روزنامه جمهوري اسلامي 11/03/1382 صفحه سياسي

تقابل قدرتها در بحران اتمي شبه جزيره كره رئيس موسسه شرق شناسي هامبورگ : وضعيت امروز مردم عراق به مراتب بدتر از دوران صدام است استاد دانشگاه فرانكفورت : يك جانبه گرايي آمريكا محكوم به شكست است

***** تقابل قدرتها در بحران اتمي شبه جزيره كره

در حالي كه رهبران كره جنوبي و ژاپن يكي پس ازديگري از واشنگتن ديدار و با « جرج بوش » رييس جمهوري آمريكا ملاقات و گفت و گو مي كنند بحران اتمي در شبه جزيره كره با توجه به خودداري آمريكاازامضاي پيمان عدم تعرض با كره شمالي و استمرار برنامه هاي هسته اي پيونگ يانگ ابعاد پيچيده تري پيدا كرده است . بحران هسته اي شبه جزيره كره با توجه به فقدان دستيابي به پيشرفت مهمي درمذاكرات سه جانبه ماه گذشته ميلادي آمريكا چين و كره شمالي در پكن نه تنها فروكش نكرده بلكه با اقدامات تبليغاتي واشنگتن و پيونگ يانگ تشديد شده است . دستگاه تبليغاتي كره شمالي در روزهاي گذشته بارها رهبران كره جنوبي آمريكا و ژاپن را به دليل تقويت همكاري و اتخاذ تدابيري برضد اين كشور مورد انتقاد قرارداده است . مقام هاي آمريكايي چون دونالد رامسفلد وزير دفاع اين كشور نيز آشكارا خواستار تغيير رژيم در كره شمالي شده اند. از سوي ديگر واشنگتن معتقد است كه كره شمالي چندين بمب اتمي در اختيار دارد و ضمن انتقال و فروش سلاح هاي موشكي و تجهيزات هسته اي اقدام به فروش مواد مخدر براي افزايش درآمد خود مي كند. اين درحالي است كه آمريكا خود به دليل نگهداري بمب افكن هايش درمنطقه اجراي رزمايش هاي نظامي درشبه جزيره كره ترغيب كره جنوبي و ژاپن به منظور اتخاذ اقدامات مقابله جويانه در قبال پيونگ يانگ و برنامه ريزي هاي پشت صحنه ميان سه كشور عليه كره شمالي در مظان اتهام پيونگ يانگ قرار دارد. كره شمالي معتقد است كه ژاپن با پيروي از آمريكا در حال تقويت نيروي دفاعي خود مي باشد و براي اين منظور لوايحي در مجلس اين كشور براي افزايش قدرت نظامي و مقابله با كره شمالي به تصويب رسانده است . « روه موه هيون » رييس جمهوري كره جنوبي نيز اخيرا در واشنگتن پس از گفت و گو با بوش همتاي آمريكايي خود گفت : « گرچه ما به دنبال حل مسالمت آميز مساله هسته اي شبه جزيره كره هستيم اما گسترش برنامه هاي اتمي كره شمالي ممكن است وضعيت را دگرگون كند » . اظهارات مقام هاي ژاپني و كره جنوبي نه تنها بيانگر هماهنگي اين كشورها با آمريكا در اجراي برنامه هايي برضد كره شمالي است بلكه نشان مي دهد كه واشنگتن توكيو و سئول ممكن است درآينده باتوجه به همراهي نكردن چين با آمريكا تدابير جدي تري براي توقف برنامه هاي اتمي پيونگ يانگ اتخاذ كنند. در چنين وضعيتي بعيد نيست كه آمريكا ژاپن و كره جنوبي درصدد تحريم اقتصادي كره شمالي برآيند و نيروهاي نظامي خود را در منطقه تقويت و اقدام به اجراي مانورهاي نظامي مشترك كنند. در همين راستا و براي گفت و گوهاي بيشتر در خصوص چگونگي خاتمه دادن به بحران اتمي شبه جزيره كره و متوقف كردن برنامه هاي هسته اي كره شمالي « جونيچيرو كويزومي » نخست وزير ژاپن راهي واشنگتن شد. ژاپن بارها در خصوص سياستگذاري درزمينه مساله اتمي بر همراهي با سياست هاي آمريكا تاكيد ورزيده و دو ماهواره نيز به فضا پرتاب كرده است كه به گفته مقام هاي كره شمالي هدف ازآن جاسوسي برضد پيونگ يانگ مي باشد. با وجود اين تلاش ها آمريكا كره جنوبي و ژاپن موانعي را براي اتخاذ تدابير سخت تر عليه كره شمالي پيش