اين ناحيه در دوران آباداني و رونق خود محل تلاقي شاهراه نيشابور به مرو و قهستان و هرات به مشهد و توس محسوب مي گرديد و از مهمترين منزلگاهها بشمار مي آمد كه در آن تاسيسات رفاهي ايجاد شده بود.
از جمله ابنيه و آثار تاريخي برجاي مانده از خيل حوادث تاريخي در سنگ بست مقبره ارسلان جاذب مناره مجاور آن و اندكي دورتر بناي رباط است .
امروزه منطقه سنگ بست در حدود چهل كيلومتري جنوب شرقي مشهد واقع شده است .
الف : « مقبره ارسلان جاذب »
اين بنا مقبره ارسلان جاذب والي و سپهسالار توس است وي يكي از دو سردار مشهور و دلاور سلطان محمود غزنوي بود كه باستناد روايات تاريخي در مدخل جنوبي دشت توس در محل سنگ بست رباطي بنا نهاد و گور خود را نيز در ميان آن رباط ساخت و در حدود سال 419 تا 420 هجري قمري وفات يافت و در همان مكان به خاك سپرده شد. آرامگاه وي از معدود ابنيه باقيمانده از عهد غزنويان در ايران است كه احتمالا بين سالهاي 419 ـ 389 هجري قمري ساخته شده است . بناي مقبره ارسلان جاذب بعد از آرامگاه امير اسماعيل ساماني در بخارا (از بناهاي معتبر و ارزشمند قرون اوليه اسلام در خراسان بشمار مي آيد. امروزه از آن رباط كه مقبره را در بر مي گرفت نشاني برجاي نمانده است .
بناي مزبور به سبك رازي ساخته شده و در معماري آن استفاده از گوشه سازي بحد اعلاي خود رسيده است .
حجم فضايي آرامگاه شباهت بسياري به چهار طاقيهاي دوره ساساني دارد كه بناي چهار طاقي تبديل به هشت ضلعي گرديد و سپس گنبد آجري زيبائي از نوع يك پوش برفراز آن قرار گرفته است . نماي بيروني آرامگاه در نگاه اول دو طبقه به نظر مي رسد فاقد هرگونه عناصر تزئيني است اما سطح ديوارها در فضاي داخلي با رنگهاي مختلف و نقشهاي هندسي كتيبه كوفي و گچبري زينت يافته است .
گوشواره هاي مشبك پا كار گنبد و آجرچيني خفته راسته آن از جمله عناصر معماري زينت بخش بنا محسوب مي گردد. در زير گنبد نيز خط كوفي معقلي ايجاد شده و كلمه « محمود » در آن تكرار گرديده است .
ب : « ميل اياز »
اين بنا كه بفاصله كمي از مقبره ارسلان جاذب قرار دارد منسوب به اياز است متون تاريخي از شخصيت وي به عنوان مقرب دربار سلطان محمود غزنوي ياد شده است . با اين وجود مناره موجود با ظاهر ساده و بي پيرايه خود شايد همان ميل يا برج ديده باني رباطي باشد كه ارسلان جاذب گور خود را در ميان آن بنا نهاد.
بناي آجري ميل اياز بر روي صفه اي چهار ضلعي ايجاد شده كه ضخامت تحتاني آن 5 5 متر و قطر بالائي آن 2 5 متر است و در ساختار داخلي آن يكصد و يك پله بهصورت مارپيچ تعبيه شده است . نماي بيروني ميل نيز با آجر كاري مضاعف پوشش يافته است . همچنين بخش فوقاني ميل با كتيبه آجري بخط كوفي در بنايي (معقلي ) آراسته شده است .
