در گفتگو با حجت الاسلام والمسلمين قاضي زاده مسوول كميته علمي كنگره
اشاره : در آستانه چهاردهمين سالگرد ارتحال امام خميني كنگره انديشه هاي اخلاقي ـ عرفاني امام خميني در روزهاي هفتم و هشتم خرداد ماه از سوي موسسه تنظيم و نشر آثار امام در قم برگزار مي گردد.
به منظور آشنايي با اهداف و برنامه هاي كنگره گفت وگويي را با حجت الاسلام والمسلمين كاظم قاضي زاده مسوول كميته علمي كنگره انجام داديم كه ضمن آرزوي موفقيت براي برگزاركنندگان كنگره توجه شما را به آن جلب مي كنيم .

چه اولويتها و اهدافي را از برگزاري كنگره در نظر داشتيد
بسم الله الرحمن الرحيم و به نستعين ابتدا از دست اندركاران صفحه امام روزنامه جمهوري اسلامي تشكر مي كنم كه زمينه اطلاع رساني كنگره انديشه هاي اخلاقي ـ عرفاني امام خميني را فراهم نمودند.
در مورد زمينه طرح موضوع كنگره لازم است كه اين نكته گفته شود كه پس از برگزاري كنگره « امام خميني و انديشه حكومت اسلامي » از سوي موسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني درخواست ادامه فعاليتهائي مانند آنچه انجام شد در قالب كنگره وجود داشت ولي با توجه به ساختاري كه براي موسسه در دفتر قم در نظر گرفته شده بود مقرر گرديد كه اين موضوع در جلسه شوراي عالي موسسه تنظيم و نشر آثار كه متشكل از مدير محترم حوزه علميه قم برخي از شخصيتهاي حوزوي معاون پژوهشي موسسه در تهران سرپرست موسسه در قم و من مي باشد مطرح و پيرامون آن نتيجه گيري شود. در آن جلسه موضوعات متعددي همچون : ادامه مباحث كنگره « امام خميني و انديشه حكومت اسلامي » « امام و روحانيت و حوزه هاي علميه » و « انديشه هاي اخلاقي ـ عرفاني حضرت امام » مطرح شد و با توجه به اينكه در دو كنگره قبلي كه در سالهاي 74 و 78 در قم برگزار شد دو حوزه « فقه و سياست » از ديدگاه امام مورد بررسي تحقيق و تبيين قرار گرفت به نظر رسيد كه يكي از ابعاد حوزوي ناشناخته امام يا كمتر مورد توجه قرار گرفته عرصه اخلاق و عرفان امام است به همين جهت موضوع كنگره قرار گرفت و از سوي ديگر اين موضوع نياز جدي جامعه اسلامي چه در سطح دولت و حكومت و چه در سطح اجتماع و مردم است و به نظر رسيد كه از گذرگاه طرح مباحث عرفاني و يادآوري سيره عملي و نظري امام در اين دو حوزه جامعه به سوي مباحث اخلاقي و عرفاني بيشتر حركت كنند. به خصوص كه در سالهاي اخير بعضي از جريانهاي صوفي مسلكانه در داخل و خارج كشور رشد به سزايي داشته و برخي افراد كه به دنبال عرفان و معنويت مي گردند به جاي دست يابي به آنچه مطابق شرع و موازين ديني قابل قبول عالمان دين است متاسفانه به بعضي از نحله هاي غيرمطلوب و غيرصحيح روي آوردند. اين نيز علت ديگري بود كه ما را در طرح و تقويت و تبيين نحله عرفاني مورد رضايت شرع تشويق مي كرد.
موضوعات و محورهايي كه در كنگره مطرح خواهد شد را بيان كنيد.
ما در فراخواني كه در سطح عموم و در سطح خواص منتشر كرديم چهار محور اصلي را در نظر گرفتيم كه عبارتند از :
1 ـ انديشه عرفاني امام خميني : اين محور به دو بخش عرفان نظري و عملي تقسيم مي شود .