رو دارند كه مهمترين آنها وجود اتحاد سنتي بين كشورهاي كره شمالي چين و روسيه است . گرچه برخي از تحليلگران براين اعتقادند كه مواضع انفعالي چين باعث شده تا حل مساله هسته اي شبه جزيره كره زمان بيشتري طلب كند اما مسلما همزمان با تشديد مواضع سئول توكيو و واشنگتن برضد پيونگ يانگ پكن نيز تدابير جدي تري براي حفظ ثبات منطقه اتخاذ خواهد كرد. چين در گذشته آشكارا با هرگونه اقدام نظامي عليه كره شمالي مخالفت كرده است . برگزاري اجلاس سه جانبه اخير در مورد مساله هسته اي در پكن بيانگر خواست دولت چين براي حل مسالمت آميز بحران كره شمالي و در عين حال همگامي با پيونگ يانگ براي پايان دادن به اين بحران به شيوه گفت و گو است . همچنين به نظر مي رسد چين در زمان حاضربا توجه به تلاش هاي كره شمالي براي گسترش سلاح هاي هسته اي و تاكيد پيونگ يانگ بر تقويت نيروي بازدارنده به منظور جلوگيري از حمله نظامي آمريكا به اين كشور بر سر دو راهي قرار گرفته است . چين ظاهرا از اهرم هايي چون كمك هاي سوختي و غذايي براي تحت فشار قرار دادن كره شمالي به منظور توقف برنامه هاي هسته اي استفاده كرده است اما پيونگ يانگ به پكن گوشزد كرد تا زماني كه پيمان عدم تعرض بين كره شمالي و آمريكابه امضا نرسد هيچكس قادر نيست امنيت اين كشور را تضمين كند. كره شمالي تاكيد دارد كه تقويت برنامه هاي هسته اي از راه هاي بازدارنده و پيشگيرانه در مقابل عمليات نظامي آمريكاست . چين و روسيه نه تنها در زمينه اقناع آمريكا و كره شمالي براي گفت و گو و خاتمه بحران اتمي موفق نبوده اند بلكه رونداوضاع نشانگرآن است كه واشنگتن قصد دارد بانزديك كردن مواضع آمريكا كره جنوبي و ژاپن ابتكار عمل در منطقه را بدست گيرد. اين در شرايطي است كه وضعيت در شمال شرق آسيا براي چين و روسيه از اهميت زيادي برخورداراست واين كشورها بابهره گيري از حمايت هاي جامعه بين المللي قصد دارند يكپارچگي اجتماعي و اقتصادي اين منطقه رامورد حراست قرار دهند. تحليلگران اعتقاد دارند كه مقابله با سياست هاي آمريكا در شبه جزيره كره كاهش نيروي نظامي اين كشور در منطقه و نزديك شدن مواضع ژاپن روسيه كره جنوبي و چين به يكديگرو تقويت همكاري هاي امنيتي واقتصادي مي تواند به ايجاد يك صلح ديرپا در منطقه بيانجامد. براين اساس هر گونه سياستگذاري مشترك از سوي سئول واشنگتن و توكيو و ايجاد اتحاد ضد كره شمالي اوضاع را بغرنج تر خواهد كرد واقدام هاي آتي كشورهاي يادشده در قبال پيونگ يانگ از اهميت زيادي برخورداراست زيرا هر حركت مقابله جويانه چون اتخاذ تحريم هاي اقتصادي از طرف اين سه كشور عليه كره شمالي از ديدگاه اين كشور به معناي جنگ تلقي مي شود. به علاوه اجراي اين گونه برنامه ها براي چين و روسيه كه متحدان سنتي كره شمالي هستند جايگاه قابل قبولي ندارد و آمريكا به هيچوجه نبايد روي همكاري اين كشورها در اين زمينه حساب باز كند. چين روسيه و كره شمالي بااعلام حل مساله از طريق گفت و گوهاي صلح آميز و امضاي پيمان عدم تعرض ميان واشنگتن و پيونگ يانگ مواضع خود را كاملا مشخص كرده اند و لذا هر نوع برنامه ريزي پشت صحنه براي برخورد شديد با كره شمالي مي تواند واكنش هاي جدي تري را از سوي پكن مسكو و پيونگ يانگ به دنبال داشته باشد. مهمترين مانع بر سر راه آمريكا كره جنوبي و ژاپن براي اتخاذ تدابير سختتر عليه كره شمالي وجود اتحاد سنتي بين كشورهاي چين روسيه و كره شمالي است كره شمالي همواره تاكيد دارد كه تقويت برنامه هاي هسته اي از راههاي بازدارنده و پيشگيرانه در مقابل عمليات نظامي آمريكاست

