روزنامه جمهوري اسلامي 21/07/1381 صفحه علمي و پژوهشي

* يافته هاي جديد در مورد شيوع بيشتر فشار خون در مردان
* نكته هاي مهم و قابل توجه درباره گرفتگي مجراي اشكي در نوزادان و بزرگسالان
ابداع روش جديد براي درمان سرطان مغز
استفاده از ليزر براي ارزيابي بيماران آسمي
پيشرفتهاي جديد در زمينه درمان آسيبهاي نخاعي
شيوع چاقي نشان دهنده تغيير تكاملي در شكل اندامهاي بدن انسان است
دكتر علويان :
نظارت دقيقي بر روي بخش هاي بهداشتي و درماني كشور وجود ندارد

يك ژن مهم در ايجاد كام شكافته و لب شكري كشف شد
بررسي پيوند خون بندناف
بيماريهاي بدخيم خوني با پيوند مغز استخوان بهبود مي يابد
يافته هاي جديد در مورد شيوع بيشتر فشار خون در مردان




پژوهشگران در مورد علل دخيل در بالابودن ميزان شيوع بيماري فشار خون و بيماري هاي قلبي عروقي در مردان نسبت به زنان به يافته هاي جديدي رسيده اند.
به گزارش پايگاه خبري رويترز هلت در اينترنت پژوهشهاي انجام شده توسط محققان كالج پزشكي جورجيا نشان مي دهد كه ميزان نوعي پروتئين موسوم به « اندوتلين يك » كه در شرايط تنش زا در بدن آزاد مي شود در مردان بيشتر از زنان است .
پروتئين « اندوتلين يك » در شرايط تنش زا در بدن آزاد شده و منجر به افزايش فشار خون و كاهش خونرساني به قلب مي شود.
نتايج مطالعات قبلي محققان نشان داده بود كه افزايش « اندوتلين يك » در خون در بروز بيماري هاي قلبي عروقي نقش دارد.
براساس پژوهشهاي انجام شده روي 222 فرد نوجوان ميزان پروتئين « اندوتلين يك » در شرايط عادي و شرايط تنش زا در خون مردان بيشتر از زنان است .
به گفته محققان علت دقيق اين اختلاف در 2 جنس مشخص نيست اما احتمالا تفاوتهاي موجود در ساخت يا تجزيه اين پروتئين در 2 جنس در بروز اين مساله دخالت دارد.
نتايج اين مطالعه تا حدودي مي تواند بالاتربودن شيوع بيماري فشار خون و بيماري قلبي عروقي را در مردان توجيه كند.

نكته هاي مهم و قابل توجه درباره گرفتگي مجراي اشكي در نوزادان و بزرگسالان




يكي از عوارض چشمي كه به ويژه در نوزادان بسيار شايع است , گرفتگي مجراي اشكي است به طوريكه اشك توليدي در چشم , مسير خود را از داخل كيسه اشكي به مخاط بيني طي نمي كند.
دكتر طريقت در مصاحبه با شبكه خبر سيما با بيان اينكه گرفتگي مجراي اشكي در نوزادان غالبا تا سن 6 ماهگي از بين مي رود , به والدين توصيه كرد دست كم تا سن 12 ماهگي نگران اين امر نباشند زيرا بيش از 80 درصد گرفتگي مجراي اشكي در نوزادان تا سن 11 تا 12 ماهگي خودبخود باز مي شوند اما از اين زمان به بعد , احتمال بازشدن مجراي اشكي توسط ميل زدن بسيار كمتر است .
اين چشم پزشك تاكيد كرد : در صورت بازنشدن مجراي اشكي تا 12 ماهگي ممكن است اين مجرا بسته بماند و والدين مجبور شوند در سنين بالاتر كودك را تحت عمل جراحي قرار دهند بنابراين بعد از اين زمان لازم است به چشم پزشك مراجعه شود.
دكتر طريقت بااشاره به گرفتگي مجراي اشكي در بزرگسالان اظهار داشت : در سنين بزرگسال كه ارتباط اين كيسه اشكي با بيني قطع مي شود اشك در كيسه اشكي باقي مي ماند و منجر به عفونت مي شود و در صورت تكرار عفونت , ممكن است از راه عروق مغزي به داخل مغز برود و انسداد ايجاد كند.
وي توصيه كرد : بزرگسالاني كه مجراي اشكي آن گرفته و مشكل ريزش اشك دارند , چنانچه اين ريزش همراه با عفونت هاي كيسه اشكي همراه باشد , حتما بايد درمان كنند كه غالبا تنها راه درمان , فقط عمل جراحي است .