ح : « رباط سنگ بست »
اين بنا در ناحيه اي تاريخي به همين نام در سي كيلومتري شهر مشهد قرار دارد به لحاظ پيشينه ناحيه سنگ بست در صدر اسلام از اعتبار و اهميت خاصي برخوردار بوده اما با گسترش و توسعه شهر مشهد به سبب خاكسپاري پيكر مطهر امام هشتم در آن ديار اين منطقه به فراموشي سپرده شد. حمدالله مستوفي بناي رباط را به اميرعلي شيرنوايي نسبت داده كه برروي ويرانه هاي بنايي از ارسلان جاذب والي توس در دوره غزنوي ساخته شده است . ماكيم سيرو در كاروانسراهاي ايران قدمت اين بنا را دوران صفوي ذكر نموده است . رباط سنگ بست با نقشه اي مستطيل شكل علاوه بر دارا بودن برجهاي ديده باني و نگهباني در چهار طرف داراي نيم برجهائي نيز جهت تقويت ديوارهاي اصلي و مرتفع آن مي باشد برجها به صورت كامل علاوه بر حفاظت كاروانسرا كه جنبه دفاعي نيز داشته محل تقاطع ديواره هاي بيروني رباط را نيز مستحكم و مقاوم كرده است سر در ورودي اين بنا شباهتي بسيار به كاروانسراي مهيار اصفهان دارد. به نحوي كه حصار اصلي رباط جلوتر از سر در آن ساخته شده و در طرفين آن نيز عنصري شبيه به پايه هاي برجي بنا گرديده است . فضاي داخلي رباط بر حياط مركزي مشتمل بر حجره ها اتاقهاي ويژه اقامت كاروانيان و اصطبل مي باشد.
روابط عمومي اداره كل ميراث فرهنگي خراسان

بهره برداري از پست 400 132 كيلوولت تربت جام همزمان با ميلاد فرخنده پيامبر گرامي اسلام (ص ) و امام جعفر صادق (ع ) طي مراسمي در شهرستان تربت جام آغاز شد و با بهره برداري از اين طرح امكان انتقال مطمئن انرژي برق به مناطق شرقي و نوار مرزي تقويت شبكه جنوب خراسان و ايجاد امكان ارتباط با كشورهاي همسايه فراهم شد.
اين مراسم با حضور دكتر احمديان معاون وزير نيرو در امور برق مسوولين شركت برق منطقه اي خراسان فرماندار ائمه جمعه تشيع و تسنن شهرستان تربت جام و ديگر مسوولين اين شهرستان برگزار شد.
دكتر احمديان معاون وزير نيرو در امور برق و مديرعامل سازمان توانير با تبريك ولادت پيامبراسلام (ص ) و امام جعفرصادق (ع ) و هفته وحدت گفت : در سال گذشته براي اولين بار در چند سال اخير ميزان توسعه اي كه در ظرفيت توليد برق كشور انجام شد بيش از رشد مصرف در كشور بود.
وي افزود : ظرفيت برق كشور در سال گذشته حدود 9 3 درصد افزايش پيدا كرد كه مجموع ظرفيت نصب شده نيروگاههاي كشور را به بيش از 30 هزار مگاوات رسانيد و به اين ترتيب براي اولين بار در طول سالهاي اخير كه همواره شاهد كاهش ذخيره توليد در شبكه سراسري بوديم سال گذشته با افزايش ذخيره توليد نيروگاهها مواجه شديم و اميدواريم در سال 82 نيز 2700 مگاوات نيروگاه جديد وارد مدار شود.
مديرعامل توانير به اقدامات انجام شده در بخشهاي انتقال و توزيع اشاره كرد و گفت : خوشحاليم كه يكي از قدمهاي موثر در استان خراسان در جهت ارائه خدمات بهتر به مردم اين منطقه با بهره برداري از اين پست عملي شد و طرح توسعه آن نيز در زمان مقرر انجام خواهد شد.

دكتر احمديان با اشاره به اقدامات جديد وزارت نيرو در اداره صنعت برق كشور خاطر نشان كرد : يكي از اين اقدامات بحث راه اندازي بازار برق است با توجه به ارقامي كه در بودجه سال 82 پيش بيني شده و آيين نامه اي كه بزودي از طرف وزارت نيرو ابلاغ خواهد شد خريد و فروش عمده برق در سطح كشور در سال جاري آغاز خواهد شد.
