در بهار امسال كنگره بزرگداشت آيت الله بلادي در بوشهر برگزار شد و پيرامون ابعاد و جنبه هاي مختلف اين عالم بزرگ و مبارز بحث گرديد و از ايشان تجليل به عمل آمد. به همين مناسبت يكي از شركت كنندگان اين كنگره مطلبي در معرفي يكي از كتابهاي آيت الله بلادي فرستاده است كه از نظر خوانندگان مي گذرد.
ث ث ث
آيه الله العظمي حاج سيدعبدالله مجتهد بلادي يكي از نام آوران برجسته و متفكران صاحب نظر جهان اسلام و يكي از شخصيت هاي علمي و مذهبي و فرهنگي منطقه جنوب بالخصوص بوشهر و يكي از مشهورترين استوانه هاي فقاهت كه ارباب خرد و معرفت و پژوهشگران معارف ديني با آثار و انديشه هاي وي آشنا هستند به شمار مي رود.
وي در سال 1291 هـ ق در نجف اشرف بدنيا آمد . بيش از نه سال سن نداشت كه به بوشهر آمد. دوران تحصيلات علوم ديني را در بوشهر و شيراز فرا گرفت و آنگاه در سال 1319 هـ ق به نجف اشرف هجرت نمود تا از دروس مراجع سترگ تقليد استفاده كند . او در سال 1324 هـ ق از محضر مرحوم آخوند خراساني و ساير علماي نجف اجازه نامه اجتهاد دريافت نمود . در سال 1326 هـ ق به بوشهر بازگشت و در آنجا متوطن گرديد. بلادي داراي هفتاد و پنج آثار علمي و قلمي است كه هر كدام به نوبه خود حايز اهميت مي باشند. اين عالم رباني در سال 1372 ق در بوشهر ديده از جهان بست .
يكي از آثار ارزشمند و مفيد ايشان « كتاب كشف الاسرار » مي باشد كه در اين مقاله به معرفي آن مي پردازيم .
اثري ارزنده و مفيد
بايد گفت اصولا تاليفات آيت الله بلادي بطور عمده در زمينه قضاياي تاريخ اسلام و معاصر است و اين كتاب نيز از اين قاعده مستثني نيست .
اين اثر قلمي از ذخاير معنوي و از گوهرهاي برجسته تاريخي به شمار مي رود كه مولف با جهد و جد خويش مجموعه اي به رشته تحرير در آوردند كه مي توان از آن به « شاهكار تاريخي » تعبير كرد.
متاسفانه اين اثر ارزشمند به دليل بي توجهي آن روز جامعه در رديف كتب مجهول جامعه قرار گرفت و اگر توجهي نسبتا اندك و گذرا به اين اثر قلمي مي شد امروزه در رديف مصادر مهم تاريخي قرار مي گرفت .
مولف در تاريخ يكشنبه دهم رجب سال 1348 ق در بوشهر اين كتاب را به رشته تحرير در آورد.
در ايام حكومت رضاخاني اين عالم سترگ به علت مبارزه با آن رژيم اجبارا خانه نشين شد بعد از سقوط آن رژيم بار ديگر به صحنه آمد و شروع به چاپ اثر علمي و قلمي خويش نمود كه از جمله ي اين آثار مي توان كتاب « كشف الاسرار » نام برد كه در سال 1366 ق در شيراز به طبع رسيد.
موضوع كتاب
آن گونه كه از اسم كتاب هويداست . مولف در روشن كردن اسراري از تاريخ است كه ارباب مقاتل تا آن زمان متوجه اين اسرار تاريخي نشده اند.
حادثه عاشورا 61 ق از قضاياي مهم تاريخي به شمار مي رود كه مورخين و مولفين در اين باره كتب كثيري به رشته تحرير در آوردند اما نكاتي در اين مطالب نهفته است كه به آن توجهي نشده است .
بلادي در اين كتاب در چندين مرحله به نكات تاريخي اشاره نموده كه ارباب مقاتل به راحتي از آن مي گذشتند اما اين مطالب از ديد تيزبين بلادي به دور نماند و با جرات كامل به آن پرداخت . او اشاره مي نمايد كه اين مطالب در تاريخ مورد كتمان يا تحريف قرار گرفته است و يا به اصطلاح آسان « خدشه دار » گرديده است .
خصوصيات كتاب و مولف
از آنجا كه مولف در رشته هاي متعدد دانش و فنون مهارت داشته و از هنر نويسندگي و ذوق تاليف بهره مند بوده است سعي اش بر آن بوده مطالب علمي مهمي كه در تحقيقات و پژوهشها بدان دست يافته به رشته تحرير در آورد. تا همگان از آن استفاده نمايند. از اين روي مولف ژرف انديش با جامعيت علمي كه داشته است در علوم و فنون و رشته هاي فراواني آثار متنوع در سطح و اندازه و محتواهاي مختلف به جا نهاده است كه تمامي آنها قابل استفاده براي رشته هاي علمي و طيف مختلف و اقشار گوناگون است .
