روزنامه جمهوري اسلامي 10/04/1382 صفحه علمي و پژوهشي

  • سحرخيزان از سلامت رواني بيشتري برخوردارند
  • ساعت مچي ارزان قيمت ويژه تعيين ميزان قند خون بيماران ديابتي ساخته شد
  • درباره سرطان تخمدان چه مي دانيد
  • جهادگران دانشگاهي براي نخستين بار موفق به توليد ماده ي ضدخوردگي روغن هاي صنعتي شدند
  • شيوه جديد براي مبارزه با سرطان و نقص استخوانها
  • سومصرف بعضي داروها موجب اعتياد مي شود
  • طرح ممنوعيت دهها داروي تقويتي و ويتامين درانگليس
  • *****
    سحرخيزان از سلامت رواني بيشتري برخوردارند


  • بر اساس يك تحقيق جديد در ژاپن افرادي كه صبح زود از خواب بيدار مي شوند در مقايسه با سايرين از سلامت رواني بيشتري برخوردارند.
    در گزارش پژوهشگران وزارت بهداشت رفاه و كار ژاپن آمده است كه فشار رواني (استرس ) در افرادي كه سحرخيزند كمتر انباشته مي شود.
    آنها پس از بررسي در مورد وضعيت زندگي 345 نفر انسان بالغ به اين نتيجه رسيده اند.
    پژوهشگران در جريان اين بررسي علاوه بر پخش پرسشنامه اي پيرامون وضعيت رواني اشخاص ميزان ترشح هورمون « كورتيزول » در آب دهان آنها را هنگام خروج از خانه در صبح و بازگشت پس از پايان اندازه گيري كردند.
    هورمون « كورتيزول » يكي از شاخصهاي سنجش استرس در بدن است .
    به گزارش خبرگزاري جمهوري اسلامي نتيجه بررسيهاي پژوهشگران ژاپني نشان مي دهد كه هر چه زمان بيدارشدن از خواب به سحرگاه نزديكتر باشد وضعيت رواني شخص نيز بهتر و ميزان ترشح هورمون كورتيزول كمتر مي شود.

  • *****
    ساعت مچي ارزان قيمت ويژه تعيين ميزان قند خون بيماران ديابتي ساخته شد


  • يك دانشجوي دانشگاه « ناتينگهام » در انگلستان وسيله جديدي براي تعيين ميزان قند خون بيماران ديابتي طراحي كرده كه همانند ساعت دور مچ بيمار بسته مي شود و نياز به گرفتن نمونه خون از نوك انگشتان را بر طرف مي كند.
    به گزارش « بي .بي .سي » هنگامي كه ميزان قند خون به اندازه خطرناك بالا رود و يا پايين بيفتد زنگ خطر اين وسيله به صدا درمي آيد و بيمار را آگاه مي كند.
    به گفته طراح اين ساعت مچي وسيله جديد مي تواند براي زناني كه مراحل پاياني بارداري را مي گذارند و يا افرادي كه قادر نيستند به تنهايي ميزان قند خون خود را اندازه گيري كنند نيز مورد استفاده قرار بگيرد.
    بررسي روزانه ميزان گلوكز خون يكي از روشهاي مهم كنترل بيماري ديابت است . اين عمل سبب ثابت نگاه داشتن قند خون و پيشگيري از بروز مشكلات بلند مدت در اين بيماران مي شود.
    مشاور انجمن بيماران ديابتي انگلستان در اين مورد گفت : سوراخ كردن نوك انگشتان براي نمونه گيري از خون بيماران هنوز مرسوم ترين روش براي اندازه گيري ميزان قند خون بيماران ديابتي است . وي افزود : پيش از اين نيز وسايلي مشابه ساعت مچي جديد براي اندازه گيري قند خون بيماران طراحي شده بود ولي قيمت بالاي اينگونه تجهيزات در مقايسه با سوزنهاي ويژه نمونه گيري خون سبب مي شد كه بيماران از آنها استقبال نكنند.