وي افزود : مديريت برق كشور از تمامي نيروگاههايي كه توليد برق را برعهده دارند اعم از نيروگاههاي تحت نظر شركتهاي برق منطقه اي يا نيروگاههاي برق آبي يا نيروگاههاي خارج از مديريت وزارت نيرو با نرخ شرايطي كه توسط وزارت تعيين شده و ابلاغ خواهد شد برق را به صورت عمده خريداري خواهد كرد.
وي به خدمات انتقال كه شركتهاي برق منطقه اي به شبكه عرضه مي كنند اشاره كرد و گفت : اين خدمات توسط شركت مديريت شبكه سراسري برق كشور خريداري خواهد شد و برق در سطح ولتاژ فوق توزيع به شركتهاي برق منطقه اي براي عرضه به مردم فروخته مي شود.
وي تاكيد كرد : در كنار فعاليتهايي كه براي توسعه و احداث تجهيزات و تاسيسات صورت مي گيرد با جديت به بهره وري بالاتر در صنعت برق توجه شده و تمام اين اقدامات در جهت ارائه خدمات بهتر به مردم است .
معاون وزير نيرو با اشاره به رشد اقدامات كيفي و كمي انجام شده در صنعت برق كشور خاطر نشان كرد : سال گذشته شاخص انرژي تامين نشده 8 درصد نسبت به سال قبل از آن بهبود يافت و اين روند در سال جاري نيز ادامه دارد كه به مفهوم خدمات بهتر به مردم مي باشد.

دكتر احمديان افتتاح پروژه هاي برق را داراي اثرات زماني دانست و گفت : پروژه هاي برق به دليل زيربنايي بودن زمينه را براي ساير فعاليتهاي اقتصادي فراهم مي كند و با بهره برداري از پست 400 132 كيلوولت تربت جام واگذاري برق به مشتركين به خصوص بخش صنايع و كشاورزي با سهولت انجام مي گيرد و موجب توسعه منطقه خواهد شد.
وي در پايان سخنانش از تمامي واحدهايي كه در راه اندازي اين پست تلاش كردند تشكر كرد و اظهار اميدواري نمود كه در اجراي پروژه هاي ديگر صنعت برق نيز حضور جدي داشته باشند. مهندس متولي زاده معاون طرح و توسعه شركت برق منطقه اي خراسان نيز در گزارشي پيرامون طرح خواستار توجه خاص به استان شد و گفت : خراسان با يك ميليون و 700 هزار مشترك داراي رشد سالانه بيش از 10 درصد در بخش برق است .
وي پستهاي انتقال و فوق توزيع را در استان 80 پست عنوان كرد و افزود 5 هزار كيلومتر خطوط فوق توزيع و انتقال در حال بهره برداري است و هم اكنون بيش از 70 پروژه خط و پست در حال اجرا مي باشد.
مهندس متولي زاده هدف از اجراي پروژه پست 400 كيلوولت تربت جام را كه 78 ميليارد ريال هزينه داشت تامين برق منطقه و شهرستانهاي اطراف افزايش پايداري شبكه امكان ايجاد ارتباط با شبكه جنوب خراسان و تبادل انرژي با كشورهاي همسايه ذكر كرد و گفت : فاز دوم پست نيز امسال به بهره برداري خواهد رسيد.
وي هزينه اجراي خط انتقال 400 كيلوولت از نيروگاه توس تا تربت جام را كه 198 كيلومتر است 138 ميليارد ريال اعلام كرد و گفت : توسعه فاز دوم پست 400 كيلوولت تربت جام احداث 6 بي 132 كيلوولت احداث پستهاي 132 20 كيلوولت صالح آباد و باخرز و خطوط ارتباطي آن نشان توجه به صنعت برق در منطقه تربت جام است و هزينه اي بالغ بر 64 ميليارد ريال را در بردارد.
