هنر نقاشي روي چرم , يكي از رشته هاي پر پيشينه صنايع
دستي ايران است كه به نسبت به ساير هنرهاي دستي ايران از
قبيل خاتم , منبت , خراطي و بافت سبد و حصير داراي زيبايي
و ظرافت متمايزي است و هنرمندان و صنعتگران ايراني تكميل
كننده و گسترش دهنده نقاشي روي چرم هستند.
اين هنر چنان زيبا و چشم نواز است كه براي شناخت بايد
آن را از نزديك ديد.
ابزار كار
الف : ابزار كار براي چرم كشي
1 ـ چرم , كه بر دو نوع است , چرم بز و چرم ميش
(چرم ميش ظرافت و كشش بيشتري دارد و چرم بز خشكتر
است )
بيشتر در كارها از چرم ميش استفاده مي شود اين چرمها از
لرستان و مغان و بيشتر از مشهد تهيه مي شود.
در درجه بندي چرمها , چرم درجه 1 در هنگام كار دورريز
كمتري دارد.
2 ـ فيبر يا مقوا
3 ـ ابر
4 ـ چسب كفاشي
ب : ابزار كار براي نقاشي
1 ـ رنگهاي مخصوص الكلي
2 ـ قلم مو
مراحل كار
الف : برش دادن چرم
فيبر را به اندازه قاب دلخواه برش داده و روي آن ابر به
ضخامت 7 ميليمتر و يا 1 سانتيمتر چسبانده مي شود بعد چرم
خام را كه به رنگ سفيد است از هر طرف نيم سانتي متر
اضافه تر از اندازه قاب برش داده مي شود و سپس روي فيبر
كشيده مي شود اضافه ها در پشت كار چسب زده مي شود.
(واحد اندازه گيري چرم « پا » است . يك پا برابر است با 30
سانتيمتر در 30 سانتيمتر)
ب : پياده كردن طرح روي چرم
ابتدا طرح را روي كاغذ كشيده شده و سپس از آن كپي
تهيه مي شود و كاربني پشت طرح قرار گرفته و طرح پشت
كاغذ , كپي مي شود. سپس كاغذ را روي چرم گذاشته , با قيچي
يا وسيله ديگر روي آن فشار آورده و طرح روي چرم منتقل
مي شود.
در مرحله بعد با راپيد يا قلم صفر بسيار ظريف و با استفاده
از مركب راپيد طرح دورگيري مي شود. براي كار صورت يا
كارهاي ظريف تر و دقيق تر از قلم مو استفاده مي شود.
كار دورگيري طرح با قلم مو را « قلم گيري » و با راپيد را
« دسن كردن » مي گويند.
اين طريقه چاپ در گذشته و براي كارهاي كم متداول بوده
ولي امروزه كه سفارش كارها در تعداد , پنجاه و يا صد مي باشد
از چاپ سيلك استفاده مي كنند.
ج : پياده كردن طرح روي چرم با چاپ سيلك
ابتدا از روي طرح فيلم تهيه شده و سپس فيلم روي ميز
نور ثابت مي شود و بعد شابلون روي آن قرار مي گيرد. (براي
شابلون از توري 120 استفاده مي شود)
سپس در تاريكي داروي حساس را روي شابلون ريخته و
با ليسه يا پارو دارو روي شابلون پخش مي شود و تا مدتي در
حدود نيم ساعت در تاريكي مي ماند تا خشك شود. بعد وسيله
سنگين و محكمي كه نور از آن نفوذ نكند روي شابلون قرار
مي گيرد تا نور از بالا به آن نخورد.
سپس در حدود 3 تا 4 دقيقه از پايين و توسط ميز نور به
آن نور تابانده مي شود. (البته زمان نوردهي را شخص با تجربه
به صورت تجربي بايد به دست آورد)
بعد از اين مرحله كار زير آب ولرم قرار مي گيرد و آرام
شستشو مي شود. وقتي شابلون خشك شد روي ميز كار ثابت
كرده و سپس فيلم را روي كار چرم گذاشته مكان دقيق نوشته يا
طرح تنظيم مي شود. سپس آن را زير شابلون گذاشته وقتي كه با
هم جور شدند جاي كار را روي ميز نشان كرده و بعد روي
شابلون رنگ دلخواه ريخته مي شود و با پاروي سيلك رنگ
پخش مي شود و به همين ترتيب طرح روي چرم چاپ مي شود.
سپس زماني مي گذرد تا رنگ كارها خشك شود.
لازم به ذكر است كه حلال رنگ در زودتر خشك شدن
رنگ موثر است كه در اين كارها بيشتر از « راتادل » استفاده
مي شود.
