روزنامه جمهوري اسلامي 14/04/1382 صفحه هنر و ادبيات

  • رويدادهاي فرهنگي هنري
  • زيبايي شناسي كاربردي
  • *****
    رويدادهاي فرهنگي هنري




  • برگزاري ريز جشنواره هاي متعدد بودجه را هدر مي دهد
    جواد هاشمي كارگردان تئاتر در گفت و گو با خبرگزاري فارس با اشاره به منطقه اي شدن جشنواره تئاتر دفاع مقدس گفت : بزرگترين حسن منطقه اي شدن جشنواره تئاتر دفاع مقدس بها دادن به كميت هنرمندان اين عرصه است .
    وي افزود : با منطقه اي شدن جشنواره فرصت مناسبي براي عده بيشتري از هنرمندان و دوستداران تئاتر دفاع مقدس ايجاد مي شود. اما اين نكته نيز وجود دارد كه در جشنواره هاي منطقه اي به دليل وجود انبوه شركت كننده كيفيت نمايشها تنزل پيدا مي كند هر چند در مرحله انتخاب نهايي سطح خوبي از كيفيت به دست مي آيد.
    هاشمي درباره بودجه صرف شده در جشنواره ها گفت : اگر مسوولان برگزار كننده توجه خاصي به جشنواره ها داشته باشند و بودجه مناسبي را به اين كار اختصاص دهند تئاتر نيز پيشرفت خواهد كرد و تخصيص بودجه براي تئاترهاي منطقه اي نيز كار برازنده اي است . چرا كه در شهرستانها موج جاري تئاتر بيش از تهران است .
    وي در ادامه گفت : ما بيش از صد نوع جشنواره شناخته شده از سطح دانش آموزي تا وزارتخانه اي برگزار مي كنيم و اگر ستاد كل مركزي براي جشنواره ها به وجود مي آمد و تعداد آنها نيز از صد مورد به دو مورد مي رسيد هم جشنواره ها از كيفيت بالايي برخوردار مي شدند و هم بودجه هاي تخصيصي پراكنده نمي شدند و اين بهترين راه برگزاري جشنواره و دميدن روح به كالبد تئاتر است .
    هاشمي گفت : متاسفانه ريز جشنواره ها در ايران باعث مي شود كه بودجه هاي تخصيص يافته نيز خرد شوند و اين از عوامل مهم پايين آمدن كيفيت جشنواره هاست .
    آغاز به كار دبيرخانه ششمين دو سالانه نقاشي معاصر تهران
    با آغاز فعاليت دبيرخانه ششمين دو سالانه نقاشي معاصر تهران هنرمندان علاقه مند به شركت در اين دوسالانه مي توانند آثار خود را جهت بررسي و انتخاب به دبيرخانه اين دو سالانه تحويل دهند.
    اين دو سالانه كه از 10 آذر ماه تا 22 دي ماه سالجاري و براي نخستين بار از سوي انجمن هنرمندان نقاش ايران و با همكاري مركز هنرهاي تجسمي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي برگزار مي گردد مي كوشد با تكيه بر تجربيات و دستاوردهاي هنر نقاشي ايران به معرفي چهره هاي معاصر هنر نقاشي كشور و استعدادهاي جوان بپردازد.
    متقاضيان شركت در دو سالانه تا پايان وقت اداري 12 تير ماه فرصت دارند تا اسلايدهاي آثار خود را به دبيرخانه نمايشگاه مستقر در انجمن هنرمندان نقاش ايران واقع در ميدان فلسطين شماره 189 تحويل دهند .
    پروانه ساخت سه فيلم سينمايي صادر شد
    شوراي صدور پروانه فيلمسازي 35 ميلي متري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي مجوز سه فيلم سينمايي را صادر كرد.