***** رئيس موسسه شرق شناسي هامبورگ : وضعيت امروز مردم عراق به مراتب بدتر از دوران صدام است

پروفسور « ادوشتاين باخ » رئيس موسسه شرق شناسي آلمان در مصاحبه اي با واحد برون مرزي صداي جمهوري اسلامي ايران به چند سئوال راجع به بحران عراق پاسخ داد. با هم مصاحبه را مي خوانيم : آقاي پروفسور « اشتاين باخ » بسياري از كارشناسان مي پرسند آيا جنگ تخريب و كشتن انسان هاي بيگناه براي خلع سلاح عراق ضروري بود آيا ممكن نبود كه بتوان خلع سلاح را از طريق صلح آميز انجام داد اين سئوال واقعا درست و به جايي است و نمي توان براي آن پاسخي يافت . زيرا پس از اين همه كشتار و تخريب قرار است بازرسي ها ادامه يابد. آمريكايي ها مي خواهند بازرسان خود را به عراق اعزام كنند. اما به اعتقاد من مسلح بودن رژيم صدام به انواع تسليحات نيز نمي تواند توجيهي براي جنگ و ماجراجويي باشد. در اين جا همواره از تهديد ناشي از رژيم صدام صحبت مي شد. اما اين چنين تهديدي وجود نداشت زيرا تا به حال هيچ سلاح كشتار جمعي در عراق پيدا نشده است . گفته مي شود كه صدام اين تسليحات را در زير زمين احتمالا در زير شن و ماسه مخفي كرده است اما اين هم نمي تواند به عنوان تهديد تلقي شود. علاوه بر اين هنوز نمونه اي از اين تسليحات در زير زمين يافت نشده است . نمي توان از وجود احتمالي تسليحات كشتار جمعي بعنوان توجيهي براي آغاز جنگ تخريب و كشتن انسان ها استفاده كرد. سئوال ديگر اين است چه بهانه ديگري مي تواند چنين جنگي را توجيه كند. اين بهانه مي تواند استقرار روند مردم سالاري باشد. آيا مردم عراق حالا واقعا نجات يافته اند آيا آنها مي توانند به روند دمكراسي در كشور اميدوار باشند من شخصا در اين خصوص نيز بسيار شك دارم و معتقدم وضعيت امروز مردم عراق به مراتب بدتر از دوران صدام شده است . همانگونه كه اشاره كرديد يكي از وعده هاي آمريكا به ملت عراق ايجاد ساختارهاي مردم سالاري در اين كشور بوده است اما آنگونه كه رهبران آمريكا مطرح كرده اند نمي توان انتظار استقرار يك دولت فراگير و دمكراتيك را در عراق داشت چرا كه قرار است شيعيان كه حدود 65 درصد از جمعيت اين كشور را تشكيل مي دهند از مشاركت در اين روند محروم شوند. به اعتقاد من شيعيان بايد جايگاه مهمي در دولت آينده و قدرت سياسي كشور داشته باشند. اما به نظر مي رسد در اين خصوص هنوز هيچ تصميمي اتخاذ نشده است . به اعتقاد من پنتاگون توجه خود را به آقاي احمد چلبي معطوف كرده است . گرچه وي شيعه است اما آنگونه كه همه مي دانند فردي با مشكلات فراوان و گذشته اي نه چندان خوب است . اخيرا كنفرانسي در بغداد با حضور حدود سيصد نفر از شخصيت ها و رهبران عراقي برگزار شد در آن كنفرانس آقاي چلبي حضوري غيرفعال داشت . اگر آمريكايي ها منتظر فرصت مناسبي هستند تا احمد چلبي را مطرح كنند اين فرصت به وجود نخواهد آمد زيرا آقاي چلبي فرد محبوب و مورد اعتمادي نزد مردم عراق نيست و باعث به بن بست كشاندن مسئله عراق خواهد شد. اما به نظر من هنوز هيچ تصميمي درباره دولت آينده عراق و فردي كه بايد در راس دولت موقت قرار گيرد اتخاذ نشده است . شيعيان نيز هنوز كانديد مورد نظر خود را ندارند. شيعيان هنوز تصميم نگرفته اند كه چه شخصي به نمايندگي آنها بايد در مذاكرات با ساير گروه هاي مذهبي و قومي عراق درباره تشكيل دولت موقت شركت كند. بوش مي خواهد پايان جنگ را رسما اعلام