2 ـ انديشه اخلاقي امام خميني : كه در دو بخش اخلاق فردي و اخلاق اجتماعي مورد بررسي قرار مي گيرد.
3 ـ سيره اخلاقي و عرفاني امام خميني
4 ـ آثار مكتوب امام در حوزه اخلاق و عرفان
مقالات براساس چهار محور فوق و موضوعات فرعي در اين محورها سامان داده شده است .
به نظر شما ارتباط ميان بعد عرفاني امام با حوزه سياست ايشان چگونه است
در اين زمينه دو جهت بحث را مي توان از هم جدا كرد. يكي به لحاظ شخصيتي كه به يك معنا بايد گفت كه زيربناي شخصيت سياسي و حركت اجتماعي ايشان همان جنبه اخلاقي و عرفاني ايشان بوده است . امام در 27 سالگي كتاب « مصباح الهدايه » را تاليف كردند سپس كتاب « سرالصلاه » را نوشتند همچنين كتابهاي ديگري در حوزه اخلاق و عرفان مثل كتاب چهل حديث شرح حديث جنود عقل و جهل حواشي بر كتابهاي عرفاني را تاليف كردند. نظريه عرفاني امام هم مربوط به اين دوران است .
به لحاظ سير زندگي حضرت امام مي توان گفت كه دوران مبارزه سياست ورزي و رهبري ايشان متفرع بر آموخته ها و تجربه هاي عملي ايشان در حوزه اخلاق و عرفان است . همه فضلا و طلاب و رهپويان راه امام نيز بايد در نظر داشته باشند كه مسير امام پيش از مبارزه با دشمن بيرون و ارائه حركتهاي اجتماعي كلان چيزي جز تهذيب نفس و پيمودن سير كمال در عرصه هاي عرفان و اخلاق نبود.
از جهت ديگر ارتباط بين نظريه هاي عرفاني و اخلاقي امام با نظريه سياسي ايشان جاي بحث و تحقيق دارد و محققان نسبت به اين مساله كه آيا مباحثي كه امام تحت عنوان ولايت فقيه مطرح كرد متاثر از « ولايتي » است كه در مباحث عرفاني مطرح مي شود در اين زمينه نظرات مختلفي ارائه كرده اند و اين موضوع در جلسات كنگره مورد بحث و بررسي بيشتر قرار خواهد گرفت .
استقبال محققان حوزه و دانشگاه از كنگره چگونه بوده است

فراخوان عمومي خيلي محدود بود و با توجه به تجربيات گذشته به طور خصوصي از محققان حوزه و دانشگاه درخواست مقاله شد و حدود 250 مقاله به كنگره ارائه شده است تقريبا 60 % از حوزه و مابقي از دانشگاهيان مي باشند.
حدود نيمي از مقالات براي چاپ انتخاب شده است و بقيه هم يا مردود اعلام شده يا براي سطوح عمومي در نشريات عمومي در نظر گرفته شده است كه به موقع استفاده خواهد شد.
كميته علمي كنگره با چه معيارهايي كار خود را شروع كرده است
كميته علمي متشكل از حدود 30 نفر از اساتيد حوزه و دانشگاه و فضلايي است كه در مباحث اخلاق و عرفان كار كرده اند. و براساس معيارهاي در نظر گرفته شده مقالات را بررسي مي كنند كه مهمترين امتياز براي اتقان علمي و طرح نظريه ها و تحليل مناسب و استفاده از منابع دقيق بوده است .
تاريخ برگزاري و برنامه هاي كنگره را بيان كنيد.
كنگره در تاريخ هفتم و هشتم خرداد ماه برگزار مي شود. در اين كنگره ضمن ايراد سخنراني توسط آيت الله جوادي آملي از سخنراني برخي اساتيد حوزه و دانشگاه استفاده مي شود و نيز مقالات متعددي در حوزه هاي مختلف عرفان و اخلاق قرائت مي شود همچنين چند ميزگرد هم در موضوعات مرتبط با كنگره برگزار مي گردد.
