« برمر » از جان عراق چه مي خواهد
رويداد
« پل برمر » روز جمعه دوم خردادماه گذشته اعلام نمود كه
ارتش سابق رژيم صدام و كليه سازمانهاي دفاعي و امنيتي اين
رژيم بايد منحل شود. وي همچنين كليه شهروندان عراقي و
گروه هاي سياسي را ملزم كرد تا 3 ماه آينده سلاح هاي خود را
تحويل دهند. ضمن آنكه براساس بخشنامه صادره از طرف
برمر
افرادي كه اسلحه غير مجاز نگهداري مي كنند در صورت
شناسايي بلافاصله براي تحمل كيفر به زندان ـ براي مدت يك
سال ـ انتقال داده مي شوند.
وي درباره انحلال ارتش
وزارت دفاع و سازمان هاي امنيتي
عراق گفت : « اين اقدام باهدف نشان دادن اين موضوع است كه
صدام حسين براي هميشه رفته است . » وي هم چنين درخصوص
خلع سلاح گروه هاي سياسي اعلام نمود
اين اقدام بطور قطع
مي تواند ثبات و امنيت را به عراق برگرداند.
پل برمر روز سه شنبه 23 ارديبهشت ماه گذشته از سوي
« جورج بوش » به فرمانداري « امور غير نظامي و اداره امور
بازسازي و كمك رساني » در عراق منصوب شد.
پيشينه
بعد از منصوب شدن پل برمر به عنوان حاكم غيرنظامي
آمريكا در عراق وي تمام تلاش خود را به كاربرد تا وضعيت
عراق را از هرج و مرج خارج نموده و به نوعي امنيت و ثبات را
در اين كشور برقرار سازد. كاخ سفيد پيش از انتصاب برمر به
عنوان حاكم غير نظامي عراق
جي گارنر را براي سر و سامان
دادن به امور غير نظامي اين كشور منصوب كرده بود. آمريكا
اميدواربود كه گارنر بتواند وضعيت عراق بعد ازجنگ راسرو
سامان دهد اما با مشكلاتي كه دراين راه به وجودآمد
وي
نتوانست رضايت خاطر آمريكايي ها را بدست آورد.
درگيري ميان باندهاي غارتگر در شهر بغداد و فقدان
امنيت كافي در اين كشورعربي و از همه مهم تر مسلح بودن
بسياري از گروه هاي سياسي از عواملي بود كه آمريكايي هارا
متقاعد كرد تا پل برمر كارمند وزارت خارجه آمريكا و متخصص
در امور ضد تروريسم را راهي بغداد كنند.
بازنگري مشكلات پيش آمده در عراق به آمريكايي ها نشان
داد كه برنامه هاي از پيش طراحي شده براي كنترل و هدايت
اوضاع سياسي دراين كشور پس از سقوط صدام حسين كافي
نبوده است و لذا مي بايست در اداره عراق با حساسيت بيشتري
برخورد نمايند
برهمين اساس جي گارنر
بعد از حدود يكماه
جايگاه خود را به پل برمر واگذار نمود. به عبارتي بركناري
جي گارنر از كار زمامداري در عراق نشان داد كه دولت واشنگتن
نيز شكست اين ژنرال بازنشسته را در انجام وظايف خود پذيرفته
است
لذا بلافاصله « جورج بوش » رئيس جمهوري آمريكا
پل
برمر را با اختيارات گسترده تري به عراق گسيل داشت تا حتي
بدون مشورت قبلي بتواند تصميم گيري نمايد.
