گفت وگو با استاد عبدالله گلردي
چوب ماده اي است كه از ساقه گياهان چوبي بدست ميآيد
و در اصطلاح گياه شناسي
گياه چوبي به گياهاني اطلاق ميشود
كه داراي شرايط چهارگانه زير باشند.
الف : از گياهان آوندي بشمار آيند. ب : جزو گياهان چند
ساله باشند پ : در آنها يك تنه دائمي ديده شود ث : ساقه آنها
واجد ساختمان ثانويه باشند.
به قصد گفت وگو با استاد گلردي در پاييز 1375 از بهشهر
عازم شهرستان نور ـ روستاسن جوربند كه يكي از روستاهاي
استان مازندران است
شدم . استاد كه براي تهيه چوب مورد
استفاده براي آثار هنري خود به جنگل رفته بود هنوز به منزل
مراجعت نكرده بود. آن روز موفق به ديدار استاد نشدم و شب
هنگام به بهشهر بازگشتم . بالاخره روز پنجشنبه به صنايع
دستي استان مراجعه كردم و با مساعدت آقاي مهندس صابري
با خودروي اداره صنايع دستي به منزل استاد رفتيم .
خوشبختانه در منزل بودند. بعد از معرفي خود و ارائه نامه
صنايع دستي مازندران خواستم در مورد كارها و آثارشان
برايمان صحبت كنند. استاد با وجود كهولت به سئوالاتمان
پاسخ داد. از آن زمان خبري از استاد ندارم آرزو مي كنم
همچنان در سلامت مشغول خلق آثار بي نظيرشان باشند.
ث استاد گرامي
تقاضا دارم خودتان را قدري معرفي بفرماييد
من عبدالله گلردي متولد سال 1315 بخش چمستان
روستاي جوربند در شهرستان نور هستم كه در حال حاضر در
زادگاهم يعني روستاي جوربند زندگي مي كنم و دوران ابتدايي
سابق را كه بيشتر مكتب خانه اي بوده گذرانده ام .
ث استاد
تاريخچه كلي هنر كنده كاري روي چوب را برايمان
بفرمائيد
تاطلاعي از تاريخچه اين هنر ندارم
فقط به صورت سنتي آنرا
آموخته ام .
ث اين هنر را از ابتدا چگونه فرا گرفته ايد و استادانتان در اين زمينه چه
كساني بوده اند
اين هنر را از پدرم كه خود استاد كنده كاري روي چوب بود
فرا گرفتم و از سن 15 سالگي يعني از 1330 تا به حال مشغول
آن هستم . به خاطر اينكه پدرم بمن آموخت من نيز به 3 پسرم
اين هنر اصيل مازندراني را آموختم . در واقع آنگونه كه من
اطلاع دارم پدران پدر من نيز همه كنده كار چوب بوده اند.

ث استاد گلردي
آيا جز پدرتان كه استاد شما بوده
استادان ديگري را هم
مي شناسيد كه در اين زمينه در مازندران و يا ساير نقاط مشغول فعاليت
باشند
خوب
استادكار كه فراوان هستند ولي بنده چون چند سالي
است كه كارم در بازار مشتري پيدا كرده است از محدوده روستا
بيرون نرفته ام تا برخوردي با آنها داشته باشم . يا مطالعه اي
ندارم كه آنها را از كتابها بشناسم .
ث استاد
در حول و حوش اين كار آيا به كارهاي ديگري هم
پرداخته ايد
قبلا كه جوانتر بودم به كار كشاورزي و دامپروري و در
روستايم به نانوائي مي پرداختم . در حال حاضر كه سني از من
گذشته است جز اين كار تمايل به كار ديگري ندارم و در حال
حاضر چون به دستمايه من ارج مي نهند و از طرف صنايع
دستي استان محصولات توليدي مرا خريداري مي كنند
علاقه مندي بيشتري نسبت به اين كار پيدا كرده ام .
ث بفرمائيد شيوه كاري شما پيرو شيوه بخصوصي است و طرحهايي كه
روي چوب ايجاد مي كنيد طبق نقشه هاي استادان ديگر است يا به صورت
تجربي و ناشي از خلاقيت خودتان است
كار من ذهني و بنابر سليقه خودم بوده است
زيرا در طي اين
پنجاه سال كه به اين كار مشغول بوده ام ديگر دستانم به اين
نقش ها عادت كرده اند و در واقع تاثير از كارهاي ديگران به
فكرم نرسيده است
زيرا اين همه مدت در اين نقش كار كرده ام
و بدون نقشه عمل نموده ام
ديگر نمي توانم خود را در نقشه
ديگران محصور كنم
چون كارم اصلا به استفاده از برق و
ماشين ارتباطي ندارد و دستانم ديگر عادت به اين كار كرده اند.
