روزنامه جمهوري اسلامي 04/02/1382 صفحه مقالات

  • بر ساحل ديدار
  • مولا بيا
  • آيت الله صافي :
    اساس روح دين مساله مهدويت است

  • جوابيه راه آهن به يك مقاله :
    نوروز امسال 1 4 ميليون مسافر توسط راه آهن جابجا شدند

  • تاريخچه مسجد جمكران
  • *****
    بر ساحل ديدار




  • كتاب « بر ساحل ديدار » نوشته خانم « نيره روحي » گزارشگر ساعاتي از زندگاني امام عصر(عج ) است و از لحظه تولد تا خردسالي امام عليه السلام را به تصوير كشانده است .
    اين هشت گزارش كه به تعداد هشت باب بهشت تنظيم شده اند به ترتيب عبارتنداز :
    « ماه شب چهارده مرد فارسي شهادت چهل نفر صاحب شيعيان نسيم خادم نشانه ها انار زرين و آخرين سخن »
    اين ديدارها در زمان امام حسن عسكري عليه السلام و يا اواخر عمر شريف حضرتش اتفاق افتاده است . امام حسن عسكري عليه السلام با ظرافت خاصي در اوج محاصره شديد عباسيان فرزندش مهدي حجت خدا را به بعضي از شيعيان معرفي كرده و چهره مباركش را نشان داده است .
    1 ـ .... دقايقي بعد بيرون آمدند كودك سه ساله اي را بر دوش داشتند كه صورتش همچون ماه شب چهارده زيبا بود و مي درخشيد . آن گاه فرمودند : « اي احمدبن اسحاق اگر پيش خدا و پيش ما عزيز و گرامي نبودي فرزندم را به تو نشان نمي دادم . اين فرزندم همنام و هم كنيه پيامبر است كه زمين را پر از عدالت و راستي مي كند آنگونه كه از ظلم وفساد پر شده باشد... »
    2 ـ ... به درون اتاق رفتم كنيزي را ديدم كه چيز سرپوشيده اي را در بغل دارد امام به كنيز فرمودند : « روپوش را بردار » . كودكي را ديدم بسيار زيبا سفيد رو با چشماني جذاب و گيرا تا آن زمان كودكي به زيبايي او نديده بودم . آن گاه امام به من فرمودند : « اين صاحب الزمان شماست . »
    3 ـ ... در خانه امام حسن عسكري (ع ) بوديم چهل نفر هم بوديم . امام فرزندش را به ما نشان داد... وفرمود : « بعد ازمن اين امام شماست و جانشين من ! از او پيروي كنيد... چند روزي نگذشت كه امام حسن عسكري (ع ) به شهادت رسيد. »
    4 ـ ... گفتيم : در مساله اي مانده ايم : امام فرمودند : « بپرسيد : »
    گفتيم : آقاجان ! صاحب الامر كيست همان كسي كه اصلاح جهان به دست او انجام مي شود و بساط ظلم وستم به وسيله ي او برچيده مي شود
    امام نگاهي به من و دوستم انداختند نگاهي هم به اطراف كردند پرده اي را كه جلوي در منزلشان آويخته بودند كنار زدند و فرمودند : « نگاه كن » . سرم را داخل منزل بردم . طفل پنج ساله اي را ديدم ... امام او را در آغوش گرفت و فرمود : « اين صاحب شماست . »
    5 ـ ... لحظه اي ايستادم . چه منظره ي زيبايي بود . گويي ماه و خورشيد در يك جا جمع باشند. ناگهان عطسه ام گرفت . نوزاد با صدايي ملكوتي و آسماني مرا خطاب كرد و فرمود : « خدا تو را رحمت كند. » من از سخن گفتن نوزاد بسيار تعجب كردم . لحظه اي مكث كردم ولي يادم آمد ائمه اطهار عليهم السلام در نوزادي هم صحبت مي كنند بهتر از آن گونه كه عيسي مسيح عليه السلام در گهواره سخن گفت .
    6 ـ .... جعفر عصباني شد . از جا برخاست در حالي كه دامن خود را مي تكاند گفت : اينها از ما مي خواهند غيب بدانيم ! در اين وقت خادمي وارد شد و به آنها گفت : مولاي من مي فرمايند شما نامه فلاني وفلاني را آورده ايد و كيسه اي به همراه داريد كه هزار دينار در آن هست . يك سكه ي ده ديناري در ميان آنهاست كه صاف شده است . آنها خوشحال شدند كه توانسته اند امانت ها را به جانشين برحق امام برسانند. آن گاه كيسه را به همراه نامه ها به خادم امام دادند تا به آن حضرت برساند.
    ابوالاديان كه اين صحنه را ديد دانست كه جانشين امام حسن عسكري عليه السلام همان كودك پنج ساله اي است كه بر پدرش نماز خواند نامه ها را از او مطالبه كرد و از درون كيسه خبر داد.
    7 ـ .... امام حسن عسكري عليه السلام به احمد بن اسحاق فرمودند : « كيسه ها را در مقابل فرزندم قرار بده تا حلال و حرام آن را از هم جدا كند. » احمد كيسه ها را در مقابل كودك قرار داد. كودك كه تاآن زمان با گوي زرين بازي مي كرد به كيسه اي اشاره كرد و فرمود : « اين كيسه فلاني پسر فلاني است كه در فلان محله قم زندگي مي كند. شصت و دو دينار در آن است . چهل وپنج دينار از پولي است كه به او ارث رسيده و چهارده دينارش از پول 9 طاقه پارچه است . سه دينار هم مربوط به اجاره ي مغازه هايش مي باشد. »
    امام فرمودند : « راست گفتي فرزندم . حالا به اين مرد نشان بده كه حرام آن چند تا است : طفل ... »
    8 ـ ... حضرت ظرف را گرفت و خواست بياشامد ولي دستش لرزيد به دندان هايش خورد و بر زمين ريخت . آن گاه رو به « عقيد » كردند و فرمودند : « به اتاق برو فرزندم در حال سجده است او را خبركن نزد من بيايد. » « عقيد » با كودك نزد امام آمد. ابوسهل ادامه داد...