بهرحال يكي از ويژگيهاي نوشتار ايشان افكار و انديشه هاي جديد و سنجيده است كه به آنها امتياز خاصي بخشيده است .
اين اثر از ديگر آثار مولف است كه داراي شرايط فوق الذكر است . مولف با برخوردار بودن از اطلاعات وسيع و پردامنه از رويداد عاشورا به نگارش اين كتاب مبادرت ورزيده است .
از لحاظ نكات ادبي و سبك و نگارش آن بايد گفت كه كتاب از لغات و واژه هاي عربي و فارسي فراواني برخوردار است اما رواني در همه جا رعايت شده است .
ويژگي نگارش
بلادي در اين اثر مباحث را بطور روشن و شفاف مختصر و مفيد به دور از پيچيدگي و ابهام با نثري روان و سليس كه از تبحر وي در ادبيات عربي و فارسي مايه مي گيرد عرضه كرده است . اين ويژگي كه در هر موضوع آثار بلادي به چشم مي خورد.
نوآوري و ابتكار
ارزش كار علمي بلادي بيشتر به ابتكارات علمي و ارائه مطالب به بيان و زبان ساده و نو بويژه در نگارش آثار فارسي است . وي براي ايجاد فرهنگ ديني در ميان توده مردم بيشترين سعي و تلاش كرد و از زاويه اي كه كمتر علما رفته اند به سراغ اسلام و به ميان عموم مسلمانان رفته است .
از اين روي معرفي آثار ايشان به خاطر آگاهي جامعه علمي و عموم مسلمانان امر ضروري و سودمندي به نظر مي رسد.
كتاب كشف الاسرار يكي از آثار علمي معظم له و از نوآوري و ابتكار و خلاقيت خاصي برخوردار است كه اين نوآوري امتياز ويژه اي به آن بخشيده است .
او در اين اثر ارباب مقاتل را متوجه يكي از حقايق تاريخي نموده كه تاكنون متوجه آن نبودند.
در ص 10 در بيان مظلوميت امام حسين (ع ) شش تن از مشايخ حجاز كه عبارتند از : محمد حنفيه عبدالله بن جعفر عبدالله بن عباس عبدالله بن زبير عبدالله بن عمر عبدالله بن ابي بكر را بواسطه تقاعد خود كه مقدمه شهادت آن حضرت را فراهم آورد نام برده است و با بيان اين مطالب كه چرا اينها بالخصوص محمد حنفيه كه برادر آن امام همام بود امام (ع ) را ياري نكرد تا عناصر فاسد زمان جرات جسارت به حضرت را پيدا ننمايند.
افشا و مبارزه با تحريفات تاريخي
آيت الله بلادي از مشعل داران مبارزه با تحريفات تاريخي در طول تاريخ تشيع بشمار مي رود. او از جنبه تاريخ نگاري شجاع و نترس و بي باك بوده و از اظهار حقايق باكي نداشته و بدور از هر گونه اشتباهات تاريخي و تعصبات عقيدتي اعتدال و احتياط و ميانه روي را رعايت كرده است .
در كتاب كشف الاسرار به يك نمونه از تحريفات تاريخ اشاره كرده است كه در آن روزگار از نوآوري و ابتكار خاصي به شمار مي رود و مي توان گفت براي امروزه نيز از نوآوري خاصي برخوردار است . اگر چه قبول آن براي ارباب مقاتل و مورخين سخت و دشوار است ولي بايد قبول نمود كه بلادي آنچه را كه بيان داشته حاصل تحقيق علمي او بوده است .
او در ص 18 كتاب مي نويسد :
« و اينكه در السنه ارباب منبر مشهور است آنكه بعد از دخول اسراي كربلا به مجلس يزيد هنده دختر عبدالله عامر زوجه يزيد بدون حجاب از حرم يزيد خارج شد و در مجلس داخل شد و يزيد ردا بر سر او انداخت ... اين دختر عبدالله بن عامر نيست بلكه دختر عبدالله بن عباس است . »
آنگاه مولف با استدلال قوي خود در جواب اين مطلب چنين مي نويسد :
« زيرا كه اگر چه عبدالله بن عامر بن ربيعه بن حارث بن عبدالمطلب از بني هاشم بوده ولي او مردي بود كه غالبا بر املاك خود در طائف زندگي مي كرد و كمتر وقتي به مكه مي آمد...
عناوين كتاب
كتاب را در چهار بخش عمده مي توان فصل بندي نمود :
1 ـ شناخت مقام شخصيتي و معنوي امام حسين (ع )
مولف در بيان معرفي مقام آن امام همام از نصوص قرآني و با استناد از آيات و روايات و علم انساب و علم نجوم كمك گرفته است .
2 ـ شرايط سياسي و اجتماعي
در اين بخش به بررسي اوضاع آنزمان جامعه بطور گذرا و اجمالي پرداخته است و با تكيه بر اسناد و اطلاعات به تكميل آن مشغول گرديده است .