كند. آيا پس از آن دوره رسمي اشغال آغاز خواهد شد من احساس مي كنم كه دوره اشغال رسمي آغاز خواهد شد. گرچه رامسفلد بارها چنين چيزي را نفي كرده است اما ديگر رهبران آمريكا و حتي خود رامسفلد گفته اند كه قصد دارند حداقل براي دو سال در عراق حضور داشته باشند. اين اشغال محسوب مي شود و در چنين شرايطي امكان تشكيل دولت مشروع وجود ندارد. حضور آمريكايي ها در عراق از اين ديدگاه نيز اشغال محسوب مي شود كه شركت هاي آمريكايي براي بازسازي تاسيسات و تشكيلات تخريب شده مامور شده اند و شكي نيست كه آنها از اين بابت سود كلاني خواهند برد. اين حضور گسترده آمريكايي ها به خشونت دامن خواهد زد و در شرايط خشونت و اشغال نمي توان انتظار داشت يك دولت فراگير و مشروع تشكيل شود. با توجه به اظهارات و مشاهدات ماه ها و روزهاي اخير آيا مي توان انتظار داشت كه واشنگتن در استقرار يك نظام جديدي در خاورميانه موفق خواهد شد البته اگر موفقيت را در اين بدانيم كه آمريكايي ها با خشونت بسيار و در عين حال بيهوده توانسته اند رژيم عراق را تغيير دهند در آن صورت بايد گفت آنها موفق شده اند روند يك نظم جديد را در خاورميانه آغاز كنند. اما اين روش نمي تواند نظم نوين پايدار و دوامي را بوجود آورد. نظم نوين پايدار به سيستمي گفته مي شود كه مردم منطقه بوجود آورند و درباره عراق چنين روندي ديده نمي شود.

***** استاد دانشگاه فرانكفورت : يك جانبه گرايي آمريكا محكوم به شكست است

پرفسور « گرت كرل » استاد دانشگاه فرانكفورت در رشته سياست خارجي آمريكا مي گويد آمريكا ديگر نمي تواند به روند سياست نظامي و يكجانبه گرايي خود در درازمدت ادامه دهد. وي در گفت وگو با خبرنگار خبرگزاري جمهوري اسلامي در برلين افزود هم اينك براساس نظرسنجي هاي جهاني محبوبيت آمريكا به شدت كاهش يافته و آمريكاييها در حال از دست دادن ارزشمندترين بخش تاريخ خود هستند. آمريكا از نظر نظامي قدرت مطلق جهان است اما آنهاازيك جنگ به جنگ بعدي نخواهند رفت زيرا نمي توانند تبعات سياسي خارجي و حتي نظامي آن را تحمل كنند. كرل افزود : آمريكايي ها از هماهنگي و يك سو شدن با ديگر كشورها اجتناب مي كنند و ما اين امر را در جنگ عليه افغانستان و عراق شاهد بوديم . آمريكا مي توانست مصوبه شوراي امنيت سازمان ملل را داشته باشد اما آن را نخواست . اين امر يك تمايل و گرايش بسيار بسيار قوي وخطرناك در دولت كنوني و كنگره آمريكا است . كرل همچنين گفت در زمان حاضر اين گرايش تلاش دارد تا جهان را طبق تصوير آمريكايي شكل دهد و احتياط كمتري نسبت به حقوق و جايگاه ديگران از خود نشان مي دهد. آمريكا به خود اطمينان دارد كه قادر است اين مسائل را به تنهايي پيش ببرد و به اروپاي ضعيف نيز اصلا نيازي ندارد. كرل با بيان اينكه آمريكا در درازمدت قادر به ادامه اين سياست خود نخواهد بود افزود : آمريكا نيز به همكاري با ديگر كشورها نياز دارد و به تنهايي نمي تواند بر مشكلات بزرگ جهاني چون فقر توسعه سلاح هاي كشتارجمعي تروريسم و تهديدات عليه محيط زيست غلبه كند. وي پيرامون آينده سياسي عراق با توجه به افزايش اعتراضات مردم اين كشور نسبت به اشغال نظامي آمريكا گفت : محاسبات آمريكا در رابطه با عراق اشتباه درآمد و حتي سياستمداران خوش بيني چون « توني بلر » نخست وزير انگليس نيز فكر مي كردند كه با آغوش باز از آنها در عراق استقبال خواهد شد اما شاهد بوديم كه اينگونه نبود. اين صاحب نظر با بيان اينكه عراق كشوري است كه تجربه كمي از