روزنامه جمهوري اسلامي 17/04/1382 صفحه هنر و ادبيات

مخاطب گريز پا به سينما مي آيد رويدادهاي فرهنگي هنري

***** مخاطب گريز پا به سينما مي آيد

هشتمين شماره ماهنامه « نقد سينما » به صاحب امتيازي حوزه هنري ويژه تيرماه منتشر شد. باتوجه به آغاز نمايش فيلمهاي خارجي در سينماهاي ايران پس از سالها توقف در اين رابطه مقاله اي را از اين شماره « نقد سينما » انتخاب كرده ايم كه از نظر خوانندگان گرامي مي گذرد. ث مريم تقي خاني صداي نامفهوم و خش دار بر پرده سينما پر از غصه هاي نهاني است . سينماي ملي را ناله مي كند گنگ و بي تماشاگر... ديگر قدمها به دنبال صندلي نمي گردد همه جا براي تماشاكردن خالي است و تقصير اين صندلي خالي گردن همه مي افتد... يكي تسهيلات نمي دهد يكي خوب فيلم نمي سازد يكي هم دغدغه گيشه دارد. اكران داخلي و خارجي فرق نمي كند فقط صندليها پر شود و دخل و خرج بخواند. آن قوت صندليهاي فرسوده براي عاشقانه هاي هندي و مشت و لگدهاي « اكتورهاي اكشن » پر مي شود همه مي آيند تا در تخيل سينماي آمريكا غرق شوند و... سينماي ملي ما چه غريبان له مي شود. تشكيل شوراي كارشناسي « نحوه اكران و نوع فيلم خارجي » در معاونت سينمايي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در اواخر فروردين ماه امسال اولين زمزمه براي اكران فيلم خارجي در كشور بود. از شش عضو اين شورا چهار نفر از كارگردانان سينماداران نويسندگان و تهيه كنندگان انتخاب شدند تا همه با هم بي فايده ترين نسخه را براي سينما بپيچند. دو گروه براي اكران فيلمهاي خارجي يك گروه براي فيلمهاي خاص هنري و گروه ديگر براي فيلمهاي خارجي در نظر گرفته شدند. محمود اربابي معاون فرهنگي بنياد سينمايي فارابي در همايش آسيب شناسي سينماي امروز ايران كه دي ماه برگزار شد ورود فيلم خارجي را عامل گرايش مخاطبان به سينماي ايران دانسته و گفته بود : با ورود فيلم خارجي مردم به سينما رفتن عادت مي كنند. علي معلم منتقد سينما نيز در اين همايش ورود فيلم خارجي را تنها راه برون رفت از بحران و حتي محركي براي ساخت سالن هاي سينما ذكر كرده بود. دلسوزترها نگران از اكران فيلمهاي خارجي آنرا مسكني موقت مي دانند كه سينماي ملي را بحران زده تر خواهند كرد. برخي نيز هراس از تاثير اين بسته هاي فرهنگي را بي مورد دانسته و تزريق اين داروي پر دردسر را بر بدن بيمار سينماي ملي تجويز مي كنند. سيروس تسليمي تهيه كننده از ناتواني در رقابت مي گويد. به اعتقاد يك سينمادار نيز تنها انتخاب نمايش فيلمهايي كه از اعمال سليقه هاي خاص به دور بوده است مي تواند وضع موجود راتغيير دهد. سينمادارها از موافقان پر و پا قرص اكران فيلم خارجي در انديشه گيشه و تهيه كنندگان و كارگردانان با تاكيد بر مهيا نبودن شرايط براي ارتقاي كيفيت نگران كمرنگ شدن بر پرده نقره اي هستند. اصغر هاشمي كارگردان سينماي ايران نمايش فيلم خارجي به روال پيش از انقلاب را ناممكن مي داند اما موافق نمايش فيلمهاي سرگرم كننده خارجي با نظارت دولت