بعد از گذشت چند روز از تهاجم نظامي آمريكا به عراق
شوراي امنيت جمعه گذشته تلاش كرد تا با حضور اعضاي دائم
شوراي امنيت
موضوع عراق را بصورت اضطراري به بحث
بگذارد.
بر اين اساس
شوراي امنيت بار ديگر بعد از روز 29
فروردين (روز آغاز جنگ ) با موضوع عراق
محور خبري
بسياري از رسانه ها گرديد.
مسائلي چون توقف جنگ به درخواست كشورهايي مانند
روسيه و تصويب برنامه نفت در برابر غذا با اصرار آمريكا
درصدر برنامه كاري جلسه گذشته شوراي امنيت سازمان ملل
بود
اما مخالفتهاي نمايندگان آمريكا و انگليس ـ و حتي خروج
نماينده كاخ سفيد از جلسه رسمي شورا ـ باعث شد اين مساله
مورد اجماع قرار نگيرد و در عوض قطعنامه مورد نظر آمريكا
يعني تسريع در « اجراي برنامه نفت در برابر غذا » به تصويب
برسد.
اجراي برنامه نفت در برابر غذا
شوراي امنيت روز جمعه هشتم فروردين به اتفاق آرا با
تصويب قطعنامه اي از سرگيري كمك به عراق را مورد تاكيد قرار
داد. اين قطعنامه در حالي تصويب شد كه پيشتر و با آغاز حمله
نظامي به عراق
اجراي اين برنامه متوقف شده بود و محافل
بين المللي درباره گرسنه شدن ميليونها عراقي در نتيجه قطع اين
برنامه هشدار داده بودند. شوراي امنيت در اين قطعنامه به
دبيركل سازمان ملل اختيار داد كه با استفاده از درآمد 2
2
ميليارد دلاري عراق نيازهاي اين كشور به مواد غذايي و دارويي
را مورد ارزيابي قرار دهد.
مصوبه شوراي امنيت در مقطعي به تصويب رسيد كه بدليل
بمبارانهاي شديد نظاميان متجاوز آمريكائي و انگليسي بسياري
از مردم عراق
بخاطر نرسيدن آذوقه و مايحتاج عمومي در فقر و
گرسنگي بسر مي برند.
برنامه نفت در برابر غذا طي 7 سال گذشته با نظارت سازمان
ملل در عراق به اجرا گذاشته شده بود . بيش از 60 درصد
جمعيت 26 ميليون نفري عراق براي تامين غذاي مورد نياز كاملا
به « برنامه نفت در برابر غذا » متكي هستند.
اجراي اين برنامه دو روز قبل از آغاز حمله نظامي آمريكا به
عراق به دليل خروج تمامي كاركنان سازمان ملل متحد از اين
كشور متوقف شد . براساس اين برنامه كه در 25 فروردين 1374
به تصويب شوراي امنيت سازمان ملل متحد رسيد
درآمد
حاصله از فروش نفت عراق به صندوق اماني تحت نظر دبيرخانه
شوراي امنيت واريز مي شود.
البته عراق قطعنامه جديد شوراي امنيت را رد كرد و در اين
خصوص « سعيد الصحاف » وزير اطلاع رساني عراق روز شنبه
نهم فروردين اعلام كرد كه كشورش قطعنامه جديد برنامه نفت
در برابر غذا را كه روز گذشته توسط اعضاي شوراي امنيت
سازمان ملل متحد به تصويب رسيد
قابل قبول نمي داند.
وي اعلام نمود كه تنها عراق مي تواند اين برنامه را اداره
كند.
به گزارش خبرگزاري فرانسه از بغداد الصحاف در يك
همايش خبري گفت : آنها قطعنامه 986 شوراي امنيت را كه در
بهار سال 1995 ميلادي « 1374 » به تصويب رسيد
تغيير
داده اند.
در اين ميان كوفي عنان نيز با آغاز جنگ تلاش بسياري به
خرج داد تا اين مساله ـ با توجه به انتقادات فراوان عراقيها به
وي ـ حل شود و در واقع مصوبه قطعنامه اخير شوراي امنيت
همان پيش نويس پيشنهادي « عنان » بود.