ابداع روش جديد براي درمان سرطان مغز


پژوهشگران روش جديدي براي درمان نوعي سرطان مغز كه در ساقه مغز رشد مي كند ابداع كرده اند.
به گزارش پايگاه خبري « بي .بي .سي » در اينترنت محققان , موسسه ملي اختلالات عصبي و سكته مغزي آمريكاروش جديدي براي درمان نوعي سرطان مغز موسوم به گليوماي ساقه مغز ابداع كرده اند.
ساقه مغز يك ساختار پيچيده در قاعده مغز است كه در كنترل اعمال حياتي بدن همچون تنفس , ضربان قلب و هوشياري نقش دارد.
نوعي از تومورهاي مغزي كه گليوماي ساقه مغز نام دارد دراين ساختار پيچيده رشد مي كند و در حدود 10 درصد تومورهاي مغزي كودكان را شامل مي شود.
نتايج مطالعات قبلي محققان نشان داده بود كه ساقه مغز داراي عروق خاصي است كه از نفوذ مواد مختلف به اين ساختار حياتي جلوگيري مي كنند در نتيجه امكان تجويز داروهاي شيمي درماني براي درمان تومورهاي مغزي اين ناحيه عملا غيرممكن است .
اما محققان با ابداع روشي جديد موسوم به « سي .ئي .دي » موفق شده اند كه مولكولهايي در حد و اندازه مولكولهاي موجود در داروهاي شيمي درماني را به ساقه مغز موشهاي آزمايشگاهي وارد كنند.
در روش « سي .ئي .دي » از اختلافات جزئي در فشار براي تجويز مولكولهاي دارويي بزرگ در يك جريان مايع استفاده مي شود.
اين مساله به محققان امكان مي دهد كه مولكولهاي بزرگ را به داخل ساقه مغز وارد كرده و تومورهاي اين ناحيه را درمان كنند.
به گفته محققان در صورت اثبات كارآيي و اثربخشي اين روش در انسان از آن مي توان در درمان ساير اختلالات مغزي همچون پاركينسون و صرع نيز بهره جست .


استفاده از ليزر براي ارزيابي بيماران آسمي


پژوهشگران وسيله جديدي ابداع كرده اند كه به پزشكان امكان مي دهد با استفاده از اشعه ليزر ارزيابي دقيقي از وضعيت بيماران آسمي داشته باشند.
به گزارش پايگاه خبري يورك آلرت در اينترنت , محققان دانشگاه اوكلاهاما با تلفيق يك سيستم اسپكتروسكوپي ليزري با يك دستگاه ليزر تنظيم پذير وسيله جديدي ابداع كرده اند كه با دقت زياد ميزان دي اكسيد كربن و گاز نيتريك اكسايد را در هواي بازدمي بيماران اسمي اندازه گيري مي كند.
نتايج مطالعات قبلي محققان نشان داده بود كه هر چقدر شدت التهاب در مجاري تنفسي بيماران مبتلا به آسم بيشتر باشد ميزان نيتريك اكسايد موجود در هواي بازدمي افزايش مي يابد.
لذا اندازه گيري ميزان اين گاز در هواي بازدمي بيمار مبتلا به آسم به عنوان شاخصي براي ارزيابي شدت التهاب مجاري تنفسي مطرح است .
درحال حاضر اندازه گيري ميزان نيتريك اكسايد با استفاده از وسيله اي كه واكنش فوتوشيميايي بين نيتروژن و ازن را ارزيابي مي كند انجام مي شود.
اما اين روش داراي محدوديتهايي است كه محققان اميدوارند بكارگيري ليزر دراين زمينه اين محدوديتها را برطرف كرده و دقت ارزيابي پزشك ازوضعيت بيماران مبتلا به آسم را افزايش دهد.
كار آزمايي باليني اين وسيله جديد آغاز شده است .