  • *****
    درباره سرطان تخمدان چه مي دانيد


  • به رشد بدخيم و غيرطبيعي سلول هاي تخمدان سرطان تخمدان گفته مي شود.
    عوامل ريسك فاكتورها و ميزان شيوع :
    سرطان تخمدان بيماري چندان رايجي نيست و پنجمين عامل مرگ ومير زنان در اثر سرطان و بيماري هاي زنان محسوب مي شود. علت اين بيماري ناشناخته است . اين سرطان بيشتر در جوامع صنعتي البته به جز ژاپن ديده مي شود. زنان مسن بيشتر در خطر ابتلا به سرطان تخمدان قرار دارند. بيش از نيمي از مرگ ومير ناشي از سرطان تخمدان در زنان 55 تا 74 ساله ديده مي شود و تنها 1 4 از زنان 35 تا 54 ساله در اثر اين بيماري جان خود را از دست مي دهند.
    با اين كه سرطان تخمدان شيوع چندان زيادي ندارد اما به دلايلي باعث مرگ ومير زيادي مي شود. يكي از اين دلايل مبهم و غيرمشخص بودن علايم سرطان تخمدان است كه در نتيجه زنان و پزشكان آنها معمولا اين علايم را مربوط به بيماري هاي رايج ديگر تصور مي كنند و زماني كه سرطان تشخيص داده مي شود. اغلب تومور به خارج از تخمدان سرايت كرده است .
    همچنين تخمدان سرطاني سلول هاي بدخيمي را از خود بيرون مي ريزد كه اغلب برروي رحم مثانه روده و ديواره روده جاي مي گيرند. اين سلول ها حتي پيش از آنكه سرطان شناسايي شود شروع به ساخت تومورهاي جديدي مي كنند.
    دليل ديگر مرگ ومير زياد بيماران مبتلا به سرطان تخمدان اينست كه آزمايش تشخيص موثري براي اين بيماري وجود ندارد. بيش از 50 درصد از زنان مبتلا به سرطان تخمدان در مراحل پيشرفته بيماري متوجه بيماري خود شده اند.
    به نظر مي رسد كه خطر ابتلا به سرطان تخمدان ناشي از چند عامل باشد. هرچه تعداد فرزندان يك زن بيشتر باشد احتمال ابتلا او به سرطان تخمدان كمتر مي شود. حاملگي در سنين پايين و مصرف قرص هاي ضدبارداري نيز اثر پيشگيرنده دارند و برعكس به نظر مي رسد كه مصرف داروهاي باروري با افزايش احتمال ابتلا به اين سرطان در ارتباط باشد. اگرچه هنوز در اينباره اختلاف نظر وجود دارد.
    برخي از ژن ها مثل كه خطر BRCA 2 و BRCA 1 ابتلا به سرطان سينه و ساير سرطان ها در سنين پايين تر را افزايش مي دهند احتمالا در بالابردن خطر ابتلا به سرطان تخمدان نيز موثر هستند. بيماراني كه قبلا به سرطان سينه مبتلا شده اند و يا يكي از اعضاي خانواده آنها سابقه ابتلا به سرطان سينه يا تخمدان را داشته باشد در خطر بيشتري هستند.
    سابقه فاميلي ابتلا به سرطان رحم روده يا ساير سرطان هاي معده اي ـ روده اي ممكن است علامت وجود سندرومي به نام سرطان غيرپوليپي ارثي روده باشد كه احتمال ) HNPCC ( ابتلا به سرطان تخمدان را بسيار بالا مي برد.
    ساير عوامل احتمالي عبارتند از مصرف پودر تالك قرارگرفتن در معرض پنبه نسوز مصرف غذاهاي پرچرب و ابتلا به بيماري اريون در كودكي ; كه البته تاثير هيچ كدام از اين عوامل هنوز به اثبات نرسيده است .
    پيشگيري :
