله (پارچ ) كلز (ليوان مانند) شكلات خوري يا كترا(كفگيرهاي چوبي ) كچه (قاشق چوبي ) لاك (نگن ) براي مصارف خانگي كار را شروع كردم كه در حال حاضر بيشتر به توليد جوله و كلز كه مشتري زيادي هم در بازار دارد پرداخته ام . در كنار اين كار كم و بيش به توليدات ديگر هم نظر دارم .
    ث آيا تاكنون براي ارائه كارهايتان در نمايشگاه هاي داخلي يا خارجي شركت كرده ايد
    در سال 68 در بابل 69 در بابلسر سال 70 در گنبد سال 72 در اصفهان و باز در همان سال در نمايشگاه بين المللي تهران سال 73 در شيراز و در همان سال در نمايشگاهي در فرهنگسراي بهمن تهران شركت كرده ام . در سال 1374 در نمايشگاههاي شهرهاي تبريز و همدان شركت كردم و در سال 1371 در نمايشگاه برگزار شده در عشق آباد شركت كردم .
    ث آيا بازار مصرف شما منحصرا به داخل كشور است يا به خارج از كشور هم مي رود
    چون من وسايل توليدي را به صنايع دستي استان مي دهم اطلاعي از بازار داخلي و خارجي ندارم . تا حدودي مي دانم كه طرفداران زيادي در داخل ايران دارد لذا زحمت اين كار به عهده سازمان صنايع دستي استان مازندران مي باشد. از جاهاي ديگر هم براي خريد اين وسايل مراجعه مي كنند و چون ما فروشنده ايم لذا دريغ نمي كنيم .
    ث استاد ارجمند گلردي از اينكه در اين گفتگو شركت كرديد و ما را ياري نموديد تشكر مي كنم .
    سيداحمد مشكواتي تروجني
    برخي اصطلاحات محلي مازندراني كه در كنده كاري چوب كاربرد دارند :
    كترا : كفگيرهاي چوبي ـ جوله : پارچ ـ كلز : ليوان مانند ـ كچه : قاشق چوبي ـ لاك : لگن ـ افرا : افرا ـ ملچ : نارون ـ شمشاد : شمشاد.