كنگره انديشه هاي اخلاقي ـ عرفاني امام خميني به مدت
دو روز در تاريخ هفتم و هشتم خرداد ماه در قم برگزار شد.
در اين كنگره كه با حضور گروهي از اساتيد و محققان
حوزه و دانشگاه و نيز جمعي از شخصيتهاي سياسي برگزار
شد
دهها سخنراني و مقاله ارائه گرديد.
در ابتداي جلسه افتتاحيه قائم مقام دبير و مسوول كميته
علمي كنگره انديشه هاي اخلاقي ـ عرفاني امام خميني
حجت الاسلام والمسلمين كاظم قاضي زاده به تشريح اهداف و
ضرورت تشكيل كنگره پرداخت و گفت : دو نكته موجب
برگزاري كنگره شد يكي اينكه به انديشه هاي اخلاقي ـ عرفاني
امام در مقايسه با ديگر ابعاد شخصيت ايشان كمتر پرداخته
شده است به طوري كه در ميان 9 كتابي كه ايشان در سنين
جواني و ميانسالي در مورد اخلاق نوشتند
كمتر پژوهش و
تحقيقي صورت گرفته است .
نكته دوم نياز جامعه امروز ما به اخلاق و عرفان است
به
گونه اي كه عصر حاضر را به عنوان عصر بحران معنويت نام
نهاده اند و انسان سرگشته امروز به چيزي جز روي آوردن به
معنويت راستين نمي انديشد. جامعه امروز ما بيش از هر زمان
نيازمند است كه در عرصه هاي اجتماعي و روابط دولت و ملت
و عرصه حكومت
رويكرد اخلاقي ـ همچون سيره اي كه امام
در 10 سال دوره زمامداري خود داشتند ـ براي خود داشته
باشد و از آن سيره سرمشقي دوباره بگيرد.
در ادامه جلسه افتتاحيه رياست محترم كنگره انديشه هاي
اخلاقي ـ عرفاني امام خميني
حضرت آيت الله جوادي آملي
به ايراد سخن پرداخت و اظهار داشت
اين كنگره به عنوان
انديشه هاي اخلاقي ـ عرفاني امام است و هر دو بخش
خصوصا بخش اخلاقي براي ما ضروري است . بيشترين
مشكلات جامعه ناشي از نقصان در اين موضوع است . لذا
چاره اي نيست مگر اين كه به اخلاق روي بياوريم .
آيت الله جوادي آملي در ادامه درباره شخصيت جامع امام
گفت : امام خميني از افراد جامع بين معقول
منقول و مشهود
بود. البته ما جامع بين معقول و منقول داريم اما نوعا بين
معقول و منقول جمع مكسر كرده اند يعني چند سال درس
خارج خوانده اند و چند سال هم اسفار خواندند و لذا نه در
فقه و اصول مجتهد مطلق شدند نه در عقليات . اما آن كسي كه
اين دو رشته را در تمام عمر داشت
اين اصطلاحا با جمع
سالم بين معقول و منقول جمع كرده است ولي تازه مجتهد
فقيه حكيم شده است
اما اگر در كنارش عرفان را هم داشته
باشد ـ مثل حضرت امام ـ اين جامع بين معقول
منقول و
مشهود مي شود.
در نشست صبح روز دوم اجلاس
آيت الله اميني در رابطه
با تاكيد و توجه زياد امام خميني نسبت به مباحث اخلاقي
اظهار داشت : امام هميشه يك شخصيت اخلاقي بود و مراد
اخلاقي كه اسلام مي گويد نه اخلاق انزوايي
اول سخني كه من
از امام شنيدم سخن اخلاقي بود . در سال 1321 كه براي
تحصيل به قم مشرف شدم در كلاسهاي درس اخلاق امام
شركت مي كردم كه بهترين خاطرات خوش من آن زمان بود.
امام در سالهاي تدريس به مناسبتها و روزهاي چهارشنبه
نكات و مسائل اخلاقي را مطرح مي كردند و عملا هم شخصيت
اخلاقي بودند. با دقت و كنجكاوي در نوشته هاي ايشان
پي
بردم كه به نوشته هاي خود معتقد است و عمل مي كند.