    اگر چه هنوز هيچ راه قطعي براي پيشگيري از ابتلا به سرطان تخمدان شناخته نشده است اما با تمرينات ورزشي دائمي و منظم عضلات لگن خاصره شايد در مجموع بتوان خطر را كاهش داد. مطالعات نشان مي دهد كه خطر ابتلا به اين نوع سرطان در بيماراني كه قرص هاي ضدبارداري خوراكي مصرف كرده اند. به نسبت كساني كه از ساير انواع داروهاي ضدبارداري استفاده نموده اند. كمتر بوده است . در تحقيقات اخير مشخص شده در زناني كه موتاسيون ژن هاي (ژن هاي BRCA 2 و BRCA 1 مربوط به سرطان سينه و تخمدان ) ديده مي شود خارج كردن تخمدان از طريق جراحي مي تواند به طور چشمگيري خطر ابتلا به سرطان تخمدان را كاهش دهد.
    علايم :
    احساس سنگيني لگن خاصره
    دردهاي خفيف در ناحيه پايين شكم
    خونريزي واژينال
    افزايش يا كاهش وزن
    قاعدگي غيرطبيعي
    درد بي دليل ناحيه پشت كه با گذشت زمان افزايش پيدا مي كند
    افزايش اندازه دور شكم
    علايم معده ـ روده اي كه عبارتند از :
    افزايش گاز
    سو هاضمه
    بي اشتهايي
    تهوع و استفراغ
    نفخ و تجمع گاز در معده و روده
    ناتواني از خوردن ميزان هميشگي غذا
    ساير علايمي كه ممكن است به همراه اين بيماري ديده شوند عبارتند از :
    افزايش دفعات دفع ادرار
    رشد موهاي زايد
    توجه : اين علايم تا آخرين مراحل پيشرفت بيماري ظهور نمي كنند.
    اگر علايم اين بيماري در شما وجود دارد پزشك خود را در جريان بگذاريد. همچنين اگر سن شما بيش از 40 سال است و به تازگي معاينه لگن خاصره و آزمايش پاپ اسمير را انجام نداده ايد حتما به پزشك خود مراجعه كنيد (به همه زنان بالاتر از 20 سال توصيه مي شود كه به صورت منظم آزمايش پاپ اسمير و معاينات لگني را انجام دهند.)
    معاينات و آزمايش ها :
    با معاينه فيزيكي مي توان متوجه اندازه دور شكم يا آسيت (آب آوردگي حفره شكمي ) شد. با معاينه لگن خاصره مي توان توده هاي شكمي يا تخمداني را شناسايي نمود. ساير آزمايش هاي تشخيصي عبارتند از :
    آزمايش شيمي خون
    آزمايش خون بارداري
    آلفافتو پروتئين
    آزمايش ادرار
    لاپاروتومي تحقيقي
    اولترا سوند
    از MRI اسكن شكمي و CT ناحيه شكم
    درمان :
    جراحي بر ساير روش هاي درماني ترجيح داده مي شود و اغلب براي تشخيص بيماري ضروري است . مطالعات نشان مي دهد كه پزشكان متخصص تومورشناسي زنان نيز از نتايج جراحي در درمان اين سرطان بيشتر راضي هستند.
    شيمي درماني معمولا پس از جراحي براي درمان بقاياي بيماري مورد استفاده قرار مي گيرد. همچنين از شيمي درماني مي توان براي درمان عود اين بيماري در زنان استفاده كرد. پرتودرماني به ندرت در درمان سرطان تخمدان استفاده مي شود.
    چشم انداز :
    سرطان تخمدان معمولا در مراحل اوليه تشخيص داده نمي شود و اين بيماري در زمان تشخيص بسيار پيشرفت كرده است . نتيجه اغلب ناخوشايند است . تنها 35 تا 38 درصد امكان دارد كه بيماران در هر مرحله اي از بيماري كه باشند تا پنج سال زنده بمانند. البته اگر اين بيماري در مراحل اوليه تشخيص داده شود امكان زنده ماندن بيمار تا پنج سال 90 تا 98 درصد افزايش پيدا مي كند.
    ـ عوارض :
    اين بيماري عوارضي را به دنبال دارد كه برخي از آنها عبارتند از :
    گسترش سرطان به ساير اندام ها
    آب آوردن شكم يا آسيت
    مسدودشدن روده
    با معاينات منظم و كنترل علايم احتمالي به تشخيص زودهنگام سرطان تخمدان كمك نماييد تا از عوارض مشكلات و پيامدهاي ناخوشايند آن در امان بمانيد.
    * Ascite