پيشرفتهاي جديد در زمينه درمان آسيبهاي نخاعي


محققان در زمينه درمان آسيبهاي نخاعي شديد به پيشرفتهاي جديدي نائل آمدند.
به گزارش پايگاه خبري يورك آلرت در اينترنت محققان طب فيزيك و توانبخشي دانشگاه كاليفرنيا موفق شده اند كه با پيوند رشته هاي عصبي ظريف موجود در قفسه سينه به نخاع موشهايي كه دچار آسيب نخاعي شديد شده بودند بعضي از حركات اندامها را در اين موشها بازگردانند.
در اين پژوهش كه روي دوازده موش آزمايشگاهي مبتلا به آسيبهاي شديد نخاعي انجام شد رشته هاي عصبي ظريف از قفسه سينه جدا و به محل آسيب در نخاع موشها پيوند شد.
در ادامه يك عامل رشد سلولهاي عصبي موسوم به « اي .اف .جي .اف » به محل پيوند اضافه شد.
« اي .اف .جي .اف » عامل رشد رشته هاي عصبي است كه به طور طبيعي در داخل رشته عصبي موجود در نخاع ساخته مي شود و در زمان وارد آمدن اسيب به رشته هاي عصبي آزاد مي شود.
نتايج مطالعات نشان مي دهد كه با بكارگيري اين روش درماني قابليت حركتي موشهاي فلج تا چندين برابر افزايش مي يابد.
به علاوه پس از انجام اين روش درماني پيامهاي عصبي صادر شده از مغز توسط رشته عصبي مناطق پائين تر از محل آسيب نخاعي دريافت شد كه اين مساله خود از موفقيت پيوند رشته هاي عصبي در محل آسيب خبر مي دهد.
به گفته محققان نتايج اين پژوهش طرز تفكر رايج در مورد غيرممكن بودن ترميم آسيبهاي شديد نخاعي را زير سوال مي برد پژوهشها در اين زمينه ادامه دارد.