    اين كتاب در 32 صفحه به قطع رقعي توسط انتشارات نبا (تهران 8 ـ6421107 ) براي دومين بار منتشر شده است .

  • *****
    مولا بيا


  • امروز به اندازه تمام دلواپسي ها « نام مولا » را تكرار مي كنم . مولا امتداد خسته نگاه عشاقي است كه در سحري سپيد به استمداد نگاهها گره مي خورد. امروز روي خط قلبم به اندازه تمام خطوط عالم خط سبز « انتظار » را ترسيم مي كنم و در زير باران توبه وضوي رجعت مي سازم و در گوشه گوشه وجودم شهر انتظار را ترسيم مي كنم .
    امروز در زير باران اشك عطش دلم را با ضريح چشمانت سيراب مي كنم و بادلم راهي جاده سكوت مي شوم و تابلوي روزهاي انتظار را در لابلاي اشك هايم پنهان مي سازم و مي مانم مي مانم تا تو از فراز تمام خوبي ها بيايي .
    مولاي من نمي دانم شعر تو چگونه شعري است ولي مي دانم شعرتو رجعت شعور است .
    مولاي من مرا ببين كه يادگار روزهاي جوانيم را در عريضه تنهائي هاي عالم مي نويسم و براي تو مي فرستم تو كه معاد جواني ام هستي و رجعت انتظارم .
    مولاي من بيا كه چشم هايم خيره شده اند و نامه هايم بي جواب مانده اند.
    مولاي من بيا كه ديگر مرا چشمي نيست و ديگر كلاس درس به سكوت مي گذرد مولاي من بيا كه خاطراتم جوانه زده اند. مولاي من بيا كه سينه ام را سوزي نمانده و تابلوي شهرم را غبار گرفته است .
    مهديه باقري

  • *****
    آيت الله صافي :
    اساس روح دين مساله مهدويت است


  • حضرت آيت الله لطف الله صافي گلپايگاني در ديدار اعضاي مركز تخصصي مهدويت وابسته به بنياد فرهنگي حضرت مهدي (عج ) گفت : بايد هميشه مردم را با مساله مهدويت آشنا نمود و هر شخصي بايد زماني را به مهدويت اختصاص بدهد.
    وي اضافه كرد : حضرت مهدي (عج ) صاحب حوزه هاي علميه هستند و عدم شناخت ابعاد وجودي و شخصيتي وي يك نقصان است .
    وي خواستار بررسي دقيق مسايل پيرامون مهدويت شد و گفت : مطالبي در برخي كتابها به چاپ مي رسد كه ضعيف است و مطالب قوي را هم تحت الشعاع قرار داده و شبهه ايجاد مي كند.