  • *****
    جهادگران دانشگاهي براي نخستين بار موفق به توليد ماده ي ضدخوردگي روغن هاي صنعتي شدند


  • طرح توليد نيمه صنعتي ماده ي ضدخوردگي روغن هاي ) براي نخستين SMO صنعتي ( بار در ايران به همت پژوهشگران جهاد دانشگاهي دانشگاه تهران اجرا شد.
    مهندس جابر بابايي محقق گروه پژوهشي طراحي فرايندهاي شيميايي جهاددانشگاهي دانشكده ي فني دانشگاه تهران و سازنده ي تركيب ضدخوردگي جديد با اعلام اين مطلب به خبرنگار سرويس پژوهشي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) اظهار (سوربيتان مونو S.M.O داشت : اولئات ) ازجمله تركيبات افزودني انواع روغن هاي صنعتي ازجمله روغن موتور روغن دنده و روغن تراش مي باشد كه به عنوان عامل ضدخوردگي سطوح فلزي ماشين آلات در تركيب روغن ها مورد استفاده قرار مي گيرد.
    وي در مورد ميزان مصرف اين ماده در كشور گفت : به دليل نقص در سيستم ثبت سفارشات وزارت بازرگاني و گمرك آمار و گزارش مشخصي در مورد واردات اين تركيب وجود ندارد ولي باتوجه به فعاليت حدود 60 واحد روغن سازي با مجموع ظرفيت سالانه حدود 500 هزار تن در كشور ميزان مصرف اين تركيب افزودني چند ده هزار تن برآورد مي شود.
    بابايي خاطرنشان كرد : قيمت تمام شده تركيب ضدخوردگي ايراني حدود 40 درصد قيمت جهاني نمونه هاي وارداتي مي باشد; بنابراين نه تنها توليد و تامين داخلي اين محصول كاملا اقتصادي مي باشد بلكه زمينه ي بسيار مساعدي براي صادرات آن وجود دارد.
    پژوهشگر گروه طراحي فرايندهاي شيميائي جهاددانشگاهي در ادامه تصريح كرد : مواد اوليه ي مورد سوربيتول و SMO نياز توليد اسيداولئيك مي باشند كه هر دوي اين مواد در داخل كشور توليد مي شوند.
    وي در مورد تركيب شيميايي و نحوه ي عملكرد ماده ضدخوردگي ساخته شده (سوربيتان SMO گفت : مونواولئات ) ازجمله تركيبات خانواده استرهاي پلي ال مي باشد كه گريدهاي مختلف آن در كاربردهاي متنوع دارويي ضدخوردگي و كاتاليستي مورد استفاده قرار مي گيرند. سازوكار عملكرد اين ماده به اين صورت است كه پس از استفاده از روغن در ماشين آلات لايه اي از بر سطح فلز SMO مولكول هاي قرار مي گيرند و مانع از رسيدن آب هوا اكسيژن و ساير عوامل خورنده به آن مي شوند.
    بابايي در ادامه بااشاره به اين كه گروه پژوهشي طراحي فرايندهاي شيميايي جهاددانشگاهي دانشگاه تهران براي نخستين بار در كشور به تحقيق و توليد استرهاي سوربيتان اقدام كرده است خاطرنشان كرد : پژوهشگران اين مركز تحقيقاتي پيش از اين را SMO گريد ديگري از تركيب توليد و به SML با نام صنعتي به PVC عنوان كاتاليست واحد مجتمع پتروشيمي بندر امام (ره ) ارائه داده اند.
    جهادگران دانشگاهي دانشكده ي فني همچنين يكي از گريدهاي اين ماده با عنوان تويين 80 را كه در صنايع دارويي كاربرد دارد توليدي كرده و آماده ي ارائه ي دانش فني آن مي باشند.
    بابايي در پايان بااشاره به SMO تاييد كيفي تركيب داخلي توسط واحدهاي كنترل كيفيت مربوطه آمادگي جهاددانشگاهي جهت واگذاري دانش فني توليد اين تركيب به واحدهاي روغن سازي كشور را اعلام كرد.