شيوع چاقي نشان دهنده تغيير تكاملي در شكل اندامهاي بدن انسان است


به گفته يك دانشمند , چاقي در سراسر جهان به حدي شايع شده است كه نمايانگر تغيير تكاملي در شكل اندامهاي انساني است .
به گزارش پايگاه اينترنتي آنانوا , پروفسور « اندرو پرنتايس » از دانشكده بهداشت و طب گرمسيري لندن مي گويد : اين تغيير شكل شبيه تغييري است كه دو قرن پيش رخ داد و طي آن قامت اروپائيان 30 سانتيمتر بلندتر شد.
اما اين بار اين تغيير در سراسر جهان رخ مي دهد. چاقي بيش از آنكه منعكس كننده زندگي سالمتر باشد , تهديدي است كه به بيماريهاي مزمن و كاهش طول عمر مي انجامد.
شيوع چاقي كه در آمريكا شروع شد در اروپا , استراليا , آمريكاي مركزي , خاورميانه نيز گسترش يافته است .
20 درصد جمعيت بسياري از كشورها دچار چاقي باليني هستند و بيش از نيمي از مردم آنها اضافه وزن دارند.
اين وضعيت در برخي موارد به حدي نگران كننده است كه اخيرا يك كارشناس چاقي پيش بيني كرد كه عمر پدر و مادرها از فرزندان چاق شان طولاني تر خواهد بود.
به گزارش خبرگزاري جمهوري اسلامي , پروفسور پرنتايس خاطرنشان كرد كه چاقي يك عامل بالقوه خطر در بروز انواع بيماريهاي مزمن از بيماريهاي كم اهميت گرفته تا بيماريهاي حاد و بالقوه مهلك مانند ديابت , سكته , بيماري قلبي و سرطان محسوب مي شود.
زنان چاق 100 برابر زناني كه وزن طبيعي دارند با خطر ابتلا به ديابت نوع دوم روبرو هستند. اين ميزان در مورد مردان چاق 43 برابر است .
انباشته شدن بيماريهاي مزمن ناشي از چاقي , طول عمر انسان را به طور متوسط 9 سال كاهش داده است و احتمالا در افراد بسيار چاق از اين هم بيشتر باشد.
عامل چاقي در سطح جهاني فراواني غذاهاي پرانرژي و زندگي بي تحرك ناشي از استفاده از تلويزيون و رايانه است .


دكتر علويان :
نظارت دقيقي بر روي بخش هاي بهداشتي و درماني كشور وجود ندارد


در حال حاضر نظارت مناسبي بر روي بخش هاي بهداشتي و درماني كشور وجود ندارد و وزارت بهداشت به عنوان حافظ سلامت افراد جامعه بايد نظارت بيشتر و دقيق تري بر روي امور تحت پوشش خود داشته باشد.
دكتر سيد مويد علويان رئيس مركز هپاتيت ايران در گفت و گو با خبرنگار سرويس بهداشت و درمان ايسنا , در خصوص « لزوم اصلاح سيستم بهداشت و درمان كشور » اظهار داشت : مسوولان بايد بدانند كه پزشكان در بيمارستان ها , درمانگاهها و كلينيك ها , فقط به مسايل علمي پرداخته و مسايل مالي را در درجه ي آخر اهميت قرار داده اند , اما متاسفانه برخي از پزشكان سودجو فقط به ماديات توجه داشته و نظارتي دقيقي بر روي آنها صورت نمي گيرد.
وي در ادامه يادآور شد : اگر بخواهيم با ديد منصفانه به سيستم بهداشت و درمان كشور بنگريم , خوشبختانه پيشرفت هاي خوبي از نظر خدمات بهداشتي صورت گرفته و خانه هاي بهداشت در روستاها تاسيس و ميزان پوشش واكسيناسيون در افراد تحت خطر و نوزادان افزايش چشمگيري داشته است .
دكتر علويان همچنين تاكيد كرد : اما از سويي , سهم اندكي از درآمد ملي به بخش بهداشت و درمان اختصاص يافته است .
وي با اشاره به سيستم ارجاع اظهار داشت : بخشي از مشكلات اين سيستم با اجراي سيستم ارجاع قابل حل است , مراجعه به يك پزشك متخصص براي رفع مشكلات جزيي امر درستي نيست , بنابراين بايد سيستم ارجاع و پزشك خانواده در كشور احيا شود , بدين ترتيب ميزان هزينه هاي درمان كاهش چشمگيري مي يابد.
وي گفت : براي ارائه خدمات بهتر به بيماران نيازمند امكانات هستيم , اما در حال حاضر امكانات و بودجه هاي بيمارستان ها جوابگوي بيماران نيست .
به گفته ي رييس مركز هپاتيت ايران , برخي از افراد جامعه قادر به پرداخت هزينه ي خدمات ارائه شده نيستند , پس براي رفع اين مشكل بايد خدمات در حد مطلوب ارائه و اقشار كم درآمد حمايت شوند.
دكتر علويان در خاتمه خاطرنشان كرد : براي اصلاح اين سيستم دولت بايد از افراد صاحب صلاحيت همچون پزشكان و كادر درماني كمك بگيرد و در حال حاضر تعرفه هاي موجود جوابگوي نيازهاي جامعه نيست .