دمكراسي دارد افزود : مردم عراق از ديكتاتوري صدام كه دهه هاي متمادي مورد حمايت غرب بود بشدت رنج برده اند و متاسفانه هم اكنون ما قيافه و نقش دمكرات هاي بزرگ را براي اين مردم بازي مي كنيم . كرل اضافه كرد غرب ساليان متمادي نسبت به برقراري يك دمكراسي در عراق علاقه اي از خود نشان نداد. تا زمانيكه آمريكا « سياست انرژي » بر مبناي استفاده از نفت داشته باشد و تا زمانيكه آمريكا براي افزايش ميزان نفت وارداتي خود از جهان عرب تلاش مي كند تئوري آنها براي توسعه سياسي واقتصادي كشورهاي عربي قابل اعتماد نيست . كرل گفت به همين دليل برخي از خبرنگاران كارشناسان و صاحبنظران درآمريكا در عين موافق بودن با نابودي صدام معتقدند كه آمريكا با سياست هاي جديدي كه دارد نيز ديگر قابل اعتماد نيست . اين صاحب نظر گفت « توماس فريدمن » زماني گفت كه بوش رييس جمهوري آمريكا بايد برنامه و سياست صرفه جويي انرژي را در دولت خود در پيش گيرد و به دنيا چنين وانمود كند كه نشان دهد كه هدف آمريكا دسترسي به نفت نبوده است . اين استاد آلماني با بيان اينكه عربستان براي هميشه باثبات نخواهد بود كه نفت آمركيا را تامين كند افزود : بدين خاطر آمريكاييها به آينده مي انديشند و فكرهاي جديد در سر مي پرورانند. كرل گفت من قبلا هم اعلام كرده ام كه آنچه جهان عرب را به اين شدت مخالف با غرب كرده است بحران خاورميانه است و عرب ها در رابطه با اين بحران به حق نگران هستند. اين صاحب نظر با بيان اينكه « آريل شارون نخست وزير رژيم صهيونيستي اعلام كرده بود كه وي نمي تواند گسترش شهرك هاي يهودي نشين را ممنوع كند » افزود اين موضع فاجعه آميز است و شارون چگونه مي تواند با اين پيام صلح منعقد كند و تروريست ها را از غير تروريست ها تشخيص دهد استاد دانشگاه فرانكفورت درباره اينكه آيا آمريكا در روند منازعه با جهان اسلام به موفقيت دست خواهد يافت يا خير گفت آمركيا مطمئنا قادر نخواهد بود با سياست منازعه يك نظم نوين را در جهان اسلام محقق كند. بوش تلاش زيادي مي كند تا در برابر مردم اين كشور در داخل و حتي در خارج بين جهان اسلام در مجموع و « تروريسم » تفاوت قائل شود اما طبيعي است كه مسلمانان ساكن آمريكا نيز مقداري از موقعيت كنوني رنج مي برند. وي اضافه كرد دولت اين كشور تدابير مشخصي براي مسافريني كه از كشورهاي اسلامي به آمريكا مي آيند و حتي مسلماناني كه در اين كشور زندگي مي كنند اتخاذ كرده است . شرقي ها و بويژه مسلمانان از حقوقي كه كليه شهروندان در آمريكا دارند ديگر برخوردار نيستند. كرل پيرامون سياست آمريكا در رباطه با خاورميانه افزود من فكر مي كنم كه به ويژه براي دولت كنوني آمريكا بسيار سخت است كه انتظاري كه جهان اسلام و عرب نسبت به حل بحران خاورميانه دارد را برآورده كند. انتظار جهان اسلام و عرب حل عادلانه بحران فلسطيني ـ اسرائيلي است كه متاسفانه تحركي بسيار كم در آن ديده مي شود. كرل درباره اينكه آيا احتمال جنگ پيشگيرانه آمريكا عليه برخي كشورها باتوجه به موقعيت وخيم اقتصادي آمريكا و افزايش اعتراضات جهاني به انجام چنين جنگ هايي وجود دارد گفت ابتدا اين نگراني وجود داشت كه پس از عراق نوبت سوريه خواهد بود اما در اين ميان ديگر صحبتي از اين مسئله نيست . كرل همچنين پيرامون پيش بيني خود از سرانجام نظام دمكراسي در جهان اسلام گفت از ديدگاه من اسلام و دمكراسي در اصل قابل آشتي با يكديگر هستند و ما اين امر را شاهد هستيم . برلين ـ خبرگزاري جمهوري اسلامي