  • *****
    شيوه جديد براي مبارزه با سرطان و نقص استخوانها


  • متخصصان علوم پزشكي در انگليس براي درمان بعضي سرطانها و همچنين نقص استخوانهاي بدن شيوه جديدي را به كار گرفته اند به گزارش تلويزيون « بي بي سي » در اين روش از استخوانهاي مصنوعي استفاده مي شود و يك دختر سيزده ساله انگليسي نخستين بيمار در جهان است كه از اين استخوان در بدن وي استفاده شده است .
    وي از نوعي سرطان رنج مي برد كه بر اثر آن وي بايد مكررا تحت عمل جراحي استخون قرار گيرد و روش جديد ابداع شده در انگليس مي تواند جايگزين مناسبي براي اين عمل ها باشد.
    در اين روش استخوان مصنوعي پيوند زده شده را به ران اين دختر بيمار با بكارگيري ميدان مغناطيسي رشد مي كند و اين رشد با افزايش طول ساير استخوانهاي بدن و طول قامت وي سازگاري دارد در نتيجه ديگر نيازي به تعويض آن پس از رشد تدريجي جسم بيمار وجود ندارد.
    در اين روش ديگر نيازي به استفاده از وسايل و ابزار نوين پيچيده براي رشد استخوان مصنوعي نيست و تنها كاري كه بيماري بايد انجام دهد آن است كه هر چند گاه يكبار به پزشك معالج خود و يا يك فيزيوتراپ رجوع كند و وي ران عمل شده بيمار را براي مدتي كوتاه در درون دستگاهي كه ميدان مغناطيسي قوي توليد مي كند قرار دهد.
    در اين روش نيازي به استفاده از مسكن نيست و بيمار درد و يا ناراحتي ديگري احساس نمي كند ميدان مغناطيسي موجود در اين دستگاه موجب مي شود كه سازوكار خاصي كه در استخوان مصنوعي وجود دارد در ران بيمار فعال شود و طول استخوان افزايش يابد.
    در اين استخوان موتوري خاص به كار رفته كه باگذر امواج مغناطيسي از آن به كار افتاده و پيچي را به حركت در مي آورد كه با حركت آن بر طول استخوان افزوده مي شود با اين كار ديگر نيازي به اجراي عمل جراحي براي تعويض استخوان مصنوعي و يا افزودن آن وجود نخواهد داشت .
    پزشكان اميدوارند با كمك اين استخوانها بتوانند به درمان تعداد ديگري از بيماري هاي مربوط به استخوان مانند انحراف و بدي شكل مهره هاي ستون فقرات نيز بپردازند.