وي افزود : در دوران مبارزات هم امام از لحاظ گفتاري و
كرداري به امور اخلاقي ملتزم و مقيد بودند و همواره خود را
ملتزم به اخلاق مي دانستند و امام قبل از اينكه فقيه و فيلسوف
باشد يك شخصيت اخلاقي بود. با مراجعه به صحيفه امام
ديده مي شود كه ايشان با صراحت با اشاره به مسائل اخلاقي
توجه مي دادند. و وصيت نامه امام از ابتدا تا آخر اخلاق است
اما نه اخلاق انزوايي و گوشه نشيني
بلكه اخلاق در متن زندگي
كه زندگي آموز است و براي همه اقشار و اصناف جامعه پيام
اخلاق جالب و جاذب دارد.
نايب رئيس خبرگان رهبري در ادامه به بيان علت تاكيد
امام به اخلاق پرداخت و گفت امام اسلام شناس
عارف
فيلسوف
فقيه و حكيم بود و مسائل اسلامي را از جهات
مختلف مي دانست و جايگاه اخلاق در اسلام را هم مي دانست
و به آن باور داشت و خود به آن عمل مي كرد و به ديگران
توصيه مي كرد. بنابراين در نظر وي فقه و تحصيلات و كارهاي
سياسي ـ اجتماعي را مقدم بر اخلاق نبود. و ما نيز بايد اخلاق
را بر هر چيز مقدم بداريم و قرآن هم بيش از هر چيز يك كتاب
اخلاقي است .
آيت الله اميني با اشاره به تاكيد مستمر امام به اخلاق گفت :
امام مي دانست كه جامعه اسلامي چقدر به اخلاق نياز دارد و
مي دانست انقلاب ما اسلامي است و يكي از مهمترين ابعاد
اسلام اخلاق است و بدون رعايت اخلاق
انقلاب به ثمر
نمي رسد.
وي افزود : امام مي دانست ضامن پيروزي و بقا و ثمردهي
انقلاب
اخلاق است
امام مي دانست حوزه بدون اخلاق
نمي تواند حوزه انقلاب اسلامي باشد و پشتوانه انقلاب باشد.
و امام مي دانست كه مسوولان نظام بدون رعايت اخلاق
نمي توانند اين كار بزرگ را انجام دهند. امام نگران آن بود كه
مبادا حق و حقوق مردم و پابرهنه صرف مقام و حفظ مقام
بعضي شود و تجار و زراندوزان به فكر زراندوزي باشند و به
فكر فقرا و مستضعفان نباشند. و سياستها
سياحتها
زيارتها
مراسمها و.... جاي امور اخلاقي را بگيرد.
آيت الله اميني ريشه اختلافات را عدم توجه به اخلاق
دانست و گفت : اگر رفتار و گفتار با محك اخلاق باشد هيچ
مشكلي پيش نمي آيد
اختلافاتي كه الان ديده مي شود معلول
نبود اخلاق است . جناحها حرفهايي مي زنند كه بعضا درست
است ولي حاضر نيستند حق را با ميزان عقل و اسلام بسنجند و
اين آفت بزرگي است .
ايشان در ادامه سخنان خود افزود : آيا در بازار
ادارات و
جامعه ما اخلاق اسلامي را رعايت مي كنند. در ادارات رشوه
نمي گيرند و كار مردم را به خوبي انجام مي دهند اينها عوامل
نظامند و علت سفارش امام به اخلاق به همين دلايل بود. كمبود
ما در حوزه
دانشگاه
بازار
جامعه و بين جوانها
اخلاق
است .
ايشان در پايان اظهار اميدواري كرد كه برگزاري چنين
كنگره هايي سبب يك حركت اخلاقي در جامعه و انگيزه اي
شود كه همگان به اخلاق روي آورند و اين امانت امام را حفظ
نمايند.