البته در خصوص دلايل تغيير حاكم غير نظامي عراق توسط
كاخ سفيد روزنامه ال پاييس اسپانيا در سرمقاله 23 ارديبهشت
خود نوشت كه بركناري جي گارنر حاكم آمريكايي عراق
بيانگرآشفتگي اوضاع در اين كشور در دوران پس از جنگ
است . همچنين روزنامه « الجزيره » چاپ عربستان در تاريخ 22
ارديبهشت با ناموفق خواندن ماموريت « جي گارنر » در عراق
تاكيد كرد
واشنگتن نبايد اشتباه خود را با گماردن يك
آمريكايي ديگر در عراق به نام « پل برمر » تكرار كند. اين روزنامه
افزود
برخي رسانه هاي آمريكا برشكست ماموريت گارنر كه
همان ايجاد ثبات
خدمات رساني به مردم و ايجاد بستر مناسب
براي تشكيل دولت انتقالي در عراق بود
اعتراف كرده اند.
با منصوب شدن برمر بعنوان حاكم غير نظامي
عملا اداره
سياسي عراق به طور مشخص در دست وي قرار گرفت و او
مامور شد تا وظايفي را كه كاخ سفيد به وي محول كرده بود به
طور كامل به انجام برساند. از اهم وظايف وي برقراري امنيت
كامل در عراق و رفع هرج و مرج در كليه شهرهاي مهم اين
كشور
تشكيل يك دولت موقت و كنترل اوضاع سياسي و
اقتصادي بود
اما آنچه كه برمر را در ابتداي فعاليتش به خود
مشغول داشت معضلات سياسي ـ به عبارت مناسب تر امنيتي ـ
بود كه وي حل آن ها را در اولويت برنامه هاي خود
قرارداد.
البته مشكل برمر فقط سياسي نبود
زيرا از اين جنبه كاخ
سفيد در پايان جنگ توانسته بود علاوه بر حل موضوع لغو
تحريم ها و مشروعيت دادن به اشغال اين كشور بسياري از
شخصيت هاو سران گروه هاي سياسي مانند كنگره ملي عراق و ...
را تحت كنترل درآورد. موضوع مهم براي مقامات
آمريكادرمقطع پس از جنگ
مشكلات امنيتي بود كه روز به روز
در نقاط مختلف عراق گسترش مي يافت .
حملات پي در پي به نيروهاي ائتلاف مستقر در عراق و
همچنين ناامني موجود در اين كشور
سايه وحشت و ترس را در
سرتاسرشهرهاي اين كشور مستولي كرده بود و به كاخ سفيد
نشان مي داد كه اوضاع امنيتي و سياسي در عراق
با توجه به
پراكندگي قوميت ها
مذاهب مختلف و... نمي تواند توسط گارنر
تحت كنترل قرار بگيرد. بطور مشخص نيروهاي شبه نظامي
بيشترين دغدغه براي آمريكا محسوب مي شدند كه بعد از پايان
جنگ نقش برجسته اي در داخل عراق پيدا كردند و توانستند به
بخش هايي از اين كشور به صورت پراكنده مسلط
شوند.
نيروهاي شبه نظامي كنگره ملي عراق به رهبري احمد چلبي
و سپاه بدر تحت فرمان مجلس اعلاي انقلاب اسلامي از جمله
نيروهايي بودند كه با پايان جنگ وارد عراق شدند. بنابراين
طبيعي بود كه حضور اين نيروها در شهرهاي عراق نيروهاي
نظامي و سياسي آمريكا را جهت برقراري نظم يكپارچه دچار
معضل اساسي كند. بسياري ازنيروهاي عراقي درمقطع پس از
جنگ به ايفاي نقش اساسي در مرحله انتقالي يا در عراق پس از
سقوط نظام گذشته دل بسته بودند
بنابراين
اين گروه ها و
نيروهاي شبه نظامي تحت امر آن ها بعد از سقوط صدام به تدريج
وارد عراق شده و امنيت حوزه هاي نفوذ خود را برعهده گرفتند.