  • *****
    جوابيه راه آهن به يك مقاله :
    نوروز امسال 1 4 ميليون مسافر توسط راه آهن جابجا شدند


  • اجاره واگن از خارج در ايام پرتردد مسافر مقرون به صرفه نيست
    احتراما در روزنامه جمهوري اسلامي مورخ 1382 1 25 مطلبي با عنوان « حل مشكل بليت رويا يا واقعيت ! » درج گرديده كه ضمن تشكر از نويسنده محترم كه نسبت به مسائل حمل ونقل بويژه حمل ونقل ريلي توجه خاصي داشته اند توضيحاتي به شرح ذيل ايفاد مي گردد :
    نويسنده محترم در ابتداي مطلب خود ضمن گلايه از وضعيت بليت بويژه در ايام اوج مسافرت به سرگرداني و خوابيدن مردم در ايستگاه راه آهن براي تهيه بليت اشاره كرده اند در حاليكه اين مشكل دقيقا از سال 1376 و با راه اندازي شبكه رايانه اي فروش برطرف شده است . ) On - Line (بليت
    لازم به ذكراست راه اندازي شبكه رايانه اي فروش بليت و نيز افزايش تعداد نمايندگي هاي فروش در شهرهاي مختلف از جمله راهكارهاي انجام گرفته براي بهبود عرضه بليت و امكان تهيه آسان آن براي كليه اقشار جامعه بوده كه يكي از مهمترين دستاوردهاي شركت در جهت افزايش رضايتمندي مسافران محسوب مي شود. اين امر موجب شده است كه 1 ـ دسترسي عادلانه مردم در سراسر كشور به بليت 2 ـ پيش فروش يكماهه بليت 3 ـ فروش تلفني بليت 4 ـ ابطال و استرداد بليت در تمامي مراكز فروش 5 ـ طراحي فروش بليت بين راهي 6 ـ طراحي فروش بليت در كوپه هاي ويژه خواهران و برادران فراهم گردد. لذا با اين تمهيدات مردم به خوبي دريافته اند كه اگر در آژانسي بليت موجود نباشد در ساير آژانسها نيز بليت نيست . لذا سرگرداني و خوابيدن در ايستگاه راه آهن ضرورتي پيدا نمي كند.
    ضمنا امكان پيش فروش بليت از يكماه قبل نيز فراهم شده تا مسافران با برنامه ريزي هاي بهتر و خاطرآسوده بتوانند بليت مورد نظر خود را تهيه كنند كه اين امر بجز در ايام پيك و اوج مسافرت كه ناشي از كمبود ناوگان است در ساير ايام سال به آساني قابل دسترسي است و آماده خدمات دهي به هموطنان گرامي مي باشد.
    با اين حال همانطور كه بارها اعلام شده و نويسنده محترم نيز در مقاله خود تلويحا به اين مطلب اشاره كرده اند كمبود تعداد واگن و بالا بودن عمر آنها از مشكلات بخش مسافري در قبال رشد روزافزون تقاضا و ارتقاي خواسته هاي مسافرين بوده است . به عنوان مثال تا پايان سال گذشته جمعا 992 واگن مسافري (585 واگن درجه يك 323 واگن درجه 2 66 واگن اتوبوسي و 18 واگن ريل باس ) در اختيار شركت رجا بوده است . كه از اين تعداد تنها 149 واگن مسافري نو توسط شركت واگن پارس (در سال 1369 ) تحويل شده است . لذا متاسفانه ميانگين عمر ناوگان مسافري رجا 28 سال است .
    بنابر اين بخش عمده مشكلات ناشي از كمبود اعتبار و بي توجهي به حمل ونقل ريلي بوده است و اگر مجالي براي امكان پيشرفت و توسعه بيشتر بوده اين شركت از انجام آن دريغ نورزيده است .