براي انجام كارهاي بعدي شابلون با كلر يا وايتكس شستشو
داده مي شود و براي از بين بردن رنگ از راتادل استفاده
مي شود.
نقاشي روي چرم
براي نقاشي روي چرم از رنگهاي الكلي كه به صورت پودر
هستند استفاده مي شود. اين پودرها شامل رنگهاي مخصوص
مثل زرد , ليمويي , صورتي , آبي , سورمه اي , فيروزه اي هستند و
بقيه رنگها را از تركيب رنگهاي اصلي بايد به دست
آورد.
حلال اينگونه رنگها الكل است كه يك قاشق از اين رنگها
با يك شيشه الكل حل مي شود. براي كار روي چرم از قلم موي
آبرنگ و بيشتر از شماره هاي 5 به بالا استفاده مي شود . براي
نقاشي از رنگ اكرليك كه حل كننده آن آب است و رنگ روغن
استفاده مي شود. بعد از اينكه كار نقاشي تمام شد با پيستوله
روي آن ورني پاشيده مي شود و در بعضي كارها به دلخواه در
اطراف آن هاله اي از رنگ ديگر زده مي شود كه به آن فون
مي گويند و بعد روي آن را ورني مي پاشند.
فون را هم با پيستوله به روي كار مي توان پاشيد ولي با
سوزن بسيار ظريف در حدود نيم سانتي متر اين كار انجام
مي شود.
بعضي اوقات قبل از پاشيدن رنگ روي كار را با لايه اي به
نام رزين مي پوشانند كه در ظاهر به صورت شير غليظ مي باشد
تا رنگ بهتر به روي كار بخوابد.
بعد از اين كه كار خشك شد آن را قاب مي گيرند و پشت آن
را گالينگور مي چسبانند تا كار محفوظ بماند.
كالاشناسي
كالاهاي توليدي در اين زمينه هنري بيشتر قاب عكس در
اندازه هاي مختلف است . البته در كارهاي تزييني مي توان از
نقاشي روي چرم صندلي , ميز , ميز تحرير , كيف , قاب قرآن و
... نام برد.
نقش و نگارهاي روي كالا را بيشتر تصاوير مينياتوري و
خط نوشته تشكيل مي دهند در ضمن از حاشيه هاي مختلف
براي تزيين كارهاي خطاطي استفاده مي شود.
ث تحقيق از الله محمديان
|
رويدادهاي فرهنگي هنري
|
نمايش پنج فيلم سينمايي در جشنواره بزرگ صدا و سيما
پنج فيلم سينمايي از توليدات صدا و سيما ايران همزمان با
جشنواره توليدات راديويي و تلويزيوني مراكز استانها در
سينماهاي شهر اردبيل اكران مي شود.
ستاد خبري جشنواره يازدهم مراكز صدا و سيما , عناوين
اين فيلم ها به اين ترتيب اعلام كرد : صنوبر ـ مجتبي راعي ,
دوشيزه ـ محمد درمنش , ديوانه ازقفس پريد ـ احمدرضا
معتمدي , كولي ـ علي شاه حاتمي و نغمه ـ ابوالقاسم طالبي .
ضمنا اين آثار نخستين بار است كه در كشور اكران مي شوند.
اين آثار , به همراه دهها برنامه تلويزيوني و راديويي كه در
جشنواره نمايش داده مي شود در سينماهاي شهر اردبيل به
نمايش در مي آيد.
اين در حالي است همزمان مردم اردبيل ميزبان دهها تن از
هنرمندان سرشناس سينما و تلويزيون هستند.
سال جاري , سال افزايش تجهيزات سالن هاي تئاتر است
خبرگزاري فارس : مجيد شريف خدايي , مدير مجموعه
تئاتر شهر تهران , سال جاري را , سال افزايش تجهيزات
سالن ها و بيمه فني آنها دانست .
مجيد شريف خدايي در گفت و گو با خبرگزاري فارس
درباره نوآوري هاي مجموعه تئاتر شهر در سالجاري اظهار
داشت : طرحي كه از قبل درباره افزايش تجهيزات سالنها و بنيه
فني آنها چه در زمينه ساختمان و چه در زمينه دانش تخصصي
كارمندان و كارگران وجود داشته است , پيگيري خواهد شد.
وي تصريح كرد : به نظر ما پيگيري اين طرح يك ضرورت
است .
شريف خدايي افزود : تئاتر شهر چند سالي است كه در
حال مرتب تر شدن است و نماي ظاهري آن نيز اين مساله را
تاييد مي كند.
داوران آثار تلويزيوني جشنواره يازدهم صدا و سيما
داوران آثار تلويزيوني يازدهمين جشنواره توليدات
راديويي و تلويزيوني مراكز استانها معرفي شدند.