در جلسه اختتاميه كنگره حجت الاسلام والمسلمين مهدي
كروبي رئيس مجلس شوراي اسلامي در موضوع اخلاق
سياسي امام به ايراد سخن پرداخت و گفت : كنگره هاي علمي
براي شخصيت جامع امام
بسيار ارزشمند است اما آنچه الان
مورد توجه و مورد هجمه است حركت سياسي و انقلابي و
اخلاق سياسي امام است . امام حركتي كرد كه منجر به استقرار
نظام جمهوري اسلامي شد
حفظ اين ميراث و نشان دادن
چهره شفاف امام خميني مهم است و همه موظف هستيم نسل
جوان را نسبت به اخلاق سياسي امام آشنا كنيم .
وي افزود : مبناي سياسي امام
اسلام
فقه و ولايت فقيه
است و انقلاب اسلامي براين پايه استقرار يافت . امام در بحث
حكومت امتياز خاصي داشت و آن اينكه دين را از سياست
جدا نمي دانست و مبناي سياسي امام
اسلام و حاكميت اسلام
است و اين از جهات مختلف مورد هجمه دشمنان قرار گرفته
است .
حجت الاسلام والمسلمين كروبي با اشاره به تهاجم
استكبار جهاني براي از بين بردن آرمانهاي امام (ره ) اظهار
داشت . استكبار جهاني و دشمنان خارجي و حتي كساني كه از
جامعه طرد شده و وابسته به دنياي كفر هستند
به خاطر
عقده ها و كينه هايي كه دارند در نوشته هاي خود با منتسب كردن
فكر تشكيل حكومت اسلامي به خود مي خواهند اساس
حكومت را تضعيف كنند . در حاليكه امام در سال 1322 در
كتاب كشف الاسرار به مساله حكومت اسلامي اشاره مي كند و
در سال 1348 در نجف اشرف آنرا به صورت استدلالي
تدريس مي كنند.
ايشان افزود : متاسفانه برخي دشمني ها
طرد شدن برخي
افراد و ندانم كاري ها و بدترويج كردن افكار امام سبب شد كه
در نسلي كه مورد تهاجم تبليغاتي وسيع است
نسلي كه نه
دوران مبارزات و نه امام را ديده و نه در دفاع مقدس حضور
داشته و تنها عملكرد ما را ديده است شبهاتي به وجود آيد و
آنان نسبت به مباني انقلاب بد بين شوند.
رئيس مجلس شوراي اسلامي در ادامه با بيان ابعادي از
ويژگي هاي شخصيت حضرت امام در ابعاد حكومتي گفت : امام
انساني سياستمدار
متفكر و دورانديش بود كه به هيچ عنوان
سياسي كاري نمي كرد و اساس كار او بر محور وظيفه و تكليف
بود. و بر اين اساس مبارزه را شروع كرد و نگران عدم عمل به
تكليف بود نه نگران شكست خوردن و پيروز نشدن .
آقاي كروبي با اشاره به اخلاق سياسي امام اظهار داشت :
بسياري از انقلابيون و احزاب پس از پيروزي
خيلي از شعارها
و كاركردهايشان عوض مي شود
اما شيوه امام در حكومت با
ديگران فرق مي كند و ايشان قبل از پيروزي و بعد از پيروزي با
مردم صادق بود و تا پايان عمر ذره اي از صداقتش با مردم
تغييري يافت نشد. عشق و علاقه مردم به امام هم به خاطر
همين اوصاف بود. امام آنچنان اعتماد مردم را با ايمان خود
جلب كرده بود كه هنگام پذيرش قطعنامه
مردم به راحتي
پذيرفتند و چند ماه بعد حدود 9 ميليون نفر در تشييع جنازه
ايشان شركت كردند.
وي عمل به قانون را سرلوحه كار امام دانست و گفت :
مهم ترين كار حكومت
عمل به قانون است . در حالي كه همه از
قانون سخن مي گوئيم ولي متاسفانه در فرهنگ جامعه ما گريز
از قانون و فرار از قانون وجود دارد. اما امام به شدت به قانون
پايبند بود و من موارد زيادي را از نزديك شاهد بودم .
وي افزود : از ديگر ويژگي هاي امام انتقاد پذيري بود ايشان
مي فرمود : انتقاد را بپذيريد هر چند غلط باشد. نامه هاي حاوي
انتقاد از امام مي آمد ولي ايشان عكس العملي نشان نمي داد. و
ناراحت نمي شد. بسياري از حكومت ها و قدرت هايي كه آسيب
مي بينند به علت عدم انتقاد پذيري است . جامعه اي كه در آن
انتقاد وجود نداشته باشد رشد و بالندگي وجود نخواهد داشت
و افراد جامعه با طرد يا منفعل يا متملق مي شوند.
