روزنامه جمهوري اسلامي 17/01/1382 صفحه علمي و پژوهشي

  • مراقب عارضه « كم خوني » در كودكان باشيد
  • ابداع روش تازه و موثري براي تشخيص ابتلاي جنين به سندرم داون
  • مبتلايان به « ام .اس » از مصرف غذاهاي پرنمك بپرهيزند
  • استفاده از روبات جديد براي معالجه از راه دور بيماران
  • تهيه واضح ترين تصاوير از ذرات بسيار ريز
  • ارتباط اضافه وزن با محيط زندگي افراد
  • رابطه سرطان پروستات با مصرف غذاهاي پرانرژي
  • دستاورد تازه براي مقابله با يك بيماري خوني خطرناك
  • برپايي نمايشگاه آثار علمي و پژوهشي در دبيرستان علامه حلي تهران
  • مبارزه با ديابت به وسيله سلولهاي مغز استخوان
  • *****
    مراقب عارضه « كم خوني » در كودكان باشيد



  • يك متخصص بيماريهاي خوني كودكان با بيان اينكه كم خوني شايعترين اختلال خوني در اطفال است گفت : شيوع اين عارضه در كشورهاي گوناگون با توجه به نژاد و وضعيت تغذيه فرق دارد.
    مهشيد مهديزاده عضو هيئت علمي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي در مصاحبه با واحد مركزي خبر كم خوني را در رشد جسمي مغزي و هوشي كودكان موثر دانست و گفت : بايد با تشخيص به موقع و درمان سريع آن از عوارض آينده آن جلوگيري كرد.
    وي كم خوني را كاهش هموگلوبين در خون كه عامل اصلي رساندن اكسيژن به اعضاي بدن است ذكر كرد و افزود : در زمان تشخيص كم خوني بايد به سن فرد توجه شود.
    وي بروز اختلاف بين تخريب و ساخت خون را به هر دليل علت كم خوني بيان كرد و افزود : علل كم خوني را مي توان به دو دسته زماني كه مغز استخوان براي ساخت خون دچار مشكل است و جايي كه به هر دليل خون از دست مي رود يا كاهش گلبول هاي قرمز تقسيم كرد.
    اين متخصص شايع ترين علل كم خوني را كمبود مواد مغذي براي مغز استخوان عفونت و بيماريهاي التهابي كودكان ذكر كرد.
    وي علايم كم خوني خفيف را رنگ پريدگي خفيف حملات زردي خستگي زودرس بداخلاقي بي قراري و بي اشتهايي ذكر كرد و افزود : علايم كم خوني شديد تپش قلب بيماريهاي مهم قلبي در موارد نادر سردرد و سرگيجه گزگز اندامها سنگ كيسه صفرا و علايم آن است .
    اين متخصص بيماريهاي خوني راههاي پيشگيري از كم خوني را آزمايش قبل از ازدواج توجه به عفونتهاي مادر در دوران حاملگي گروه خون مادر بررسي زردي نوزاد كه علت وراثتي نداشته باشد توجه به تغذيه كودكان بويژه با شير مادر و در سنين بالاتر تغذيه كودك با مواد گوشتي بيان كرد.

  • *****
    ابداع روش تازه و موثري براي تشخيص ابتلاي جنين به سندرم داون


  • گروهي از پژوهشگران انگليسي روش تازه اي براي تشخيص سندرم داون « منگوليسم » ابداع كرده اند كه مي تواند با بازده بسيار بالايي ابتلاي جنينها را به اين عارضه تشخيص دهد.
    محققان بيمارستان « سنت بارتولميو » در لندن روش ابداعي خود را كه متكي به تشخيص چهار نوع شاخص در خون مادر است بر روي بيش از 46 هزار زن داوطلب در طول مدت 5 سال آزمايش كرده اند .
    به گزارش خبرگزاري جمهوري اسلامي نتايج اين بررسي طولاني كه در نشريه پزشكي « لانست » به چاپ رسيده حكايت از آن دارد كه روش تازه مي تواند در 88 درصد موارد ابتلاي جنين به سندرم داون را مشخص سازد.
    پزشكان براي تشخيص اين عارضه در سه ماهه دوم بارداري نمونه هايي از خون مادر را تهيه مي كنند و به جستجوي چهار شاخص مورد نظر مي پردازند.