3 ـ فلسفه نهضت و شهادت امام حسين (ع )
مولف در اين بخش نظر و روش اصلي خود را مطرح مي كند و مباحثي از قبيل روش امام حسين (ع ) در برابر سياست معاويه و يزيد و علت عدم قيام آن حضرت در عصر معاويه و تحليل و بررسي شخصيت معاويه و يزيد و علل قيام آن حضرت در عصر يزيد و مطالبت ديگر مثل پيشگوئيهاي پيامبر و شخص امام حسين (ع ) درباره شهادت آن بزرگوار مطرح مي كند.
4 ـ عوامل پديد آورنده شهادت امام حسين (ع )
در اين بخش حضرت معظم له به بررسي اسباب بوجود آورنده قيام و شهادت حضرت (ع ) مي پردازد و به ويژه به تقاعد كساني كه مقدمه قتل آن بزرگوار را فراهم آمدند اشاره مي كند.
مصطفي مرهوني بوشهري
آيت الله بلادي از مشعل داران مبارزه با تحريفات تاريخي به شمار مي رود و در كتاب كشف الاسرار به تحريفات بسياري اشاره مي كند.

موسسه فرهنگي دارالحديث كتاب « حكمتنامه بسيج » را در 315 صفحه به چاپ رسانده است . مولف حكمتنامه بسيج محمد محمدي ري شهري مي باشد.
انسان براي رسيدن به فلسفه آفرينش خود و بهره برداري بهتر از سرمايه زندگي در جهت صعود به قله تكامل مادي و معنوي نياز به برنامه دارد و اين برنامه در دورانهاي مختلف زندگي و براي اقشار مختلف جامعه متفاوت است .
اسلام پيام آور تكامل براي انسان در همه دورانهاست و براي آنكه همه اقشار جامعه با برنامه متناسب زندگي خود آشنا شوند رهنمودهاي حكيمانه اي ارائه كرده است كه در هر مقاطع از تاريخ گردآوري و موضوع بندي اين رهنمودها متناسب با نيازهاي زمان براي گسترش فرهنگ اسلام ناب ضروري و اجتناب پذير است .
به هر حال حكمتنامه بسيج نخستين مجموعه از سلسله نوشتارهايي است كه با بهره گيري از رهنمودهاي حكيمانه قرآن كريم و سخنان نوراني اهل بيت به صورت موضوعي براي اقشار مختلف جامعه سامان خواهد يافت .
حكمتنامه بسيج در پنج فصل سامان يافته است : 1 ـ جايگاه بسيجي 2 ـ بايسته هاي بسيج 3 ـ مسئوليتهاي بسيج 4 ـ راز موفقيت بسيجي 5 ـ بسيجيان نمونه . در ذيل هر فصل نيز موضوعات خردتري آمده است .
عناوين برخي مطالب كتاب مذكور چنين است : پيشوايان بسيج زمينه سازان حكومت جهاني اسلام بسيجياني گمنام آگاهي هاي ديني راز تداوم دينداري دين شناسي آگاهي هاي سياسي هشياري سياسي و عناوين بسيار ديگر. به عنوان نمونه مبحث ومطلبي كه تحت عنوان بسيجيان گمنام مي باشد چنين است :
پيامبر خدا(ص ) : محبوب ترين بندگان نزد خداي تعالي پرهيزگاران گمنام اند همانان كه هرگاه غايب باشند جوياي حالشان نمي شوند و وقتي حضور دارند ناشناخته اند. آنان پيشوايان هدايت اند و چراغهاي دانش .
پيامبر خدا(ص ) : بسا يك لا قباي ژنده پوشي كه كسي به او اعتنايي نكند اما اگر خدا را سوگند دهد خداوند سوگندش را بپذيرد (و دعا يا نفرينش را مستجاب كند).
پيامبر خدا(ص ) : آيا اهل بهشت را به شما نشناسانم ! هر ناتوان مستضعفي كه اگر به خدا سوگند خورد خداوند سوگندش را تصديق مي كند. آيا اهل دوزخ را به شما معرفي نكنم ! هر درشتخوي مالدار خسيس فخر فروش گردنفرازي است .
امام علي (ع ) : خوشا به حال هر بنده بي نام و نشاني كه مردم را مي شناسد و مردم او را نمي شناسند. خداوند او را به خشنودي (از خدا) مي شناسد. اينان چراغهاي هدايت اند. خداوند هرگونه فتنه تاريكي را از آنان مي زدايد به زودي آنان را غرق رحمتي از رحمتهاي خود مي كند. نه سخن پراكن و فاش كننده اسرارند و نه نافرهيخته و رياكار.
امام علي (ع ) در توصيف آخر الزمان ـ : زماني مي رسد كه هيچ كس در آن زمان نجات نمي يابد مگر هر مومن بي نام و نشاني . اگر حاضر باشد ناشناخته است و اگر غايب باشد جستجو نمي شود. اين افراد چراغهاي هدايت اند و نشانه هايي روشن براي شبروان .
امام صادق (ع ) : اگر مي توانيد ناشناس بمانيد چنين كنيد و باكي بر تو نيست اگر مردم تو را ستايش نكنند و حتي در ميان مردم نكوهيده باشي اگر نزد خداوند ـ تبارك و تعالي ـ ستوده باشي .