پيش نويس قطعنامه پيشنهادي دبيركل سازمان ملل متحد كه
از حمايت آمريكا و انگلستان برخوردار بود اختيارات گسترده اي
را به سازمان ملل متحد داده است تا با هماهنگي « مسئولان
مربوطه » در عراق برنامه نفت در برابر غذا را با توجه به نيازهاي
موجود اصلاح كند.
هرچند برخي از اعضاي شوراي امنيت مخالف به كارگيري
عبارت « مسئولان مربوطه » هستند زيرا عقيده دارند معناي آن
مشروعيت دادن به دولت دست نشانده اي خواهد بود كه در آينده
از سوي آمريكا و انگلستان در بغداد مستقر مي شود. آنها اصرار
داشتند وظايف در نظر گرفته شده در پيمان هاي بين المللي براي
نيروهاي اشغالگر در اين قطعنامه گنجانده شود.
براساس پيش نويس قطعنامه پيشنهادي
برنامه نفت در برابر
غذا براي مدت موقت 45 روز از طرف سازمان ملل و بااستفاده
از موجودي صندوق اماني به اجرا گذاشته خواهد شد. براين
اساس « كوفي عنان » مي تواند در دوران پس از جنگ ـ و در دوران
گذار و انتقالي ـ اختيار اجرائي صندوق اماني را برعهده بگيرد.
البته دولت آمريكا اعتقاد دارد مسئوليت اجراي اين برنامه
بايد به طور موقت و محدود و بسيار كوتاه مدت به سازمان ملل
واگذار شود و پس از اجراي آن به مدت 30 روز
دولت موقتي
كه در بغداد مستقر خواهد شد مسئول ادامه برنامه گردد.
بيشتر اعضاي شوراي امنيت سازمان ملل متحد اعتقاد دارند
كه برنامه كمك رساني به مردم عراق بايد به گونه اي تنظيم شود
كه به مشروعيت بخشيدن و قانوني كردن اشغال آن كشور از سوي
آمريكا و انگلستان و همچنين كمك مالي به هزينه هاي جنگي آن
كشورها در عراق
منجر نشود.
برپايه پيمان هاي بين المللي
تامين نيازهاي اوليه مردم يك
كشور اشغال شده بر عهده نيروي اشغالگر و اداره كننده آن است .
بهرصورت پافشاري آمريكا مبني بر حمايت ديگر كشورها از
برنامه نفت در مقابل غذا ـ پيش نويس پيشنهادي كوفي عنان ـ
باعث واكنش برخي اعضاي شوراي امنيت شد.
برهمين اساس و به دنبال تصويب از سرگيري طرح نفت در
برابر غذا در شوراي امنيت سازمان ملل متحد
سوريه و روسيه
به عنوان دو عضو شوراي امنيت سازمان ملل متحد اعلام كردند
كه موافقت آنان با اين قطعنامه به معناي تاييد جنگ از سوي آنان
نيست .
سرگئي لاروف نماينده دائم روسيه در شوراي امنيت
سازمان ملل نيز در همين رابطه دولت بوش را شديدا مورد انتقاد
قرار داد. لاروف در جلسه اخير شوراي امنيت گفت
« هنگاميكه
شخصي به تنهايي قانون بين الملل را تبيين كند و آن را به مرحله
اجرا بگذارد
در واقع نظر جامعه بين الملل را به حساب نياورده
و براي آن ارزشي قائل نشده است » .
« هانس ديتريش گنشر » وزير خارجه اسبق آلمان بااشاره به
تلاش هاي انگليس و اسپانيا در تصويب دوباره قطعنامه « نفت در
برابر غذا » در سازمان ملل متحد براي عراق مي گويد : هم اينك
اين دو كشور درصدد هستند تا با پيوستن دوباره به اروپا به
تقويت نقش سازمان ملل در بحران عراق بپردازند.