به گزارش ستاد خبري جشنواره يازدهم آقايان : جهانگير
الماسي , احمد ضابطي جهرمي , احمد رضا معتمدي , حسين
بشكوفه و مسعود دشتبان هيات داوري آثار تلويزيوني
جشنواره را تشكيل مي دهند.
بر پايه اين خبر , 286 عنوان برنامه براي بخش آثار
تلويزيوني به دبيرخانه جشنواره يازدهم ارسال شد كه هيات
انتخاب مركب از آقايان : حميدرضا دهقان پور , غلامرضا
رمضاني , عباس رافعي , سعيد نادري , سعيد توكليان , جليل
سامان , سيدعليرضا سجادپور و خانم زهرا مهستي بديعي
103 برنامه را براي بخش مسابقه جشنواره گزينش كردند ,
ضمنا انتخاب و داوري نهايي اين آثار توسط حجت الله سيفي
و محمد درمنش انجام مي گيرد.
يازدهمين جشنواره توليدات راديويي و تلويزيوني مراكز
استانها از 24 تا 26 ماه جاري در شهرهاي اردبيل برگزار
مي شود.
تمركز سرمايه ها در تهران مانع رشد فرهنگي استانهاست
متاسفانه همه سرمايه هاي اقتصادي در تهران متمركز شده
و اين باعث عدم رشد و بالندگي شهرهاي مختلف كشور شده
است .
محمدعلي نجفي كارگردان سينما و تلويزيون در گفت وگو با
ستاد خبري يازدهمين جشنواره توليدات راديويي و تلويزيوني
مراكز استانها با بيان مطلب افزود : وقتي از تمركزگرايي
جلوگيري كنيم و سرمايه ها را به سمت شهرها و استانها و
مناطق مختلف كشور هدايت نماييم شاهد رشد و توسعه در
استانها خواهيم بود.
وي ادامه داد : توسعه امكانات و تجهيزات در مراكز
استانها و گسترش شبكه هاي استاني و خبري در مناطق مختلف
في نفسه , شرايط رشد و ارتقاي استانها را به دنبال خواهد
داشت .
به گفته وي , برگزاري جشنواره ها و همايش ها در مناطق
مختلف كشور در همين راستاست كه مي تواند مثمر ثمر و
اثرگذار باشد والا بي فايده خواهد بود.
كارگردان فيلم « زمين آسماني » ايجاد حركت فرهنگي و
هنري در استانهاي محروم و مناطق بومي و برگزاري
جشنواره هاي سينمايي و راديويي و تلويزيوني را در شناسايي
اين استعدادها و پتانسيل ها در صورتي موثر خواند كه با ايجاد
مراكز ثقل در اين مناطق به صورت جدي به كشف و شناسايي و
حمايت و تقويت اين استعدادها و توانمنديها فكر شود.
به عقيده وي جشنواره ها به مثابه تبليغ و فرصت هاي
كوتاه قلمداد مي شود.
محمدعلي نجفي با بيان اينكه فرهنگ ملي و حفظ آن , نياز
به همكاري و تعامل صادقانه تمام وسايل ارتباط جمعي ,
سينما , راديو و تلويزيون دارد تصريح نمود : بايد همه دست به
دست هم دهند و متوليان با حساسيت روي كارهاي فرهنگي و
خبري وقت و سرمايه بگذارند و متخصصين را جمع آوري
كنند تا با توسل به اين وسايل ارتباط جمعي فرهنگها و آداب و
رسوم و موسيقي هاي بومي و محلي و منطقه اي را براي عموم
گسترش دهند.
از ديدگاه وي , سازمان صدا و سيما و شبكه هاي استاني آن
بايد تلاش كنند تا ضمن راضي نگه داشتن مخاطب و پركردن
اوقات فراغت تاثيرگذار باشند.
به دليل توسعه ساختمان فيلمخانه ملي و احداث مدرسه
آل احمد
هويت تاريخي مجموعه باغ فردوس در حال نابودي است
هويت تاريخي و فرهنگي مجموعه قديمي باغ فردوس
تهران به دليل احداث ساختمان فيلمخانه ملي و پروژه ساخت
مدرسه جلال آل احمد , رو به نابودي كامل است .