  • *****
    مبتلايان به « ام .اس » از مصرف غذاهاي پرنمك بپرهيزند


  • مصرف روزانه 20 گرم چربي اشباع يا كمتر بيمار مبتلا ) را قادر MS به ام . اس ( مي سازد كه متحرك بوده و احساس كوفتگي كمتر داشته باشد.
    به گزارش سرويس پژوهش ايسنا مهرنوش امامي مقدم دانشجوي تغذيه دانشگاه علوم پزشكي اهواز در ادامه پايان نامه خود با بررسي نقش تغذيه در بهبود عوارض ناشي از ) در مورد MS بيماري ام . اس ( درمان تغذيه اين بيماران آورده است : بايد بافت غذايي را تعديل داده و وعده ها و ميان وعده هاي كوچك به بيمار داده شود. در صورتي كه بيمار استروييدتراپي مي شود بايد از دادن غذاهاي به شدت نمك دار پرهيز نمود و همچنين براي اجتناب از چاقي در اين بيماران بايد مرتبا وزن را تحت نظر قرار داد.
    بر اساس اين نتايج رژيم هاي غني از اسيدهاي چرب با چند باند مضاعف و رژيم هاي عادي از گلوتن براي اين بيماران توصيه مي شود.
    در اين پايان نامه آمده است : در صورتي كه فرد نتواند غذا را بجود يا ببلعد از تيوپ قيدينگ استفاده شود و تا زماني كه مجراي معدي روده اي كار مي كند بيمار بايد از راه خوراكي تغذيه شود در غير اين صورت ممكن است به تغذيه پارانترال نياز باشد. بنابر اين با انجام دستورات فوق فرد ) MS مبتلا به بيماري ام . اس ( بهتر مي تواند با بيماري خود مقابله كند و در فعاليت هاي اجتماعي شركت نمايد.
    ) MS در ادامه آمده است : ( به شكل يك بيماري حاد خود را نشان مي دهد و به صورت متناوب با دوره هاي تشديد و فروكش ادامه مي يابد. تخريب غلاف ميلين مغز و طناب نخاعي وجود دارد. نشانگان اين بيماري عبارتند از ناهماهنگي حركات قوي ) و سخن jerky اعضاي بدن ( گفتن شل و از دست دادن هماهنگي دست حركات غيرارادي اختلال بينايي و ديسفاژي ممكن است باعث مشكلاتي از قبيل از دست رفتن علاقه به غذا شود. افزايش وزن در نتيجه كاهش مقدار فعاليت متداول است و روده نووژنيك مي تواند MS در افراد مبتلا به باعث يبوست يا اسهال شود.

  • *****
    استفاده از روبات جديد براي معالجه از راه دور بيماران


  • پژوهشگران روبات جديدي را براي معالجه بيماران از راه دور ابداع كردند كه با استفاده از آن امكان رويت چهره پزشك هنگام ارائه توصيه هاي بهداشتي به بيماران در منزل فراهم مي شود.
    به گزارش پايگاه اينترنتي بي . بي . سي صفحه نمايشگر تعبيه شده در اين روبات را مي توان از طريق شبكه رايانه اي به يك مركز درماني در صدها كيلومتر دورتر مرتبط كرد.
    به تجربه ثابت شده است مشاهده رو در رو ميان پزشك و بيمار نسبت به تماس تلفني و غيرمستقيم تاثير بهتري در پيشبرد مراحل درمان بيماران دارد.
    سازندگان اين روبات به ويژه بر مزاياي استفاده از آن براي مراقبتهاي بهداشتي از افراد بزرگسالي كه به بيماريهايي همچون آلزايمر دچار هستند اشاره مي كنند.
    شمار بزرگسالان در غرب درحال افزايش است و هزينه مراقبتهاي بهداشتي نيز باافزايش طول عمر افراد افزايش مي يابد بنابر اين اگر بتوان اين افراد را در داخل خانه هايشان تحت مراقبت قرارداد هزينه هاي درمان به شدت كاهش خواهد يافت .