مهندس متولي زاده اضافه كرد : براساس برنامه زمانبندي پستهاي 400 132 كيلوولت توس توسعه نيشابور و توسعه قائن پستهايي هستند كه امسال به بهره برداري خواهند رسيد و 9 دستگاه پست 132 20 كيلوولت در نقاط مختلف استان و احداث 180 كيلومتر خطوط 132 كيلوولت مربوط را از پروژه هاي برق خراسان در سال 82 ذكر كرد و گفت : مجموع هزينه اجراي اين طرحها 290 ميليارد ريال مي باشد.
مهندس درماني مجري طرح برق رساني به هرات نيز در سخنان خود سياست هاي دولت در زمينه كمك به بازسازي كشور دوست و همسايه افغانستان را يادآور شد و گفت : شركت برق منطقه اي خراسان مطالعاتي را براي پروژه هاي مورد نياز انجام و در مرحله اول عمليات اجرايي پروژه احداث خط دو مداره 20 كيلوولت تايباد به هرات به طول 150 كيلومتر را در سال 81 آغاز و در اوايل سال 82 با هزينه اي معادل 18 5 ميليارد ريال به بهره برداري رسيد. وي افزود : شبكه 20 كيلوولت دومداره تايباد به هرات داراي 5 دستگاه ترانسفورماتور 20 كيلوولت هوايي و 8 كيلومتر شبكه فشار ضعيف و روشنايي معابر مي باشد كه با بهره برداري از آن برق بخشي از شهر هرات تامين گرديد.
مجري پروژه برق رساني به هرات اجراي مرحله دوم طرح را احداث پست 132 20 كيلوولت هرات به ظرفيت 60 مگاوات آمپر اعلام كرد و افزود : با اجراي خط 132 كيلوولت تربت جام به هرات به طول 185 كيلومتر برق مورد نياز شهر هفتصد هزار نفري هرات به طور كامل تامين خواهد شد و از خط 20 كيلوولت اجرا شده در مرحله اول براي برقداركردن بخشهاي اسلام قلعه و زنده جان با جمعيتي بالغ بر 154 هزار نفر استفاده خواهد شد.
وي گفت : شبكه 132 كيلوولت دومداره 75 ميليارد ريال هزينه و ايستگاه 132 20 كيلوولت هرات با 38 5 ميليارد ريال در دست اجرا است .

حاشيه نشيني معضلي است كه گريبان گير شهرهاي بزرگ را گرفته است و البته اين معضل در ميان كلان شهرها داراي تفاوت و پيچيدگيهاي خاص خود است .
مساله حاشيه نشيني نه پديده اي نو و نه منحصر به كشور ماست بلكه سابقه اي طولاني داشته و بسياري از شهرهاي بزرگ جهان و بخصوص كشورهاي عقب نگه داشته شده از اين پديده رنج مي برند.
عوامل موثر بر حاشيه نشيني چون خوش نشيني مهاجرت هاي خواسته يا ناخواسته بيكاري و فقر و... در حال گسترش اين معضل مي باشند. اما آنچه پديده حاشيه نشيني را به سرعت گسترش مي دهد نبود برنامه هاي كوتاه مدت و دراز مدت در شهرهاي بزرگ و خواب سنگين مسئولين و مديريت شهري است !
بي توجهي مديريت شهري و عدم نظارت
شهر مقدس مشهد با جمعيت 2 5 ميليون نفري خود علاوه بر معضلات فراوان مبتلا به از جمعيتي بالغ بر 650 هزار نفر حاشيه نشين برخوردار است كه اين جمعيت از جمعيت برخي استانهاي كشور افزونتر است .
واقعيت اين است كه نفس حاشيه نشيني را نمي توان به عنوان يك پديده زشت و ناپسند محكوم نمود انسانهائي به هر دليل و از جمله دلائلي كه در بالا اشاره شد خواسته يا ناخواسته اين نوع زندگي را انتخاب كرده اند اما به دليل بي توجهي مديريت شهري و عدم نظارت بر اين مكانها پديده هاي نابهنجار اجتماعي در حواشي شهرها بروز مي كند.