حضور « جي گارنر » در عراق و مشكل تعامل بين وي و
گروه هاي سياسي مطرح و هم چنين نبود امنيت كافي باعث شد
كه پل برمر بعد از ورود دست به اقدمات شديدتري بزند و
مقررات سخت تري را در عراق وضع كند
لذا نيروهاي
شبه نظامي تحت امر برخي گروههاي سياسي احساس كردند كه
تحت محاصره قرار گرفته اند
بنابراين براي تقويت مواضع خود
دست به مانورها و حركتهايي در داخل عراق زدند. اين مانورها
و حركت ها
مقامات آمريكايي را به اين نتيجه رساند كه نبايد
اين شكل از نيروهاي شبه نظامي در آينده به مثابه يك نيروي
فشار نقش پررنگي را در ترتيبات سياسي امنيتي عراق ايفا
نمايند.
ديدگاه ها و نظرات
همان طوري كه اشاره شد پل برمر اعلام نمود كه ارتش عراق
و سازمان هاي امنيتي و دفاعي اين كشور منحل شده و مي بايست
تمام گروه هاي شبه نظامي به استثناي گروههاي نظامي شمال
عراق (اتحاد ميهني و حزب دموكرات كردستان ) خلع سلاح
شوند.
شبكه خبري « بي بي سي » در گزارشي به تاريخ 3 خرداد علت
اين اقدام حاكم غير نظامي آمريكا را نگراني اين كشور از
رفع نشدن بي قانوني و هرج و مرج عنوان نمود. البته اقدام برمر در
مستثني نمودن گروههاي كرد
با واكنش هايي از سوي گروهها و
مردم عراق روبرو شد.
اولين واكنش مربوط به مسوولان مجلس اعلا بود
در اين
زمينه روزنامه نيويورك تايمزدر شماره روز 5 خرداد خود به نقل
از « عادل عبدل مهدي » مقام ارشد مجلس اعلا نوشت
شايد ما
(مجلس اعلاي انقلاب اسلامي ) به همراه نيروهاي ائتلاف
نجنگيده باشيم
اما در مقابل آن ها نيز نايستاده ايم . اين مقام
مجلس اعلاي انقلاب اسلامي عراق خاطرنشان كرد
ماخواستار
شرايطي هستيم كه تمام گروه هاي شبه نظامي منحل شوند و
نخواهيم پذيرفت كه ساير شبه نظامي ها با سلاح هاي خود باقي
بمانند و ما نباشيم .
روزنامه « ال پايس » نيز در اين باره نوشت
پل برمر بازگشت
امنيت به عراق را اولويت اصلي خود قرار داده و يك مدت سه
ماهه را براي تحويل سلاح هاي سبك و سنگين تعيين كرده است .
اين روزنامه همچنين افزود
خلع سلاح گروه شبه نظامي تحت
امر احمد چلبي آغازي براي خلع سلاح سايرگروههاي
شبه نظامي در عراق است .
خبرگزاري رويترز نيز به نقل از « انتفاض قنبر » عضو ارشد
كنگره ملي عراق نوشت
ارتش آمريكاتسليحات موجود در
اختيار شبه نظاميان موسوم به نيروهاي آزاديخواه عراق را
تحويل گرفته است .
براساس اين گزارش اين نيروها (با 700 نيروي مسلح ) به
تيربار
مسلسل و آر.پي .جي مجهز بودند و تحت فرماندهي ستاد
مركزي ارتش آمريكا عمل مي كردند.
آيت الله محمدباقر حكيم روز پنجم خردادماه گذشته در
اين باره تاكيد كرد
اقدام آمريكايي ها مبني بر خلع سلاح مردم و
گروه هاي عراقي نشان دهنده ناتواني نيروهاي ائتلاف در حفظ
نظم است و به طور مسلم اين اقدام شكست خورده است و اين
تصميم گيري را بدين خاطر يك اقدام اشتباه خواند كه در
تصميم گيري درباره اجراي آن با نيروهاي سياسي عراق كه
بايستي در تحقق امنيت و ثبات در عراق شركت داده شوند
رايزني نشده است . همچنين آيت الله حكيم تاكيد كرده بود كه
شاخه نظامي تشكيلات مجلس اعلا اسلحه سنگين
ندارد.