  • *****
    تهيه واضح ترين تصاوير از ذرات بسيار ريز


  • پژوهشگران موفق به تهيه تصويري با بيشترين ميزان وضوح شده اند كه در آن ذراتي به كوچكي 25 ميلياردم متر قابل شناسايي است .
    به گزارش پايگاه اينترنتي بي .بي .سي پروفسور لوكاس ناوونتي از دانشگاه روچستر آمريكا گفت : ما موفق شديم با استفاده از روش جديد دقيق ترين اندازه گيري را بر اساس طيف نمايي نوري انجام دهيم .
    با استفاده از اين روش مي توان دنياي ذرات بسيار ريز همانند دانه هاي پروتئين موجود در غشاي يك سلول را مشاهده كرد.
    پروفسور نوونتي گفت : روشهاي ديگري براي مشاهده ساختار پديده هاي بسيار ريز وجود دارد با اين حال در اين روشها از نور كه اطلاعات خوبي را در اختيار ما قرار مي دهد استفاده نمي شود.
    وي افزود : با استفاده از اين روش ما قادريم طيفي نوري را براي هر نقطه موجود در يك سطح بزرگتري پديد آوريم .
    در روشهاي ديگر براي تهيه تصاوير واضح از پديده هاي بسيار ريز همچون استفاده از ميكروسكوپهاي هسته اي تنها وجود اين پديده ها در يك سطح بزرگتر قابل اثبات مي شود اما امكان روئيت آنها وجود ندارد.
    در روش جديد از تابش ليزر به سطح يك جسم و بررسي فركانس هاي حاصل از بازتابش اين نور استفاده مي شود.
    با بررسي فركانس ها امكان شناسايي تركيب ذرات بسيار ريز همچون تركيب اتمها وجود دارد.
    به گفته پروفسور نوونتي امكان استفاده از اين روش براي بررسي دقيق عملكرد غشاي سلولهاي بدن وجود دارد.
    اين مطالعات مي تواند زمينه تهيه داروهاي جديد جهت از بين بردن سلولهاي مضر و ترميم سلولهاي آسيب ديده را ايجاد كند.

  • *****
    ارتباط اضافه وزن با محيط زندگي افراد


  • محققان علوم پزشكي مي گويند مردمي كه احساس ناامني در محيط زندگي خود مي كنند و نگرش منفي به اطراف خود دارند بيشتر احتمال افزايش وزن دارند.
    به گزارش پايگاه خبري نيوز و ايز در اينترنت محققان دانشگاه سن لوئيز در ميسوري دريافتند كساني كه معتقدند محيط اطرافشان ناامن و ملال آور است به ميزان يك و نيم برابر بيشتر از كساني كه از فضاي اطرافشان احساس لذت مي كنند دچار اضافه وزن مي شوند.
    بر اساس اين گزارش در اين تحقيق همچنين دانشمندان پي بردند كساني كه به تفريحهايي مانند راه رفتن ساده دويدن بازي بسكتبال يا تنيس و استخرهاي شنا دسترسي ندارند بيشتر از كساني كه به اين موارد دسترسي دارند چاق مي شوند.
    دكتر راس برونسون رئيس بخش سلامت جامعه دانشگاه سن لوئيس مي گويد ما از بيش از 2 هزار و 800 فرد بالغ در باره نگراني هايشان از نوع ترافيك نوع امنيت اجتماعي و نيز رضايت آنان از جامعه و محيط زندگيشان سئوال كرديم كه مطالعات ما نشان داد هر قدر افراد به اين گونه مسائل حساسيت منفي بيشتري داشتند ميزان افزايش وزن آنان نيز بيشتر بود.
    پژوهشگران مي گويند چنانچه در جوامع انساني به افراد توصيه شود كه از پاركهاي عمومي امكانات تفريحي و مسائلي نظير پياده روي استفاده كنند ميزان افزايش وزن آنان كمتر مي شود.

