در تاريخ و زندگي آن دسته از افراد و جريانهايي موفق ترند كه نه تنها قادر باشند از بحرانها مصايب موانع و پديده ها و حوادث بازدارنده به خوبي عبور كنند بلكه تيزبيني قدرت روحيه و روشي داشته باشند كه بتوانند از بحرانها و مصايب و پديده هاي بازدارنده نيز بستري براي حركت و رسيدن به اهداف خود بسازند و آنها را با قدرت خود طوري جهت دهي كنند كه به ضد بحران تبديل شوند و به اسبابي براي شتاب بخشيدن و سامان دادن بهتر امور تغيير شكل دهند. اگر از اين زاويه به زندگي و مبارزات و افكار و روحيات امام خميني بنگريم قطعا به اين نتيجه مي رسيم كه آن بزرگوار در اين زمينه نيز از همه رهبران و بزرگسالان تاريخ معاصر سبقت گرفته اند. به عنوان مثال امام خميني (ره ) شهادت فرزند عزيزش آيت الله سيد مصطفي خميني را الطاف خفيه الهي براي اسلام و نهضت اسلامي ذكر كردند جنگ تحميلي هشت ساله به ايران اسلامي را تحفه الهي ناميدند و از اين زاويه به جنگ و مسائل آن نگاه كردند و ...
با ذكر اين مقدمه پيرامون يكي از حوادث مهم تاريخ انقلاب اسلامي كه در ارديبهشت ماه 1342 اتفاق افتاد به طور اختصار مطالبي نقل مي كنيم .
البته پيش از حادثه مذكور هجوم به مدرسه فيضيه در تاريخ دوم فروردين سال 1342 صورت گرفت كه در جريان اين هجوم گروهي از طلاب شهيد و مجروح شدند. به هر حال بعد از هجوم به مدرسه فيضيه در اول ارديبهشت سال 1342 رژيم شاه به منظور مقابله با نهضت اسلامي و به اصطلاح بحران آفريني براي امام خميني و طلاب و روحانياني كه به نهضت پيوسته بودند دستور داد معافيت تحصيلي طلاب و روحانيان لغو شود و ماموران رژيم آنها را در هر جا يافتند دستگير كنند و براي انجام خدمت سربازي به پادگانها بفرستند. طراحان اين برنامه گمان مي كردند با لغو معافيت تحصيلي روحانيون و فرستادن آنها به سربازخانه ها امام خميني كه در آن زمان با شدت و قاطعيت عليه ستمگريها و اقدامات ضداسلامي و ضد ميهني رژيم شاه مبارزه مي كردند مجبور به سكوت خواهند شد و شعله نهضت تا حدود زيادي فروكش خواهد كرد. اما اين اقدام رژيم شاه نه تنها امام خميني را به عقب نشيني و سكوت وانداشت بلكه آن بزرگوار اقدام مذكور را راهي براي تربيت ديني و انقلابي سربازان و كشاندن نهضت به درون پادگانها برشمردند و خطاب به طلاب فرمودند :
نگران نباشيد تزلزل به خود راه ندهيد و با كمال رشادت و سربلندي و روحي قوي بايستيد. شما ـ هر كجا كه باشيد ـ سربازان امام زمان (عج ) مي باشيد; و بايد به وظيفه سربازي خود عمل نماييد. رسالت سنگيني كه اكنون به عهده داريد روشن ساختن و آگاه كردن سربازان و درجه داراني است كه با آنان سر و كار داريد; كه لازم است از انجام اين رسالت مقدس اسلامي غفلت نورزيد. تعليمات نظامي را با كمال جديت و پشتكار دنبال كنيد; هم از نظر روحي و هم از نظر جسمي خود را قوي سازيد; مبادا يكوقت خداي نخواسته ضعف و تزلزلي از شما بروز كند; كه موجب سرشكستگي روحانيت مي شود و براي شما عواقب ناگواري همراه خواهد داشت ...
(صحيفه امام جلد اول ص 188 ) .
امام در دوازدهم ارديبهشت سال 1342 نيز در پيامي كه به مناسبت چهلم شهداي حمله به مدرسه فيضيه فرستادند در بخشي از پيام خود به موضوع اعزام طلاب و روحانيون به سربازخانه ها و لغو معافيت تحصيلي آنها اشاره كردند و چنين فرمودند :
... من نمي دانم اين همه بي فرهنگي و جنايات براي نفت قم است و حوزه علميه بايد فداي نفت شود يا براي اسرائيل است و ما را مزاحم پيمان با اسرائيل در مقابل دول اسلامي مي دانند! در هر صورت ما بايد نابود شويم ; اسلام و احكام اسلام و فقهاي اسلام بايد فدا شوند. دستگاه جبار گمان كرده است با اين اعمال غيرانساني و فشارها مي تواند ما را از مقصد خود كه جلوگيري از ظلم و خودسريها و قانون شكنيها و حفظ حقوق اسلام و ملت و برقراري عدالت اجتماعي كه مقصد بزرگ اسلام است منصرف كند. ما از سربازي فرزندان اسلام هراسي نداريم بگذار جوانان ما به سربازخانه بروند و سربازان را تربيت كنند و سطح افكار آنها را بالا ببرند; بگذار در بين سربازان افراد روشن ضمير و آزادمنشي باشند تا بلكه به خواست خداوند متعال ايران به آزادي و سربلندي نايل شود.
ما مي دانيم كه صاحب منصبان معظم ايران درجه داران محترم افراد نجيب ارتش با ما در اين مقاصد همراه و براي سرافرازي ايران فداكار هستند. من مي دانم درجه داران با وجدان راضي به اين جنايات و وحشيگريها نيستند. من از فشارهايي كه بر آنها وارد مي شود مطلع و متاسفم . من به آنها براي نجات اسلام و ايران دست برادري مي دهم . من مي دانم قلب آنها از تسليم در مقابل اسرائيل مضطرب است و راضي نمي شوند ايران در زير چكمه يهود پايمال شود...
(صحيفه امام ج اول ص 197 و 198 )
همانطور كه مشاهده مي شود امام خميني (ره ) با موضوع لغو معافيت تحصيلي طلاب و روحانيون و اعزام آنها به سربازخانه ها كه از نظر رژيم شاه يك اقدام به اصطلاح مهم و اساسي براي مقابله با روحانيت و حوزه هاي علميه و ايجاد مانع عمده بر سر راه نهضت اسلامي بود به شكلي برخورد مي كنند كه توطئه بر ضد توطئه و بحران بر ضد بحران اقدام فرساينده و بازدارنده به يك بستر انجام وظيفه و رسالت تبديل گردد.
در اين ماجرا امام خميني (ره ) از يك سو طلاب و روحانيون را به مزايا و جهات مثبت و قابل استفاده موضوع متوجه مي كند و در همين جهت روحيه آنها را در برخورد مثبت با اين ماجرا تقويت و پرتكاپو مي نمايد; و از سوي ديگر به نتايج عمده و مهم اين اقدام در جهت تربيت ديني و انقلابي سربازان و بالا بردن سطح آگاهي آنها و در نهايت به كشاندن نهضت به ميان اساسي ترين ركن قدرت و حيات رژيم شاه و يارگيري براي انقلاب از ميان همين ركن اشاره مي كند. علاوه بر اينها امام خميني (ره ) با سخن گفتن از نجابت و شرافت اكثر نظاميان و ستم رژيم شاه به آنها به نوعي زمينه اقبال نظاميان به پيام حوزه علميه (كه قرار بود توسط طلاب و روحانيون اعزام شده به سربازخانه ها به آنان برسد) را فراهم مي كند و بستر روحي و رواني سربازان و درجه داران و افسران را براي تربيت و تبليغ ديني و انقلابي توسط طلاب و روحانيون اعزامي مهيا مي نمايد.
صدور دستور براي دستگيري و اعزام طلاب و روحانيون به سربازخانه ها در اول ارديبهشت 1342 و لغو غيرقانوني معافيتهاي تحصيلي از سوي رژيم شاه اهداف مختلفي داشت . رژيم شاه مي خواست ضمن آزار روحي و جسمي طلاب و روحانيون و تحقير آنها به حوزه ها و مراجع نيز اهانت نمايد. كم كردن و يا به حداقل رساندن نيروي پويا و پرتحرك نهضت كه عمدتا شامل طلاب و روحانيون جوان بود و به نوعي سربازان عملياتي و تبليغاتي نهضت نيز محسوب مي شدند از اهداف ديگر رژيم شاه محسوب مي شد. كم رنگ كردن حضور سربازان نهضت (طلاب و روحانيون جوان ) در شهرها و روستاها و در گوشه و كنار جامعه هدف ديگري بود كه رژيم شاه دنبال مي كرد زيرا رژيم گمان مي كرد اگر طلاب و روحانيان جوان را به بهانه سربازي از جامعه برچيند يقينا نهضت كه تا روستاها نيز گسترش يافته بود تا حدود زيادي رنگ مي بازد. از سوي ديگر رژيم شاه گمان مي كرد با اعزام روحانيان و طلاب جوان به سربازخانه ها ابزار تبليعي و پيام رساني را تا حدود زيادي از رهبر نهضت (امام خميني ) مي گيرد و سازمان و تشكيلات نهضت را كه طلاب و روحانيان جوان در آن سهم زيادي داشتند مختل مي كند. علاوه بر اينها اميد رژيم شاه اين بود كه با جمع كردن طلاب و روحانيون جوان در سربازخانه ها تا حدودي بتواند بر روي آنها تاثير بگذارد و با اين كار آنها را از نهضت دور نمايد. البته تاثيرگذاري موردنظر رژيم شاه به امور فرهنگي و فكري خلاصه نمي شد بلكه سران رژيم گمان مي كردند وقتي طلاب و روحانيان جوان با بهاي سنگين مخالفت با رژيم شاه كه كارهاي سخت سربازي تحقير و توهين در سربازخانه ها دور افتادن از خانواده عقب ماندن از درس و بحث و ... بخشي از آن مي باشد عملا برخورد كنند عده ي بسياري ترك مخالفت با رژيم را بر اينگونه كارها و دشواريها ترجيح خواهند داد و قدرت رژيم شاه را نيز در سربازخانه ها كاملا احساس خواهند نمود و اين امر نيز در روند مخالفت آنها با رژيم شاه بي تاثير نخواهد بود. خلاصه اين كه رژيم شاه اهداف متعدد و مختلفي از لغو معافيت تحصيلي طلاب و روحانيون و اعزام آنها به سربازخانه ها داشت كه همه آنها را تحت عنوان توطئه عليه نهضت و ايجاد مانع بر سر راه آن و به سكوت كشاندن رهبر نهضت مي توان خلاصه كرد. اما همانطور كه اشاره شد امام خميني (ره ) با تدبير الهي خود رژيم شاه را چنان ناكام كرد كه طراحان توطئه از اقدام خود پشيمان شدند و از استمرار اين كار پشيمان گرديدند; زيرا اقدام مذكور پيش از آن كه به زيان نهضت تمام شود به زيان خود آنها تغيير مسير داد.
آيت الله هاشمي رفسنجاني از نخستين و برجسته ترين طلابي بودند كه در آن زمان دستگير و به سربازخانه اعزام شدند. ايشان ماجراي لغو معافيت تحصيلي طلاب و اعزام آنها به سربازخانه ها و حوادث بعدي اين واقعه و تاثيرات آن را در خاطرات خود به طور مفصل نقل كرده اند. در پايان اين گفتار بخش هايي از خاطرات آيت الله هاشمي رفسنجاني را درباره دستگيري و اعزام طلاب و روحانيون به سربازخانه ها و مسائل بعدي آن را براي مزيد آگاهي درج مي كنيم . آيت الله هاشمي رفسنجاني در اين باره مي گويد :
جريان فيضيه هر چند كه براي بعضي موجب ترس و وحشت شد و كساني نيز صحنه را ترك كردند اما مبارزه را يك گام به جلو برد و مبارزين را جدي تر كرد. منطق ما هم قوي تر شد. رژيم پيش از آن مي كوشيد كه خود را طرفدار مذهب جلوه بدهد و منكر طرفيت با روحانيت بود. اما حالا زبانش بسته شده بود... رژيم به فكر افتاد كه ضربه دوم را بزند و معافيت طلاب را كه امتيازي به حوزه بود لغو كند. پيش از آن هم سابقه داشت كه در مواردي از اين طريق مراجع قم را تهديد كرده بودند. سربازگيري از قم به مفهوم عدم رسميت حوزه قم از طرف حكومت بود... گويا اولين فردي كه به اين منظور بازداشت شد خود من بودم ... بيش از بيست نفر معمم را يكباره بين سربازها پياده كردند. واكنش سربازها و افسران آميزه اي بود از تعجب مسخرگي خنده و صلواتهاي تمسخرآميز. عده كمي هم ناراحت بودند ولي اكثرا از اين كه ما به سربازخانه كشيده شديم خوش شان آمد. معمولا كساني كه خدمت سربازي انجام مي دهند از معاف شدن ديگران يك ناراحتي طبيعي دارند. به هر حال اين عامل هم بي اثر نبود. كساني هم كه ناراحت بودند جرات ابراز نداشتند. ما را به آسايشگاهي بردند كه در آن سربازهاي ديگر نبودند; مخصوص ما طلبه ها بود.
هنوز باورمان نشده بود كه سربازيم . تحليل ما اين بود كه سربازخانه محيط بسته اي است ; حضور جمعي معمم واعظ و نويسنده در چنين محيطي در ميان سربازها براي رژيم خطرناك است ; واقعا هم خطرناك بود...
در ميان جمعي كه آنجا بوديم من مشخص تر بودم به ديگران مي رسيدم مواظب بودم اظهار ضعفي نكنند روحيه ها را تقويت مي كردم دلداري مي دادم و مي گفتم مشكل حل مي شود. من اصولا آدم خوش بيني هستم حوادث را بيشتر با جنبه مثبت آن ارزيابي و پيش بيني مي كنم . مقداري پول هم فرستاده بودند بين طلبه ها تقسيم كردم .
بعد از دو روز ما را بردند فيشرآباد. آنجا لباس ما را عوض كردند و رسما سرباز شديم . حالا ديگر راستي باورمان شد كه سربازيم . بعد شنيديم جمعي را هم در اصفهان گرفته اند. چند نفر ديگر را هم آوردند; جمعا تعداد ما به حدود پنجاه نفر رسيد. ما را به يك واحد آموزشي تحويل دادند. جاي مان مشخص شد. همه در يك آسايشگاه بوديم . اين هم ارفاقي بود به ما و هم به نفع آنها بود و كنترل ما را آسانتر مي كرد.
برنامه هاي آموزشي شروع شد : كلاس نظام جمع و مراسم ديگر كه در آن شركت مي كرديم . من مجموعا حدود دو ماه ماندم بعضي ها تا آخر ماندند.
در محيط پادگان از هر فرصتي استفاده مي كردم و در هر برخوردي افراد را به بحث مي كشاندم خلاف قانون بودن اين اقدام را مطرح مي كردم و معايبي را كه در ارتش مي ديدم به رخ آن ها مي كشيدم . به هر كسي كه احساس مي شد كمتر زمينه پذيرشي دارد خود را نزديك مي كردم از فرمانده لشگر تا سربازهاي عادي . فرمانده لشگر شخصي بود به نام تيمسار پيروزنيالله
در همان روزهاي نخست حادثه اي پيش آمد كه مثل بمب در باغ شاه منفجر شد و صدا كرد : ما را بردند حمام . گويا چهارشنبه بود. گروهان را كه حدود هشتاد تا صد نفر بوديم با هم بردند حمام يك حمام عمومي . بيرون در حمام ميداني بود كه به صف رفتيم آنجا. تشريفات و مراسم خاصي داشت . با فرمان هاي منظم لباس ها را درآوردند تا به لباس هاي زير رسيد. در آخرين مرحله ما مقاومت كرديم . ديگران برهنه مي شدند ما اين را خلاف شرع مي دانستيم و اهانت غير قابل تحملي هم بود. من طلبه ها را وادار به مقاومت كردم . بعضي سربازهاي ديگر هم هماهنگي كردند به اصطلاح نقض فرمان كرديم و با افسري كه ما را برده بود درگير شديم . بالاخره به آن صورت كه قبلا رسم بود عمل نكرديم .
اين هم يك پيروزي بود در آن محيط و هم سوژه اي كه در انتقاد از آن محيط روي آن تكيه مي كرديم كه شما بچه هاي مردم را روستايي ها را مي آوريد در اينجا روحيات عفيف آن ها را تضعيف مي كنيد و اخلاق را ضعيف مي كنيد خلاف شرع مي كنيد.
انتقادات ديگري هم بود مثلا دزدي هايي مي شد. برخورد فرماندهان هم در پادگان با سربازها بد بود فحاشي مي كردند گاهي مي زدند و تحقير نيروهاي نظامي را به عنوان تضعيف نيروي دفاع كشور مطرح مي كرديم .
مورد ديگر مساله نماز بود. ساعت بيدار باش طوري بود كه براي همه كارهايي كه پيش از صبحگاه بايد كرد كافي نبود نماز را به زحمت مي خوانديم . در اين فاصله آقاي فلسفي هم به فرمانده پادگان ـ تيمسار پيروزنياـ تلفن كرده بود و ضمن توصيه از من اسم برده بود. من وقت ملاقات خواستم در حالي كه ملاقات سرباز با فرمانده لشگر در سربازخانه متعارف نبود سلسله مراتب بود و مسايل از اين دست . مثلا سلام آنجا ممنوع بود بايد كلاه شان را برمي داشتند و سلام نظامي مي دادند و...
در ملاقات با تيمسار پيروزنيا چند مساله را مطرح كردم :
1 ـ اعتراضي قانوني كه به سربازگيري طلبه ها داشتيم كه قول پي گيري داد.
2 ـ برهنه كردن سربازها در حمام و پي آمدهاي آن با توجه به اين كه هيچ ضرورتي هم براي اين كار نيست . خيلي تعجب كرد. من بعيد مي دانستم كه او بي خبر باشد. ولي او عصباني شد و گفت : « ما براي هر گروهان به تعداد پرسنل لنگ داريم . اين افسران و درجه داران مسامحه مي كنند. گرفتن لنگ از انبار و خشك كردن آن براي شان سخت است . ما چنين چيزي نداريم دستور ارتش اين نيست . »
3 ـ در مورد فحاشي اعتراض كردم يادداشت كرد . گفت اين جرم است كتك زدن جرم است در مورد دزدي هم مطالبي گفتيم ...
فردا صبح آمد همه پادگان را به خط كرد براي پرسنل سخنراني كرد. در مورد هر چهار مساله اي كه من گفته بودم رفع اشكال كرد و گفت : « اگر بعد از اين گزارش شود كه افسري فرماندهي كسي را لخت برده حمام جريمه مي كنم . بايد لنگ بدهند سربازها را بي لنگ نبريد. هر افسري به سربازي فحش بدهد بازداشت مي شود و در هر واحدي كه دزدي بشود فرماندهش بايد تنبيه شود... » بعد از اين ملاقات و اين اقدام فرمانده لشكر ما موقعيت خوبي پيدا كرديم .
انعكاس اين جريان خيلي به نفع ما تمام شد. همه فهميدند كه در نتيجه اقدام ما اين برخورد پيش آمد نتيجه هم به نفع سربازها بود. البته از جو عمومي كه بگذريم ـ براي بعضي از افسران رده پايين تر خوش آيند نبود. اعتراض مي كردند كه چرا مستقيم پيش تيمسار رفته اي و سلسله مراتب را رعايت نكرده اي . ما هم جواب مي داديم كه اصل سربازي آوردن ما خلاف قانون است . در هر صورت حادثه تكان دهنده اي بود. توجه همه را به طلبه ها جلب كرد...
در مرخصي ها دو سه بار هم خدمت امام رفتيم ديگران هم بودند. پيامي براي امام از پادگان فرستادم چون احتمال مي دادم كه براي حل اين مشكل و رفع گرفتاري طلبه ها از امام امتيازي بگيرند. در آن پيام نوشتم كه وضع اينجا خيلي خوب است دنياي جديدي است مشكل خاصي هم نيست . با اسلحه و استفاده از آن آشنا مي شويم . نظام جمع و دويدن و سحرخيزي و ورزش صبحگاهي براي طلبه ها سودمند است حتي ارزش آن از نظر بدن سازي هم قابل ملاحظه است كه اگر مي توانستيم در حوزه هم اين برنامه ها را اجرا مي كرديم مفيد بود. ارزش برتر تاثيري است كه ما روي افسران و درجه داران داريم . اگر در سطح وسيعي طلبه ها را به سربازخانه ها بياورند چه بسا در ارتش زمينه تحولي شود. واقعا هم همين طور بود.
به نمونه هايي از آثار مثبت حضورمان در آن پادگان اشاره مي كنم :
اولا ما در مقايسه با سربازهاي ديگر و بسياري از آن ها كه آنجا بودند باسوادتر بوديم و سطح بالايي داشتيم . سربازهاي ممتازي بوديم . يكي از آموزش ها اين بود كه با سرعت تفنگ مان را باز كنيم و تميز كنيم و دوباره به ترتيب جمع كنيم . سرعت عمل امتياز زيادي داشت . آن روزها هنوز تفنگ ژ3. نيامده بود . ) تفنگ سازماني بود كه قطعات زيادي داشت و باز و M .1 ام 1 ( بسته كردنش نسبتا سخت بود. من در اين زمينه ركورد را شكستم همه قطعات را باز مي كردم و به سرعت مي بستم .