است او مي گويد : « شايد سليقه مردم باعث شود ما هم فكري به حال فيلمسازي خودمان كنيم . » امروز براي آنها كه روزگاري نه چندان دور نانشان از سينماي ايران قطع شد كارت دعوت فرستاده مي شود تا سينماي ايران را كه نه دلالي در بخش خصوصي را رونق دهند. تصوير اين زهرخند عليرضا داودنژاد تهيه كننده سينما را مي آزارد. حسين فرحبخش تهيه كننده نيز راه انداختن اين غائله را از چشم سينمادارها مي بيند و رهايي از ميان طناب دست و پاگير قوانين ساخت و توليد سينماي ايران راتنها راه چاره معرفي مي كند. ابراهيم وحيده زاده كارگردان فيلم « عشق فيلم » خود را براي رقابت و ورود به جريان جهاني آماده مي كند. عليرضا رئيسيان رئيس كانون كارگردانان سينماي ايران بهانه عادت دادن ذائقه مردم به ديدن فيلمهاي خارجي را قانع كننده نمي داند. سايه فيلمهاي آمريكايي و كاركردهاي فرهنگي آن بر غيرت صلاح انديشان ملي بسيار سنگيني مي كند زمزمه محبت نمايش خارجي قرار است مخاطب گريزپاي سينماي ايران را به سالن بكشاند. اين را موافقان طرح مي گويند. براساس آمار در چهار سال گذشته رقم سالانه پنجاه ميليون تماشاچي سينما به بيست ميليون نفر كاهش يافته است و اين در حالي است كه ظرفيت سالنهاي نمايش در ايران بيش از چهار صد ميليون نفر در سال است . رضا مير كريمي كارگردان فيلم « زير نور ماه » به هزاران راه نرفته مي انديشد. راههايي كه مي شد پاي غريبه ها را به سينماي ايران باز نكند. به سالنهاي ساخته نشده به آشفتگي سيستم توزيع و فروش بليت .... ميركريمي از غصه سينمادارها باخبر است ولي شك دارد كه آنها از تسهيلات و سوبسيد سينماي ايران سهمي برده باشند اگر اينطور بود آنها هم براي نمايش خارجي سينه سپر كرده بودند. مجتبي راعي كارگردان فيلم « تولد يك پروانه » اتخاذ چنين تصميمي را در فضاي حاد سياسي بديهي عنوان كرده و اعتقاد دارد فارغ از شرايط سياسي بهتر مي توان مصلحت ها را ديد و تصميم گرفت . وي با اشاره به تاثير كوتاه مدت و مخرب چنين روشي متعجب است كه پس از سالها شعار مقابله با « تهاجم فرهنگي » به يكبار چگونه آغوش بر سينماي غرب گشوده مي شود. امير اسفندياري مسئول امور بين الملل فارابي كه خبر از افزايش پنجاه درصدي خريد فيلم خارجي مي دهد مي گويد : « انتخاب فيلمي كه هم مبتذل نباشد و هم جذاب باشد سخت است . » عليرضا داوود نژاد كارگردان « نياز » دليل ترس خود از ورود فيلم خارجي را مشكلات سينماي ايران در توليد و نمايش فيلم ذكر مي كند و خواستار حمايت معاونت سينمايي وزارت ارشاد از سرمايه گذاري توليد توزيع نمايش و فعاليت صنفي است . به اعتقاد وي ميدان دادن به فيلمسازاني كه فاصله خود و مردم را كم كرده اند و كمتر به سفارش جشنواره و مسئولان فيلم مي سازند راه موثري براي رفع مشكلات سينماست . واردات بي حساب فيلمهاي خارجي پيش از انقلاب و تقليد فيلمهاي ايراني از سبك و فرهنگ آنها عامل ايجاد محصولي شد كه هيچ شباهتي به زندگي ايراني نداشت و مخاطب را وادار به تماشاي نسخه اصلي آن