    به عنوان نمونه در نوروز امسال يك ميليون و 400 هزار نفر با قطار جابه جا شده اند كه نسبت به نوروز سال گذشته 22 درصد رشد نشان مي دهد كه اين ميزان نسبت به ايام عادي سال 56 درصد رشد در ظرفيت ايجادي است كه اغلب ناشي از برنامه ريزي اصولي و استفاده بهينه ازناوگان موجود بوده در صورتي كه هيچ افزايشي در تعداد واگنها صورت نگرفته است . همين سياست طي سالهاي گذشته و در ايام عادي نيز لحاظ گرديد بطوري كه از سال 76 تا 81 افزايش جابه جايي مسافر از 9 ميليون نفر به 14 ميليون و 300 هزار نفر رسيده است .
    نويسنده محترم در ادامه به مسافرتهاي گروهي و گرانتر فروختن بليت ها به شركتهاي مسافرتي و تورها اشاره كرده اند كه از ايشان مي خواهيم چنانچه مواردي از اين قبيل دارند با مستندات مربوطه ارايه تا از سوي اين شركت پيگيري شود زيرا قيمت بليت ها از سوي دولت كنترل مي شود و نرخ هاي مصوب از سوي دولت به اين شركت ابلاغ مي شود و تخطي از آن مستوجب تعقيب خواهد بود. اما اينكه چرا بليت گروهي فروخته مي شود بايد گفت وظيفه يك شركت خدماتي راضي نگهداشتن طيف مختلف و وسيعي از مشتريان خود است . و صرف تك فروشي بليت تنها راضي نگهداشتن يك طيف است در حاليكه ما بايد به كليه طيف هاي مشتري مان اعم از انفرادي و گروهي (مدارس هياتهاي مذهبي بسيج و...) خدمات بدهيم . ضمنا اين قبيل خدمات از طريق ايجاد ظرفيت هاي فوق العاده كه دربالا اشاره نموديم انجام شده است . با اين حال نويسنده محترم به اين سوال پاسخ دهند كه چگونه مي توان به تقاضاي 80 ميليون نفر در سال پاسخ داد در حاليكه امكانات ما تنها پاسخگوي 14 5 ميليون مسافر در سال مي باشد بنابر اين همانطور كه ملاحظه فرموديد عمده مشكلات به كمبود عرضه و ناوگان برمي گردد و مشكلاتي كه مطرح شده به شكلي نيست كه بتوان يك شبه به حل آن مبادرت ورزيد.
    در ادامه مقاله نويسنده محترم براي رفع كمبود امكانات بحث اجاره واگنها را مطرح كرده اند در حاليكه امكان اجاره واگنها براي زمان كوتاه بدليل بالا بودن هزينه ها و مقرون به صرفه نبودن آن ميسر نيست و جهت مزيد اطلاع فقط انتقال يك واگن مثلا از كشور تركيه بالغ بر 20 هزار دلار هزينه خواهد داشت .
    با اين حال عليرغم نظر منفي نويسنده محترم تمهيدات زيادي جهت جذب بخش خصوصي به فعاليت در صنعت حمل و نقل ريلي از سوي اين شركت انجام گرفته بطوري كه شركت رجا در راستاي تحقق اهداف دولت محترم و در اجراي مواد 30 و 128 قانون برنامه سوم واگذاري فعاليت ها به بخش غيردولتي را ادامه داده است . در همين راستا پس از دو مرحله واگذاري راهبري 85 درصد قطارها و بازسازي و راهبري قطارهاي ويژه سيمرغ و سبز (كه متاسفانه عليرغم استقبال زياد از سوي مردم با كم لطفي نويسنده محترم مواجه شده است ) در سال 79 و قطار دليجان در سال گذشته با 17 ميليارد ريال تسهيلات ارايه شده در مرحله سوم خصوصي سازي قرارداد خريد تعداد 22 دستگاه واگن در مسيرتهران ـ كرمان با سازمان عمران كرمان (66 ميليارد ريال ) و قرارداد 25 دستگاه در مسير اصفهان بندرعباس (77 ميليارد ريال ) با بخش خصوصي منعقدشده است كه مجموعا 143 ميليارد ريال وام با نرخ بهره 4 درصد به سرمايه گذاران اعطا شده است .