واكنش آيت الله حكيم در خصوص خلع سلاح باعث شد
پس از اين اظهارات
برمر هشدار دهد كه سپاه بدر (شاخه نظامي
مجلس اعلاي انقلاب اسلامي ) بايد خود را خلع سلاح كند. البته
همزمان با هشدار برمر به مجلس اعلا
خبرگزاري فرانسه گزارش
داد آمريكايي ها تصريح كردند رهبران مجلس اعلا پذيرفته اند كه
در اسرع وقت شاخه نظامي تشكيلات خود را خلع سلاح كنند!
به هر صورت هشدار آمريكايي ها به مجلس اعلا زودتر از
آنچه كه پيش بيني مي شد شكل عملي به خود گرفت و نيروهاي
آمريكايي در اولين روز از جمع آوري سلاح اقدام به دستگيري
20 نفر از اعضاي نظامي سپاه بدر در « بعقبه » نمودند . فشار بر
نيروهاي شبه نظامي حاضر در عراق در نهايت باعث شد كه
مجلس اعلاي انقلاب اسلامي قبل از محصور شدن بيشترـ از
نظر سياسي ـ ازسوي آمريكايي ها
اعلام نمايد نيروهاي نظامي
اين تشكيلات كاركرد سياسي پيدا خواهند كرد.
بر همين اساس سيد محسن حكيم از اعضاي مجلس اعلا
بعد از آغاز اين عمليات اعلام نمود كه سپاه بدر از حالت نظامي
خارج و كاركرد سياسي پيدا مي كند. وي ضمن اعلام اين مطلب
كه سپاه بدر براي مبارزه با صدام تشكيل شده بود
تاكيد نمود در
خصوص خلع سلاح نبايد فرقي ميان نيروهاي نظامي گروه هاي
عراقي وجود داشته باشد.
اين اظهارات در حالي مطرح مي شد كه روزنامه الشرق
الاوسط در گزارشي نوشت كه نيروهاي آمريكايي براي بار دوم
برخي اعضاي برجسته مجلس اعلا را در « شهرك تلعفر » ـ در
نزديكي موصل ـ بازداشت كردند. مجله اشپيگل نيز در گزارشي با
عنوان رهبران شيعيان در عراق عليه خلع سلاح توسط آمريكا
اعتراض كردند
نوشت
دستور مديريت غيرنظامي آمريكا در
بغداد جهت خلع سلاح گروه هاي مسلح اين كشور
با مخالفت
شيعيان روبرو شده است . اين مجله
همچنين از آيت الله « محمد
باقر حكيم » به عنوان يكي از مهم ترين رهبران شيعه ياد كرد و به
نقل از وي نوشت
طبيعي است كه ما هم ـ چنان سلاح هاي سبك
خود را حفظ كنيم .
به نوشته اشپيگل تصميم آمريكا مبني بر مستثني كردن
احزاب « كرد » از اين خلع سلاح
باعث آشفتگي و برانگيختگي
شيعيان شده است . اين مجله به نقل از آيت الله حكيم اضافه
كرده بود
تصميم واشنگتن به صراحت يك عمل تهاجمي و
پرخاشگرانه عليه شيعيان عراق است كه از اكثريت جمعيت اين
كشور برخوردار هستند.
اشپيگل نوشت
اين در صورتي است كه به عراقي ها اجازه
چنين امري داده شده است ولي به هر صورت اين اقدامات
امنيتي و آغاز خلع سلاح مردم و گروه هاي عراقي به طور كامل
نتوانست رضايت خاطر حاكم غيرنظامي آمريكايي را راضي
نمايد.
برمر روز دوشنبه 18 خردادماه بار ديگر تاكيد كرد كه
اعضاي تحت امر وي مستقر در عراق قصد دارند در مقابله با
ظهور خشونت و حملات عليه نيروهاي آمريكايي ـ كه از ابتداي
خردادماه شدت يافته بود ـ با خشونت رفتار كنند. وي گفت
وجود سلاح هاي سبك و سنگين در دستان شهروندان و
گروه هاي سياسي عراقي راه دست يابي به امنيت و ثبات در اين
كشور را خدشه دار كرده است و ما با اين گروه ها به شدت برخورد
خواهيم كرد.