فيلم مي كرد. محمد مهدي حيدريان معاون سينمايي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي با اين بيان كه مسئله بزرگتر از واقعيت جلوه كرده در پي رفع نگراني هاست ... بهروز افخمي نماينده مجلس و كارگردان سينما مي گويد : « قرار نيست موجودي كه در حال غرق شدن است چنگ بيندازد و موجودات ديگر را هم با خود ببرد. اگر سعي كنيم سينماي ملي را كه به دلايل ديگري در حال نابود شدن است به قيمت نابود كردن سالنهاي سينما حفظ كنيم هر دو با هم از بين خواهند رفت . » برخي اكران فيلم خارجي را دانه پاشيدن براي مخاطب مي دانند او بيايد سالن پرشود همه چيز كه روبراه شد بخش خصوصي هم مي آيد آن وقت فراواني مخاطب و سالن سينما مي شود. از آن پس فيلم ايراني هم كه ديگر قوي و جذاب شده ميدان داري مي كند اين نظر برخي فيلمسازان است . مجيد مدرسي تهيه كننده مي گويد : « فقط فيلمهاي هنري و فرهنگي » . آنها از « بروسلي » و بقيه كه براي درو كردن گيشه سينماي ايران مي آيند هراس دارند. به دنبال انتشار خبر نمايش فيلم آمريكايي « سيزدهمين جنگجو » ايسنا روز شانزدهم خرداد ماه خبري را منتشر كرد كه در آن ابوالحسن داودي سخنگوي خانه سينما تاكيد كرده بود هنوز هيچ طرحي به شوراي عالي سينما ارائه نشده و تنها در شوراي صنفي نمايش در زماني كه تنها تعدادي از اعضا حضور داشتند مطرح شده است . لذا شوراي عالي و خانه سينما از اين طرح هيچ دفاعي نكردند. محمد مهدي دادگو كارشناس مسائل سياسي در ميزگرد ايسنا كه با موضوع بررسي راهكارهاي سالن سازي در سينماي ايران برگزار شد در مورد نقش نمايش فيلم خارجي در تقويت زير ساختها گفت : « مسلم است كه ما هميشه نمي توانيم سينماي گلخانه اي داشته باشيم و اگر آگاهانه و با شناخت كامل مختصات اقتصادي صنعتي و فرهنگي سينماي ملي به سراغ فيلم خارجي برويم اساسا موضوع فيلم خارجي و داخلي هيچ جا به يكديگر آسيب نمي رسانند. » اين سينماگر معتقد است : « اگر از موضع تحقير شده فرهنگي به فيلم خارجي نگاه كنيم مسلما بايد تا اطلاع ثانوي قرنطينه را حفظ كنيم و در گلخانه را ببنديم ... » حيدريان معاونت سينمايي وزارت ارشاد نيز با تاكيد بر اين كه اين طرح نيازي به قانون ندارد مي گويد : « نمايش و ورود فيلم خارجي همچنان در حوزه وظايف معاونت و اداره كل است و به دقت كنترل خواهد شد تا ابزاري براي رونق سينماي ملي ايران باشد. » بسياري ترديد دارند كه تماشاگران حتي براي ديدن فيلم خارجي مورد علاقه خود حاضر باشند به صندليهاي فرسوده سينما تكيه بزنند يا راه سينماهاي انگشت شمار براي نمايش را بر خود هموار سازند. مخالفان استوار بر مواضع خود ايستاده اند. موافقان هم با در نظر گرفتن مصلحتها محتاطانه به نمايش فيلم هاي خارجي ابراز تمايل كرده اند. اينكه اين طرح براي ايجاد رقابت و ارتقاي كيفيت با كنترل و انتخاب حساب شده فيلمها بتوانند سينماي ايران را رونق دهد و تماشاگران پشت درهاي سينما اين پاو آن پا كنند آزمون و خطايي است كه بايد منتظر نتيجه آن ماند.