    همزمان پروژه مهم راه اندازي قطار برقي (تندرو) تهران ـ قم ـ اصفهان با سرعت 250 كيلومتر در دست اقدام است كه 50 درصد از سرمايه گذاري آن الزاما بايستي توسط بخش خصوصي داخلي يا خارجي انجام گيرد. در اين راستا مذاكراتي با شركتهاي خصوصي داخلي و همچنين كشورهاي چين بلژيك و ايتاليا انجام شده و درحال پي گيري است .
    با اين حال همانطور كه اطلاع داريد بخش خصوصي دنبال توجيه اقتصادي و سود است و معمولا سرمايه خود را در جايي صرف مي كند كه هم زودبازده باشد و هم صرفه زياد اقتصادي داشته باشد در حاليكه حمل ونقل ريلي فاقد اين ويژگيهاست . لذا در حاليكه در ايام عادي سال اتوبوسها نيز با ضريب اشغال 50 تا 60 درصد در رفت وآمدند بديهي است كه بخش خصوصي براي ايام كوتاه نظير نوروز سرمايه گذاري كلان نخواهد كرد.
    با اين حال شركت رجا در مقابل مشكلات و كاستي هاي مربوط به بخش حمل و نقل ريلي ساكت ننشسته و تمهيداتي را جهت بهينه سازي ناوگان حمل ونقل در نظر گرفته است كه به بخشي از آنها در ذيل اشاره مي شود.
    شركت رجا از مدتها قبل با اجراي سياستهاي خريد واگن از داخل و خارج كشور با نگرش حمايت از صنعت داخلي و انتقال تكنولوژي خريد ريل باس و بازسازي و تبديل واگنها را در اولويت برنامه هاي خود قرار داده كه انتظار مي رود علاوه بر افزايش تعداد متوسط عمر ناوگان نيز كاهش يابد. در اين راستا برنامه هاي مهمي در دست اقدام است كه بخشي از آنها عبارتنداز :
    1 ـ خريداري 20 دستگاه لكوموتيو ويژه قطارهاي مسافري با سرعت 160 كيلومتر از فرانسه كه تاكنون 10 دستگاه آن وارد شده است . (از مجموعه 100 دستگاه لكوموتيو باري و مسافري كه 80 دستگاه آن در داخل مونتاژ مي شود).
    2 ـ خريداري 200 دستگاه واگن مسافري از واگن پارس كه سري اول آن شامل 50 دستگاه از سالجاري شروع به تحويل خواهد شد.
    3 ـ خريداري 30 دستگاه ترن سنت 4 و 6 واگنه با سرعت 160 كيلومتر كه از سال 82 بتدريج وارد خواهد شد . (5 ست آن بطور كامل وارد مي شود و 15 ست ديگر در ايران توليد مي شود).
    4 ـ قرارداد 150 دستگاه واگن مسافري خارجي كه به علت عدم تامين ارز مورد نياز در سال گذشته با يكسال تاخير در سال جاري تحويل خواهد شد. (كه دو سوم آن در ايران توليد و مونتاژ مي شود).
    5 ـ قرارداد 25 دستگاه مولد و 30 دستگاه واگن حمل خودرو دو طبقه كه از سال آينده تحويل خواهد شد.
    6 ـ قرارداد خريد 30 ست 3 و 4 واگنه اتوبوس ريلي جهت افزايش ميزان سفرهاي حومه اي .
    7 ـ مناقصه خريد 30 دستگاه لكوموتيو سبك مسافري با سرعت 160 كيلومتر .
    8 ـ افزايش سرعت كليه لكوموتيوها اعم از قديمي و جديد به سقف 160 كيلومتر در ساعت كه دو نمونه اول آن در سال گذشته به صورت آزمايشي راه اندازي شد. در مجموعه بااين روند در پايان برنامه سوم توسعه بيش از 17 ميليون مسافر در سال در سطح كشور جابه جا خواهد شد و انشاالله چشم انداز نويدبخشي را در صنعت حمل و نقل ريلي مسافري عليرغم تمامي كاستيها و بي مهري ها شاهد خواهيم بود.