    به گزارش روابط عمومي معاونت سينمايي فيلمهاي سينمايي « مرد سنگي » به كارگرداني محسن امير يوسفي و تهيه كنندگي روح الله برادري « باج خور » به كارگرداني فرزاد موتمن و تهيه كنندگي حسن توكل نيا و « براي ديگري » به كارگرداني محمدمهدي عسگرپور و تهيه كنندگي محمدرضا تخت كشيان پروانه ساخت دريافت كردند.
    فيلمهاي ايراني پنج جايزه از جشنواره بين المللي « اتريش » دريافت كردند
    فيلمهاي كوتاه « روژگيران » از مهرداد اسكويي و ابراهيم سعيدي و « آكواريوم » از بهمن معتمديان جايزه نقره اي جشنواره بين المللي « ملل » اتريش را دريافت كردند.
    جشنواره بين المللي فيلم « ملل » از 25 تا 31 خرداد ماه در شهر « ابنزه » اتريش برگزار شد.
    به گزارش روز سه شنبه روابط عمومي انجمن سينماي جوانان فيلمهاي « صعود » از رضا ميثاقي و « لالايي براي بيداري » از ناصر ضميري جايزه برنز اين جشنواره را دريافت كردند.
    فيلم « آكوريوم » همچنين جايزه برترين اثر تجربي هيات داوران جشنواره « ملل » را به خود اختصاص داد.
    « حسن دزواره » مدير امور بين الملل سينماي جوانان رياست هيات داوران جشنواره « ملل » را برعهده داشت .
    بقاياي دو حصار مدفون در شمال تخت جمشيد
    ايرانشهر ميراث خبر ـ بقاياي دو حصار مدفون در شمال تخت گاه تخت جمشيد با انجام بررسيهاي مغناطيس سنجي سزيم توسط بنياد پژوهشي پارسه ـ پاسارگاد آشكار شد.
    به گزارش « ميراث خبر » در اين بررسيها همچنين آثار معماري مدفون در زير يك مزرعه كشاورزي در چند صد متري شمال غربي تخت گاه مشخص شد.
    بابك امين پور كه با همكاري گروه باستانشناسي بنياد پژوهشي پارسه ـ پاسارگاد سرپرستي گروه ژئوفيزيك را به عهده داشت در اين باره گفت : « استفاده از شيوه هاي ژئوفيزيك در سايتهاي باستانشناسي كاربرد فراوان دارد. روش مغناطيس سنجي سزيم نيز براي نخستين بار در ايران در تخت گاه تخت جمشيد انجام شد. »
    امين پور اظهار كرد : « با اين تحقيقات آثار مربوط به دو حصار مدفون در شمال تخت گاه تخت جمشيد آشكار شد كه تاكنون از وجود آنها اطلاعاتي در دست نبود. اين دو حصار حدود 20 متر از يكديگر فاصله دارند و از كوه مهر به سمت تخت جمشيد امتداد يافته اند. با بررسيهاي انجام شده حدود 300 متر از اين دو حصار مشخص شده است و در آينده نزديك نيز اين بررسيها ادامه خواهد داشت . »
    محمدحسين طالبيان مدير بنياد پژوهشي پارسه ـ پاسارگاد نيز با تاكيد بر اهميت بررسيهاي ژئوفيزيك براي شناسايي دقيق شهر پارسه عنوان كرد : « به منظور بررسي حصارهاي اطراف تخت گاه تخت جمشيد و همچنين هدايت و كنترل بهتر توسعه هاي منطقه در صورت وجود اعتبار در سالجاري از گروههاي مختلف ژئوفيزيكي در وسعتي بيشتر استفاده خواهد شد. »
    طالبيان تصريح كرد : « با انجام اين بررسيها و با به دست آوردن اطلاعات دقيق تر از وضعيت معماري و شهرسازي دوره هخامنشي مي توان به نحوه مديريت و استفاده از سرزمين در اين دوره از تاريخ ايران پي برد. »
    وي در ادامه افزود : در صورت تداوم بررسيهاي انجام شده مي توان نحوه دسترسي به تخت گاه تخت جمشيد را از نظر تاريخي مشخص كرد. اين امر در هدايت مسير بازديدكنندگان از تخت جمشيد بسيار تاثيرگذار است . »
    بررسيهاي مغناطيس سنجي سزيم از بهمن ماه سال گذشته در حريم درجه يك تخت جمشيد و با وسعت 10 هكتار آغاز شد.