ث وسايل مورد نياز اين حرفه چه چيزهايي هستند و در اين زمينه چه
كساني و يا چه ارگانهاي دولتي شما را حمايت مي كنند
چون كارهاي انجام شده را مستقيما به صنايع دستي استان
تحويل مي دهم
تا حدودي اين سازمان ما را مورد حمايت
قرار مي دهد
البته تشويقمان مي كند تا توليدات بيشتري در اين
زمينه داشته باشيم
اما وسايل مورد نياز عبارتند از :
تبر براي بريدن چوب . تيشه هاي كنده كاري و سوهان براي
صاف كردن سطح كار و وسايل ديگر از قبيل سمباده كه از
ملزومات مهم اين فن هستند.
ث آيا براي تهيه اين وسايل بايد به مكانهاي خاصي مراجعه كنيد

خير چون وسايل ما بسيار كم مصرف هستند ما بيشتر به
آهنگري هاي محلي مراجعه مي كنيم و آنها از روي ابزارهاي
قبلي دوباره مي سازند.
ث نوع چوب چيست و زمان برداشت آن چه زماني است
ة هنگام برداشت چوب درست زماني است كه درخت در حال
خواب است
يعني چيزي به عنوان شيره در آن وجود ندارد تا
بعدها موجب شكستگي كار شود. چوبهاي نيمه خشك
مرغوبترين چوبها هستند اين چوبها ملچ ـ افرا و شمشاد هستند
كه همگي درختاني بومي اين مناطق هستند و زياد هم يافت
مي شوند.
ث در چه زمينه اي كار انجام مي دهيد و به توليد چه چيزهائي
مي پردازيد
از آنجايي كه قبلا كاسه هاي ملامين و ظروف چيني زياد
رواج نداشت پس با توليد لوازمي از قبيل جوله (پارچ ) كلز
(ليوان مانند) شكلات خوري يا كترا(كفگيرهاي چوبي ) كچه
(قاشق چوبي ) لاك (نگن ) براي مصارف خانگي كار را شروع
كردم كه در حال حاضر بيشتر به توليد جوله و كلز كه مشتري
زيادي هم در بازار دارد پرداخته ام . در كنار اين كار كم و بيش به
توليدات ديگر هم نظر دارم .
ث آيا تاكنون براي ارائه كارهايتان در نمايشگاه هاي داخلي يا خارجي
شركت كرده ايد
در سال 68 در بابل
69 در بابلسر
سال 70 در گنبد
سال
72 در اصفهان و باز در همان سال در نمايشگاه بين المللي
تهران
سال 73 در شيراز و در همان سال در نمايشگاهي در
فرهنگسراي بهمن تهران شركت كرده ام . در سال 1374 در
نمايشگاههاي شهرهاي تبريز و همدان شركت كردم و در سال
1371 در نمايشگاه برگزار شده در عشق آباد شركت كردم .
ث آيا بازار مصرف شما منحصرا به داخل كشور است يا به خارج از كشور
هم مي رود
چون من وسايل توليدي را به صنايع دستي استان مي دهم
اطلاعي از بازار داخلي و خارجي ندارم . تا حدودي مي دانم كه
طرفداران زيادي در داخل ايران دارد
لذا زحمت اين كار به
عهده سازمان صنايع دستي استان مازندران مي باشد. از
جاهاي ديگر هم براي خريد اين وسايل مراجعه مي كنند و چون
ما فروشنده ايم لذا دريغ نمي كنيم .
ث استاد ارجمند گلردي
از اينكه در اين گفتگو شركت كرديد و ما را ياري
نموديد تشكر مي كنم .
سيداحمد مشكواتي تروجني
برخي اصطلاحات محلي مازندراني كه در كنده كاري چوب
كاربرد دارند :
كترا : كفگيرهاي چوبي ـ جوله : پارچ ـ كلز : ليوان مانند ـ كچه :
قاشق چوبي ـ لاك : لگن ـ افرا : افرا ـ ملچ : نارون ـ شمشاد :
شمشاد.
