نگاهي به شگردهاي رسانه اي آمريكا و انگليس در
جنگ عليه عراق
قسمت دوم
در تمامي جنگ هايي كه آمريكا به نوعي در آنها نقش داشته ,
افكار عمومي جهان با انتشار اخبار غيرواقعي به بازي گرفته شده
است . در جنگ نابرابر آمريكا عليه مردم عراق نيز اين سناريو
تكرار شد « پتر شولاتور » خبرنگار فرانسوي الاصل مقيم آلمان در
اين باره معتقد است سانسور خبري آمريكا در حمله نظامي به
عراق بي سابقه و غيرقابل تصور است . شولاتور مي گويد :
آمريكايي ها مي كوشند از نمايش تصاوير كشته شدگان غيرنظامي
عراق جلوگيري كنند و خسارتهاي وارد شده به نيروهاي مهاجم
را نيز نشان ندهند. اين خبرنگار , انتقال دادن نيروهاي آمريكايي
را به شمال عراق فريب دادن افكار عمومي و جبران شكست هاي
نيروهاي متجاوز توصيف كرده و مي گويد : نيروهاي آمريكايي در
تصاوير خبري اين كشور به نقاطي منتقل مي شوند كه مدتها پيش
از جنگ نيز در آن مستقر بوده اند و اين فقط نمايشي براي
منحرف كردن افكار عمومي است .
يكي از خبرنگاران اعزامي شبكه دوم تلويزيون آلمان به
عراق نيز از سانسور شديد خبري نيروهاي متجاوز انتقاد كرد و
مي گويد : ارتش آمريكا فقط مي خواهد از موفقيت هايش خبر
منتشر شود و مايل نيست از شكست ها و ناكامي هاي آمريكا در
حمله به عراق سخني گفته شود.
« توماس لجمن » خبرنگار راديو ملي لهستان كه در برلين
فعاليت مي كند مي گويد : خبرنگاران آمريكايي و انگليسي يا
خبرنگاران هر كشور ديگري كه در كويت يا عراق در مقر
مطبوعاتي نيروهاي متجاوز فعاليت مي كنند خبرهاي سانسور
شده اي را دريافت مي كنند. وي مي افزايد : چهار سال پيش نيز در
بالكان چنين وضعي وجود داشت . خبرنگار راديو ملي لهستان
ادامه مي دهد : چه آمريكاييها بخواهند و چه نخواهند مردم دنيا از
واقعيات حمله نظامي به عراق آگاه خواهند شد.
« پتر فيشر » خبرنگار پنج روزنامه آلماني هم مي گويد : همواره
اينطور بوده است كه نيروهاي متجاوز و قدرتمندان با سانسور
اخبار از انتشار واقعيات جلوگيري كرده اند و در اين جنگ نيز
همه طرفها مطالب غيرواقعي منتشر مي كنند و هر چه مطابق ميل
آنان است انتشار مي يابد.
به گفته « ورنر بوسهارت » خبرنگار روزنامه « تاگس انسايگر »
سوئيس ابعاد وحشتناك و غيرانساني حمله نظامي به عراق كمتر
نشان داده مي شود و خبررساني كه از جنگ نفت در عراق
مي شود با حقيقت تطابق ندارد.
خبرنگار روزنامه سوئيسي « تاگس انسايگر » روزنامه ها و
رسانه هاي آمريكايي را وابسته به پنتاگون مي خواند و با بيان
اينكه رسانه هاي بزرگ آمريكا ادعاي استقلال دارند از تسليم
شدن آنان در مقابل دستورات پنتاگون ابراز شگفت
مي كند.
روزنامه چيني زبان « مردم » هم اخيرا در گزارشي نوشت :
جنگ آمريكا عليه عراق نشان داد رسانه هاي اين كشور
دروغ پرداز و فاقد عدالت و استقلال هستند.
اين نشريه كه ديدگاه رسمي دولت مركزي چين را منتشر
مي كند , افزود : جنگ آمريكا و انگليس عليه عراق آزمايشي براي
رسانه هاي اين دو كشور بود كه از آن سربلند بيرون
نيامدند.
« مردم » نوشت كه رسانه هاي آمريكا اكنون فقط ديدگاه هاي
پنتاگون را منتشر مي كنند و سعي دارند به افكار عمومي جهان
القا كنند كه آمريكا براي آزادي مردم و آزادسازي عراق مي جنگد.