    اين بررسيها از سوي بنياد پژوهشي پارسه ـ پاسارگاد و با همكاري سازمان زمين شناسي به منظور شناسايي دقيق تر شهر پارسه انجام شد تا موقعيت دقيق اين شهر مشخص شود.
    معرفي هيات هاي انتخاب و داوري ششمين دو سالانه نقاشي معاصر تهران
    جمعي از هنرمندان برجسته و بنام خارجي و ايراني آثار ششمين دوسالانه نقاشي معاصر تهران را انتخاب و داوري خواهند كرد.
    اين هيات در مرحله انتخاب مركب از رعنا فرنود شهلا حبيبي كريم نصر منوچهر معتبر و بابك اطميناني آثار رسيده به دو سالانه را انتخاب خواهند كرد و در مرحله داوري با پيوستن دو داور خارجي (كه اسامي آنان در خبرهاي بعدي اعلام خواهد شد) عباس كيارستمي (نقاش عكاس و سينماگر) و يحيي فيوضي (معمار) به گروه انتخاب به داوري آثار راه يافته به نمايشگاه خواهند پرداخت .
    ششمين دوسالانه نقاشي معاصر تهران دليل اين تركيب هيات داوري را تلاش براي برقراري ارتباط و پيوند هر چه بيشتر رشته هاي مختلف هنري و قضاوت هنرمندان ديگر رشته ها به نقاشي معاصر ايران مي داند.
    دبير برگزاري ششمين دوسالانه نقاشي فرح اصولي و دبير همايش آن حميد سوري مي باشند.

  • *****
    زيبايي شناسي كاربردي




  • دولت و پرورش طراحان
    امروزه بسياري از دولت ها دريافته اند كه موفقيت اقتصادي نه تنها به عوامل مواد و هزينه ها بلكه به كيفيت محيط كار و ظاهر آن هم بستگي دارد. همين امر منجر به پرورش طراحان متخصص در زمينه صنعت شده است . كشور فرانسه در اواخر سده هجدهم با تاسيس چندين مدرسه طراحي پيش قراول اين جريان بود . در سال 1771 تنها در پاريس حدود 1500 دانشجو به طور خاص در زمينه صنعت آموزش مي ديدند. طي سده بعد نيز ظهور مدارس « هنر و صنايع دستي » كادري از طراحان را تربيت كرد كه نقش عمده اي در شهرت طراحي فرانسه در سرتاسر جهان داشتند . همين امر در دهه 1830 در بريتانيا به منصفه ظهور رسيد. در اين دهه در پارلمان انگلستان كميته خاصي تشكيل شد تا راهكارهايي را براي بهبود محصولات صنعتي به ويژه در عرصه جلوه بصري محصولات و شناسايي ذوق و سليقه مشتريان بيابد. در واقع هدف اصلي كميته جستجو براي يافتن بهترين ابزارهاي رشد و توسعه دانش هنري و اصول طراحي در ميان عموم مردم (و به ويژه توليد كنندگان ) كشور بود. نتيجه تحقيق كميته حكايت از نقصان و كمبود آشكار طراحان ورزيده و نيز گرايش آشكار به سمت ورود طرح هاي خارجي داشت . اين كميته با استناد به اين نتايج علت را در تسهيلات نامناسب آموزشي براي هنرمندان و طراحان هنري مي ديد و از اين رو پيشنهاد تاسيس مدارس طراحي به سبك فرانسوي را در دستور كار خود قرار داد.