به نظر مي رسد اشاره برمر به گروه هاي سياسي داراي
نيروهاي مسلح به طور مشخص
نيروهاي سپاه بدر وابسته به
مجلس اعلا بود چرا كه حملات عليه نيروهاي آمريكايي در
عراق اين شائبه را ايجاد كرده بود كه از سوي گروههاي سازمان
يافته صورت مي گيرد. از سوي ديگر تبليغات شديدي متوجه
تشكيلات نظامي مجلس اعلا بود
زيرا سپاه بدر اولا بيشترين
نيرو را در مقايسه با ساير نيروهاي شبه نظامي در اختيار داشت
ثانيا داراي انسجام بسيار مناسبي بود.
روز 19 خردادماه نيروهاي برمر براي سومين بار به دفتر
مجلس اعلا در « كوي المنصلت » حمله نموده و برخي اعضاي
اين سپاه را دستگير كردند كه اين اقدام نيروهاي تحت فرمان
برمر با واكنش بسيار تند مقامات مجلس اعلا روبه رو شد.
روزنامه فايننشال تايمز نوشت كه برمر از اقدامات و عملكرد
مجلس اعلا ناخرسند است .اين ناخرسندي به نظر اين روزنامه
به دو علت بود : يكي عدم همكاري كامل اين تشكيلات (مجلس
اعلاي انقلاب اسلامي ) و عامل دوم متهم كردن مجلس اعلا به
برجسته نمودن ارزش هاي انقلاب اسلامي ايران در عراق بود.
برمر يك روز بعد در اين خصوص اعلام كرد افرادي هستند
(تلويحا اشاره به مجلس اعلا) كه به نمايندگي از عوامل دولت
ايران فعالانه سعي مي كنند در روند برقراري دموكراسي و
بازسازي در عراق خرابكاري كنند. روزنامه فايننشال تايمز نيز با
اشاره به حوادث داخل عراق
نوشت
برمر از اقدامات و عملكرد
مجلس اعلا ناخرسند است .
اين اظهارات در حالي عنوان مي شد كه مجلس اعلا و
كنگره ملي عراق اعلام نموده بودند كه هراس از نفوذ ايران در
عراق مبالغه آميز است . حملاتي كه طي ماه ارديبهشت و
خردادماه گذشته عليه نيروهاي آمريكايي صورت گرفته بود منجر
به اين جمع بندي از سوي پل برمر گرديده كه اين نوع حملات
مقاومتي سازمان يافته و هدف داراست . « ريچارد مايرز » رئيس
ستاد مشترك ارتش آمريكا در اين راستا ضمن تاييد مطالب
مطروحه توسط برمر اعلام نمود كه شواهد موجود حاكي است
كه افراد خارجي در عمليات عليه نيروهاي آمريكايي دخالت
دارند.
مجموعه اين تحولات درعراق باعث شد كه برمر اعلام كند
كه هر گونه تجمع و انتشار بيانيه و اطلاعيه و سخنراني عليه
نيروهاي ائتلاف مستقر در عراق ممنوع است . خبرگزاري
الجزيره در اين خصوص اعلام كرد ممنوعيت ها با هدف برقراري
آرامش و امنيت در عراق و جلوگيري از هر اقدام نظامي يا
سياسي عليه نيروهاي ائتلاف اعمال شده است .
تحليل و ارزيابي
بعد از روي كارآمدن پل برمر درعراق
وي براساس وظايفي
كه از طرف كاخ سفيد در خصوص تامين امنيت به وي محول
شده بود دست به تغييراتي در سطوح سياسي
نظامي و امنيتي
عراق زد.
اين تغييرات و اقدامات عمدتا به دو سطح معطوف بود :
1 ـ بعثي زدايي ازطريق انحلال ارتش وسازمان هاي دفاعي وامنيتي
عراق
2 ـ خلع سلاح گروه هاي معارض سابق عراقي .