ارگان حزب كمونيست چين افزود : از همان ابتداي جنگ
رسانه هاي آمريكا با سروصداي زياد اعلام كردند كه صدام
رئيس جمهوري عراق بر اثر حمله هاي هوايي به بغداد كشته شده
و شمار زيادي از سربازان گروه ويژه 51 عراق تسليم شده اند . بنا
به نوشته اين روزنامه , چنين دروغ پردازي هايي از سوي نشريات
و رسانه هاي همگاني آمريكا و انگليس بسيار شرم آور است و
نشان مي دهد رسانه ها در آمريكا تحت كنترل شديد ارتش هستند.
« مردم » اضافه كرد : به همين سبب رسانه هاي آمريكا و
انگليس نتوانستند و نخواستند حقايق جنگ و فجايع انساني
ناشي از آن را پوشش دهند.
ارگان حزب كمونيست چين افزود : به دستور پنتاگون تمامي
شبكه هاي تلويزيوني از نمايش تصاوير و فيلم هاي مربوط به
كشته شدن سربازان آمريكايي و اسيران جنگي اين كشور كه
تلويزيون عراق مصاحبه آنها را نشان داده است , منع
شده اند.
اين در حالي است كه به دليل اين پوشش خبري يك جانبه ,
ناقص , غيرعادلانه و دروغ پردازانه مردم آمريكا نمي توانند
فيلم هاي مربوط به سقوط جنگنده ها و هلي كوپترهاي آمريكايي و
انگليسي را مشاهده كنند.
اين گزارش افزود : خبرنگاراني چون « پيتر آرنت » و « جرالدو
ريورا » از شبكه هاي خبري « ان .بي .سي . » و « فاكس نيوز » آمريكا
به دليل گزارش خبر سقوط يك جنگنده آمريكايي يا افشاي نقشه
موقعيت نظامي نيروهاي آمريكايي يا مورد انتقاد شديد قرار
گرفته و يا به دستور پنتاگون عراق را ترك كرده اند.
افتضاح انتشار اخبار يكسويه از سوي رسانه هاي آمريكايي
و انگليسي در جريان جنگ اخير به قدري شديد است كه جمع
كثيري از مردم لندن اخيرا با تجمع در برابر ساختمان مركزي
« بي .بي .سي » مخالفت خود را با اين تصميم ناجوانمردانه
دست اندركاران شبكه مذكور اعلام داشتند.
مدير شبكه « بي .بي .سي نيوز » در پي انتقادات رسانه ها و
شخصيتهاي مخالف جنگ از سانسور واقعيتهاي جنگ عليه
عراق تاييد كرد كه آنها چنين سانسوري را اعمال
مي كنند.
« ريچارد سمبروك » كه در يك برنامه زنده راديويي سخن
مي گفت در توجيه اين اقدام رسانه هاي غربي توجيه كرد : نشان
دادن تصوير كودك 10 ماهه عراقي كه سرش در اثر بمباران
مجروح شده , براي مخاطبان بريتانيايي مناسب نيست .
يكي از شخصيتهاي مخالف اقدامات بي .بي .سي در
گفتگويي اظهار داشت : بي .بي .سي در روزهاي اول جنگ اعلام
كرد كه در بصره خيزشي عمومي شده در حالي كه صحت
نداشت , اين شبكه به اعدام دو سرباز اسير آمريكايي توسط
عراقيان اشاره داشت كه درست نبود و بعدا ادعا كرد بصره سقوط
كرده كه صحت نداشت . وي سپس به انتشار اخبار انهدام 130
تانك عراقي توسط نيروهاي انگليسي اشاره كرد و گفت اين خبر
نيز توسط بي .بي .سي منتشر شده بود ولي صحت نداشت . وي
افزود : خبرنگاران اين شبكه به دنبال نظاميان و ماشين نظامي
حركت مي كنند و قادر نيستند اخبار مستقل و واقعي را به مردم
بدهند. وي معتقد است : شبكه هايي همچون الجزيره تصاوير
زنده زنان و كودكان عراقي را كه بر اثر بمبها و گلوله هاي نيروهاي
مهاجم آمريكايي و انگليسي كشته و يا مجروح شده اند در اخبار
خود نشان داده و به اين ترتيب برخلاف رسانه هاي غربي
تصويري واقعي و دوسويه از جنگ را ارايه مي كنند.
لازم بذكر است شبكه الجزيره به دليل همين عملكرد خود در
جنگ آمريكا و انگليس عليه عراق بارها مورد خشم و غضب
دولتمردان آمريكايي قرار گرفت و در نهايت مقر اين شبكه در
بغداد در روز بيستم جنگ هدف حمله موشكي آمريكائيها قرار
گرفت و خبرنگار اين شبكه كشته شد.