    دولت و نمايشگاه هاي طراحي
    برپايي نمايشگاه هاي بين المللي كه با حمايت دولت انجام مي شود نقش عمده اي در ايجاد رقابت و كسب وجهه ملي در زمينه ساخت محصولات مختلف مصرف كننده (از لوازم خانگي گرفته تا وسايل حمل و نقل ) ايفا مي كند. به علاوه نمايشگاهها مي توانند به عنوان يك ابزار براي آموزش سياسي داخلي و تبليغي مورد بهره برداري قرار گيرند. از اين ميان نمايشگاه معروف 1946 بريتانيا كه متعاقب پايان جنگ جهاني دوم در لندن بر پاشد و عنوان پر طمطراق « بريتانيا مي تواند بسازد » را بر خود داشت تلاش داشت تا نحوه به كارگيري صنايع را كه تا آن هنگام در خدمت اهداف جنگ بود براي مصارف صلح آميز نشان دهد. جيمز گاردنر طراح نمايشگاه در يكي از غرفه ها چارچوب آلومينيومي هواپيماي جنگي را به يك ديگ تبديل كرده بود. نمايشگاه بسيار پر شكوه و مجلل بود و ويژگي شاخص آن تاكيد بر نقش طراحي در جهت خلق يك چشم انداز اميدوار كننده از آينده بود.
    به عنوان مثال نمايشگاه بين المللي 1937 پاريس نقطه اوجي بر رقابت گسترده جهاني براي كسب تفوق در بازار و عرصه سياست بود. به اين ترتيب گرايش به سمت كاربرد طراحي به عنوان يك ابزار بالقوه تجاري كه هم چشمگير و خيره كننده است و هم وجهه اي ملي دارد در سده بيستم فزوني يافت . در نمايشگاه پاريس سالنهاي عظيم و پرشكوه دو كشور آلمان و اتحاد شوروي كه روبروي يكديگر و در برابر در ورودي نمايشگاه قرار داشتند ساير سالنها را تحت الشعاع خود قرار داده بودند هر دو كشور در تلاش براي نمايش تفوق و برتري نظام حكومتي خود شمار فراواني از محصولات صنعتي خود و دستاوردهاي طراحي را در معرض ديد خيل عظيم بازديدكنندگان قرار داده بود. بعدها تعداد جوايزي را كه از نمايشگاه دريافت كردند به عنوان شاخص براي برتري ملي خود تبليغ كردند.
    طراحي و سياستهاي دولت
    تبعيت طراح از اهداف سياسي ضرورت توجه به زمينه اي كه در آن طرحها توليد و به مصرف مي رسند هيچ كجا بيشتر از قلمرو تحت نفوذ دولت نيست . با افزايش صنعتي شدن مشكلات اجتماعي گسترده اي پديد آمد كه حل آنها از اختيار افراد و گروهها (صرفنظر از گستره ارتباط آنها با مشكل ) خارج بود. از اين رو افزايش چشمگير قدرت دولت طي سده نوزدهم به يك ضرورت اساسي بدل شد تا بدين ترتيب مشكلات عديده و غامض حاصل از شهرهاي بزرگ و پرجمعيت تحت كنترل درآيد. به همين ترتيب رشد نظام ديوانسالاري در نهادهاي رسمي و نيمه رسمي نيز به طور غيرمستقيم بر كار طراحان تاثير نهاده است . گسترش و بسط حوزه اختيارات دولت در جوامع مدرن بدون در نظر گرفتن ساختار ايدئولوژيكي آنها به دليل تاسيس سازمانهاي اجرايي و اداري به افزايش قدرت آنها منجر شده است . بدين ترتيب با دستيابي عوامل دولتي به ابزارهاي تصميم گيري قدرت آنها به حدي گسترش يافته كه غالبا قادرند ميزان اقبال محصولات توليد شده را تعيين كنند. به طور مثال ارائه سفارش كالاهايي چون ماشين تحرير رايانه يا وسايل نقليه با شمارگان زياد از سوي دولت مي تواند زمينه با ارزش براي توليد انبوه آن محصول فراهم سازد. بدين ترتيب حمايت يا عدم حمايت دولت از يك طرح يا محصول مي تواند تاثير چشمگيري در موفقيت يا عدم موفقيت تجاري آن داشته باشد.