« هانس ديتريش گنشر » در مصاحبه روز شنبه خود با راديو
آلمان ادعا كرد : در آينده قدرت سازمان ملل به جهت روند اين
جنگ
قوي تر از گذشته خواهد شد.
گنشر افزود : هرچه اين جنگ طول بكشد و خبرهاي
وحشتناكي از كشته شدن زنان و كودكان به جهان مخابره شود
به
همان ميزان نيز ضرورت قدرت و اعتبار سياسي
اخلاقي و
معنوي سازمان ملل نيز در جهان افزايش مي يابد.
فرانسه نيز در اين ميان سعي مي كند تا با تاكيد بر
غيرمشروع بودن جنگ
ارسال كمكهاي انساني به مردم عراق با
نظارت سازمان ملل انجام شود.
فرانسه با تاكيد بر غيرمشروع بودن جنگ و منطق غلط
يكجانبه گرايي آمريكا
تصميم گرفته تا بار ديگر سازمان ملل را به
عرصه نزاع بكشاند. « ويلپن » وزير امور خارجه فرانسه در آخرين
اظهارات خود تاكيد كرد كه هيچ كشوري در جهان امروز
نمي تواند آقاي دنيا باشد.
سازمان ملل و دوران پس از جنگ
با آغاز جنگ و عدم رجوع آمريكا به سازمان ملل
اين شائبه
پيش آمد كه واشنگتن براي سازمان ملل ديگر اهميتي قائل
نيست . اظهارات جسته و گريخته مقام هاي دولتي در واشنگتن ـ
كه نشان از بي علاقگي دولت بوش به واگذاري نقش موثر به
سازمان ملل متحد در آينده عراق بود ـ اين شائبه را تقويت كرد.
تمايل هانس بليكس به كناره گيري نيز
حكايت از همين
موضوع دارد
وي در نظر دارد در اوائل تيرماه سال جاري از
سمت خود كناره گيري كند.
بليكس گفت « من معتقدم وقت بسيار اندكي به ما دادند
دادن چندماه وقت اضافي مي توانست مثمرثمر واقع
شود.
وي افزود « با وجود تمايل برخي كه خواهان محو و نابودي
شوراي امنيت هستند
اما اين امر رخ نمي دهد » .
« هانس بليكس » (72 ساله ) از 2 سال پيش به اين سمت
منصوب شد و قرار داد دوساله او براي فعاليت در سازمان ملل به
عنوان رييس بخش بازرسي تسليحاتي تا روز دوشنبه هفته
گذشته اعتبار داشته است .
رييس بازرسان تسليحاتي سازمان ملل ضمن ابراز تاسف از
بي نتيجه بودن فعاليت وي براي جلوگيري از وقوع جنگ در
عراق
اعلام كرد تمايلي براي تمديد قرارداد خود ندارد و مايل
است شخص ديگري اين سمت را به عهده بگيرد.
البته در داخل هيات حاكمه آمريكا نيز در اين خصوص ـ
جايگاه سازمان ملل در بعد از جنگ ـ اختلاف نظر وجود دارد.
جناح ميانه رو در نظام سياسي آمريكا و در امور سياست
خارجي ـ كه ژنرال پاول آن را نمايندگي مي كند ـ از تفويض نقش
پررنگ تر به سازمان ملل بعد از پايان جنگ حمايت مي كند اما
جناح تندروتر خواهان محدودكردن اين نقش است .
« كالين پاول » وزير خارجه آمريكا روز چهارشنبه 6 فروردين
در ديدار با خبرنگاران گفت سازمان ملل متحد بايد در عراق
نقش داشته باشد
ولي در درجه اول اين نقش بايد تعريف شود.
دولتمردان انگليسي نيز معتقد به تقويت نقش سازمان ملل
هستند بطوريكه در نشست مشترك رسانه اي رييس جمهوري
آمريكا و نخست وزير انگلستان كه روز پنجشنبه هفتم فروردين
برگزار شد
« توني بلر » نخست وزير انگلستان گفت : سازمان ملل
متحد بايد از نزديك در روند اداره عراق دخالت داشته
باشد.