به نظرمي رسد اين اقدامات مقامات آمريكايي و به طور
مشخص پل برمر اهداف خاصي قرار داشت كه در سطور بعدي به
آن پرداخته مي شود.
الف ـ بعثي زدايي از طريق انحلال ارتش و سازمان هاي دفاعي و
امنيتي
همانطور كه اشاره شد برمر بعد از منصوب شدن به اداره
امور غيرنظامي عراق در اولين فرصت
اقدام به انحلال نيروهاي
مسلح اين كشور نمود. هر چنداين اقدام برمر با اعتراض بسياري
از سربازان و درجه داران ارتش سابق عراق رو به رو شد
اما وي
با جديت اين طرح را دنبال كرد. به نظر مي رسد كه تحولات بعد
از جنگ در عراق مقامات كاخ سفيد را به اين نتيجه رسانده كه
حفظ موجوديت فعلي اين كشور اولا ضرورتي اساسي دارد ثانيا
هر گونه بازگشت نيروهاي امنيتي و نظامي بعثي به صحنه
مي تواند به رفتارهاي خشم گينانه از سوي مردم عراق منجر شود.
به عبارتي آمريكا براي حضور بلندمدت خود در عراق
نيازمند يك برنامه امنيتي بسته بود كه اين ساختار و فضاي
امنيتي مورد نظر الزاما مي بايست توسط عناصر مطمئن و قابل
اعتماد شكل مي گرفت .
بنابراين اولين اقدام آمريكا با هدف چينش جديد در
ساختار نظامي امنيتي عراق حذف ساختارهاي قبلي بود و البته
اين بدين معني نبود كه آمريكايي ها بخواهند بدون برنامه از پيش
طراحي شده سازمان هاي امنيتي و نظامي اين كشور را حذف
كنند. ضمن آنكه بازگشت نيروهاي بعثي و ملموس بودن حضور
آن ها در هفته هاي پاياني بعد از جنگ تا حدودي به واكنش مردم
عراق منجر شده بود.
اين امر آمريكا را دچار معضل بزرگي كرده بود بنابراين
آمريكايي ها به هيچ وجه مايل نبودند كه حساسيت هاي مردم را
بيشتر كنند. لذا با اعلام انحلال ارتش خواستند نشان بدهند
كه :
1 ـ آمريكا مايل است به تعهدات خود براي حذف كليه نشانه هاي
حضور رژيم بعث در عراق عمل كند.
2 ـ به مردم عراقي بگويد كه يك كشور آزاد مي تواند ارتش آزاد و
مستقل داشته باشد و انحلال ارتش رژيم صدام مرهمي است بر
دردهاي آن ها.
بنابراين پل برمر ضمن اعلام اين كه ارتش جديد در اوايل
تيرماه تشكيل خواهد شد
تلاش نمود تا يك فضاي جديد
امنيتي براي مردم اين كشور ترسيم نمايد و شائبه هر گونه
استفاده از نيروهاي سابق بعثي را از بين ببرد.
ب ـ خلع سلاح گروه هاي سياسي عراق
حاكم غيرنظامي عراق بعد از اعلام انحلال ارتش طي
دستوري به تمامي گروه هاي سياسي در داخل عراق اعلام نمود
كه ظرف سه ماه سلاح هاي سبك و سنگين خود را بايد تحويل
دهند. همان طوري كه در سطور بالا اشاره شد
اين اقدام برمر با
واكنش منفي شيعيان عراقي و به طور مشخص مجلس اعلاي
انقلاب اسلامي رو به رو شده بود و به نظر مي رسيد كه اقدام برمر
در خلع سلاح گروه هاي سياسي عراق به خصوص مجلس اعلا و
كنگره ملي عراق با چند هدف مشخص صورت مي گيرد كه ذيلا به
آن پرداخته مي شود :
1 ـ كنترل اوضاع امنيتي عراق
بعد از پايان جنگ بسياري از گروه هاي سياسي در حوزه هاي
نفوذ خود
مثلا شيعيان در نجف
كربلا و نيروهاي كنگره ملي
عراق در حوالي بغداد
كنترل اين مناطق را به عهده گرفته بودند.