    اما اعمال سليقه و تنگ نظريهاي دولتمردان گاه نتايج غم انگيزي به بار مي آورد. مانند تجربه تلخي كه براي فرانك لويد رايت معمار شاخص و صاحب سبك امريكايي در سال 1938 پديد آمد . رايت در پروژه معروف معماري خود با نام « سان تاپ » كه طرحي جامع براي مجتمعهاي مسكوني سازماني بود هر چهار واحد ساختماني را به صورت يك بلوك واحد طراحي كرد كه تاسيسات همه آنها در مركز بلوك واقع شده بود سيستمهاي تهويه مطبوع لوله كشي فاضلاب هر يك به صورت مستقل بود و هر يك با ديوارهاي گياهي و درختي از ساير واحدها و محيط پيرامون مجزا مي شد به علاوه هزينه ساخت چنين واحدهايي بسيار ارزان بود . در سال 1941 نيز نمونه اوليه اي از آن ساخته شد اما سخنان نامنتظره و باور نكردني يكي از مسئولين تصميم گيرنده دولتي ايالتي مبني بر اين كه « ارجاع چنين پروژه عظيمي به يك معمار « ويسكانسيني » خطا و ناموجه است . » انجام پروژه در همان ابتدا ناكام ماند و رايت هرگز موفق به اجراي اين مجتمع « مطابق با مقياس و معيار انساني » نشد. نمونه اوليه وي كه در پنسيلوانيا و بيش از نيم قرن پيش ساخته شد هم چنان گواه خاموشي است بر كوته بيني و تنگ نظري دولت وقت .
    نهادهاي هنري در استراليا
    نهاد هنر رشدي قابل ملاحظه در استراليا داشته است و به يك كارگزار اساسي و تاثير گذار در اقتصاد كشور تبديل شده است . ارزش بخش هاي فرهنگي و هنري سالانه 9 بيليون دلار مي باشد. عظمت صنعت هنر برابر صنايع مسكن و يا حمل و نقل مي باشد . 7 درصد از مردم استرالياـ 500 000 نفر ـ درآمدشان از راه آثار هنري است . هنر درآمدهاي خارجي سرشاري را به خود اختصاص مي دهد. مسافران خارجي سالانه 65 ميليون دلار را به هنر بومي و صنايع دستي استراليا اختصاص مي دهند گردشگران خارجي سالانه بالغ بر 200 بيليون دلار صرف سرگرمي هاي هنري ـ فرهنگي مي كنند. همچون بسياري از صنايع هنر نياز به تحقيق و افزايش بودجه براي تجارب جديد فن آوري هاي تازه و دسترسي به بازارهاي تازه دارد . انجمن استراليا با اختصاص 11 % درآمد شركت هاي استراليايي سالانه 65 ميليون دلار براي حمايت از هنر در استراليا مي پردازد و هنرهاي نمايشي 60 % از درآمد خود را از محل فروش گيشه تامين مي كند. هنر هم چنين از حمايت هاي دولت استراليا بهره مند است . دولت فدرال از طريق شوراي هنر استراليا از هنر حمايت مي كند و براي هر استراليايي يك سنت در روز را اختصاص داده است اما حاصل بسيار بيش از اين هاست . با حمايت و پربار كردن هنر استراليا آينده خود را تضمين مي كند و فرهنگي پرشور را براي آيندگان رقم مي زند.