بلر مدعي شد : لندن خواهان همكاري سازمان ملل متحد در
آينده عراق و درصدد ارائه قطعنامه هاي جديد به شوراي امنيت
اين سازمان پيرامون كمك رساني به مردم عراق و شيوه اداره آن
كشور پس از جنگ است .
« رومانو پرودي » رييس ايتاليايي كميسيون اروپا نيز در
واكنش به عملكرد آمريكا در برابر سازمان ملل
ضمن ابراز
اميدواري نسبت به پايان هرچه سريع تر جنگ عليه عراق
گفت :
سازمان ملل هرگز مانند چند هفته گذشته
بدين گونه مورد حمله
و انتقاد شديد قرار نگرفته بود.
خبرگزاري آنسا روز شنبه به نقل از رومانو پرودي نوشت :
بايد به آرامي سازمان ملل را بازسازي كرد زيرا اين مساله را نبايد
پنهان كنيم كه كساني در روزهاي اخير براي اين سازمان مشكل
ايجاد كرده اند.
بهر حال براي جنگ پاياني متصور شده اند
اما آنچه از
هم اكنون مورد مناقشه بسياري از كشورهاي ذي نفوذ در نظام
بين الملل قرار گرفته است آينده سازمان ملل است كه بنظر
مي رسد مهمترين چالش ميان آمريكا ـ بعنوان دولتي كه مايل
است شكاف جديدي در ساختار اين سازمان با توجه به شرايط
جديد نظام بين الملل صورت بگيرد ـ و كشورهاي ديگر
باشد.
احمد فراهاني
خبرگزاري جمهوري اسلامي
هانس بليكس : برخي خواهان نابودي
شوراي امنيت هستند اما اين امر رخ نخواهد
داد
رومانوپرودي : سازمان ملل تاكنون هرگز
مانند چندهفته اخير مورد حمله و انتقاد قرار
نگرفته بود
*****
وسوسه آمريكا براي استفاده از
سلاحهاي شيميائي عليه عراق
|
همزمان با نزديك شدن نيروهاي آمريكايي به بغداد مركز
عراق يكي از مسائلي كه مورد مطالعه و بررسي طراحان نظامي
آمريكا قرار گرفته احتمال استفاده از گازهاي شيميايي
غيركشنده در نبردهاي خياباني در شهر بغداد است . اين اقدام
براي جلوگيري از واردآوردن تلفات جاني براي اهالي
غيرنظامي انجام مي شود. برنامه تودي راديوي چهار
بي .بي .سي در اين زمينه ميگويد :
تاكنون هميشه تصور بر آن بوده است كه ممكن است عراق
از سلاحهاي شيميايي استفاده كند ولي آيا احتمال كاربرد
سلاحهاي شيميايي از طرف آمريكا نيز وجود دارد دونالد
رامسفلد وزير دفاع آمريكا قبل از آغاز جنگ عراق اظهار داشته
بود كه در صورت درگيري نيروهاي آمريكايي در جنگهاي
خياباني براي جلوگيري از واردآوردن تلفات جاني استفاده از
سلاحهاي شيميايي غيرمهلك بهتر از بمباران و يا استفاده از
ديگر سلاحهاي آتشين است . اما كنوانسيون ژنو حتي استفاده
از سلاحهاي شيميايي غير مهلك نظير گاز اشك آور را نيز در
جبهه هاي جنگ ممنوع مي سازد و باتوجه به شرايط كنوني در
جبهه هاي جنگ رعايت موازين كنوانسيون ژنو بيش از هر زمان
ديگري اهميت مي يابد. اما نحوه تفكر دولت آمريكا در مورد
كاربرد چنين سلاحهايي چيست
رسانه هاي آمريكائي و انگليسي با هدف زمينه سازي براي
توجيه استفاده از سلاح شيميائي در جنگ عراق مي گويند :
طراحان استراتژي نظامي آمريكا و كارشناسان سلاحهاي
غيرمهلك در وزارت دفاع آمريكا مدتهاست سرگرم مطالعه و
بررسي اين مسئله بودند كه چگونه مي توان با نيروهاي عراقي
در مناطق پرجمعيت شهر بغداد مثل مركز اين شهر مقابله كرد و
حداقل تلفات جاني را بر اهالي غيرنظامي وارد آورد. بايد
توجه داشت كه نيروهاي عراقي در اين گونه مناطق خود را در
ميان اهالي غيرنظامي مخفي مي كنند و به نظر مي رسد پاسخي
كه يافته اند اين است كه مي توان از مواد شيميايي نظير گاز
اشك آور كه براي كنترل جمعيت و در مقابله با آشوب بكار
مي رود استفاده كرد.