يك ژن مهم در ايجاد كام شكافته و لب شكري كشف شد


دانشمندان يك ژن مهم را كه در ايجاد نقص مادرزادي كام شكافته و لب شكري نقش دارد , كشف كردند.
آنان در مجله « نيچر ژنتيك » گزارش دادند كه ژن عامل نشانگان (سندرم ) « وان در وود » را كه شايع ترين شكل نشانگاني كام شكافته و لب شكري است , كشف كرده اند.
عبارت « نشانگاني » در اينجا اشاره به كودكاني دارد كه با كام شكافته و لب شكري به علاوه ديگر نقائص مادرزادي به دنيا مي آيند.
به گزارش سايت اينترنتي موسسه ملي تحقيقات دهان و فك و صورت آمريكا , دانشمندان معتقدند كه اين كشف به احتمال بسيار زياد مي تواند آنان را به سمت ژنهايي كه در ايجاد لب شكري و كام شكافته غيرنشانگاني كه رايج ترين نقش مادرزادي در جهان است , هدايت كند.
در هر هزار مورد تولد زنده , يك مورد لب شكري و كام شكافته مشاهده مي شود و اين نسبت در برخي كشورها مانند چين و فيليپين , از اين نيز بالاتر است .
به گزارش خبرگزاري جمهوري اسلامي , دكتر « جف موري » , دانشمندي از دانشگاه آيوا كه گزارش چاپ شده در مجله نيچر را نوشته است , گفت اين ژن كه « آي آراف 6 » نام دارد , ظاهرا در شكل گيري طبيعي لبها , كام , پوست و آلت تناسلي نقش مهمي ايفا مي كند.
وي افزود : مطالعات بيشتر درباره اين ژن , مطمئنا سرنخ هاي مولكولي دقيقي در مورد چگونگي سير طبيعي تكامل طبيعي بدست خواهد داد و دانشمندان را در ايجاد راهبردهاي زيست شناختي ويژه اي براي پيشگيري از بروز نقائص مادرزادي از قبيل كام شكافته و لب شكري ياري خواهد كرد.
نشانگان « وان در وود » نخستين بار در دهه 1860 ميلادي تعريف شد. نوزاداني كه با اين نقص مادرزادي به دنيا مي آيند , برخي يا همه اين چهار نقص را دارند , وجود تورفتگي هاي ريز در لب پايين , لب شكافته , كام شكافته و جوانه هاي تكامل نيافته دندان .