  • *****
    سومصرف بعضي داروها موجب اعتياد مي شود


  • دانشيار داروشناسي و سم شناسي دانشكده داروسازي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي گفت : سومصرف بعضي از داروها موجب اعتياد مي شود.
    دكتر حميد رضا راسخ در مصاحبه با واحد مركزي خبر افزود : اگر پزشكان و داروسازان افراد را از اين مسئله آگاه كنند كه سومصرف بعضي از داروها موجب اعتياد مي شود ممكن است آنان از مصرف اين داروها خودداري كنند.
    وي با اشاره به روشهاي درمان اعتياد گفت : در يك روش از داروهايي موسوم به داروهاي اوپيوئيدي استفاده مي شود كه خود اعتيادآور است و مواد مخدر نيز از اين خانواده محسوب مي شود.
    دكتر راسخ افزود : متادون يكي از داروهاي اوپيوئيدي است كه در درمان اعتياد از آن استفاده مي شود ولي پزشكان سعي كنند از تجويز اين دارو خودداري كنند زيرا ممكن است باعث سو مصرف در فرد بيمار شود.
    وي با اشاره به دسته اي از داروهاي ضد اوپيوئيدي كه خواصي برعكس داروهاي اوپيوئيدي دارد اظهار داشت : نالتركسون از اين دسته داروهاست و مزيت آن نبود احتمال سومصرف است يعني اگر بيمار مقدار زيادي از اين دارو را مصرف كند خطر اعتياد مجدد وجود نخواهد داشت .
    دكتر راسخ افزود : اشكال اين دسته دارويي اين است كه در بيمار حالت تشويقي ايجاد نمي كند به اين معنا كه بعضا بيمار پس از دوره درمان 3 يا 4 ماهه مصرف دارو را قطع مي كند و مجددا به مواد مخدر روي مي آورد.
    وي در ادامه افزود : دسته سوم داروهايي كه در درمان اعتياد به كار مي روند به طور مستقيم روي دستگاه اوپيوئيدي اثر نمي گذارد بلكه روي دستگاههاي خاص ديگر مغز تاثير مي گذارد.
    دكتر راسخ با بيان اينكه كلونيدين نيز جز اين دسته از داروهاست خاطر نشان كرد به اين علت كه اعتياد بر نقاط خاص و مختلفي از مغز تاثير مي گذارد ممكن است نتوان با يك داروي اوپيوئيدي به درمان اعتياد پرداخت و ضرورت دارد كه براي دستگاههاي مختلف مغز از داروهاي متفاوت استفاده كرد.

  • *****
    طرح ممنوعيت دهها داروي تقويتي و ويتامين درانگليس


  • دولت انگليس سرگرم تنظيم مقرراتي جديد است كه براساس آنها فروش تعداد زيادي از ويتامين ها و داروهاي تقويتي دراين كشورممنوع خواهد شد.
    به گزارش روزنامه « تايمز » چاپ انگليس بااجراي اين مقررات 270 نوع داروي تقويتي ويتامين دار و يا حاوي مواد معدني و مكمل هاي غذايي سرشار از ويتامين از فهرست محصولات عرضه شده درداروخانه ها و سوپر ماركتها حذف مي شوند كه اين اقدام تلاشي براي هماهنگ كردن انگليس با قوانين و مقررات اتحاديه اروپاست .
    دربسياري از كشورهاي عضو اين اتحاديه پيش ازاين فروش محصولات مشابهي ممنوع شده بود. مخالفان مقررات جديد درانگليس كه تهديد كرده اند درصورت ارايه لايحه مربوط به آنها درمجلس خواص به مخالفت با تصويب آن خواهند پرداخت مي گويند بااجراي ممنوعيت فوق از حق انتخاب مصرف كنندگان كاسته مي شود.
    برطبق قوانين جاري درانگليس سازندگان و توليدكنندگان محصولات ممنوع شده بايد ثابت كنند كالاهاي آنها ضرري براي مصرف كنندگان ندارند و مطمئن هستند اين كار مستلزم طي آزمايشاتي است كه به گفته اين توليدكنندگان محصولات آنها را بنحو سرسام آوري گران خواهد كرد.