راديو بي .بي .سي
همچنين خاطرنشان مي سازد كه در
محاصره تئاتر مسكو صد و بيست تن از گروگانها در اثر
استشمام گاز كشته شدند. اين راديو از قول ديويد آيزنبرگ يك
تحليلگر امور دفاعي در مورد نحوه استفاده از مواد شيميايي
آنگونه كه احتمالا طراحان نظامي آمريكا در نظر گرفته اند
مي گويد :
من فكر مي كنم زمانيكه نيروهاي نظامي درگير نبردهاي
خياباني در اطراف و يا مركز شهر بغداد بشوند با دو راه مواجه
خواهند شد يعني يا بايد از سلاحهاي متعارف آتشين استفاده
كنند تلفات جاني بر اهالي غيرنظامي وارد خواهد آمد و يا اينكه
بايد موادشيميايي را كه فقط خواب آور و بيهوش كننده است
بكار ببرند چون اين مواد كشنده نيستند.
بي .بي .سي ميافزايد : اگر به ظاهر قضيه نگاه كنيم شايد اين
مسئله توجيه پذير باشد كه استفاده از گازهاي خواب آور و
بيهوش كننده بهتر از واردآوردن تلفات جاني است
« تام فلد »
خبرنگار بي .بي .سي همچنين معتقد است كه شايد اين نحوه
تفكر نظامي تازه اي در جنگهاي مدرن باشد اما آيا استفاده از
سلاحهاي شيميايي غيرمهلك مغاير با موازين كنوانسيون ژنو
نيست كه خود آمريكا نيز آن را به امضا رسانده . اين سوالي
بود كه از پرفسور « آيستل هي » استاد دانشگاه ليدز و يكي از
متخصصين برجسته گازهاي سمي و شيميايي مهلك پرسيديم
و وي در جواب گفت : استفاده از اين گازهاي شيميايي به كلي
مغاير با كنوانسيون ژنو است و لطمه اي كه به اين كنوانسيون
وارد خواهد آورد در درازمدت بر همه تاثير منفي بجا خواهد
گذاشت و اين مجوز را به صدام حسين خواهد داد كه نه تنها از
گازهاي مشابه بلكه از سلاحهاي شيميايي مهلك نيز استفاده
كند.
بي .بي .سي ادامه ميدهد : « آلستي سيمسون » نماينده
پارلمان انگليس از حزب كارگر مي گويد كه آيا اين مسئله اي
عجيب نيست كه آمريكا وارد جنگي شده است كه مدعي است
يكي از دلايل عمده آن جلوگيري از كاربرد سلاحهاي شيميايي
توسط صدام حسين است حال آنكه خود اقدام به استفاده از
سلاحهاي شيميايي غيرمهلك كند. از آن گذشته استفاده از اين
گازهاي شيميايي باعث بروز عوارض شديدي نظير استفراغ
سرگيجه و حالتهاي ماليخوليايي خواهد شد و در صورت
استفاده از مقادير زيادي از اين مواد ممكن است باعث
كشته شدن كودكان گردد از همه مهمتر اين است كه براساس
كنوانسيون ژنو استفاده از سلاحهاي شيميايي غيرمهلك
ممنوع است و نمي توان استثنا قائل شد قانون شامل همه
خواهد بود نه اينكه به قدرتهاي بزرگ امكان داد كه تعبير
ديگري از اين قوانين بدست دهند.
| |