مشكل امروز شهر مشهد
امروز مشكل اساسي شهر مشهد حاشيه نشيني ناخواسته نيست بلكه چشم پوشي و بعضا حمايت مديريت شهري از خريد و فروش زمينهاي كشاورزي حاشيه شهر توسط تعاونيهاي ادارات و سازمانهاي دولتي آينده تاريكي را پيش روي شهر مشهد گذاشته است .
امروز كساني كه طرح كمربندي سبز را در ساليان پيش براي شهر مشهد پيش بيني مي كردند براي زمين خواري و زمين داري تا نزديكي چناران پيش رفته اند و در آن سوي شهر به كمك بولدوزر كوههاي خلج را به تملك گرفته اند.
براي كنترل اين معضل آيا مشكل قانوني داريم آيا باندهاي زميندار و زمينخوار پشت خريد و فروش زمينهاي كشاورزي پنهان شده اند
آيا مديريت شهري ما براي 20 سال آينده پيش بيني كنترل شهر را كرده است آيالله در سال 80 جمعيت شهر مشهد در مساحتي بالغ بر 220 كيلومتر مربع يعني از جاده سيمان در شمال تا ارتفاعات شهرك لويزان در جنوب و از ده غيبي در شرق تا بلوار امام علي (ع ) و نمايشگاه بين المللي در غرب سكني گزيده بودند اما امسال شهر از انتهاي قاسم آباد مسير خود را تا زمينهاي الهيه و پشت نيروگاه طوس مشهد گشوده است و با سرعت به سمت چناران و قوچان در حال حركت مي باشد و زمينهائي كه تا ديروز كاربري كشاورزي داشته اند قطعه بندي شده و به زمينهاي مسكوني تبديل مي شوند.
نظرات مهندس غلامي معاون شهرسازي و معماري شهرداري مشهد
در همين رابطه به سراغ مهندس غلامي معاون شهرسازي و معماري شهرداري مشهد رفته و علت را جويا شديم .
وي يادآور شد : تا قبل از سال 81 براي منع فروش اراضي كشاورزي جهت تبديل شدن به زمينهاي مسكوني به اشخاص حقيقي و يا حقوقي قانون مشخصي نداشتيم اما با تائيد شوراي نگهبان چنين قانوني را در دست داريم و مي توان با متخلفين برخورد نمود كه در همين رابطه طي چندين نشستي كه با تعاونيهاي مسكن ادارات و نهادها برگزار كرده ايم اين قانون را متذكر شده خواستار عدم خريد زمينهاي كشاورزي و تغيير كاربري آنها از سوي اين تعاونيها شده ايم .
مهندس غلامي در ادامه يادآور شد تا زماني كه خود مردم همكاري لازم را نداشته باشند نمي توان راهكاري مناسب را جستجو نمود.
بنگاههايي كه چون قارچ مي رويند
وي از وجود تعداد بي شمار بنگاههائي كه چون قارچ لحظه اي مي رويند نام برد و يادآور شد اين بنگاهها خود از عواملي هستند كه مردم را جهت خريد اينگونه زمينها تشويق مي نمايند.
خبرنگار ما از وي پرسيد : چه كسي مسئول برخورد با اين بنگاههاي غير مجاز است وي يادآور شد : بايد يك هماهنگي بين تمامي دستگاههاي مربوطه به عمل آيد تنها يك دستگاه نمي تواند كاري از پيش ببرد وي مي گويد هر روزه شاهد تبليغ اينگونه زمينها در روزنامه ها هستيم كه بايد بشكلي اساسي با اين معضل برخورد صورت پذيرد.
وي از وجود حكم تخريب هزاران مورد از اين گونه زمينها كه در آن واحدهاي مسكوني ساخته شده است خبر داد و يادآور شد : بنا به دلائلي چند از تخريب اين واحدها جلوگيري به عمل مي آيد دلائلي چون مسائل امنيتي يا معيشتي و...
مهندس غلامي يادآور شد : متاسفانه بيشتر اين زمينها توسط تعاونيهاي مسكن ادارات خريداري گرديده و به اعضا واگذار شده است .