وي با اشاره به ساده زيستي امام گفت : امام علاوه بر
صداقت
قانون گرايي و انتقاد پذيري
ساده زيست هم بود و
زندگي ايشان پس از انقلاب با زندگي در نجف تفاوتي نكرد.
ايشان در پايان گفت : اين صفات پايه و اساس وموجب
تحكيم حكومت بود و به حكومت استحكام بخشيد و همه به
بركت قدرت و نفوذ معنوي امام بود. و بايد بكوشيم اين صفات
و ويژگي ها و اخلاقيات را به نسل آينده انتقال دهيم .
چند نكته
1 ـ فعاليتهاي مقدماتي كنگره از دو سال گذشته آغاز شد و
حدود 255 مقاله علمي به كنگره واصل شد و پس از بررسي
حدود 120 مقاله مورد پذيرش واقع شد . حدود 100 مقاله در
حوزه عرفان و حدود 100 مقاله در حوزه اخلاق فردي و
اخلاق اجتماعي و بقيه در حوزه سيره عملي امام خميني بوده
است .
2 ـ كنگره با استقبال گسترده اساتيد و محققان حوزه
ودانشگاه و شخصيتهاي سياسي و اجتماعي روبرو شد و
حضور خانواده امام در جلسات كنگره نيز زينت بخش جلسات
بود.
3 ـ رياست كنگره بر عهده حضرت آيت الله جوادي آملي
بود كه ايشان ضمن حضور مستمر در تمامي جلسات دو روز
كنگره و نظارت بر مباحث مطروحه با ايراد سخنان مبسوطي در
ابعاد اخلاقي ـ عرفاني امام خميني
جلوه خاصي به كنگره داد.
4 ـ همان گونه كه از كنگره هايي مربوط به امام خميني
انتظار مي رود خوشبختانه كنگره به دور از تشريفات و
تجملات برگزار شد.
5 ـ برگزاري چنين كنگره هايي كه در معرفي ابعاد شخصيتي
افرادي همچون امام خميني است
بايد انعكاس گسترده اي در
رسانه هاي عمومي داشته باشد
متاسفانه انتظاري كه از صدا و
سيما
نشريات و جرايد مي رفت كه از اين فرصت پيش آمده در
جهت ابعاد اخلاقي ـ عرفاني امام به جامعه استفاده كنند
تحقق نيافت بخصوص صدا و سيما كه بايد سرمايه گذاري
بيشتري در بخش ها و كانال هاي عمومي تر خود انجام مي داد.
6 ـ در يكي از جلسات كنگره ميزگردي با حضور برخي
اساتيد حوزه و دانشگاه با عنوان « بررسي جايگاه عرفان و
اخلاق در حوزه و دانشگاه » برگزار شد كه مورد استقبال
حاضران قرار گرفت .
آيت الله جوادي آملي :
اين كنگره به عنوان انديشه هاي اخلاقي ـ عرفاني
امام است و هر دو بخش خصوصا بخش اخلاقي براي
ما ضروري است . بيشترين مشكلات جامعه ناشي از
نقصان در اين موضوع است . لذا چاره اي نيست مگر
اين كه به اخلاق روي بياوريم
آيت الله اميني :
امام مي دانست ضامن پيروزي و بقا و ثمردهي
انقلاب
اخلاق است . امام مي دانست حوزه بدون
اخلاق نمي تواند حوزه انقلاب اسلامي باشد و
پشتوانه انقلاب باشد.