البته به جز واحد جذب مقالات بخشهاي ديگري نيز به فعاليت پرداخته از جمله واحد مصاحبه هاي علمي كه با بيش از 30 نفر از اساتيد حوزه و دانشگاه و ياران امام در موضوعات كنگره گفت و گو شده است كه در يك جلد منتشر مي شود.
واحد ديگر ماخذ شناسي انديشه هاي اخلاقي ـ عرفاني امام خميني را تهيه كرده است كه در يك جلد منتشر مي شود.
مجموعه مقالات برگزيده كنگره كه در 8 جلد همزمان با برگزاري كنگره منتشر خواهد شد يك جلد هم تحت عنوان « سبك شناسي نظم و نثر امام خميني » منتشر مي شود كه در حوزه ادبيات عرفاني امام است .
سه مجموعه هم از آثار حضرت امام است كه يكي تحت عنوان « مكاتبات عرفاني و مباحث مفصل عرفاني امام » كه با تحقيقاتي ارائه خواهد شد. « الهي نامه » عنوان ديگري است كه گزيده دعاهاي حضرت امام است كه در آثار امام با تعبير « الهي » يا « خدايا » آمده است . عنوان ديگر « نيايش نامه » است كه مجموعه اي از ادعيه و مناجاتهايي است كه از حضرت امام در عرصه هاي مختلف سياسي ـ اجتماعي در كتابها و آثار مكتوب ايشان وجود داشته است .
مجموعه آثار كنگره 15 جلد خواهد بود كه عرضه مي شود.
واحد ديگر خدمات تحقيق است كه فيش برداريهاي مناسبي از آثار امام شده است و مورد استفاده محققان قرار خواهد گرفت .
چه برنامه هاي جانبي در كنگره در نظر گرفته شده است
نشريه اي به نام « اشراق » كه دو شماره آن قبل از كنگره منتشر شده است و در روزهاي برگزاري كنگره هم هر روز يك شماره منتشر خواهد شد و در آنها خلاصه اي از مباحث علمي كنگره و بخشي از مصاحبه ها عرضه خواهد شد.
دو نشريه « آينه پژوهش » و « متين » همزمان با برگزاري كنگره با همكاري كنگره ويژه نامه هايي را منتشر مي كنند.
در زمان برگزاري كنگره نمايشگاهي از آثار عرفاني و اخلاقي امام و همچنين پايان نامه هايي كه در اين حوزه نوشته شده است به معرض بازديد محققان و مهمانان كنگره قرار خواهد گرفت .
دبير كنگره چه كسي خواهد بود
دبير كنگره حضرت آيت الله جوادي آملي است كه انشاالله قرار است در جلسه افتتاحيه سخنراني مفصلي در تبيين حدود مباحث عرفاني امام مطرح كند.
با توجه به اينكه در دو كنگره قبلي كه در سالهاي 74 و78 در قم برگزار شد دو حوزه « فقه و سياست » از ديدگاه امام مورد بررسي تحقيق و تبيين قرار گرفت به نظر رسيد كه يكي از ابعاد حوزوي ناشناخته امام يا كمتر مورد توجه قرار گرفته عرصه اخلاق و عرفان امام است به همين جهت موضوع كنگره قرار گرفت .
كنگره در تاريخ هفتم و هشتم خرداد ماه برگزار مي شود. در اين كنگره ضمن ايراد سخنراني توسط آيت الله جوادي آملي از سخنراني برخي اساتيد حوزه و دانشگاه استفاده مي شود و نيز مقالات متعددي در حوزه هاي مختلف عرفان و اخلاق قرائت مي شود همچنين چند ميزگرد هم در موضوعات مرتبط با كنگره برگزار مي گردد.