يك كارشناس ارشد مسائل استراتژيك نيز درباره عملكرد
رسانه هاي آمريكايي و انگليسي در جنگ عليه عراق مي گويد :
رسانه هاي آمريكايي و انگليسي با پخش اخبار دروغ و اطلاعات
غلط بدنبال ادامه جنگ رواني هستند.
عباسي در مصاحبه با برنامه زنده گفتگوي شبكه خبر سيما
افزود : هم اكنون بسياري از رسانه هاي آمريكائي و انگليسي
اطلاعات مخدوش و متناقض پخش مي كنند كه باعث سردرگمي
مخاطب مي شود . وي خاطر نشان كرد : بيش از 75 درصد
اطلاعاتي كه شبكه فكس نيوز شبكه خاص جمهوريخواهان
امريكا عرضه مي كند مخدوش , دروغ و يا القا كننده
است .
در تاييد اين مطلب روزنامه آمريكايي « بوستون گلوب » در
گزارشي نوشت : شبكه هاي تلويزيوني مهم و سراسري آمريكا
حاضر نيستند يك برنامه تبليغي ضدجنگ را كه توسط گروههاي
مخالف تهيه شده پخش كنند.
در اين برنامه تبليغي , يكي از هنرپيشه هاي معروف هاليوود
از بينندگان مي پرسد عراق به ما چه بدي كرده است و در پاسخ
به اين جواب « ادوارد پك » , سفير سابق آمريكا در عراق مي گويد :
عراق با ما كاري نداشته است و ارتباطي نيز با تروريسم و
القاعده ندارد.
به نوشته بوستون گلوب , هيچ كدام از شبكه هاي تلويزيوني
مهم آمريكا حاضر به پخش اين برنامه تبليغي نشدند.
شبكه « سي .ان .ان » در توضيح رد اين برنامه اظهار داشته
است كه اين كانال تلويزيوني برنامه هاي تبليغي در مورد يك
درگيري و يك منطقه را پخش نمي كند.
« دان پيترسون » , رئيس گروه مخالف جنگ « اكثريت واقعي »
مي گويد زمان عوض شده است .در دوران جنگ ويتنام اين
رسانه هاي بودند كه اشتباهات و انگيزه ها و شكست هاي رهبران
سياسي آمريكا را افشا مي كردند , اما اكنون همين رسانه ها صداي
كساني را كه با آنها (رهبران سياسي )هم عقيده نيستند سانسور
مي كنند.
حاميان حقوق مدني , نويسندگان و ستاره هاي هاليوود
مي گويند : افزايش احساسات ميهن پرستي به دليل بروز جنگ
موجب شده كه سازمانها و رسانه هاي خصوصي
(غيردولتي )براي خاموش كردن صداي مخالفان جنگ بكوشند.
به نوشته اين روزنامه , اتحاديه آزاديهاي مدني آمريكا اعلام
كرده است كه اين اتحاديه شكايات متعددي از مردم دريافت
كرده كه نشان مي دهد حق آزادي كلام مردم پايمال شده
است .
به گفته « ندين استروسن » , رئيس اين اتحاديه , قدم اول براي
محدود كردن آزاديهاي مدني مردم توسط « اشكرافت » , وزير
دادگستري آمريكا برداشته شد.
اشكرافت گفته بود كه مخالفان از نبود آزادي مدني در اين
كشور شاكي هستند و با اين كار خود در واقع دشمن را تقويت
مي كنند.
به گفته ندين استروسن , اشكرافت با اين سخن خود اين
مساله را القاكرده است كه هر كس از اقدامات دولت انتقاد كند ,
وفاداريش نسبت به كشورش زير سوال خواهد رفت .
« بوستون گلوب » مي نويسد : كاخ سفيد نيز در خاموش كردن
صداي مخالفان جنگ فعال است . مقامات كاخ سفيد از شاعر
آمريكايي , « سام هميلتون » دعوت كرده بودند كه در ماه ژانويه در
برنامه « جشن شعر » در اين كاخ شركت كند , اما بعد از اينكه
فهميدند كه وي در نظر دارد شعرهاي ضدجنگ را در اين برنامه
قرائت كند , برنامه وي را لغو كردند.
توني بلر و جورج بوش به همراه وزراي دفاع خود بارها در
جنگ اخير تاكيد كردند كه جنگ عليه عراق جنگي تمييز خواهد
بود كه در آن غيرنظاميان آسيبي نخواهند ديد.