بررسي پيوند خون بندناف


فاطمه هدايي و سارا بهرام زاده , دانشجويان پزشكي دانشگاه علوم پزشكي شاهد تهران , در مقاله اي پيوند خون بند ناف را مورد بررسي قرار داده اند.
به گزارش سرويس بهداشت و درمان ايسنا , اين مقاله كه در كنگره ي دانشجويان كارشناسي زيست شناسي ارائه شده در ابتدا آورده است : پيوند ) درمان BMT مغز استخوان ( رايج بيماري هايي مثل هموگلوبينوپاتي , نارسايي مغز استخوان , لوسمي , نقص ايمني و اختلالات بدخيم هماتولوژيك است .
اين روش درماني داراي محدوديت هايي از قبيل شكل يكسان HLA يافتن افراد با (آنتي ژن لوكوسيت انساني ) پيچيدگي روش تهيه نمونه مغز استخوان و احتمال آسيب به اهدا كننده مي باشد.
با توجه به محدوديت هاي فوق و به دنبال يافتن جايگزيني مناسب , خون بند ناف به دليل Stem دارا بودن شمار زيادي (سلول اجدادي ) توجه cell پژوهشگران را به خود جلب كرد. به دليل تاثير درماني مطلوب , از سال 1988 ميلادي مورد پيوند خون 007 تاكنون , ) موفق صورت UCBT بند ناف ( گرفته است ; سهولت جمع آوري , قابليت نگهداري براي مدت طولاني , آماده مصرف بودن در هر زمان (در صورت وجود بانك خون بند ناف ) , عدم نياز به , افزايش HLA يكسان بودن احتمال پيوند غيرخويشاوندي و همچنين عدم ايجاد مشكل براي مادر و نوزاد , عدم نياز به بي هوشي , عدم احساس ناراحتي در اهداكننده , كاهش خطر انتقال عفونت ها براي گيرنده , تحمل ايمونولوژيك زياد لنفوسيت هاي خون بند ناف (به دليل نابالغ بودن ) و در از GVHD نتيجه كاهش بروز جمله مزيت هايي است , كه دارد . BMT در مقايسه با UCBT
در پايان اين مقاله با اشاره به اهميت تاسيس بانك خون بندناف در ايران آمده است : UCBT تاكنون دو مورد پيوند جهت درمان تالاسمي دو كودك 6 و 8 ساله توسط مركز پيوند مغز استخوان بيمارستان شريعتي تهران انجام شده كه يك مورد آن موفقيت آميز بوده است .
همچنين , متعاقب استفاده از اين روش , طرح تحقيقاتي « تاسيس بانك خون بند ناف » توسط اين مركز و با همكاري گروهي از دانشجويان دانشگاه علوم پزشكي تهران در دست اجراست .

بيماريهاي بدخيم خوني با پيوند مغز استخوان بهبود مي يابد


بيماريهاي بدخيم خوني مثل سرطانهاي حاد كه قبلا كشنده بود , امروزه با پيوند مغز استخوان بهبود مي يابد.
دكتر محمد جهاني در حاشيه دومين همايش بين المللي تازه هاي هماتولوژي , انكولوژي و پيوند مغز استخوان اين مطلب را اعلام كرد.
وي به خبرگزاري جمهوري اسلامي گفت : در گذشته بسياري از بيماريهاي خوني منجر به مرگ مبتلايان مي شد و يك بيمار تالاسمي بايد تا آخر عمر خون تزريق مي كرد , ولي امروزه پيوند مغز استخوان باعث نجات اين بيماران مي شود.
علاوه بر آن , پيوند مغز استخوان در بيماريهاي كه سيستم ايمني بدن را درگير مي كند , مثل « ام . اس » مورد استفاده قرار مي گيرد.
اين متخصص اظهار داشت , يكي از روشهاي نوين پيوند مغز استخوان , پيوند از خون بند ناف است كه نمونه هاي موفقي از آن در كشور انجام شده است . علت انتخاب خون بند ناف , اين است كه تعداد سلولهاي اوليه خون ساز در 70 تا 80 سانتيمتر مكعب يا سي سي از خون بند ناف , معادل 800 سي سي خون مغز استخوان است .
دبير علمي همايش تازه هاي هماتولوژي , انكولوژي و پيوند مغز استخوان در مورد دستاوردهاي نوين گفت , براي پيوند مغز استخوان از شخصي به شخصي ديگر , قبلا فرد اهدا كننده را به اتاق عمل مي بردند , سلولها را از مغز استخوان وي جدا كرده و به بيمار تزريق مي كردند. در روش جديد , نيازي به بيهوشي نيست و شخص اهدا كننده به اتاق عمل نمي رود , بلكه سلولهاي مغز استخوان با تحريك دارويي سلولهايي از مغز استخوان وارد خون محيطي مي شود و دستگاهي آنرا از خون محيطي جدا مي كند. اين روش , پيوند از خون محيطي نام دارد.
وي اعلام كرد , ميزان موفقيت در اعمال پيوند مغز استخوان , به طور كلي در بيماريهاي خوش خيم يا بدخيم , حدود 70 درصد است .