ورود جي گارنر به اين كشور و افتادن سلاح هاي سبك و سنگين
بدست برخي از مردم عراق و گروه هاي ناشناخته باعث شد كه
فضاي ناامني بر شهرهاي اين كشورمستولي گردد و همچنين
افزايش ميزان تلفات نيروهاي نظامي آمريكايي (به ميزان 137
نيروي نظامي تا اوايل ارديبهشت ) باعث شد كه برمر اقدام به
ابلاغ اين دستور نمايد.
2 ـ كنترل رفتار گروه هاي سياسي
گروه هاي مختلف سياسي مانند مجلس اعلا و كنگره ملي
عراق داراي شاخه نظامي بودند و كنترل رفتار اين نيروها از
جمله دغدغه هاي فكري مقامات آمريكايي بود. حوادثي مانند
كشته شدن سيد مجيد خويي و حملات پراكنده عليه نظاميان
آمريكايي بهانه مناسبي براي نيروهاي تحت امر برمر بود كه اقدام
به خلع سلاح گروه هاي سياسي بكنند.
به نظر مي رسد اين اقدام مقامات آمريكايي با چند هدف
صورت گرفت .
الف ـ در خصوص شاخه نظامي مجلس اعلا بايد گفت تحركاتي
كه از سوي اين نيرو در اربعين صورت گرفت برمر را به اين
جمع بندي رساند كه كنترل آن لازمه تثبيت آمريكائيها در عراق
است . استقلال اين نيرو و حركت هاي نظامي و جابه جايي هاي
گسترده اين شائبه را براي آمريكا ايجاد كرده بود كه سپاه بدر
تلاش دارد در امنيت حاكم در عراق اختلال ايجاد كند.
اما موضوع حساس تر ديگري كه به نظر مي رسيد در خلع
سلاح سپاه بدر تاثير داشت اتهاماتي بود كه به طور غير مستقيم
از سوي آمريكا به سپاه بدر زده مي شد
اتهامي كه تلويحا و گاهي
به طور مستقيم سپاه بدر را دست نشانده جمهوري اسلامي
ايران معرفي مي كرد. پل برمر در اين خصوص اعلام نمود
فعاليت هايي عليه نيروهاي ائتلاف صورت مي گيرد كه عمدتا از
سوي كساني است كه عناصري از دولت ايران را نمايندگي
مي كنند و فعالانه در تلاش اند كه در روند برقراري دموكراسي و
بازسازي ساختارهاي زيربنايي در عراق خرابكاري كنند.
اتهام واهي آمريكا اين بود كه سپاه بدر به عنوان شاخه
نظامي تشكيلات مجلس اعلا در تلاش است كه مدل ايراني از
حكومت مذهبي را در عراق ايجاد كند. اين فضا و فشارهاي
بسيار شديد عليه تشكيلات مجلس اعلا در نهايت باعث شد كه
اين مجلس براي ايجاد يك فضاي تنفس
اعلام كند سپاه بدر
سلاح هاي خود را تحويل خواهد داد و از اين به بعد داراي
كاركرد سياسي خواهد شد.
آيت الله محمد باقر حكيم و ساير اعضاي مجلس اعلا به
رغم نفوذ قابل توجه در ميان شيعيان عراقي با مشاهده فضاي
حاكم در عراق نمي توانستند غير از اين
تصميمي اتخاذ كنند چرا
كه حضور سياسي مجلس اعلا با تساهل مقامات آمريكايي و
انگليسي صورت گرفت و مقاومت در اين زمينه به طور قطع
مي توانست پيامدهاي منفي براي اين تشكيلات در بر داشته
باشد.