حجت الاسلام والمسلمين كروبي :
امام خميني علاوه بر صداقت
قانون گرايي و
انتقادپذيري
ساده زيست هم بود و زندگي ايشان
پس از انقلاب با زندگي در نجف تفاوتي نكرد
*****
حديث نور
|
تحريم جشنهاي مذهبي
به واسطه جنايات رژيم
1357
4
13
بدنبال كشتار و جنايات فراوان رژيم در شهرهاي مختلف
امام خميني جشنهاي مذهبي سوم و نيمه شعبان را كه هر ساله با
شكوه فراواني برگزار مي شد طي پيامي تحريم نموده و برگزاري
جشن را به فراموشي سپردن جنايات شاه دانستند و فرمودند :
« كرارا از ايران نظر اينجانب را درباره مراسمي كه به عنوان
جشن هاي سوم و پانزدهم شعبان برپا مي شد
خواسته اند مع
الاسف رژيم منحط براي مسلمين ايران عيدي نگذاشته
است ...ملت ايران بدانند كه دست پليد دولت در فعاليت است كه
مسير نهضت اصيل و شكل گرفته و عمومي ايران را تغيير دهد و
يكي از شاهكارها همين دامن زدن به لزوم جشن است كه در پرتو
آن خون پاك ملت اسلام را لوث كند و نهضت عظيم اسلامي را
به سستي بكشد و يا خداي نخواسته محو كند. »
ايشان با احتمال اغفال و يا سازش برخي از روحانيون
توسط شاه در اين اعياد مذهبي چنين هشدار دادند : « ملت ايران
بيدار است و راه خود را يافته و با هوشمندي مي داند كه هر نغمه
يا مراسم كه او را از مسير خود ـ كه قيام ضد شاهي است ـ
منحرف كند
شيطاني است
اگر چه با اسم قرآن مجيد و يا ولي
الله اعظم عجل الله فرجه باشد. ما روزي را عيد مي گيريم كه
بنيان ظلم و ظالم را منهدم كنيم و دست دودمان ستمكار پهلوي
را از ايران قطع نمائيم . و آنروز انشا الله تعالي نزديك است و
روز عيد اسلامي و عيد ولي عصر عجل الله فرجه . »
امام در پايان اين پيام از مردم ايران خواستند كه « بدون
هيچگونه تشريفات كه نشانگر عيد و شادماني باشد. » در مساجد
و محافل اجتماع كرده « و گويندگان شجاع محترم
مصائب وارده
بر ملت را به گوش شنوندگان برسانند و هرچه بيشتر كارهاي ضد
اسلامي و قانوني رژيم را افشا كنند و خوف را كه از جنود
ابليس است از دل بيرون كنند... »
هشدار نسبت به سازش
1357
3
20
امام خميني به مناسبت اربعين شهداي قم و ديگر شهرها
پيامي خطاب به ملت ايران فرستادند در اين پيام با اشاره به
موقعيت ضعيف سياسي شاه نوشتند : « اكنون شاه در لب پرتگاه
واقع است . از يك طرف مواجه است با قدرت لايزال ملت شجاع
ايران كه با تمام وجود براي آزادي خود قيام كرده و تا برچيده
شدن بساط ستمكاري او نخواهد نشست
و از طرفي با انعكاس
جنايات و جرائمش در وسايل تبليغاتي دنيا
خوف آن را دارد
اربابان از او روي برگردانند و از طرفي مواجه است با پوسيدگي و
فروريختگي در متن رژيم و رسوائي انقلاب آمريكائي و افتضاح
حزب فرمايشي و از طرفي با نارضايتي افراد شرافتمند لشگري و
كشوري كه از كشتارها و وابستگي ها به جان آمده اند.... »
امام با اطلاع از گفتگوهاي پنهاني و سازش احتمالي برخي
جناحهاي سازشكار باشاه
راه هر گونه سازش را بستند و به ملت
هشدار دادند كه كاملا مراقب سازشكاران احتمالي باشند.