راههاي جلوگيري از توسعه شهر
وي در رابطه با راه جلوگيري از توسعه شهر يادآور شد : وجود كمربند سبز اطراف شهر مي توانست عامل مهمي در محدود كردن شهر باشد كه متاسفانه به دليل بار مالي زياد تمليك اراضي تنها بخش كوچكي توسط محيط زيست و شهرداري و منابع طبيعي به اين مهم اختصاص يافته است براي اهميت موضوع حاشيه نشيني گزارشي كوتاه از چند شهرك حاشيه اي شهر مشهد ارائه مي شود.
كوچه پس كوچه هاي شهرك گلشهر
شهرك گلشهر در شمال شرقي مشهد واقع گرديده است و كوچه پس كوچه هاي تنگ و باريكي كه بدون برنامه خاص در هم تنيده شده است و جمعيتي بالغ بر 135 هزار نفر را در خود جاي داده است و مي توان افاغنه بسياري را در اين شهرك مشاهده نمود كه تنها سرگرمي كودكانش بازي در ميان فاضلابهاي جاري در كوچه هاست و جوانانش نيز در كنار ديوارهاي گلي مشغول گفتگو يا قمار هستند و سالك و برخي ديگر از زخمها را مي توان به روشني بردست و چهره كودكانش مشاهده نمود.
در اين شهرك هر چيزي كه بخواهي مي تواني بدست آوري چه مجاز و چه غير مجاز سرقت قتل درگيري هاي قومي و قبيله اي بسيار ديده شده است . جمعيت اين شهرك بيش از شهرهايي چون انديمشك ايلام بيرجند بوكان رفسنجان زابل سقز ساوه شاهرود شهركرد مراغه گنبد مهاباد و... مي باشد بسياري از واحدها مسكوني بدون سنددار بودن و به شكل قولنامه اي معامله مي شوند و بدون مجوز ساخته شده اند و شهرداري تنها بصورت روزمرگي مي تواند به فعاليت مشغول باشد.

معضلات شهرك دهرود
شهرك دهرود نيز در شمال مشهد با جمعيت 40 هزار نفري كه در ميان پس آبهاي دباغيها و كارخانجات واحدهاي صنعتي واقع گرديده نيز يكي از حاشيه هاي شهر ميباشد.
خانم رنجبر يكي از ساكنين اين شهرك به خبرنگار ما ميگويد ساليان درازي است كه قرار است جاده سيمان را تعريضي نمايند ولي هيچ اقدامي صورت نگرفته است و سال گذشته دختر 9 ساله من وقتي مي خواست به مدرسه برود زير يكي از همين كاميونهاي حمل سيمان رفت و در دم جان سپرد و من فكر مي كنم مسئوليني كه اينقدر شعار حمايت از محروم را ميدهند ما را فراموش كرده اند. وي مي گويد در اين محله فساد از حد گذشته است ما حتي روز هم جرات نداريم فرزندانمان را تنها بگذاريم .
وي اضافه مي كند : فحشا مواد مخدر قمار و... را شما مي توانيد حتي در روز مشاهده كنيد و قبح و زشتي آن از ميان رفته است .
مشكلات شهرك قدس
شهرك قدس نيز در شمال مشهد بيش از 2 هزار خانوار را در خود جاي داده است اما اين محل هيچ شباهتي به يك شهرك ندارد درمانگاهي وجود ندارد اين را پيرمردي حدودا 70 ساله مي گويد و مي افزايد : خدا مي داند هيچ سرمايه اي نداريم در غير اينصورت اينجا زندگي نمي كرديم اگر شبي اتفاقي براي كسي يا بيماري رخ دهد كه بسيار هم اين اتفاق افتاده است به كجا مراجعه نمائيم . بدون وسيله چگونه بيمار يا مجروح را به شهر برسانيم .