به گزارش « ميراث خبر » , مهندس « اسكندر مختاري »
معاون حفظ و احياي ميراث فرهنگي استان تهران با اعلام اين
مطلب و ابراز نگراني از نابودي هويت مجموعه تاريخي باغ
فردوس افزود : « عليرغم اعتراض ها و هشدارهاي مكرر سازمان
ميراث فرهنگي در سالهاي گذشته , ساختمان فيلمخانه ملي
بدون توجه به مقررات و ضوابط ميراث فرهنگي در مجموعه
تاريخي باغ فردوس تهران احداث شد. »
وي گفت : « در حال حاضر توسعه اين ساختمان و احداث
بناي جديد مدرسه جلال آل احمد بدون اخذ مجوزهاي لازم
از ميراث فرهنگي آغاز شده است كه در صورت ادامه اين روند
و بي توجهي مسئولان فيلمخانه و آموزش و پرورش از هويت
باغ فردوس چيزي باقي نمي ماند. »
مجموعه تاريخي باغ فردوس پيش از انقلاب اسلامي در
فهرست آثار ملي ثبت شده و براساس قوانين مصرح , اعمال هر
گونه تغيير در بافت هاي تاريخي ثبت شده , بايد پس از اخذ
مجوز از ميراث فرهنگي صورت گيرد.
مختاري در اين مورد گفت : « نزديك به هشت سال است كه
عمليات عمراني احداث ساختمان فيلمخانه ملي بدون توجه
به ارزشهاي تاريخي آن انجام مي شود و طي اين سالها , ميراث
فرهنگي همواره سعي كرده كه اين مساله را مسالمت آميز و از
طريق گفت و گو حل كند , اما بي توجهي به ارزشهاي تاريخي و
ادامه تعرض آشكار به حريم باغ فردوس , همچنان ادامه دارد و
ميراث فرهنگي براي دفاع از سرمايه ملي و حفظ هويت تاريخي
و فرهنگي , سكوت بيشتر در اين زمينه را جايز نمي داند. »
وي افزود : « ميراث فرهنگي استان تهران از زمان آغاز
عمليات اجرايي احداث ساختمان فيلمخانه ملي در باغ
فردوس , بارها اعتراض خود را نسبت به اين عمل غيرفرهنگي
اعلام كرده است اما معاونت سينمايي وزارت ارشاد حتي
نقشه هاي طرح عمراني موردنظر را در اختيار سازمان ميراث
فرهنگي قرار نداد و به اين ترتيب همه ضوابط ميراث فرهنگي را
زير پا گذاشتند.
مهندس « مختاري » همچنين با بيان اينكه توسعه ساختمان
فيلمخانه ملي , ايجاد بخشهاي لابراتور , آتليه و همچنين بناي
جديد مدرسه آل احمد نيز خارج از ضوابط ميراث فرهنگي
است , تصريح كرد : « اقدامات صورت گرفته در اين منطقه , بر
پيكره بافت تاريخي باغ فردوس آسيب هاي متعددي وارد كرده
است , چرا كه اين مجموعه تاريخي جاي آزمايشگاه و آتليه
فيلمخانه ملي نيست . مواد شيميايي خاص و لازم براي آتليه و
آزمايشگاه فيلمخانه , درختان باغ فردوس را نابود مي كند. »
وي , احداث مدرسه آل احمد توسط سازمان نوسازي
آموزش و پرورش استان تهران را عامل موثر در افزايش
مشكلات اين منطقه عنوان كرد و گفت : « كارشناسان ميراث
فرهنگي هنوز نمي دانند مدرسه اي كه قرار است در يك باغ
تاريخي داراي ارزشهاي فرهنگي احداث شود , چند طبقه
است و چه ويژگيهايي دارد. در همين حال مسئولان مربوطه از
دادن هر گونه اطلاعات در اين زمينه خودداري مي كنند. »
وي همچنين ضمن انتقاد از برخورد يك سويه سازمان
نوسازي مدارس استان تهران و معاونت سينمايي وزارت
ارشاد , عمليات عمراني اين مركز را غيرقانوني و فاقد مجوز
قانوني از ميراث فرهنگي خواند و افزود : « هيچ يك از بناهايي
كه توسط اين ارگانها در منطقه باغ فردوس تهران احداث شده ,
مورد تاييد ميراث فرهنگي نيست و بايد تمام عمليات عمراني
در اين منطقه متوقف شود. »
مهندس مختاري افزود : « ميراث فرهنگي استان تهران
تاكنون سه نامه كتبي جهت توقف سريع عمليات عمراني در
منطقه باغ فردوس به شهرداري منطقه يك ابلاغ كرده اما
شهرداري به رغم وظيفه قانوني خود از اين كار سر باز مي زند. »
اين مقام مسئول , احداث ساختمانهاي مذكور در مجموعه
تاريخي باغ فردوس را مغاير با كنوانسيون 1982 فلورانس
دانست و تصريح كرد : « براساس اين كنوانسيون باغهاي تاريخي
همانند بناهاي تاريخي , واجد ارزشهاي فرهنگي هستند و بايد
مطابق منشورهاي حفاظت از بناهاي تاريخي با آنها برخورد
شود و محافظت از آنها قوانين خاصي را طلب مي كند.
|
|