  • *****
    رابطه سرطان پروستات با مصرف غذاهاي پرانرژي


  • محققان علوم پزشكي اعلام كردند احتمال ابتلا به سرطان پروستات در مرداني كه ميزان زيادي كالري دريافت مي كنند بيشتر است .
    به گزارش پايگاه خبري رويتر در اينترنت دانشمندان دانشگاه جانز هاپكينز با بررسي 444 مرد ميان سن و با سن بالاتر كه ميزان انرژي دريافتي آنان از غذاي مصرفي شان بالا بود دريافتند كه ميزان احتمال ابتلاي اين گروه از مردان به سرطان پروستات چهار برابر مرداني است كه كالري كمتري دريافت مي كنند.
    براساس اين گزارش محققان علوم ارولوژي اعلام كرده اند برپايه اين تحقيق مي توان اين نظريه را ارائه داد كه افرادي كه در طول زندگي از غذاهاي پرانرژي بيشتر استفاده مي كنند با سرطان پروستات بيشتر دست به گريبان خواهند بود.
    در اين مطالعه همچنين مشخص شد مرداني كه به طور متوسط روزانه 2 هزار و 600 كالري از راه مصرف غذا به دست مي آورند بيشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان پروستات هستند.
    اين خطر ابتلا در حدود 3 8 برابر كساني است كه كمتر از هزار و 100 كالري روزانه دريافت مي كنند.