    كتابخانه هاي عمومي و هنر
    كتابخانه ها به طرق گوناگون و به دلايل مختلف بر هنر تاثير گذارند. اين تنوع به دو صورت كلي صورت مي پذيرد. نخست طيف وسيعي از برداشت ها نسبت به امر كتابخانه داري و هنر وجود دارد. بسياري از كتابخانه داران هم چنان بر اين باورند كه به هنر پرداختن خارج از عملكرد اصلي كتابخانه هاي عمومي است و در نتيجه تامين منابع براي آن الويت چنداني ندارد. گروهي از كتابخانه داران به كتابخانه به عنوان عامل براي تقويت گروه هاي اجتماعي و بالا بردن كيفيت زندگي نگاه مي كنند. در نتيجه براي ايشان تامين منابع هنري امري لازم شمرده ميشود. بعضي از كتابخانه داران توسعه ادبيات و خوانندگان آن را ضرورتا عملكردي هنري مي دانند و تعدادي ديگر به چشم گسترده تر كردن مسئوليت حرفه اي خود نگاه مي كنند. كتابخانه هاي محلي موسيقي و هنر در حوالي جنگ جهاني دوم بود كه در كتابخانه هاي عظيم شهرداريهاي انگليس شروع به گسترش كردند . در دهه 1960 كه فعاليت هاي هنري رو به گسترش گذاشتند يكي از مهم ترين تاثيرات خود را در عملكرد كتابخانه ها بر جا گذاشتند به ويژه كتابخانه هايي كه فضاي محل نمايشگاه و اجرا داشتند. رشد قابل ملاحظه كتابخانه هاي منطقه اي در 1980 ملازم بود با توسعه همزمان هنرهاي منطقه اي و امروزه همين امر باعث نقش فعال كتابخانه در امور هنري شده است . و نهايتا كتابخانه ها و هنرها با يكديگر قادرند تا بخش بنيادي و تاثيرگذار از فرهنگ بومي منطقه اي را ارائه دهند و برنامه هاي اجتماعي بلند مدت را تسهيل سازند. اين منوط به آن است كه برنامه هاي دولت وسيعا از آنها حمايت كند.
    واژه نامه : فرهنگستان
    تشكلي از هنرمندان نظريه پردازان و ... كه در يك موسسه تخصصي و حرفه اي سازمان يافته اند. منشا « آكادمي » باغ زيتوني در حومه آتن بود كه افلاطون و اسلافش به تدريس فلسفه مي پرداختند و از اين رو مدرسه فلسفه به عنوان « آكادمي » (يا فرهنگستان ) معروف شد . در سال 1648 لويي چهاردهم (1715 ـ 1683 )را به تاسيس آكادمي سلطنتي نقاشان و مجسمه سازان ترغيب كردند. در اينجا صنف ها مخالفت فراواني كردند. از اين رو فقط پس از آن كه كولبر در سال 1661 به عنوان حامي برگزيده شد و آكادمي را به ابزاري براي تحميل و اعمال معيارها و اصول ذوقيات هنري برقرار كرد اقتدار آكادمي حاصل شد. كولبر و لبرون مدير آكادمي نوعي ديكتاتوري هنري را اعمال كردند و براي اولين بار در تاريخ اصطلاح « هنر فرهنگستاني » مفهوم آشكار و دقيقي يافت . به تدريج آكادمي نوعي حق انحصاري مجازي براي تدريس و برپايي نمايشگاه قائل شد. با به كارگيري دقيق و سرسختانه معيارهاي عضويت خود به سمت اعمال نفوذ اقتصادي بر حرفه هنرمندان ميل كرد.
    فرهنگستان هاي هنري ديگري بين سالهاي مياني و پاياني سده هفدهم در آلمان اسپانيا و جاهاي ديگر تاسيس شد. و تخمين زده مي شوند كه در سال 1720 نوزده فرهنگستان هنري مختلف در سرتاسر اروپا فعال بودند. اما اوج بروز اين فعاليتها در ميانه سده هجدهم بود و تا سال 1790 بيش از صد فرهنگستان هنري در سرتاسر اروپا به منصه ظهور رسيدند.
    طي سالهاي سده بيستم كه سرعت وقوع حوادث شتاب گرفت . اكثر جنبش هاي زيبايي شناختي هر چند كه زمان خود به نظر انقلابي مي رسيدند به سرعت گرايش « فرهنگستان گرايي » خاص خود پديد آوردند.
    سبك ها و مكتب هاي هنري
    خبرنامه 5 مركز مطالعات و تحقيقات هنري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي