مترجم : مهدي جهانتاب
« نوروم شنوايي (1 ) »
تعريف
نوروم شنوايي يك تومور خوش خيم و غيرسرطاني مي باشد كه غالبا به صورت آهسته رشد مي كند. اين تومور بر روي عصبي كه گوش را به مغز ارتباط مي دهد ايجاد مي شود (هشتمين عصب جمجمه اي يا شنوايي ).
نامهاي مختلف
تومور دهليزي غلاف شوآن (2 ) تومور شنوايي و تومور كانالي
علل ميزان شيوع و عوامل خطر
به نظر مي رسد اين تومورها زماني ظاهر مي شوند كه يك نقصي در گونه ژن بازدارنده تومور كه به صورت طبيعي مانع شكل گيري تومورها مي گردند ايجاد شود. علت نقص ژنتيكي ناشناخته است . در عين حال غالبا نوروم شنوايي با اختلال ) » (3 ) در ارتباط NF 2 ژنتيكي « نوروفيبروماتوسيس نوع دوم ( باشد.
نوروم شنوايي نسبتا به شكل عمومي رايج نمي باشد اما يكي از متداول ترين انواع تومورهاي مغزي مي باشند. اين بيماري از هر صد هزار نفر يك نفر را در سال مبتلا مي كنند.
رايج ترين محل قرارگيري اين تومور در قسمت پايين مغز مي باشد. يعني درست جائيكه عصب شنوايي از حفره جمجمه خارج شده و وارد ساختار استخواني گوش مياني مي گردد.
علائم
علائم با توجه به اندازه و محل قرارگيري تومور تفاوت دارد. بخاطر اينكه تومورها خيلي آهسته رشد مي كنند علائم آن نيز معمولا بعد از سن 30 سالگي ظاهر مي شوند .
علائم رايج اين بيماري شامل موارد ذيل مي گردد :
شنيدن صداي وزوز (صداي زنگ ) در گوش آسيب ديده
كم شدن شنوايي گوش آسيب ديده
سرگيجه (داشتن احساس غيرعادي در حال جنب و جوش و تحرك
علائم كمتر رايج اين بيماري شامل موارد ذيل مي گردد :
سردرد
در زمان بيدار شدن از خواب هنگام صبح
دردي كه بيمار را از خواب بيدار مي كند
سردرد در حالت درازكشيدن و استراحت
سر درد در هنگام بلند شدن
بدتر شدن سردرد هنگام سرفه كردن عطسه كردن خستگي و بلندكردن چيزي از زمين .
درد به همراه احساس تهوع
درك دشوار صحبت ديگران (بيش از حدي كه معمولا در اثر كم شدن شنوايي به وجود مي آيد)
سرگيجه
از دست دادن تعادل
بي حسي در اجزا صورت يا يكي از گوش ها
درد در ناحيه صورت يا يكي از گوش ها
اشكال زودگذر در بينايي
نشانه ها و آزمايشات
پزشكان و متخصصين معمولا نوروم شنوايي را براساس سابقه معاينات نورولوژيكي و يا انجام آزمايشاتي از بيمار تشخيص مي دهند. غالبا نتايج معاينات فيزيكي بجز براي علائم زير عادي مي باشد :
افتادگي يك طرف صورت
راه رفتن ناهماهنگ
راه افتادن آب از دهان
اگر تومور بزرگ باشد علاوه بر اين نشانه ها فشار ناحيه مغز (افزايش فشار داخل جمجمه اي ) نيز افزايش پيدا مي كند. اين فشارها شامل موارد ذيل مي گردد :
تهوع و استفراغ
گشاد شدن مردمك يكي از چشم ها
خواب آلودگي مرضي
بهترين آزمايش براي تشخيص نوروم شنوايي انجام از سر مي باشد . ساير آزمايشاتي كه براي تشخيص نوروم M.R.I شنوايي مورد استفاده قرار مي گيرد و اين بيماري را از ساير دلايل سرگيجه متمايز مي كند عبارتند از :
انجام سي تي اسكن از سر
تحريك حرارتي (تست سرگيجه )
الكترو استاگموگرافي (تست توازن و تعادل )
شنوايي سنجي
(4 ) BAER آزمايش شنوايي و كاركرد ساقه مغز
شيوه هاي درمان
جراحي
هدف از درمان شيوه جراحي خارج نمودن تومور و جلوگيري از فلج شدن صورت مي باشد. حفظ حس شنوايي دشوارتر مي باشد. اگر زمانيكه تومور خيلي كوچك است خارج شود حس شنوايي ممكن است حفظ گردد. و همچنين اگر حس شنوايي پيش از انجام عمل جراحي از دست رفته باشد ديگر بدست نخواهد آمد. تومورهاي بزرگ معمولا به از دست رفتن كامل حس شنوايي در گوش آسيب ديده منتج مي شوند.
تومورهاي بزرگ همچنين ممكن است باعث متراكم شدن عصب هاي مربوط به فعاليت و حس اجزاي صورت گردد. معمولا مي توان اينگونه تومورها را (تومورهاي بزرگ ) با اطمينان خارج نمود اما جراحي به فلج شدن بعضي ماهيچه هاي صورت مي انجامد.
ممكن است تومورهاي فوق العاده بزرگ علاوه بر فشردن ساقه مغز ساير اعصاب جمجمه اي را مورد تهاجم قرار داده و از گردش طبيعي مايع مغزي ـ نخاعي نيز جلوگيري نمايد. اين مسئله مي تواند منجر به انباشته شدن مايع داخل جمجمه اي شود كه در نهايت زندگي بيمار را به خطر خواهد انداخت . هدف از جراحي در اين گونه موارد درمان مايع داخل جمجمه اي و نيز كاهش فشار بر ساقه مغز مي باشد.
جراحي تشعشعي استرئوتاكسي (5 )
هدف از پرتو درماني كند يا متوقف نمودن رشد تومور مي باشد و درمان يا خارج نمودن تومور منظور نيست .
غالبا جراحي تشعشعي براي افراد مسن يا بيماران بدحال كه نمي توانند جراحي مغز را تحمل كنند انجام مي شود.
گاهي اوقات در خلال جراحي مغزي براي درمان نوروم شنوايي نمي توان همه تومورها را با اطمينان خارج نمود و بعضي تومورها بايد در محل باقي بمانند. در اين موارد جراحي تشعشعي غالبا پس از عمل جراحي براي درمان تومورهاي باقي مانده در اين محل استفاده مي شود.
جراحي تشعشعي فقط اختصاص به تومورهاي كوچك دارد تا بتوان آسيب هاي ناشي از اشعه را در بافت هاي مجاور به حداقل رسانيد.
مانند جراحي مغز جراحي تشعشعي نيز گاهي اوقات مي تواند منجر به فلج اجزاي صورت و يا از دست رفتن شنوايي گردد.
مراقبت و معاينه
چون اين تومورها (نوروم شنوايي ) معمولا به شكل خيلي آهسته رشد مي كنند مي توان با اطمينان تومورهاي كوچكي كه كمترين علائم و يا هيچ گونه علائمي ندارند را با اسكن هاي ام آر آي معمولي مشاهده نمود و اگر به طور خطرناكي در حال رشد نبودند احتياجي به درمان ندارند.
بسياري از اوقات بيماران مسن پيش از آنكه تومورهاي با رشد كم و كوچكشان خود را نمايان سازند بخاطر عوامل طبيعي ديگري فوت مي كنند.
پيش آگهي
نوروم شنوايي يك تومور خوش خيم و غيرسرطاني
مي باشد. آنها به ساير سيستم هاي بدن گسترش (متاستاز) پيدا نمي كنند اما ممكن است آنها به رشد خود ادامه داده و ساختارهاي حياتي داخل جمجمه را تحت فشار قرار دهند.
مسائل و مشكلات
بيش از 95 درصد از موارد جراحي مغزي منتج به خروج كامل تومور مي شود و چيزي كمتر از يك درصد نيز به مرگ و مير مي انجامد.
در حدود 95 درصد از بيماران داراي تومورهاي كوچك فلج دائمي اجزاي صورت را در نتيجه جراحي نخواهند داشت . در همين حال تقريبا دو يا سه نفر از بيماران داراي تومورهاي بزرگ نيز دچار نقص در بعضي از اجزاي صورتشان در نتيجه جراحي خواهند شد.
تقريبا 12 از بيماران داراي تومورهاي كوچك شنوايي مفيد را در گوش آسيب ديده پس از جراحي حفظ خواهند كرد.
ممكن است پس از مدتي كه از انجام جراحي تشعشعي گذشت اشعه تاثير خود را آشكار نكند و در نتيجه باعث كم شدن شنوايي شود و يا گاهي به فلج اجزاي صورت بيانجامد.
ملاقات با پزشك متخصص مربوطه
اگر شما متوجه بروز يك حالت جديد در خودتان شده ايد يا احساس كرديد روند كاهش شنوايي شما رو به وخامت نهاده و دچار سرگيجه هستيد حتما پزشك متخصص خودتان را ملاقات نماييد.
پي نوشت :

1 - Acoustic neuroma
2 - Schwannoma
- Neurofibromatosis type 2 ) NF 2 (

حالتي است فاميلي وارثي كه با تغييرات تكاملي سيستم عصبي عضلات استخوان ها و پوست و با تشكيل شدن نوروفيبروم ها (تومورهاي متشكل از افت همبندي و رشته هاي عصبي ) در تمامي بدن مشخص مي شود.

4 - Brainstem Audiotory Evoked Response .
- Steretotaxis

حركت جهت يابي يك موجود در جواب تحريك ناشي از تماس با جسم جامد