  • *****
    دستاورد تازه براي مقابله با يك بيماري خوني خطرناك


  • يك محقق انگليسي مدلي براي شناخت بهتر سلولهاي داسي شكل مربوط به بيماري كم خوني مديترانه اي ارائه كرده است كه مي تواند بگونه موثري به پزشكان در مقابله با اين بيماري كمك كند.
    بيماري كم خوني مديترانه اي يا بيماري « داسي گويچه » به واسطه وقوع جهش در ژن هموگلوبين ظاهر مي شود. هموگلوبين پروتئيني است كه در گلبول قرمز خون موجود است و اكسيژن را در بدن حمل مي كند.
    مولكولهاي غيرعادي هموگلوبين با اتصال به يكديگر رشته هاي دراز مارپيچ بوجود مي آورند كه با پيوستن به يكديگر به صورت ريسمان يا سوزنهاي بلندي در مي آيند. اين ريسمانها يا سوزنها آنقدر رشد مي كنند كه ساختمان گلبول قرمز خون را تغيير مي دهند و آن را از حالت گوي شكل به صورت يك داس در مي آورند.
    سلولهاي داسي شكل به مويرگهاي كوچك گير مي كنند و موجب درد و رنج فراوان بيمار و آسيب رسيدن به كبد و طحال وي مي شوند.
    به نوشته هفته نامه علمي « نيوساينتيست » چاپ انگلستان يك محقق انگليسي از دانشگاه واريك مدلي از رشته هاي به هم چسبيده مولكولهاي هموگلوبين ارائه كرده كه دقيقا با تصويري كه از اين رشته ها در زير ميكروگراف الكتروني ديده مي شود انطباق دارد.
    از روي اين مدل اين نكته مشخص مي شود چرخشي كه در زنجيره هاي به هم چسبيده هموگلوبين بوجود مي آيد عامل اصلي تغيير شكل سلولهاي قرمز خون از حالت گوي شكل به حالت داسي شكل است . همين مدل نشان مي دهد كه اگر اندكي از ميزان چرخش و خمش زنجيره ها كاسته شود هموگلوبين به صورت يك توده كروي در مي آيد و ساختار سلول قرمز را دچار تغيير نمي كند.
    اهميت مدل اخير در آنست كه محققان درگذشته دريافته بودند كه با عرضه ژنهاي سالم سازنده هموگلوبين معمولي نمي توانند سلامت بيمار را به وي بازگردانند. همين امر موجب شده بود تا محققان ناچار شوند ژنهاي تازه اي به بدن بيمار عرضه كنند كه بتوانند با هموگلوبينهاي تغيير يافته تعامل كرده و مانع از شكل گرفتن زنجيره هاي مارپيچي گردند.
    به گزارش خبرگزاري جمهوري اسلامي تاكنون قويترين ماده ضد ايجاد زنجيره هاي داسي شكل هموگلوبيني بوده است كه در بدن جنين توليد مي شود. داروي « هيدروكسياوريا » كه براي بيماران مبتلابه اين بيماري تجويز مي شود از همين نوع هموگلوبين خاص جنين در بدن آنان توليد مي كند.
    در سال 2001 ميلادي يكي نيز گروهي از محققان نشان دادند با افزودن ژن سازنده هموگلوبين جنين به بدن موشهاي مبتلا به بيماري داسي شكل مي توانند از شمار اين سلولهاي غيرعادي در خون آنها كم كنند. اين محققان مي دانستند كه افزودن اين ماده ضدداسي به خون بيماران موجب مي شود از ميزان چسبندگي هموگلوبين آنها كم شود و در نتيجه شمار كمتري از زنجيره هاي مارپيچ بوجود آيد. اما نكته اي كه بر محققان روشن نبود اين بود كه آيا اين ماده بر روي خود زنجيره ها نيز اثر مي گذارد يا نه .
    مدل تازه اين امكان را بوجود آورده كه محققان مستقيما به سراغ خود هموگلوبينها بروند و از ميزان خمش آنها بكاهند و به اين ترتيب زمينه بروز بيماري را از بين ببرند.