  • *****
    تاريخچه مسجد جمكران


  • قسمت سوم و آخر
    پيشگويي امير مومنان (ع ) از مسجد جمكران
    مطابق نقل خلاصه البلدان از كتاب « مونس الحزين » شيخ صدوق امير مومنان (ع ) از مسجد مقدس جمكران سخن گفته است .
    محمد بن محمد بن هاشم حسيني رضوي قمي به تقاضاي مولي محمد صالح قمي به سال 1179 هجري درباره ي فضيلت شهر قم و تاريخچه ي تاسيس مسجد مقدس جمكران كتاب ارزش مندي تاليف و آن را خلاصه البلدان نام نهاده است .
    شيخ آقا بزرگ تهراني اين كتاب را مشاهده كرده و گزارش آن را در الذريعه آورده است . (13 )
    مرحوم كاتوزيان اين كتاب را در اختيار داشته فرازهايي از اين كتاب را در كتاب « انوار » المشعشعين آورده است .
    وي در اين رابطه حديثي از امير مومنان (ع ) آورده كه فرازهايي از آن را در اين جا مي آوريم و علاقه مندان به تفصيل بيش تر را به كتاب انوار المشعشعين رهنمون مي شويم . او مي گويد :
    در كتاب خلاصه البدان از كتاب مونس الحزين ـ از تصنيفات شيخ صدوق ـ با سند صحيح و معتبر از امير مومنان (ع ) روايت كرده كه خطاب به حذيفه فرمود : « اي پسر يماني ! در اول ظهور خروج نمايد قائم آل محمد(ع ) از شهري كه آن را قم گويند(14 ) و مردم را دعوت به حق مي كند همه ي خلائق از شرق و غرب به آن شهر روي آورند و اسلام تازه شود...
    اي پسر يماني ! اين زمين مقدس است از همه ي لوث ها پاك است ...
    عمارت آن هفت فرسنگ در هشت فرسنگ باشد. رايت وي بر اين كوه سفيد بزنند به نزد دهي كهن كه در جنب مسجد است و قصري كهن ـ كه قصر مجوس است ـ و آن را « جمكران » خوانند از زير يك مناره ي آن مسجد بيرون آيد نزديك آن جا كه آتش خانه ي گبران بوده ... » (15 )
    از اين حديث شريف استفاده مي شود به طوري كه مسجد سهله در دوران ظهور حضرت بقيه الله ارواحنا فداه پايگاه آن حضرت خواهد بود مسجد مقدس جمكران نيز در عصر ظهور جايگاه خاصي دارد و پايگاه ديگري براي آن حضرت است .
    مرحوم كاتو زيان پس از نقل متن كامل حديث به شرح و تفسير آن پرداخته درباره ي كوه سفيد و قصر مجوس و ديگر تعبيرهايي كه در حديث شريف آمده و ما به جهت اختصار نياورديم به تفصيل سخن گفته است . (16 )
    خوانندگان گرامي توجه دارند كه احاديث ملاحم چندان نيازي به تحقيق در سند ندارند زيرا جز معصومان (ع ) كه با سرچشمه ي وحي مربوط بودند شخص ديگري نمي توانست خبري بگويد كه صدها سال بعد تحقق پيدا كند.
    روزي كه امير مومنان (ع ) به حذيفه از مسجد جمكران خبر مي داد در سرزمين حجاز و عراق كم تر كسي نام قم را شنيده بود لذا مي بينيم كه در احاديث فراواني به هنگام بحث از قم به « در نزديكي ري » تعبير شده تا به اين وسيله موقعيت جغرافيايي شهر قم براي اصحاب ائمه (ع ) روشن گردد.
    از اين رهگذر احتمال نمي رود كه احدي از مردم حجاز نام جمكران را به عنوان يكي از دهات قم شنيده باشد.
    نكات ريزي كه در مورد قصر مجوس و آتش خانه ي گبران آمده مطلبي نبود كه در حجاز و عراق كسي از آن آگاه باشد.
    به هنگام صدور اين حديث از مولاي متقيان (ع ) كسي نمي توانست پيش بيني كند كه در كنار ده جمكران در آينده مسجدي ساخته خواهد شد و با حضرت بقيه الله (عج ) كه آن روز متولد نشده بودـ ارتباط خواهد داشت .
    هنگامي كه شيخ صدوق اين حديث را در كتاب مونس الحزين درج مي كرد بدون ترديد اين مسجد مناره نداشت .
    هنگامي كه صاحب « خلاصه البلدان » در قرن دوازدهم اين حديث را از « مونس الحزين » نقل مي كرد باز هم مسجد مقدس جمكران مناره اي نداشت زيرا براي نخستين بار در سال 1318 هجري يك مناره در زاويه ي جنوب شرقي مسجد ساخته شد . (17 )