بنابراين
اين اقدام مجلس اعلا دو فايده اساسي براي اين
تشكيلات داشت
يكي اين كه موجوديت تشكيلات سياسي
مجلس اعلا را حفظ و استمرار بخشيد. دوم تا حدودي فشار
ناشي از اتهامات وارده از سوي آمريكا را كه مدعي حمايت ايران
از تشكيلات مجلس اعلا بود خنثي نمود.
نتيجه آن كه خلع سلاح سپاه بدر براي مقامات آمريكايي
اقدامي مثبت در حوزه امنيتي عراق محسوب شد و مجلس اعلا
نيز توانست فضاي تنفسي خود را در ميان مردم عراق گسترده
نمايد و حركت عرضي و طولي خود در ساختار سياسي آينده
اين كشور را شكل تازه اي بدهد.
ب ـ در خصوص نيروهاي كنگره ملي عراق كه با 700 نيرو
تحت امر احمد چلبي قرار داشتند
آمريكايي ها مايل بودند كه
اين نيروها به طور كامل تحت كنترل نيروهاي نظامي مستقر در
عراق قرار بگيرند. خلع سلاح گروه موسوم به نيروهاي آزاديخواه
عراق كه در مجارستان تربيت شده بودند نشان داد كه آمريكا و به
طور مشخص وزارت خارجه اين كشور اعتمادي به كنگره ملي
عراق ندارد و رفتار مقامات آمريكايي با احمد چلبي مويد اين
امر بود.
اما آن چه كه از همه بيشتر وضعيت كنگره ملي عراق و
نيروهاي شبه نظامي در اختيار آن را در دايره ظن قرار داده بود
اقداماتي بود كه اين نيروهاي شبه نظامي در روزهاي بعد از جنگ
انجام داده بودند
اقداماتي كه نشان مي داد احمد چلبي و
نيروهاي تحت امرش تمايل دارد تا به اقدامات خودسرانه
مبادرت ورزند
اقداماتي كه به ظاهر مي توانست به تحريك مردم
عليه نيروهاي آمريكايي منجر شود.
نتيجه كلي آن كه خلع سلاح گروه هاي سياسي عراقي هر
چند با واكنش هاي منفي روبه رو شد
اما نشان داد كه آمريكا مايل
نيست اولا براي مدت زيادي ناامني را تحمل نمايد
ثانيا اين
گروه ها نقش هاي برجسته اي را در ساختار سياسي امنيتي عراق
به عهده بگيرند خاصه آن كه هم كنگره ملي عراق و هم مجلس
اعلا (به عنوان دو گروه مصمم
پرطرفدار و داراي شاخه
نظامي ) شيعه هستند و كاخ سفيد به هيچ وجه قصد ندارد كنترل
بخشي از اوضاع عراق را در اختيار اين دو گروه قرار دهد
لذا
حذف وجه نظامي از بدنه اين دو گروه را به عنوان مهم ترين
اولويت امنيتي خود در عراق قرار داد.
احمد فراهاني
كارشناس خبرگزاري جمهوري اسلامي
خلع سلاح گروههاي شيعه در عراق توسط برمر
نشان داد كه كاخ سفيد به هيچ وجه قصد
نداردكنترل بخشي از اوضاع عراق را در اختيار
شيعيان قرار دهد
آمريكا با احساس خطر از جانب گروههاي
شيعه
حذف بخش نظامي از بدنه اين گروهها را به
عنوان مهم ترين اولويت امنيتي خود در عراق
قرار داد
خلع سلاح نيروهاي موسوم به آزاديخواه
عراق نيز كه در مجارستان تعليم ديده بودند نشان
داد آمريكا و بطور مشخص وزارت خارجه اين
كشور اعتمادي به كنگره ملي عراق نيز ندارد
اتهاماتي كه اخيرا برمر به جمهوري اسلامي
ايران مبني بر دخالت در امور عراق وارد
مي كرد
بهانه اي براي فشار بيشتر به مجلس اعلا
جهت خلع سلاح سپاه بدر شاخه نظامي اين
تشكل بود