  • *****
    برپايي نمايشگاه آثار علمي و پژوهشي در دبيرستان علامه حلي تهران


  • اوايل اسفند ماه جاري نمايشگاهي از آثار علمي فرهنگي آموزشي و هنري با عنوان « سمينار علوم و فنون » در دبيرستان علامه حلي تهران برپا شد.
    در اين نمايشگاه آثار ابتكاري و اختراعي دانش آموزان اين دبيرستان در معرض ديد بازديد كنندگان قرار گرفته بود و مورد استقبال ويژه دانش آموزان مدارس ديگر و نيز خانواده هاي آنان قرار گرفت .
    در بازديد ي كه خبرنگار ما از اين نمايشگاه داشت از نزديك با طرحها و ابتكارات دانش آموزان اين دبيرستان آشنا شد و البته با توجه به وسعت زياد اين نمايشگاه فرصت كافي براي ديدن كامل آن فراهم نشد.
    كارت صوتي ربات توپ جمع كن شبيه سازي فوتباليست ها چراغ راهنمايي و رانندگي تاكتومتر ساعت ديجيتال مكعب روبيك نهان سازي داده در تصوير زلزله سنج Tcp IP مغناطيسي روبوكاپ جونيور و... از جمله طرحها و ابتكاراتي بود كه مورد بازديد خبرنگار ما قرار گرفت و دانش آموزان طراح آنها خلاصه اي از نحوه طراحي و فعاليت آنها را بيان كردند.
    آقاي حسين رجايي مدير اجرايي نوزدهمين سمينار علوم و فنون دبيرستان علامه حلي تهران در گفتگو با خبرنگار ما درباره ويژگي اين نمايشگاه گفت : اين نوزدهمين نمايشگاه است كه امسال برگزار مي شود و تا سال گذشته اين نمايشگاه و سمينار عمدتا بصورت سخنراني برگزار مي شد ولي از سال گذشته تصميم گرفته شد كه سمينار از شكل سخنراني خارج شود و بصورت پوستر درآيد يعني در كنار هر طرح ابتكاري ويژگي هاي آن بصورت پوستر در كنار آن نصب شود.
    وي افزود : نمايشگاه امسال پس از فراخوان قبلي بيش از 180 خلاصه مقاله درباره موضوعات و طرحهاي مختلف از طرف بچه هاي مدرسه ارسال شد كه پس از كارشناسي از سوي هيات داوران تعداد 120 مقاله و طرح كه قابليت اجرايي بهتري نسبت به بقيه داشتند انتخاب شدند و براي شركت در نوزدهمين نمايشگاه اجازه گرفتند.
    آقاي رجايي با اشاره به اينكه حدود 300 دانش آموز از مقاطع اول دوم و سوم دبيرستان در اين نمايشگاه شركت دارند اظهار داشت : معلمين گروههاي پژوهش دبيرستان علامه حلي گروه داوري بودند كه در انتخاب آثار موثر بودند و طرحهاي برتر را براي شركت در نمايشگاه انتخاب مي كردند.
    وي با تاكيد بر اينكه هر ساله يكسري كارهاي تحقيقاتي و پژوهشي از سوي دانش آموزان اين مدرسه انجام مي شود افزود : از بين همين كارها و طرحهاي پژوهشي آثار برتر براي شركت در نمايشگاه سالانه انتخاب مي شوند.
    برپايي اين قبيل نمايشگاهها كه حاكي از نبوغ و استعداد دانش آموزان ايراني است قطعا در جهت معرفي آنان و نيز تشويق و ترغيب آنان در جهت رشد و پيشرفت و شكوفايي استعداد موثر است .
    نمايشگاهي كه در علامه حلي برپا شد بطور قطع و يقين مويد اين موضوع است كه استعداد ايراني سرآمد جهانيان است و ابتكاراتي كه دانش آموزان اين مدرسه به نمايش گذاشته بودند بيش از حد تصور بود كه اميدواريم اين استعدادهاي جوان به طور صحيح در مسير واقعي و حقيقي خود و در جهت سربلندي ايران اسلامي به كار گرفته شوند.
    البته بطور قطع از اين استعدادها در همه جاي ايران مي توان يافت .

  • *****
    مبارزه با ديابت به وسيله سلولهاي مغز استخوان


  • دانشمندان اميدوارند از سلولهاي مغز استخوان بتوانند سلولهاي سازنده هورمون انسولين ايجاد كنند.
    به گزارش پايگاه خبري « يورك الرت » در اينترنت سلولهايي در غده لوزالمعده بدن وجود دارند كه هورمون انسولين را ترشح مي كنند و به سلولهاي بتا موسومند چنانچه كاركرد اين سلولها مختل شود به ايجاد دو نوع ديابت منجر مي شود كه در ديابت نوع اول سيستم دفاعي بدن به اشتباه به اين سلولها حمله مي كند و آنها را تخريب مي كند و در ديابت نوع دوم كه اغلب با چاقي همراه است اين سلولها حضور دارند ولي از ترشح مقادير كافي از هورمون انسولين عاجزند.
    بر اساس اين گزارش دكتر حسين محبوب و همكارانش در دانشگاه نيويورك با بررسي بر روي سلولهاي مغز استخوان موش دريافتند كه اين سلولها توانايي تبديل به سلولهاي بتا را دارند.
    آنان اميدوارند روزي بتوانند با استفاده از سلولهاي مغز استخوان انسان سلولهاي بتا راكه مسئول ترشح هورمون انسولين هستند بسازند.