    هنگامي كه مرحوم كاتوزيان اين حديث را در كتاب انوار المشعشعين مي نوشت مسجد جمكران فقط يك مناره داشت و تا چند سال پيش نيز به همين منوال بود ولي در اين حديث آمده است كه « از زير يك مناره ي آن مسجد بيرون آيد » . (18 )
    اين تعبير صريح است در اين كه به هنگام ظهور و حضرت بقيه الله ارواحنا فداه مسجد مقدس جمكران بيش از يك مناره خواهد داشت در حالي كه به هنگام چاپ كتاب (1327 هجري ) مسجد فقط يك مناره داشت .
    جمكران ميعادگاه عاشقان
    در طول سال شب هاي چهارشنبه مسجد مقدس جمكران پذيراي قريب يكصد هزار عاشق دل باخته است كه از شهرهاي دور و نزديك به شهر مقدس قم روي مي آورند و در حرم مطهر حضرت معصومه (ع ) پيشاني ادب بر آستان مي سايند و آن گاه راهي مسجد مقدس جمكران مي شوند و با امام رووف به راز و نياز مي پردازند.
    از چهره هاي برجسته اي كه ارادت خاصي به مسجد مقدس جمكران داشتند و خوانندگان گرامي با شخصيت علمي و تقوايي آنان آشنايي دارند آيات عظام حاج شيخ عبدالكريم حائري حاج ميرزا جواد آقا ملكي تبريزي حاج سيد محمد تقي خوانساري حاج سيد محمد حجت كوهكمري حاج آقا حسين بروجردي حاج سيد حسين قاضي حاج شيخ محمد تقي بافقي حاج آقا مرتضي حائري را مي توان نام برد.
    براي مرحوم آيه الله حائري هر وقت مشكلي پيش مي آمد مرحوم آيه الله بافقي را به مسجد جمكران مي فرستاد و رفع مشكل مي شد.
    هر وقت شهريه حوزه تامين نمي شد مرحوم آيه الله حجت به مسجد مقدس جمكران مشرف مي شد و همان روز شهريه تامين مي گرديد.
    براي مرحوم آيه الله بروجردي هر وقت مشكلي پيش مي آمد گوسفندي مي فرستاد تا در كنار مسجد جمكران قرباني كنند.
    براي مرحوم آيه الله گلپايگاني هر وقت مشكلي پيش مي آمد عريضه اي مي نوشت و با گروهي از اصحاب و فرزندان خود به مسجد مقدس جمكران مشرف مي شد و توسل مي كرد و رفع مشكل مي شد
    مرحوم آيه الله مرعشي چهل شب چهارشنبه در مسجد جمكران بيتوته كرد.
    آيه الله صافي در مورد پدر بزرگوارشان مرحوم آيه الله حاج ملا جواد صافي گلپايگاني نقل فرمودند كه ملتزم بود حتي الامكان پياده به مسجد جمكران مشرف شود.
    آيه الله حاج سيد محمد تقي خوانساري نيز غالبا پياده مشرف مي شدند.
    خصوصيت شب چهارشنبه
    مكررا با اين سئوال مواجه شده ايم كه « آيا شب چهارشنبه خصوصيتي دارد » .
    در پاسخ بايد عرض كنيم كه شب چهارشنبه خصوصيت دارد. لذا مي بينيم كه حضرت بيقه الله ارواحنا فداه در همان فرماني كه براي تاسيس مسجد جمكران صادر كردند فرمودند : « فردا شب كه شب چهارشنبه است آن بز را به همين جايگاه بياور و ذبح كن و روز چهارشنبه كه هجدهم ماه رمضان است گوشت آن را به بيماران صعب العلاج انفاق كن كه خداوند همه شان را شفا عنايت مي كند . » (19 )
    دعاي عظم البلا
    در اين جا ياد آوري اين نكته لازم است كه در مسجد مقدس جمكران از دعاهاي مربوط به حضرت بقيه الله ارواحنا فداه مانند « دعاي ندبه » « دعاي سلام الله الكامل » « زيارت آل ياسين » « دعاي عهد » ... بويژه از دعاي « اللهم عظم البلا... » كه بعد از نماز حضرت صاحب الزمان (ع ) به آن امر شده است غفلت نشود . (20 )
    پانويس :
    13 ـ الذريعه ج 7 ص .216
    14 ـ ترديدي نيست كه قيام نخستين حضرت بقيه الله ارواحنا فداه از مكه ي معظمه و كنار خانه ي خدا است . اين حديث و احاديث مشابه به حركت هاي بعدي آن كعبه ي مقصود نظر دارد.
    15 ـ انوار المشعشعين ج 1 ص 453
    16 ـ انوار المشعشعين ج 1 ص 454 ـ 458
    17 ـ گنجينه ي آثار قم ج 2 ص 672
    18 ـ انوار المشعشعين ج 1 ص 454
    19 ـ جنه الماوي ص 45 بحار ص 53 ص 232
    20 ـ جمال الاسبوع ص 280