خانم (ر) نيز كه خود در حال ساختن ديوار گلي خانه اي حدودا 40 متري است با گريه مي گويد : خدا مي داند ندارم تاكنون همين ديوار را سه بار ساخته ام و مامورين شهرداري آنرا خراب كرده اند شما قضاوت كنيد اگر داشتم با 4 فرزند بدون سرپرست در اين بيابان آلونك مي ساختم خدا مي داند شبها خوابم نمي برد.
موادمخدر و منكر ات در شهرك نوده
شهرك نوده كه در شمال غربي مشهد واقع گرديده داراي 25 هزار نفر جمعيت مي باشد. دراين شهرك اهالي از لحاظ فروش مواد مخدر موارد منكراتي و تعداد معتادان عاصي شده اند به گونه اي كه آقاي (ظ ) يكي از كسبه قديمي محل مي گويد : كافي است سري به كوچه اي كه متاسفانه نام شهيد را نيز بر آن نهاده اند بزنيد مي توانيد در طول روز صف معتادان و تزريقي ها را كه در انتظار مواد هستند ببينيد كه گاهي نيز جنازه اي از فرد معتاد را رها شده مشاهده خواهيد كرد.
خانمي كه رابط بهداشت اين شهرك مي باشد مي گويد : وضعيت بهداشتي در اين شهرك بيداد مي كند وضعيت معلولين و بيماراني كه سل دارند با اين بهداشت محيط مضاعف گرديده كه از مسئولين بهداشت تقاضاي كمك كرده و وضعيت را نيز تشريح كرده ايم اما جوابگو نيستند. آقاي عباسي كه به كارگري مشغول است مي گويد : به خانواده ام توصيه كرده ام از منزل خارج نشوند زيرا در اين شهرك منزلي كه خالي باشد مورد دستبرد قرار مي گيرد.
وي مي گويد : نيروي انتظامي در خيابان اصلي شهرك مستقر شده است اما در كوچه ها هيچ اثري را نمي بينيد و خلافكاران علنا مواد مخدر و مشروب را خريد و فروش و حتي توليد نيز مي كنند.
شهرك مطهري و مشهد قلي
مهدي جهان نيز كه يكي از اعضاي شوراي اسلامي شهرك شهيد مطهري و مشهد قلي مي باشد به خبرنگار ما مي گويد : هنگامي كه مسئولين و دستگاهها خود عامل توسعه افقي شهر هستند و خود آنها نقشي اساسي در ايجاد حاشيه نشيني در شهر مشهد دارند آيا وقتي را نيز جهت خدمات رساني براي خود باقي مي گذارند.
وي مي گويد : سعي شوراي اسلامي شهرك صرف جلوگيري از تبديل اراضي كشاورزي به مسكوني مي شود اما به محض اينكه شهرداري با توافقي كه با يك زمين دار بزرگ منطقه بعمل مي آورد و زميني به مساحت 18 هكتار را توسط تعاوني مسكن كارگران شهرداري تصرف مي كند و تابلوي اين تعاوني را نصب مي كند تنها ظرف سه ماه 400 واحد مسكوني به انتهاي اين زمينها افزوده مي شود و هنگامي كه به مردم تذكر داده مي شود اين واحدها غير مجاز و در زمينهاي مزروعي بنا شده اند و سند نخواهند خورد مي گويند شهرداري چون اين واحدها را به اعضاي خود واگذار مي كند پس سند هم خواهند زد.
وي مي گويد با شهرداري براي اين كار مكاتبات زيادي داشته ايم اما آنها جواب درستي را به ما ارائه نداده اند.
سئوالي كه مطرح است
اين گوشه اي از حاشيه شهر مشهد بود كه ارائه گرديد حال سئوالي كه مطرح است اينست كه چه كسي يا كساني مجوز تفكيك اين زمينهاي كشاورزي را صادر مي نمايند اگر تفكيك خلاف است چه برخوردي با متخلفان انجام گرفته است و چنانچه اين تفكيك زمينها خلاف نيست چرا شهرداري مجوز ساخت نمي دهد كه متاسفانه پس ازگذشت مدتهاي زياد اين زمينها توسط زمين داران بزرگ قطعه بندي شده و توسط بنگاههاي بدون مجوز به فروش مي رسند و هنوز اين مالكين بزرگ شناخته نشده اند.