***** رويدادهاي فرهنگي هنري

اختلاف نظر مسئولان در كاربري اداري يا موزه اي ساختمان مجلس شوراي ملي « استفاده اداري از ساختمان قديمي مجلس شوراي ملي به اصالت اين بناي تاريخي آسيب مي رساند و اين مكان بايد پس از انتقال موزه مجلس كاربري موزه پيدا كند. » به گزارش « ميراث خبر » « سيد محمد علي احمدي ابهري » رييس موزه مجلس با بيان اين مطلب افزود : « در جريان انتقال اشيا موزه مجلس به ساختمان مجلس شوراي ملي هدف اصلي مسئولان فراهم كردن شرايطي براي بازديد عموم از اين مجموعه ارزشمند بود اما متاسفانه هنوز در مورد استفاده اداري يا كاربري موزه در بخش هايي از اين ساختمان اختلاف نظروجود دارد. » وي افزود : « باتوجه به اين كه در مكان فعلي موزه مجلس به دليل رعايت مسايل امنيتي و حفاظتي امكان بازديد عموم وجود ندارد در صورت استفاده اداري از ساختمان جديد موزه بازديد مردم با محدوديت هايي مواجه خواهد شد كه اين محدوديت ها پيش از اين انتقال نيز وجود داشت . » « احمدي ابهري » همچنين با اشاره به ارزش هاي تاريخي و فرهنگي بناي مجلس شوراي ملي گفت : « بناي تاريخي مجلس شوراي ملي ساختماني قديمي با جذابيت هاي فرهنگي و معماري ارزشمند است كه باقيمانده تاريخ مشروطيت را به تصوير مي كشد و اين ويژگي به تنهايي علاوه بر اشياي موزه اي مجلس عامل مهمي براي جلب مردم در بازديد از اين موزه خواهد بود. اميدواريم با تصميم هيات رييسه مجلس در مورد چگونگي استفاده از فضاهاي اين ساختمان و اختصاص آن به موزه درهاي موزه مجلس به روي مردم باز شود. » وي مراحل مرمت و انتقال اشياي موزه مجلس به ساختمان جديد را رو به پايان دانست وافزود : « تا سه هفته ديگر اشيا موزه اي مجلس به ساختمان جديد موزه منتقل خواهد شد و بخشي از اين اشيا باتوجه به فضايي كه در اختيار داريم به نمايش گذاشته مي شود. » ساختمان جديد موزه مجلس به سيستم اعلام و اطفا حريق (كپسول هاي آتش نشاني ) مجهز است و نيروهاي موزه با شيوه هاي جلوگيري از سرايت آتش نحوه استفاده از كپسول هاي آتش نشاني و ساير نكات ايمني آشنا شده اند. اين موزه همچنين به تجهيزات ايمني مدرن دوربين هاي مداربسته و سيستم كنترل مجهز است . برخلاف نظريه هاي قبلي باستان شناسان پاسارگاد تنها يك قصر نبود براي نخستين بار در دور تازه بررسي هاي ژئوفيزيك پاسارگاد مشخص شد كه برخلاف نظريه هاي قبلي پاسارگاد تنها يك قصر پادشاهي نبوده است و احتمالا خانه هاي مسكوني در اطراف اين پايتخت باستاني وجود دارد. به گزارش « ميراث خبر » « رمي برشارلا » سرپرست فرانسوي هيات شناسايي شهر باستاني پاسارگاد پس از پايان بررسي هاي ژئوفيزيك در اين منطقه اعلام كرد كه اين پايتخت باستاني ساختمان هاي بسياري دارد كه زير خاك مدفون هستند. تاكنون كارشناسان به دو نظريه مختلف درباره اين شهر تكيه مي كردند. برخي از كارشناسان معتقدند ساختمان هاي شهري پايتخت هخامنشي در اثر حادثه اي ويران شد و از ميان رفت . عده اي ديگر از كارشناسان معتقدند در اين منطقه شهرسازي وجود نداشته و اهالي براي اسكان خود از چادر استفاده مي كردند. « رمي برشارلا » درباره اهداف پژوهش هاي انجام شده در پاسارگاد گفت : « به غير از هدف شناسايي دقيق محوطه پاسارگاد يك سوال علمي نيز براي ما وجود داشت و مي خواستيم بدانيم ساختار شهري پايتخت هخامنشيان چگونه بوده است . » وي افزود : « براي دست پيدا كردن به پاسخ هاي خود و به دليل وسعت 300 هكتاري اين محوطه تاريخي از بررسي هاي ژئوفيزيك و عكس برداري هوايي استفاده كرديم . پس از پايان سه فصل كوتاه پژوهش در پاسارگاد فكر مي كنم اين شهر جاده سنگي و سيستم آب رساني نوشيدني نيز داشته است و دنبال كشف دقيق اين نكات هستيم تا چهره واقعي پاسارگاد براي ما مشخص شود. » برشارلا همچنين تصريح كرد : « به نظر من در پاسارگاد ساختار شهري وجود داشت و بازرگانان و سرداران سپاه براي اقامت از چادر استفاده مي كردند. همچنين فكر مي كنم باغي كه از وجود آن در پاسارگاد سخن گفته مي شود بسيار بزرگ بود. آنچه هم اكنون به عنوان محل آن باغ شناخته مي شود به نظر من بخش مركزي آن باغ است . » سرپرست هيات شناسايي شهر باستاني پاسارگاد خاطر نشان كرد : « در پژوهش هاي آينده متخصصان گياه باستان شناسي نيز ما را همراهي خواهند كرد تا گونه هاي گياهي باغ بزرگ پاسارگاد را در زمان هخامنشيان شناسايي كنيم . » پاسارگاد در دشت مرغاب و در 70 كيلومتري شمال تخت جمشيد واقع شده است . كاخ ها و ساختمان هاي پاسارگاد در ميان باغ هاي سرسبز قرار گرفته بودند و مراسم تاج گذاري پادشاهان هخامنشي حتي پس از ساخته شدن تخت جمشيد در اين محل برگزار مي شد. بنياد پژوهشي پارسه ـ پاسارگاد فعاليت هاي مرمتي و پژوهشي بسياري را در اين مجموعه دنبال مي كند كه شناسايي دقيق گستره اين شهر و بررسي چهره واقعي آن يكي از آنها است . هنرمندان هنرهاي سنتي كارت شناسايي مي گيرند هنرمندان هنرهاي سنتي با مراجعه به سازمان صنايع دستي در مراكز استان هاي كشور كارت شناسايي دريافت مي كنند. به گزارش « ميراث خبر » « محمدرضا بازغي » مدير تحقيق و توسعه سازمان صنايع دستي ايران گفت : « همه هنرمندان و كساني كه در زمينه هنري فعاليت مي كنند مي توانند پس از قبولي در امتحاني كه از آنان به عمل مي ايد كارت شناسايي بگيرند. اين ازمون در مورد هنرمندان پيشكسوت و شناخته شده منتفي است و آنها تنها بايد مدارك خود را ارايه دهند. » وي مزاياي اين كارت را كمك ها و تسهيلات مالي به هنرمندان و دعوت آنان به نمايشگاه هاي داخلي و خارجي از سوي سازمان صنايع دستي عنوان كرد و افزود : « مدارك بايد به مديريت هاي سازمان صنايع دستي در مراكز استان ها تحويل داده شود. » وي همچنين به دو پروانه توليد و اعلاميه تاسيس اشاره كرد كه از سوي اين سازمان به هنرمندان داده مي شود كه يكي « پروانه توليد » است و به كارگاه هايي داده مي شود كه با شرايط سازمان از قبيل محيط و ديگر استانداردها سازگار و در حال توليد باشند مجوز اعلاميه تاسيس نيز براي كساني كه مي خواهند كارگاه توليدي صنايع دستي ايجاد كنند صادر مي شود تا آنان بتوانند به راحتي براي سازماندهي كارگاهشان اقدام كنند. » كارت شناسايي هنرمندان براي تمام رشته هاي هنرهاي سنتي صادر مي شود.