« ...هيچ روحاني و مذهبي با دستگاه ضد اسلامي آشتي نخواهد
كرد كه آن پشت به قرآن كريم و اسلام عزيز است و نتواند كرد كه
آن پشت بر ملت غيور و آگاه است كه حاصل آن سقوط مرگبار
سازشگر است . اكنون ملت كه همه چيزش به دست اين رژيم به
باد رفته مراقب است تا چه كسي و چه جناحي از اين مهره بازي
شاه فريب بخورد يا با حاضر شدن در مذاكرات صلح جويانه و
گرفتن بعضي امتيازات توهمي
خود را به دستگاه قدرت متصل
كند... »
مقابله با موضع ملي گرايان و سازشكاران
1357
4
29
در شرائطي كه تمام ملت ايران
خواهان سرنگوني رژيم
شاهنشاهي هستند و هر روز صدها تن به وسيله دژخيمان شاه در
كوچه و خيابانهاي شهرهاي مختلف
هدف گلوله قرار مي گيرند
برخي از احزاب و سياستمداران كهنه كار دم از انتخابات آزاد و
مبارزه گام به گام و مبارزه منفي و... مي زنند و در حوزه علميه قم
نيز سيد كاظم شريعتمداري
طي مصاحبه با مطبوعات خارجي
بدون كوچكترين اشاره اي به خواست اصلي مردم كه اضمحلال
رژيم شاهنشاهي و استقرار جمهوري اسلامي است
چاره كار را
در « اجراي قانون اساسي » و به عبارتي ـ ماندن و سلطنت كردن
شاه ـ مي داند و مي گويد : « ... لذا وقتي كه ما تاكيد مي كنيم كه
بايد قانون اساسي كاملا مراعات و اجرا شود
يكي از موارد آن
انتخابات است . انتخابات بايد به طور صحيح
آزاد و ملي
صورت گيرد
به طوري كه مسلمانان بتوانند نمايندگان واقعي
خود را بدون فشار و تحميل انتخاب نمايند تا يك مجلس ملي و
مردمي با حضور نمايندگان واقعي مردم تشكيل شود
و مسلما آن
وقت
چنين مجلسي
مراعات قانون اساسي را نموده و از
تصويب آنچه برخلاف شرع باشد
جلوگيري خواهد كرد... »
و در جاي ديگر مي گويد : « حكومت اسلامي و برقراري يك
نظام عادلانه در ايران مورد علاقه شديد و عميق ماست
اما آنچه
كه در حال حاضر و در شرائط فعلي خواستار آنيم و از آن
صحبت مي كنيم عمل به قانون اساسي است ... يكي از موارد آن
انتخابات است ... »
از سوي ديگر تشكل نهضت آزادي است كه بدنبال سياست
گام به گام و.... است و براساس نوشته جزوه « سيماي دولت
موقت از ولادت تا رحلت » از انتشارات نهضت آزادي
مسئول
اين نهضت در مرداد 57 پيشنهادات خود را به امام خميني در
نجف اشرف ارسال مي دارد
در قسمتهايي از آن چنين آمده
است : « لبه تيز حمله فعلا بهتر است به استبداد باشد نه استعمار!
جنگ كردن در دو جبهه مانع پيروزي است و مصلحت در
برانگيختن سياست آمريكا و اروپا كه عليه خودمان و به سود و
حمايت شاه است
نخواهد بود. كليه جنبشهاي ملي و مذهبي
اخير... با اعلام انتخابات آزاد از طرف دولت و استقبال رهبران
شروع شده است
با وارد شدن در فعاليتهاي انتخاباتي بهتر
توانسته اند حرف خود را بزنند ـ هدف نهايي البته سرنگوني
رژيم است اما در مرحله اول رفتن شاه
در مرحله دوم نظارت و
محدوديت جانشينان او در چارچوب قوانين موجود و آزادي ها!!
سوم كاركردن روي ... ـ حكومت اسلامي يگانه هدف و منظور
نهايي هر مسلمان بايد باشد. »
دقت در مواضع مذكور و جملات فوق باتوجه به گويندگان
آنها و تاريخ گفته ها نشانگر بسياري از واقعيت هاي مبارزه در
سال 56 و 57 مي باشد .
اين در حالي است كه امام خميني (ره ) در تاريخ
1357
3
10 مي فرمايند : « بايد انگشت روي جاني بگذارند ....
مجرم دست اول آمريكاست
مجرم دست دوم عبارت از اين شاه
است ... اگر شما در نوشته يك حزبي ديديد كه از آن بيرون مي آيد
كه ما قانون اساسي را مي خواهيم
به طور مطلق اين را گفتن
معنايش اين است كه ايشان ـ شاه ـ بايد باشد. »
| |