يكي از كارشناسان شهرداري مي گويد : مسائل فرهنگي نبود زير ساخت هاي لازم ارتفاع سازي و نيز عدم طرحي جامع در رابطه با شهرسازي از جمله عواملي بودند كه به بحث ارتفاع سازي بافت مركزي شهر توجهي جدي به عمل نيامد و سودجوئي افرادي صاحب نفوذ باعث گرديد شهر به اين شكل كنوني تبديل شود.
وي يادآور شد : خوشبختانه با شناخت اين وضعيت توسط مسئولين رده بالاي شهرسازي طرحي را مشاوره آماده نموده است كه در آن تراكم جمعيت در هكتار از 335 نفر در سال 1370 به 515 نفر در سال 85 افزايش خواهد داشت . و اين امر امكان پذير نخواهد بود مگر با تشويق انبوه سازان در قالب ساخت واحدهاي مسكوني در نقاط ديده شده در طرح شهرسازي به صورت ارتفاع سازي با ارائه خدمات تخصصي كمي از معضل مسكن را در اين كلان شهر برطرف نمود.
در همين رابطه با يكي از مديران عامل تعاوني مسكن ادارات به گفتگو پرداخته و از وي خواستيم از وضعيت تعاوني مسكن بگويد.
وي گفت : هنگامي كه برنامه ها و تصميمات به صورت سيستماتيك ارائه نگردد و همه چيز بنا به خواست فردي و گروهي عملي گردد هيچ اميدي براي بهبود وضعيت موجود مسكن پيش رو نخواهيم داشت وي تصريح نمود : عدم هماهنگي بين دستگاههاي موجود روند اجرائي پروژه ها را با مشكل روبرو مي كند به شكلي كه پس از تصويب وام از سوي دستگاههاي مربوطه 11 ماه طول كشيده است تا وام بدست تعاوني برسد و باتوجه به تورم واقعي جامعه نه آنچه مسئولين مي گويند طرح دچار مرور زمان گشته و بر قيمت واحد مسكوني افزوده مي شود.
وي مي گويد : در بانكها اداره ثبت شهرداري و... رابطه جاي ضابطه را گرفته و هنگامي كه از قانون صحبت به عمل آوريد چنان كار شما را در دست اندازهاي اداري قرار ميدهند كه به راحتي زمان را از دست بدهيد. و تازه اين حال روز تعاوني هاست . شما ببينيد با مردم چه مي كنند.
وي مي گويد : شايد اگر شهر محدود شود و ارتفاع سازي در شهر انجام پذيرد ديگر خيلي از آقايان نتوانند زمينهاي كشاورزي را ارزان خريده و گران به مردم واگذار نمايند.
سودجوئي ها
در پايان تنها اين نكته را يادآور مي شويم كه سودجوئي برخي ها باعث گرديده شهر در حاشيه ها با مشكل هاي فراوان مواجه گردد مشكلي كه يكباره پس از اخطارهاي فراوان در قالب تجمعات و راه بندانها و تحص هاي گوناگون مبني بر درخواست خدمات رساني به حاشيه هاي شهر حوادث 9 خرداد 71 را به وجود آورد . و حال نيز نمونه هايي از اين اعتراضات در گوشه و كنار ديده و شنيده ميشود و اميد است مسئولين اقدامات لازم را مبذول نمايند.
امروز كساني كه طرح كمربندي سبز را در ساليان پيش براي شهر مشهد پيش بيني مي كردند براي زمين خواري و زمين داري تا نزديكي چناران پيش رفته اند و در آن سوي شهر به كمك بولدوزر كوههاي خليج را به تملك گرفته اند.
آيا باندهاي زمين خوار و زمين دار پشت خريد و فروش زمينهاي كشاورزي اطراف شهر مشهد پنهان شده اند و در جهت دهي مسير حركت شهر تاثير دارند