در كلاس ها با اشاره اي به سرعت مطالب را مي گرفتم در حالي كه براي سربازان ديگرـ كه اغلب عامي و بي سواد بودندـ فهم مطالب با توضيح هم دشوار بود. بيان من از افسرها هم بهتر بود. سربازان به شنيدن مطالب از من رغبت بيشتري داشتند. وقتي كه از سربازان مي خواستند درس را بازگو كنند من پيش قدم و داوطلب ميشدم . گاهي هم به بهانه بيان درس كلاس مطالب اجتماعي ديگري مي گفتم بحث را عوض مي كردم .
مثلا يك روز افسر تداركات براي تاكيدي بر نگه داري اموال و ابزار و لباس هايي كه در اختيار سربازان بود آمار و ارقامي داد و نتيجه گيري كرد كه اعليحضرت براي هر سرباز ماهيانه شش هزار تومان هزينه مي كند. كه در اين ميان تبليغي هم براي شاه مي خواست بكند. نوبت من شد كه درس را توضيح بدهم من از دريچه ديگري وارد شدم و به سربازها گفتم :
« اين طور كه ايشان مي گفت اين ها اموال شاه است كه به ما مي دهد و منتي هم بر ما مي گذارد كه ما را آورده اند اينجا و خرج مان مي كنند. اگر به اين صورت به مساله نگاه كنيم تاثير آن كم است براي ما اگر بدانيم كه اين اموال مال خودمان است خيلي فرق مي كند. اين خرج را شاه نمي كند از خزانه مملكت خرج مي كند. مملكت يعني خودما مالياتي كه پدرهاي شما مي دهند بيل و داس و آهني كه وارد ميشود حتي دكمه سردست شما از اين همه ماليات مي گيرند. به اضافه درآمد نفت كه مال همه ماست . بنابراين آنچه در اينجا در اختيار داريم اموال خودماست . اگر آن را از بين ببريم آنچه دوباره خريداري ميشود خرجي است كه باز بر ما تحميل مي شود. »
با اين بيان جنبه مثبت درس را توضيح دادم و جنبه تبليغاتي آن را به كلي نفي كردم . آن افسر هم چيزي نمي توانست بگويد و احساس مي كرد كه منطق او در مقايسه با آنچه من بيان كردم ضعيف است . از موقعيت من و روابطي كه داشتم ـ كه پيش از اين اشاره كردم ـ هم اطلاع داشت . به هر حال تشويق كرد... (هاشمي رفسنجاني دوران مبارزه ج اول ص 146 تا 158 )
به هر حال در ارديبهشت سال 1342 برخلاف آنچه رژيم شاه برنامه ريزي كرده بود با حضور طلاب در سربازخانه ها نهضت در ميان پادگانها نيز شكوفه زد و سران رژيم شاه را به وحشت انداخت زيرا در حالي كه هنوز بيش از يك ماه از حضور روحانيان و طلاب در سربازخانه ها نگذشته بود كه تشكيل جلسات مذهبي و نوشته شدن شعار « درود بر خميني و مرگ بر شاه » به در و ديوار برخي پادگان ها سران نظامي رژيم شاه را به عكس العمل واداشت و آن ها همه نوع مراسم مذهبي را در پادگان ها ممنوع كردند.
علي وزوايي
در ارديبهشت سال 1342 برخلاف آنچه رژيم شاه برنامه ريزي كرده بود با حضور طلاب در سربازخانه ها نهضت ديني در پادگان ها نيز شكوفه زد و سران رژيم شاه را به وحشت انداخت .
اقدام رژيم شاه در لغو معافيت تحصيلي طلاب و دستگير و اعزام آن ها به پادگان ها كه به منظور ايجاد مانع بر سر راه نهضت اسلامي و به عقب نشيني واداشتن امام خميني بود با تدبير الهي امام خميني نه تنها هيچ ثمري براي رژيم شاه به وجود نياورد بلكه امام خميني اين اقدام رژيم شاه را وسيله اي براي تربيت ديني و انقلابي سربازان و كشاندن نهضت به درون پادگان ها قرار دادند و فرمودند : ما از سربازي فرزندان اسلام هراسي نداريم بگذار جوانان ما به سربازخانه ها بروند و سربازان را تربيت كنند و سطح افكار آن ها را بالا ببرند.