به رغم اين , فرستادن تصاوير افراد غيرنظامي زخمي شده از
بمبارانهاي هواپيماهاي نيروهاي متحد بويژه كودكان از سوي
شبكه هاي خبري غربي نشان داد كه جنگ جنگ است و موشك
و راكت حتي از نوع هوشمند و هدايت شده آن تميز را از غيرتميز
تشخيص نخواهند داد.
اين مساله موجب عصبانيت سياستمداران و رسانه هاي
غربي شد و آنان را به واكنش در برابر اين خبرها
واداشت .
پخش تصاوير اسرا و لاشه چرخبالهاي آمريكايي نقطه
عطفي در اطلاع رساني شبكه هاي تصويري غيرغربي بود كه سبب
ايجاد جنجالهاي تبليغاتي گسترده در آمريكا و انگليس
شد.
رئيس جمهوري آمريكا و نخست وزير انگليس بلافاصله
واكنشي همراه با عصبانيت نسبت به اين مساله نشان داده و
بي توجه به ناديده گرفتن اراده سازمان ملل براي آغاز جنگ با
عراق , كنوانسيون ژنو را كه مشروعيت آن به سازمان ملل است به
رخ عراق و شبكه هاي خبري غيرغربي كشيدند.
شبكه هاي خبري غربي نيز در اين راستا به كمك
سياستمداران خود شتافته و همكاران غيرغربي خود را به ناديده
گرفتن قوانين بين المللي متهم كرده و حتي تهديد به پيگرد
قانوني نمودند.
بنگاه سخن پراكني دولت انگليس « بي .بي .سي » در گفت و گو
با يكي از مسوولان شبكه الجزيره نسبت به پخش تصاوير اسرا
اعتراض كرد و از وي پرسيد « ايا شما از اينكه تحت پيگرد قانوني
قرار بگيريد واهمه اي نداريد » اگر چه اعتراض به پخش تصاوير
اسرا داراي يك مستمسك قانوني براي سياستمداران و
رسانه هاي غربي بود ـ كه تا حدودي آن را موجه جلوه مي داد ـ
ولي با گذشت زمان مشخص شد عصبانيت آنها نه به خاطر
غيرقانوني بودن پخش تصاوير اسرا بلكه به خاطر به هم خوردن
توازن تبليغاتي جنگ و اثرگذاري رواني آن بر روي افكار عمومي
كشورشان بوده است .
رهبر حزب محافظه كاران انگليس در يك گفت و گوي
راديويي با اظهارات خود دقيقا همين نگراني را برملا كرد. « ايان
دانكن اسميت » در گفت و گو با شبكه پنجم راديو « بي .بي .سي » به
پخش چهره خندان صدام از شبكه هاي تلويزيوني عراق اعتراض
كرد و گفت : زماني كه چهره خندان صدام در برنامه هاي
تلويزيوني به نقل از شبكه تلويزيوني عراق نمايش داده مي شود
اين تصور پيش مي آيد كه هنوز هيچ موفقيتي در عراق كسب نشده
است .
وي افزود : به علاوه با قطع سيستمهاي مخابراتي عراق امكان
كنترل نيروهاي دفاعي صدام و سازماندهي آنها براي مقابله موثر
در برابرنيروهاي متحد قطع مي گردد.
اظهارات اسميت همچنين اين نكته را روشن كرد كه با به هم
ريختن توازن تبليغاتي جنگ , امكان ادامه عمليات رواني عليه
نيروهاي عراقي تا حدودي به مانع برخورد كرد و نيروهاي متحد
براي پيشروي خود با مشكل مواجه شدند.
يك خبرنگار فرانسوي الاصل مقيم آلمان : سانسور خبري
آمريكا در حمله نظامي به عراق بي سابقه و غيرقابل تصور
است
روزنامه چيني زبان « مردم » : جنگ آمريكا عليه عراق نشان
داد رسانه هاي اين كشور دروغ پرداز و فاقد عدالت و
استقلال هستند
رسانه هاي آمريكا فقط ديدگاههاي پنتاگون را منتشر
مي كنند وسعي دارند به افكار عمومي جهان القا كنند كه
آمريكا براي آزادي مردم و آزادسازي عراق مي جنگد
يك كارشناس مسائل استراتژيك : بيش از 75 درصد
اطلاعاتي كه شبكه فاكس نيوز آمريكا عرضه مي كند
مخدوش , دروغ و يا القا كننده است
